..jpg)
.jpg)
22/3/10
Ανεμολόγιο.
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Στίχοι: Κώστας Τριπολίτης
Έβγαλε βρώμα η ιστορία ότι ξοφλήσαμε
είμαστε λέει το παρατράγουδο στα ωραία άσματα
και επιτέλους σκασμός οι ρήτορες πολύ μιλήσαμε
στο εξής θα παίζουμε σ' αυτό το θίασο μόνο ως φαντάσματα
Κάτω οι σημαίες στις λεωφόρους που παρελάσαμε
άλλαξαν λέει τ' ανεμολόγια και οι ορίζοντες
μας κάνουν χάρη που μας ανέχονται και που γελάσαμε
τώρα δημόσια θα έχουν μικρόφωνο μόνο οι γνωρίζοντες
Βγήκαν δελτία και επισήμως ανακοινώθηκε
είμαστε λάθος μες το κεφάλαιο του λάθος λήμματος
ο σάπιος κόσμος εκεί που σάπιζε ξανατονώθηκε
κι οι εξεγέρσεις μας είναι εν γένει εκτός του κλίματος
Δήλωσε η τσούλα η ιστορία ότι γεράσαμε
τις εμμονές μας περισυλλέγουνε τα σκουπιδιάρικα
όνειρα ξένα ράκη αλλότρια ζητωκραυγάσαμε
και τώρα εισπράττουμε απ' την εξέδρα μας βροχή δεκάρικα
Ξέσκισε η πόρνη η ιστορία αρχαία οράματα
τώρα για σέρβις μας ξαποστέλνει και για χαμόμηλο
την παρθενιά της επανορθώσαμε σφιχτά με ράμματα
την κουβαλήσαμε και μας κουβάλησε στον ανεμόμυλο!
Φοβού τους ΔυΝαΤούς και δάνεια φέροντας…
του Πέτρου Παπακωνσταντίνου.
Κάτι αλλόκοτο συνέβη σε ορισμένες μέχρι χθες αθώες λέξεις, που απέκτησαν ξαφνικά απειλητικό περιεχόμενο, θυμίζοντας τις εφιαλτικές μεταμορφώσεις ταινιών επιστημονικής φαντασίας, του τύπου ο άνθρωπος-μύγα. Αρχετυπική περίπτωση ήταν η περιπέτεια της έννοιας «μεταρρύθμιση», η οποία, ενώ μέχρι χθες μεταφραζόταν υποσυνείδητα ως υπόσχεση ήπιας αλλαγής επί τα βελτίω, σήμερα προκαλεί, εν είδει εξαρτημένου αντανακλαστικού, ανατριχίλα στη σπονδυλική στήλη και αυθόρμητη μετατόπιση της δεξιάς χειρός στην αριστερή τσέπη για να βεβαιωθούμε ότι το πορτοφόλι βρίσκεται ακόμη στη θέση του.
Στη χορεία των δυστοπικών μεταλλάξεων ήρθε να προστεθεί και η λέξη «τεχνογνωσία» από τη στιγμή που ο Γιώργος Παπανδρέου, απογοητευμένος από τους Γερμανούς φίλους μας και το επωαζόμενο Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο («θάλαμο βασανιστηρίων του κ. Σόιμπλε», σύμφωνα με αρθρογράφο των Financial Times), ανακοίνωσε ότι ενδέχεται να αναζητήσουμε δάνεια και «τεχνογνωσία» από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ). Οι εντελώς κακοπροαίρετοι, εκείνοι δηλαδή που δεν σταθμίζουν ως οφείλουν το γεγονός ότι του διεθνιστικού αυτού θεσμού προΐσταται ο σοσιαλιστής Ντομινίκ Στρος-Καν, θα υποστηρίξουν ενδεχομένως ότι το να ζητά μια μικρή χώρα την «τεχνογνωσία» του ΔΝΤ για την αντιμετώπιση της κρίσης είναι σαν να ζητάει το πρόβατο τη γνώμη του λύκου για το τι θα φάνε το βράδυ. Αλλά έξεστι Κλαζομενίοις ασχημονείν…
Στη χορεία των δυστοπικών μεταλλάξεων ήρθε να προστεθεί και η λέξη «τεχνογνωσία» από τη στιγμή που ο Γιώργος Παπανδρέου, απογοητευμένος από τους Γερμανούς φίλους μας και το επωαζόμενο Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο («θάλαμο βασανιστηρίων του κ. Σόιμπλε», σύμφωνα με αρθρογράφο των Financial Times), ανακοίνωσε ότι ενδέχεται να αναζητήσουμε δάνεια και «τεχνογνωσία» από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ). Οι εντελώς κακοπροαίρετοι, εκείνοι δηλαδή που δεν σταθμίζουν ως οφείλουν το γεγονός ότι του διεθνιστικού αυτού θεσμού προΐσταται ο σοσιαλιστής Ντομινίκ Στρος-Καν, θα υποστηρίξουν ενδεχομένως ότι το να ζητά μια μικρή χώρα την «τεχνογνωσία» του ΔΝΤ για την αντιμετώπιση της κρίσης είναι σαν να ζητάει το πρόβατο τη γνώμη του λύκου για το τι θα φάνε το βράδυ. Αλλά έξεστι Κλαζομενίοις ασχημονείν…
«Όταν μια κυβέρνηση εξαρτάται από τραπεζίτες για πιστώσεις, τότε αυτοί, οι τραπεζίτες και όχι η κυβέρνηση ελέγχουν τη χώρα. Το χρήμα δεν έχει πατρίδα και οι τραπεζίτες δεν διαθέτουν ούτε πατριωτισμό, ούτε αξιοπρέπεια: ο μόνος τους στόχος είναι το χρήμα». Ο αφορισμός προέρχεται από τον Ναπολέοντα και μάλλον δεν διαψεύσθηκε ιστορικά από το ΔΝΤ, για το οποίο ένας κεντρώος, σύμμαχος των Αμερικανών σύμμαχος της Βενεζουέλας, ο Κάρλος Αντρές Πέρες, δήλωσε ότι «λειτουργεί σαν βόμβα νετρονίου, που εξοντώνει τους ανθρώπους, αλλά αφήνει άθικτα τα κτίρια» και ότι οι πολιτικές του συνιστούν «οικονομικό ολοκληρωτισμό, ο οποιος σκοτώνει όχι με σφαίρες, αλλά με την πείνα».
Ο Νομπελίστας Τζόζεφ Στίγκλιτς, πρώην ανώτατατο στέλεχος της Παγκόσμιας Τράπεζας, ως οικονομικός σύμβουλος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς είχε αρκετές ευκαιρίες να μεταφέρει τη δική του «τεχνογνωσία» στον Γιώργο Παπανδρέου. Ο Στίγκλιτς έχει γράψει ένα αποκαλυπτικό βιβλίο («Η μεγάλη αυταπάτη», εκδόσεις Λιβάνη), πραγματικό καταπέλτη για τις θύελλες που ξεσήκωσε το ΔΝΤ στο πέρασμά του: Απίστευτη λεηλασία της μετακομμουνιστικής Ρωσίας, μαζική εξαθλίωση των «Δράκων του Ειρηνικού» (μόνο στην Ινδονησία, το πρόγραμμα που επέβαλε το ΔΝΤ προκάλεσε πτώση του ΑΕΠ κατά 45% το 1998-’99), κοινωνική έκρηξη στην Αργεντινή, όπου ο κεντροαριστερός πρόεδρος Φερνάντο ντε λα Ρούα, συνομιλητής του Κλίντον σε διεθνή φόρουμ περί παγκόσμιας διακυβέρνησης, έφυγε με ελικόπτερο από την ταράτσα του προεδρικού μεγάρου, κυνηγημένος από το εξαγριωμένο πλήθος και πάει λέγοντας. Από εδώ και τα διαδεδομένα προσωνύμια που παίζουν με το αγγλικό ακρωνύνιο του ΔΝΤ, International Monetary Fund (IMF): Το κλασικό International Misery Fund (Διεθνές Ταμείο Εξαθλίωσης) και το αθυρόστομο International Mother Fuck!
Η αλήθεια είναι ότι ο Ντομινίκ Στρος- Καν, ο οποίος φιλοδοξεί να εκλεγεί πρόεδρος της Γαλλίας, ως υποψήφιος όχι μόνο των αγορών, αλλά και των Σοσιαλιστών, δεν είναι φειδωλός στην αυτοκριτική του για το παρελθόν του ΔΝΤ. Όπως συμβαίνει όμως και με την εξομολόγηση, η αυτοκριτική συχνά μηδενίζει ιδεατά το κοντέρ των παλιών αμαρτιών, έτσι ώστε να μπορεί κανείς να επιδοθεί, με ανανεωμένη ορμή, σε καινούργιες. Αυτό τουλάχιστον διαμηνύει η τύχη τριών χωρών- μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υποχρεώθηκαν πρόσφατα να χτυπήσουν την πόρτα του ευαγούς ιδρύματος.
Αίφνης, οι Ούγγροι υποχρεώθηκαν να καταργήσουν την 13η σύνταξη, των Χριστουγέννων και να περικόψουν κατά 20% έως 30% τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων. Στη Λετονία, η κυβέρνηση μείωσε τις συντάξεις κατά 10%, τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων κατά 20% και εκείνους των εκπαιδευτικών και των γιατρών κατά 40%, προκαλώντας οικονομική καταβαράθρωση, με μείωση του ΑΕΠ κατά 24% μέσα σε δύο χρόνια. Όσο για τη Ρουμανία, προχώρησε στην απόλυση 100.000 δημοσίων υπαλλήλων (έπονται 10.000 σιδηροδρομικοί), στη συρρίκνωση της αυτοκινητοβιομηχανίας και της μεταλλουργίας, ενώ το ΑΕΠ μειώθηκε 9% μέσα σε ένα χρόνο.
Ο Νομπελίστας Τζόζεφ Στίγκλιτς, πρώην ανώτατατο στέλεχος της Παγκόσμιας Τράπεζας, ως οικονομικός σύμβουλος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς είχε αρκετές ευκαιρίες να μεταφέρει τη δική του «τεχνογνωσία» στον Γιώργο Παπανδρέου. Ο Στίγκλιτς έχει γράψει ένα αποκαλυπτικό βιβλίο («Η μεγάλη αυταπάτη», εκδόσεις Λιβάνη), πραγματικό καταπέλτη για τις θύελλες που ξεσήκωσε το ΔΝΤ στο πέρασμά του: Απίστευτη λεηλασία της μετακομμουνιστικής Ρωσίας, μαζική εξαθλίωση των «Δράκων του Ειρηνικού» (μόνο στην Ινδονησία, το πρόγραμμα που επέβαλε το ΔΝΤ προκάλεσε πτώση του ΑΕΠ κατά 45% το 1998-’99), κοινωνική έκρηξη στην Αργεντινή, όπου ο κεντροαριστερός πρόεδρος Φερνάντο ντε λα Ρούα, συνομιλητής του Κλίντον σε διεθνή φόρουμ περί παγκόσμιας διακυβέρνησης, έφυγε με ελικόπτερο από την ταράτσα του προεδρικού μεγάρου, κυνηγημένος από το εξαγριωμένο πλήθος και πάει λέγοντας. Από εδώ και τα διαδεδομένα προσωνύμια που παίζουν με το αγγλικό ακρωνύνιο του ΔΝΤ, International Monetary Fund (IMF): Το κλασικό International Misery Fund (Διεθνές Ταμείο Εξαθλίωσης) και το αθυρόστομο International Mother Fuck!
Η αλήθεια είναι ότι ο Ντομινίκ Στρος- Καν, ο οποίος φιλοδοξεί να εκλεγεί πρόεδρος της Γαλλίας, ως υποψήφιος όχι μόνο των αγορών, αλλά και των Σοσιαλιστών, δεν είναι φειδωλός στην αυτοκριτική του για το παρελθόν του ΔΝΤ. Όπως συμβαίνει όμως και με την εξομολόγηση, η αυτοκριτική συχνά μηδενίζει ιδεατά το κοντέρ των παλιών αμαρτιών, έτσι ώστε να μπορεί κανείς να επιδοθεί, με ανανεωμένη ορμή, σε καινούργιες. Αυτό τουλάχιστον διαμηνύει η τύχη τριών χωρών- μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υποχρεώθηκαν πρόσφατα να χτυπήσουν την πόρτα του ευαγούς ιδρύματος.
Αίφνης, οι Ούγγροι υποχρεώθηκαν να καταργήσουν την 13η σύνταξη, των Χριστουγέννων και να περικόψουν κατά 20% έως 30% τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων. Στη Λετονία, η κυβέρνηση μείωσε τις συντάξεις κατά 10%, τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων κατά 20% και εκείνους των εκπαιδευτικών και των γιατρών κατά 40%, προκαλώντας οικονομική καταβαράθρωση, με μείωση του ΑΕΠ κατά 24% μέσα σε δύο χρόνια. Όσο για τη Ρουμανία, προχώρησε στην απόλυση 100.000 δημοσίων υπαλλήλων (έπονται 10.000 σιδηροδρομικοί), στη συρρίκνωση της αυτοκινητοβιομηχανίας και της μεταλλουργίας, ενώ το ΑΕΠ μειώθηκε 9% μέσα σε ένα χρόνο.
Μ’ αυτά και μ’ αυτά, αναγκάζεται κανείς να αναγνωρίσει στοιχεία ρεαλισμού στην κυνική διαπίστωση του πρωτοπόρου της αμερικανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, Χένρι Φορντ: «Είναι ευτύχημα που ο κόσμος δεν καταλαβαίνει το τραπεζικό και νομισματικό μας σύστημα, γιατί αν το καταλάβαινε σήμερα, πιστεύω ότι θα είχαμε επανάσταση προτού ξημερώσει η αυριανή μέρα»!
Κινητοποιηθείτε και αντιδράστε:
Να σώσουμε τα Βαρδούσια πριν την επέλαση των Μεγαλοεργολάβων!
ΟΧΙ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΣΤΑ ΒΑΡΔΟΥΣΙΑ!
Διαδώστε-συνδράμετε και υποστηρίξτε την προσπάθεια για την ΑΜΕΣΗ ΙΔΡΥΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ "ΒΑΡΔΟΥΣΙΩΝ-ΟΞΥΑΣ-ΚΡΑΒΑΡΙΤΙΚΩΝ ΒΟΥΝΩΝ"!
Δηλητηριώδες φρούτο το Ευρωπαϊκό Ταμείο.
Κινδυνεύει να οδηγήσει σε ακόμη σκληρότερη λιτότητα ή και σε εξοστρακισμό περιφερειακών χωρών από την Ευρωζώνη!
Του Πέτρου Παπακωνσταντίνου.
Του Πέτρου Παπακωνσταντίνου.
Οσοι αμφισβητούν την Ευρώπη του Μάαστριχτ και της Λισσαβώνας κατηγορούνται συνήθως ότι αρκούνται σε μια στείρα άρνηση των εφαρμοζόμενων πολιτικών, χωρίς να τη συνοδεύουν με θετικές προτάσεις περί του πρακτέου. Ωστόσο, το πολιτικό δράμα γύρω από το επωαζόμενο Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο (ΕΝΤ) καταδεικνύει ότι οι αποσπασματικές, θετικές προτάσεις των αδυνάτων προς τους ισχυρούς είναι δίκοπο μαχαίρι, καθώς ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος να γίνουν... αποδεκτές!
Εδώ και αρκετούς μήνες, πολιτικοί και οικονομολόγοι ριζοσπαστικών κατευθύνσεων πρότειναν ένα παρόμοιο ευρωπαϊκό ταμείο ως μηχανισμό κοινοτικής αλληλεγγύης, που θα επέτρεπε στην Ελλάδα ή σε οποιαδήποτε άλλη ευάλωτη χώρα να καλύψει τις πιεστικές δανειακές ανάγκες της, χωρίς να παραδοθεί στα νύχια των πειρατικών «επενδυτικών» τραπεζών ή στην προκρούστεια κλίνη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Υπό αυτό το πρίσμα, ο νέος ευρωπαϊκός θεσμός θα συνοδευόταν από αναθεώρηση του ασφυκτικού Συμφώνου Σταθερότητας, αύξηση του κοινοτικού προϋπολογισμού και πολιτική διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας - κάτι που από καιρό επιζητεί η Γαλλία. Ωστόσο, η συντηρητική Γερμανία, κέρβερος της πιο σκληρής, δημοσιονομικής πειθαρχίας, απέρριπτε κατηγορηματικά κάθε παρόμοια ιδέα.
Ωσπου ξαφνικά ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ανέκρουσε πρύμναν. Από το κρεβάτι του νοσοκομείου, στο οποίο αναρρώνει ύστερα από εγχείρηση στη σπονδυλική του στήλη, υιοθέτησε την ιδέα του ΕΝΤ, την οποία μέχρι χθες πολεμούσε. Ενα βήμα πίσω, το οποίο, όμως, συνοδεύτηκε από δύο άλματα εμπρός: Ο σκληρός, συντηρητικός πολιτικός κατέστησε σαφές ότι το ΕΝΤ δεν θα σημάνει χαλάρωση του Συμφώνου Σταθερότητας, αλλά, εντελώς αντίθετα, θα είναι εργαλείο για την όσο το δυνατόν περισσότερο αμείλικτη εφαρμογή του. Επιπλέον, θα συνοδεύεται από ταπεινωτικές κυρώσεις για τα κράτη - παραβάτες, από την περικοπή των ενισχύσεων που δίνουν τα ταμεία συνοχής, μέχρι τη στέρηση των ψήφων τους στα ευρωπαϊκά όργανα ή και τον εξοστρακισμό τους από την Ευρωζώνη.
Εάν υποθέσουμε ότι ο Σόιμπλε εκφράζει κατά γράμμα την πολιτική της καγκελαρίου Αγκελα Μέρκελ (κάτι όχι απολύτως σαφές), τίθεται το ερώτημα πού αποσκοπεί η πρότασή του. Μια πρώτη εξήγηση θα μπορούσε να είναι ότι πρόκειται για μπλόφα, όπως αυτές που συνηθίζονται στο πόκερ: Πολλαπλασιάζοντας το αρχικό στοίχημα, οι Γερμανοί υπολογίζουν ότι οι Γάλλοι και οι Μεσόγειοι δυνητικοί υποστηρικτές τους θα πάνε «πάσο» και το περίφημο Ευρωπαϊκό Ταμείο απλούστατα δεν θα γίνει ποτέ. Αν και δεν αποκλείεται κάτι τέτοιο, ενέχει ένα στοιχείο τυχοδιωκτισμού πολύ σπάνιο στους κόλπους των γερμανικών ελίτ.
Ευρύτερο πρόβλημα.
Εναλλακτικά, θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι το Βερολίνο συνειδητοποιεί απρόθυμα ότι το πρόβλημα της Ευρωζώνης δεν εντοπίζεται αποκλειστικά στη λιλιπούτεια Ελλάδα, αλλά είναι πολύ ευρύτερο. Αίφνης, την περασμένη εβδομάδα ο διεθνής οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Fitch προειδοποίησε ότι μπορεί να ρίξει Βρετανία, Γαλλία και Ισπανία κάτω από το «άριστα» (ΑΑΑ) εντός του 2010 -όπως έκανε και με την Ελλάδα- αν δεν λάβουν άμεσα «ισχυρά και αξιόπιστα μέτρα» δημοσιονομικής συμμόρφωσης. Εν όψει των τρομερών κραδασμών στους κόλπους της Ενωσης που θα εγκυμονούσε μια τέτοια εξέλιξη, οι Γερμανοί θα μπορούσαν να δεχθούν το ΕΝΤ που μέχρι χθες απέρριπταν, με τέτοιο τρόπο που να ενισχύει, τελικά, την ηγεμονία τους έναντι των πλέον εύθραυστων εταίρων.
Υπάρχει όμως και μια τρίτη, περισσότερο ανησυχητική εκδοχή, την οποία υποστήριξε από τη στήλη του, στους Financial Times, ο Βόλφγκανγκ Μίνχαου. «Το ΕΝΤ είναι απλώς προπέτασμα καπνού», έγραψε την περασμένη Κυριακή, προσθέτοντας: «το ουσιώδες περιεχόμενο βρίσκεται στην πρόταση να εγκαταλείψουν ορισμένες χώρες την Ευρωζώνη, χωρίς να αποχωρήσουν από την Ενωση». Η ανάλυση του Μίνχαου πιθανολογεί ότι το συντηρητικό κατεστημένο της Γερμανίας έχει επιλέξει μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων, με σκληρό πυρήνα, μια νέα, πιο συνεκτική Ευρωζώνη όπου θα συμμετέχουν χώρες με παρεμφερή επίπεδα οικονομικής ανάπτυξης και πολιτικής κουλτούρας (στην ιδεατή περίπτωση, συμπεριλαμβανομένης και της Βρετανίας), χωρίς «βαρίδια» τύπου Ελλάδας και Πορτογαλίας.
Μια τέτοια στρατηγική ενδεχομένως να βρίσκει ευήκοα ώτα σε Βρετανία, Ολλανδία και Σουηδία, χώρες που κρατούν σκληρότατη στάση έναντι της Ελλάδας, την οποία παροτρύνουν να απευθυνθεί στο ΔΝΤ, όπου έχουν ήδη στείλει την Ουγγαρία και τη Λεττονία. Δεν συμβαίνει το ίδιο με τη Γαλλία, η οποία θα βγει πάρα πολύ αποδυναμωμένη στο πλαίσιο ενός «σκληρού πυρήνα» όπου δεν θα υπάρχουν οι παραδοσιακοί εταίροι της από τον ευρωπαϊκό Νότο, αλλά θα έχουν βρει τη θέση τους οι ψυχρότεροι, βόρειοι εταίροι.
Κριτική Λαγκάρντ.
Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που η Γαλλίδα υπουργός Οικονομικών Κριστίν Λαγκάρντ εμφανίστηκε, μετά το «πυροτέχνημα» Σόιμπλε, για πρώτη φορά τόσο κριτική έναντι του Βερολίνου: Κατηγόρησε τη Γερμανία ότι διογκώνει τα εμπορικά της πλεονάσματα, όπως και τα ελλείμματα των εταίρων της μέσω μιας πολύ επιθετικής πολιτικής μείωσης του κόστους εργασίας, κάτι «που δεν αποτελεί βιώσιμο μοντέλο σε βάθος χρόνου» για τα λοιπά μέλη της Ευρωζώνης. Πρόσθεσε δε, πολύ εύστοχα, ότι «είναι λίγο περίεργο να καλλιεργείται στους κόλπους της ίδιας της Ευρωζώνης η ιδέα ότι το ΔΝΤ μπορεί να δανειοδοτήσει την Ελλάδα. Είναι σαν να βρίσκεται σε άσχημη οικονομική κατάσταση η Καλιφόρνια και να προσκληθεί το ΔΝΤ για τη διάσωσή της»!
Εδώ η Γαλλίδα αξιωματούχος αγγίζει τον πυρήνα του ευρωπαϊκού διλήμματος: Αν αντιπροσωπεύει, δηλαδή, η Ενωση, μια πολιτική οντότητα, που προϋποθέτει ένα ελάχιστο συνοχής και αλληλεγγύης, ή απλώς μια ζώνη ελεύθερου, ανελέητου ανταγωνισμού. Αν πρόκειται για το δεύτερο, τότε τι λόγο έχουν οι πιο αδύνατες, περιφερειακές οικονομίες να συνεχίσουν να βρίσκονται σε μια τέτοια ζώνη, όπου, χωρίς πλέον καμία δυνατότητα εθνικού προστατευτισμού, είναι βέβαιο ότι τα προϊόντα τους θα συντρίβονται διαρκώς από τα «τεθωρακισμένα» της γερμανικής βιομηχανίας; Και τι σόι Ενωση είναι αυτή, η οποία πέρυσι τέτοιο καιρό επέτρεπε πακτωλό δανείων προς τις τράπεζες και φέτος δεν επιτρέπει την παραμικρή βοήθεια προς τα κράτη που έσωσαν τις ίδιες τράπεζες από τη χρεοκοπία;
Ενοχλητικές αλήθειες.
Σύμφωνα με τα ευρέως διαδεδομένα στερεότυπα, τα προβλήματα της Ελλάδας είναι ότι δουλεύουμε λίγο και αμειβόμαστε περισσότερο από ό,τι αντέχει η οικονομία, ότι έχουμε μια πολύ σκληρή αγορά εργασίας που αποθαρρύνει τις επενδύσεις και ένα πολύ σπάταλο κράτος που διασπαθίζει το μάννα των κοινοτικών επιδοτήσεων. Ωστόσο, οι επίσημες στατιστικές του ΟΟΣΑ και του Eurostat αποκαλύπτουν μια πολύ διαφορετική εικόνα:
- Το 2008, οι Ελληνες δούλευαν, σε ετήσια βάση, περισσότερο από κάθε άλλο λαό μεταξύ των 30 χωρών-μελών του ΟΟΣΑ, με μόνη εξαίρεση την Κορέα. Συγκεκριμένα, ο μέσος Ελληνας δούλευε 2.120 ώρες τον χρόνο, ενώ ο μέσος Αμερικανός δούλευε 1.792 ώρες, ο Γιαπωνέζος 1.772, ο Γάλλος 1.542 και ο Γερμανός 1.432.
- Την ίδια χρονιά, η πραγματική μέση αμοιβή (λαμβανομένων υπ' όψιν των τιμών) του εργαζόμενου πλήρους απασχόλησης στην Ελλάδα βρισκόταν μόλις στην 20ή θέση μεταξύ 24 ανεπτυγμένων χωρών-μελών του ΟΟΣΑ: 26.929 δολάρια για την Ελλάδα έναντι 49.486 των ΗΠΑ, 35.292 της Γερμανίας και 27.587 της Κορέας.
- Τη δεκαετία 1998-2008, το ποσοστό των μισθών στο εθνικό εισόδημα της Ελλάδας κυριολεκτικά κατακρημνίστηκε από 60% σε 47,5% και είναι σήμερα ένα από τα μικρότερα της Ευρώπης (ενδεικτικά: Γαλλία 69%, Γερμανία και Ιταλία 67%, Ισπανία 59%, Βρετανία 58%).
- Στα τέλη του 2008, η Ελλάδα ήταν μόλις 20ή μεταξύ των 27 μελών της Ε.Ε. αναφορικά με τις κρατικές δαπάνες (46% του ΑΕΠ έναντι 51% του μέσου όρου). Το μέγα πρόβλημα (μαζί με την χαμηλή παραγωγικότητα του δημοσίου) είναι όχι τα έξοδα, αλλά τα πενιχρά έσοδα του κράτους, λόγω φοροδιαφυγής και φοροαπαλλαγών: Εδώ η Ελλάδα βρισκόταν στην 22η θέση μεταξύ των 27, με το γλίσχρο 37% του ΑΕΠ.
- Η Ελλάδα πρέπει να πληρώσει το 2010 για το χρέος της (κυρίως στις γερμανικές και γαλλικές τράπεζες) 32 δισ. ευρώ, δηλαδή το 13% του ΑΕΠ. Μόνο οι τόκοι ανέρχονται σε 5,5% του ΑΕΠ. Ενας μηχανισμός μόνιμης αφαίμαξης ελληνικού πλεονάσματος, που στραγγαλίζει την ανάπτυξη και επιβάλλει την επαναδιαπραγμάτευση του ελληνικού χρέους, υπό την απειλή της στάσης πληρωμών.
Εδώ και αρκετούς μήνες, πολιτικοί και οικονομολόγοι ριζοσπαστικών κατευθύνσεων πρότειναν ένα παρόμοιο ευρωπαϊκό ταμείο ως μηχανισμό κοινοτικής αλληλεγγύης, που θα επέτρεπε στην Ελλάδα ή σε οποιαδήποτε άλλη ευάλωτη χώρα να καλύψει τις πιεστικές δανειακές ανάγκες της, χωρίς να παραδοθεί στα νύχια των πειρατικών «επενδυτικών» τραπεζών ή στην προκρούστεια κλίνη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Υπό αυτό το πρίσμα, ο νέος ευρωπαϊκός θεσμός θα συνοδευόταν από αναθεώρηση του ασφυκτικού Συμφώνου Σταθερότητας, αύξηση του κοινοτικού προϋπολογισμού και πολιτική διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας - κάτι που από καιρό επιζητεί η Γαλλία. Ωστόσο, η συντηρητική Γερμανία, κέρβερος της πιο σκληρής, δημοσιονομικής πειθαρχίας, απέρριπτε κατηγορηματικά κάθε παρόμοια ιδέα.
Ωσπου ξαφνικά ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ανέκρουσε πρύμναν. Από το κρεβάτι του νοσοκομείου, στο οποίο αναρρώνει ύστερα από εγχείρηση στη σπονδυλική του στήλη, υιοθέτησε την ιδέα του ΕΝΤ, την οποία μέχρι χθες πολεμούσε. Ενα βήμα πίσω, το οποίο, όμως, συνοδεύτηκε από δύο άλματα εμπρός: Ο σκληρός, συντηρητικός πολιτικός κατέστησε σαφές ότι το ΕΝΤ δεν θα σημάνει χαλάρωση του Συμφώνου Σταθερότητας, αλλά, εντελώς αντίθετα, θα είναι εργαλείο για την όσο το δυνατόν περισσότερο αμείλικτη εφαρμογή του. Επιπλέον, θα συνοδεύεται από ταπεινωτικές κυρώσεις για τα κράτη - παραβάτες, από την περικοπή των ενισχύσεων που δίνουν τα ταμεία συνοχής, μέχρι τη στέρηση των ψήφων τους στα ευρωπαϊκά όργανα ή και τον εξοστρακισμό τους από την Ευρωζώνη.
Εάν υποθέσουμε ότι ο Σόιμπλε εκφράζει κατά γράμμα την πολιτική της καγκελαρίου Αγκελα Μέρκελ (κάτι όχι απολύτως σαφές), τίθεται το ερώτημα πού αποσκοπεί η πρότασή του. Μια πρώτη εξήγηση θα μπορούσε να είναι ότι πρόκειται για μπλόφα, όπως αυτές που συνηθίζονται στο πόκερ: Πολλαπλασιάζοντας το αρχικό στοίχημα, οι Γερμανοί υπολογίζουν ότι οι Γάλλοι και οι Μεσόγειοι δυνητικοί υποστηρικτές τους θα πάνε «πάσο» και το περίφημο Ευρωπαϊκό Ταμείο απλούστατα δεν θα γίνει ποτέ. Αν και δεν αποκλείεται κάτι τέτοιο, ενέχει ένα στοιχείο τυχοδιωκτισμού πολύ σπάνιο στους κόλπους των γερμανικών ελίτ.
Ευρύτερο πρόβλημα.
Εναλλακτικά, θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι το Βερολίνο συνειδητοποιεί απρόθυμα ότι το πρόβλημα της Ευρωζώνης δεν εντοπίζεται αποκλειστικά στη λιλιπούτεια Ελλάδα, αλλά είναι πολύ ευρύτερο. Αίφνης, την περασμένη εβδομάδα ο διεθνής οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Fitch προειδοποίησε ότι μπορεί να ρίξει Βρετανία, Γαλλία και Ισπανία κάτω από το «άριστα» (ΑΑΑ) εντός του 2010 -όπως έκανε και με την Ελλάδα- αν δεν λάβουν άμεσα «ισχυρά και αξιόπιστα μέτρα» δημοσιονομικής συμμόρφωσης. Εν όψει των τρομερών κραδασμών στους κόλπους της Ενωσης που θα εγκυμονούσε μια τέτοια εξέλιξη, οι Γερμανοί θα μπορούσαν να δεχθούν το ΕΝΤ που μέχρι χθες απέρριπταν, με τέτοιο τρόπο που να ενισχύει, τελικά, την ηγεμονία τους έναντι των πλέον εύθραυστων εταίρων.
Υπάρχει όμως και μια τρίτη, περισσότερο ανησυχητική εκδοχή, την οποία υποστήριξε από τη στήλη του, στους Financial Times, ο Βόλφγκανγκ Μίνχαου. «Το ΕΝΤ είναι απλώς προπέτασμα καπνού», έγραψε την περασμένη Κυριακή, προσθέτοντας: «το ουσιώδες περιεχόμενο βρίσκεται στην πρόταση να εγκαταλείψουν ορισμένες χώρες την Ευρωζώνη, χωρίς να αποχωρήσουν από την Ενωση». Η ανάλυση του Μίνχαου πιθανολογεί ότι το συντηρητικό κατεστημένο της Γερμανίας έχει επιλέξει μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων, με σκληρό πυρήνα, μια νέα, πιο συνεκτική Ευρωζώνη όπου θα συμμετέχουν χώρες με παρεμφερή επίπεδα οικονομικής ανάπτυξης και πολιτικής κουλτούρας (στην ιδεατή περίπτωση, συμπεριλαμβανομένης και της Βρετανίας), χωρίς «βαρίδια» τύπου Ελλάδας και Πορτογαλίας.
Μια τέτοια στρατηγική ενδεχομένως να βρίσκει ευήκοα ώτα σε Βρετανία, Ολλανδία και Σουηδία, χώρες που κρατούν σκληρότατη στάση έναντι της Ελλάδας, την οποία παροτρύνουν να απευθυνθεί στο ΔΝΤ, όπου έχουν ήδη στείλει την Ουγγαρία και τη Λεττονία. Δεν συμβαίνει το ίδιο με τη Γαλλία, η οποία θα βγει πάρα πολύ αποδυναμωμένη στο πλαίσιο ενός «σκληρού πυρήνα» όπου δεν θα υπάρχουν οι παραδοσιακοί εταίροι της από τον ευρωπαϊκό Νότο, αλλά θα έχουν βρει τη θέση τους οι ψυχρότεροι, βόρειοι εταίροι.
Κριτική Λαγκάρντ.
Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που η Γαλλίδα υπουργός Οικονομικών Κριστίν Λαγκάρντ εμφανίστηκε, μετά το «πυροτέχνημα» Σόιμπλε, για πρώτη φορά τόσο κριτική έναντι του Βερολίνου: Κατηγόρησε τη Γερμανία ότι διογκώνει τα εμπορικά της πλεονάσματα, όπως και τα ελλείμματα των εταίρων της μέσω μιας πολύ επιθετικής πολιτικής μείωσης του κόστους εργασίας, κάτι «που δεν αποτελεί βιώσιμο μοντέλο σε βάθος χρόνου» για τα λοιπά μέλη της Ευρωζώνης. Πρόσθεσε δε, πολύ εύστοχα, ότι «είναι λίγο περίεργο να καλλιεργείται στους κόλπους της ίδιας της Ευρωζώνης η ιδέα ότι το ΔΝΤ μπορεί να δανειοδοτήσει την Ελλάδα. Είναι σαν να βρίσκεται σε άσχημη οικονομική κατάσταση η Καλιφόρνια και να προσκληθεί το ΔΝΤ για τη διάσωσή της»!
Εδώ η Γαλλίδα αξιωματούχος αγγίζει τον πυρήνα του ευρωπαϊκού διλήμματος: Αν αντιπροσωπεύει, δηλαδή, η Ενωση, μια πολιτική οντότητα, που προϋποθέτει ένα ελάχιστο συνοχής και αλληλεγγύης, ή απλώς μια ζώνη ελεύθερου, ανελέητου ανταγωνισμού. Αν πρόκειται για το δεύτερο, τότε τι λόγο έχουν οι πιο αδύνατες, περιφερειακές οικονομίες να συνεχίσουν να βρίσκονται σε μια τέτοια ζώνη, όπου, χωρίς πλέον καμία δυνατότητα εθνικού προστατευτισμού, είναι βέβαιο ότι τα προϊόντα τους θα συντρίβονται διαρκώς από τα «τεθωρακισμένα» της γερμανικής βιομηχανίας; Και τι σόι Ενωση είναι αυτή, η οποία πέρυσι τέτοιο καιρό επέτρεπε πακτωλό δανείων προς τις τράπεζες και φέτος δεν επιτρέπει την παραμικρή βοήθεια προς τα κράτη που έσωσαν τις ίδιες τράπεζες από τη χρεοκοπία;
Ενοχλητικές αλήθειες.
Σύμφωνα με τα ευρέως διαδεδομένα στερεότυπα, τα προβλήματα της Ελλάδας είναι ότι δουλεύουμε λίγο και αμειβόμαστε περισσότερο από ό,τι αντέχει η οικονομία, ότι έχουμε μια πολύ σκληρή αγορά εργασίας που αποθαρρύνει τις επενδύσεις και ένα πολύ σπάταλο κράτος που διασπαθίζει το μάννα των κοινοτικών επιδοτήσεων. Ωστόσο, οι επίσημες στατιστικές του ΟΟΣΑ και του Eurostat αποκαλύπτουν μια πολύ διαφορετική εικόνα:
- Το 2008, οι Ελληνες δούλευαν, σε ετήσια βάση, περισσότερο από κάθε άλλο λαό μεταξύ των 30 χωρών-μελών του ΟΟΣΑ, με μόνη εξαίρεση την Κορέα. Συγκεκριμένα, ο μέσος Ελληνας δούλευε 2.120 ώρες τον χρόνο, ενώ ο μέσος Αμερικανός δούλευε 1.792 ώρες, ο Γιαπωνέζος 1.772, ο Γάλλος 1.542 και ο Γερμανός 1.432.
- Την ίδια χρονιά, η πραγματική μέση αμοιβή (λαμβανομένων υπ' όψιν των τιμών) του εργαζόμενου πλήρους απασχόλησης στην Ελλάδα βρισκόταν μόλις στην 20ή θέση μεταξύ 24 ανεπτυγμένων χωρών-μελών του ΟΟΣΑ: 26.929 δολάρια για την Ελλάδα έναντι 49.486 των ΗΠΑ, 35.292 της Γερμανίας και 27.587 της Κορέας.
- Τη δεκαετία 1998-2008, το ποσοστό των μισθών στο εθνικό εισόδημα της Ελλάδας κυριολεκτικά κατακρημνίστηκε από 60% σε 47,5% και είναι σήμερα ένα από τα μικρότερα της Ευρώπης (ενδεικτικά: Γαλλία 69%, Γερμανία και Ιταλία 67%, Ισπανία 59%, Βρετανία 58%).
- Στα τέλη του 2008, η Ελλάδα ήταν μόλις 20ή μεταξύ των 27 μελών της Ε.Ε. αναφορικά με τις κρατικές δαπάνες (46% του ΑΕΠ έναντι 51% του μέσου όρου). Το μέγα πρόβλημα (μαζί με την χαμηλή παραγωγικότητα του δημοσίου) είναι όχι τα έξοδα, αλλά τα πενιχρά έσοδα του κράτους, λόγω φοροδιαφυγής και φοροαπαλλαγών: Εδώ η Ελλάδα βρισκόταν στην 22η θέση μεταξύ των 27, με το γλίσχρο 37% του ΑΕΠ.
- Η Ελλάδα πρέπει να πληρώσει το 2010 για το χρέος της (κυρίως στις γερμανικές και γαλλικές τράπεζες) 32 δισ. ευρώ, δηλαδή το 13% του ΑΕΠ. Μόνο οι τόκοι ανέρχονται σε 5,5% του ΑΕΠ. Ενας μηχανισμός μόνιμης αφαίμαξης ελληνικού πλεονάσματος, που στραγγαλίζει την ανάπτυξη και επιβάλλει την επαναδιαπραγμάτευση του ελληνικού χρέους, υπό την απειλή της στάσης πληρωμών.
100 ΧΡΟΝΙΑ ΚΙΛΕΛΕΡ!
Η αρχή της λύτρωσης των «λευκών σκλάβων»!
Τι εγένετο την στιγμήν εκείνην είναι απερίγραπτον. Αι σφαίραι διασχίζουν τον αέρα, οι χωρικοί τρέχουν τήδε κακείσε (εδώ κι εκεί), αναζητούντες πέτρες και ξύλα δια να αμυνθούν. Τέλος, κατόπιν αγρίας πάλης, διασπάται η γραμμή των ιππέων και οι χωρικοί τελείως εξαγριωμένοι εισέρχονται εις την πόλιν, αφήσαντες επί του πεδίου της μάχης τον Α. Μπατάλαν και θανασίμως τραυματισθέντα άλλον ένα...»
Η μάχη δεν είχε, όμως, τελειώσει ακόμη. Καθώς οι αγρότες σπεύδουν προς την πλατεία για να ενωθούν με τους άλλους «το ιππικόν κάμνει νέα επέλασιν δια να τους εμποδίσει. Οι χωρικοί, εξαγριωθέντες πλέον, την υποδέχονται δια λιθοβολισμού.
Φωναί, κακόν, πανδαιμόνιον. Τη στιγμήν αυτήν τραυματίζονται πολλοί...
Οι χωρικοί προχωρούν... αλαλάζοντες, θραύουν υαλοπίνακας και εισορμούν εις την πλατείαν Θέμιδος, ζητωκραυγάζοντες υπέρ της ελευθερίας και του δικαίου των. Το ιππικόν επελαύνει πάλιν κατά του αόπλου λαού και προσπαθεί να το διαλύση, αλλά ούτος δια πυκνού λιθοβολισμού, αμύνεται σθεναρά. Γενικός αναβρασμός και έξαψις επικρατεί. Η πόλις στρατοκρατείται και διατελεί εν τρομοκρατία. Τα καταστήματα όλα είμαι κλειστά, οι δε πλείστοι των κατοίκων έσπευσαν να κλεισθούν εις τας οικίας των...»
Οι νεκροί και οι τραυματίες στις μάχες.
Η επίσημη εκδοχή.
Συμπληρώνεται ακριβώς ένας αιώνας από τον θρυλικό ξεσηκωμό των αγροτών στον θεσσαλικό κάμπο στις 6 Μαρτίου (19 με το νέο ημερολόγιο) 1910. Η εξέγερση του Κιλελέρ, όπως έχει περάσει στην ιστορία, και τα όσα ακολούθησαν με τη διανομή των τσιφλικιών, αποτελούν τομή στον μετασχηματισμό της Ελλάδας τον 20ό αιώνα.
Η «επανάσταση» των κολίγων, με τους 12 νεκρούς και τους δεκάδες τραυματίες, σηματοδοτεί την απελευθέρωση του αγροτικού κόσμου από τον ζυγό των τσιφλικάδων. Εως τότε οι γαιοκτήμονες εμφανίζονταν ανίκητοι και αδιασάλευτη η κοινωνική δομή της χώρας.
Εκείνα τα συνταρακτικά γεγονότα για το πανελλήνιο 100 χρόνια μετά δεν έχουν μετατραπεί σε μουσειακό αντικείμενο, ούτε τα σκεπάζει η στάχτη. Σαν «αναμμένα κάρβουνα» λειτούργησαν στους πολύμορφους αγροτικούς αγώνες από τότε έως σήμερα. Και όχι μόνο. Αλλά και ευρύτερα όπως τα τραγούδησε από τη δεκαετία του 1970 ο Δ. Σαββόπουλος: «Πυρκαγιά, πυρκαγιά/ μες στο μυαλό μου πυρκαγιά/ πυρκαγιά στη Θεσσαλία/ και στα δώδεκα χωριά...»
Ο θεσσαλικός κάμπος «βράζει»!
Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ: Τον Σεπτέμβριο του 1909 θα ακουσθούν οι πρώτοι συγχρονισμένοι βρυχηθμοί των «λευκών σκλάβων». Από τις αρχές του αιώνα, άλλωστε, η Θεσσαλία κοχλάζει. Η δολοφονία του Μαρίνου Αντύπα (1907) σηματοδοτεί την επικείμενη έκρηξη. Καθώς οι προσδοκίες για λύση του αγροτικού προβλήματος, που έφερε το «Κίνημα στο Γουδί», αρχίζουν να εξανεμίζονται, το πρώτο μεγάλο συλλαλητήριο γίνεται στην Καρδίτσα το 1909. Μια εφημερίδα της πόλης (Θεσσαλιώτις) αποτυπώνει εμβληματικά την κατάσταση: «Ενας νεκρός κόσμος ανέστη χθες (16 Σεπτεμβρίου), ο κόσμος των σκλάβων! Ηκούσατε το ολύμπιον και παντοδύναμον ΘΕΛΩ. Εμπρός! » Τα αδιαπραγμάτευτα αιτήματα (απαλλοτρίωση τσιφλικιών και διανομή στους καλλιεργητές) διαμορφώνονται σε συσκέψεις τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς.
Η ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ: Το 1910 ξεκινά με πρωτοφανή ένταση και δυναμισμό. Στις 20 Ιανουαρίου στην Καρδίτσα γίνεται το πιο μεγαλειώδες έως τότε συλλαλητήριο. Η αγροτιά οργανώνεται σ΄ ευρύτερη κλίμακα και αποφασίζεται η σύγκληση Πανθεσσαλικού Συνεδρίου. Η 7η Φεβρουαρίου μπορεί να θεωρηθεί ως η πιο μεγάλη μέρα προς την εξέγερση. Συγκροτούνται πάνδημα συλλαλητήρια σ΄ όλες τις πόλεις του θεσσαλικού κάμπου. Δημιουργείται αντιπροσωπευτική Πανθεσσαλική Επιτροπή Αγώνα. Τα μέλη της, απογοητευμένα από τις αοριστολογίες του αθηναϊκού κράτους, κλιμακώνουν τον αγροτικό αγώνα με τοπικά και πανθεσσαλικό συλλαλητήριο στη Λάρισα.
ΣΤΗΝ ΕΥΘΕΙΑ: Στις 27 Φεβρουαρίου οι αγρότες διαδηλώνουν δυναμικά στα Φάρσαλα, τον Τίρναβο, την Αγιά κι αλλού.
Η Καρδίτσα γνωρίζει τη μεγαλοπρεπέστερη συγκέντρωση (το πλήθος υπολογίζεται σε 8-12.000, ενώ πολλοί συμμετέχουν με τους γκράδες τους!) Στη σιδηροδρομική γραμμή, όπου έσπευσαν πλήθη, για να σταματήσουν το τρένο από τον Βόλο, σημειώνονται τα πρώτα βίαια επεισόδια. Εκεί πέφτει ο πρώτος νεκρός (πρόκειται για τον Χρ. Σάλτα από το Ανώγειο, που χτυπήθηκε από χωροφύλακα). Η συνέχεια έχει προδιαγραφεί: είτε θα προωθούνταν ο νόμος για τις απαλλοτριώσεις είτε θα επέρχονταν η σύγκρουση. Η κυβέρνηση Δραγούμη, δέσμια των μεγαλοτσιφλικάδων, ετοιμάστηκε για το δεύτερο, ενώ η σημαία του αγώνα μεταφερόταν από την Καρδίτσα στη Λάρισα για το πανθεσσαλικό συλλαλητήριο στις 6 Μαρτίου.
Ξέσπασμα.Εκείνα τα συνταρακτικά γεγονότα για το πανελλήνιο 100 χρόνια μετά δεν έχουν μετατραπεί σε μουσειακό αντικείμενο, ούτε τα σκεπάζει η στάχτη. Σαν «αναμμένα κάρβουνα» λειτούργησαν στους πολύμορφους αγροτικούς αγώνες από τότε έως σήμερα. Και όχι μόνο. Αλλά και ευρύτερα όπως τα τραγούδησε από τη δεκαετία του 1970 ο Δ. Σαββόπουλος: «Πυρκαγιά, πυρκαγιά/ μες στο μυαλό μου πυρκαγιά/ πυρκαγιά στη Θεσσαλία/ και στα δώδεκα χωριά...»
Ο θεσσαλικός κάμπος «βράζει»!
Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ: Τον Σεπτέμβριο του 1909 θα ακουσθούν οι πρώτοι συγχρονισμένοι βρυχηθμοί των «λευκών σκλάβων». Από τις αρχές του αιώνα, άλλωστε, η Θεσσαλία κοχλάζει. Η δολοφονία του Μαρίνου Αντύπα (1907) σηματοδοτεί την επικείμενη έκρηξη. Καθώς οι προσδοκίες για λύση του αγροτικού προβλήματος, που έφερε το «Κίνημα στο Γουδί», αρχίζουν να εξανεμίζονται, το πρώτο μεγάλο συλλαλητήριο γίνεται στην Καρδίτσα το 1909. Μια εφημερίδα της πόλης (Θεσσαλιώτις) αποτυπώνει εμβληματικά την κατάσταση: «Ενας νεκρός κόσμος ανέστη χθες (16 Σεπτεμβρίου), ο κόσμος των σκλάβων! Ηκούσατε το ολύμπιον και παντοδύναμον ΘΕΛΩ. Εμπρός! » Τα αδιαπραγμάτευτα αιτήματα (απαλλοτρίωση τσιφλικιών και διανομή στους καλλιεργητές) διαμορφώνονται σε συσκέψεις τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς.
Η ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ: Το 1910 ξεκινά με πρωτοφανή ένταση και δυναμισμό. Στις 20 Ιανουαρίου στην Καρδίτσα γίνεται το πιο μεγαλειώδες έως τότε συλλαλητήριο. Η αγροτιά οργανώνεται σ΄ ευρύτερη κλίμακα και αποφασίζεται η σύγκληση Πανθεσσαλικού Συνεδρίου. Η 7η Φεβρουαρίου μπορεί να θεωρηθεί ως η πιο μεγάλη μέρα προς την εξέγερση. Συγκροτούνται πάνδημα συλλαλητήρια σ΄ όλες τις πόλεις του θεσσαλικού κάμπου. Δημιουργείται αντιπροσωπευτική Πανθεσσαλική Επιτροπή Αγώνα. Τα μέλη της, απογοητευμένα από τις αοριστολογίες του αθηναϊκού κράτους, κλιμακώνουν τον αγροτικό αγώνα με τοπικά και πανθεσσαλικό συλλαλητήριο στη Λάρισα.
ΣΤΗΝ ΕΥΘΕΙΑ: Στις 27 Φεβρουαρίου οι αγρότες διαδηλώνουν δυναμικά στα Φάρσαλα, τον Τίρναβο, την Αγιά κι αλλού.
Η Καρδίτσα γνωρίζει τη μεγαλοπρεπέστερη συγκέντρωση (το πλήθος υπολογίζεται σε 8-12.000, ενώ πολλοί συμμετέχουν με τους γκράδες τους!) Στη σιδηροδρομική γραμμή, όπου έσπευσαν πλήθη, για να σταματήσουν το τρένο από τον Βόλο, σημειώνονται τα πρώτα βίαια επεισόδια. Εκεί πέφτει ο πρώτος νεκρός (πρόκειται για τον Χρ. Σάλτα από το Ανώγειο, που χτυπήθηκε από χωροφύλακα). Η συνέχεια έχει προδιαγραφεί: είτε θα προωθούνταν ο νόμος για τις απαλλοτριώσεις είτε θα επέρχονταν η σύγκρουση. Η κυβέρνηση Δραγούμη, δέσμια των μεγαλοτσιφλικάδων, ετοιμάστηκε για το δεύτερο, ενώ η σημαία του αγώνα μεταφερόταν από την Καρδίτσα στη Λάρισα για το πανθεσσαλικό συλλαλητήριο στις 6 Μαρτίου.
Η εξέγερση της 6 Μαρτίου ήταν το αποκορύφωμα των κινητοποιήσεων, που είχαν προηγηθεί. Δεν ήταν απλώς ένα ξέσπασμα, αλλά οργανωμένη κινητοποίηση. Οι αγρότες ήταν έτοιμοι να προσέλθουν στα συλλαλητήρια ένοπλοι. Αλλά οι επικεφαλής του κινήματος και οι δήμαρχοι της περιοχής επέβαλαν να μην είναι οπλισμένοι.
Κατά μήκος της γραμμής Βόλου-Λάρισας θα εξελιχθεί η πρώτη φάση της εξέγερσης. Το πρωινό τρένο εκείνου του Σαββάτου, που μεταφέρει στρατό και χωροφύλακες για την ενίσχυση των δυνάμεων στη Λάρισα, θα πραγματοποιήσει ένα δρομολόγιο θανάτου.
Οι κυβερνητικές εντολές ήταν να μη διακοπεί η σιδηροδρομική συγκοινωνία και να διατηρηθεί η τάξη «πάση θυσία» ( μαρτυρία του νομάρχη Λάρισας Π. Αργυρόπουλου, που εκτέλεσε και την εντολή).
Στον σταθμό του Κιλελέρ λίγες εκατοντάδες αγρότες θα επιχειρήσουν να επιβιβαστούν χωρίς εισιτήριο για να πάνε στο συλλαλητήριο της Λάρισας. Θα σημειωθούν τα πρώτα επεισόδια. Λίγο πιο κάτω, σε απόσταση 800 μέτρων, θα επαναληφθούν οι ίδιες σκηνές με περισσότερους αγρότες. Οι στρατιωτικές δυνάμεις θ΄ ανοίξουν πυρ και θα χυθεί το πρώτο αίμα (2 ή 4 νεκροί και 15 τραυματίες).
Καθώς το τρένο συνεχίζει την πορεία του στον σταθμό Τσουλάρ (Μελία), τα επεισόδια παίρνουν μεγαλύτερη έκταση. Αλλοι δύο αγρότες θα πέσουν νεκροί, ενώ άλλοι 15 θα τραυματισθούν.
Οταν οι διαδηλωτές στη Λάρισα πληροφορούνται τα γεγονότα στο Κιλελέρ και το Τσουλάρ αλλά την απαγόρευση εισόδου στην πόλη άλλων αγροτών από την πύλη Φαρσάλων, χιλιάδες θα σπεύσουν εκεί.
Τότε ακριβώς διαδραματίζεται η δεύτερη φάση της εξέγερσης. Ιππικό, στρατός και χωροφύλακες συγκρούονται με τους αγρότες, που αντιστέκονται άοπλοι, χρησιμοποιώντας πέτρες και ξύλα. Για δύο ώρες η ευρύτερη περιοχή, έως την κεντρική πλατεία της Λάρισας, φαντάζει σαν πεδίο μάχης. Τα θύματα θα ήταν πολλά, αλλά οι στρατιώτες απέφευγαν να χτυπήσουν στο «ψαχνό». Ετσι, ο απολογισμός ήταν δύο αγρότες νεκροί και αρκετοί τραυματίες.
Γύρω στις 3 μ.μ. οι Αρχές αναγκάστηκαν να επιτρέψουν, τελικά, τη συγκρότηση του συλλαλητηρίου στην πλατεία, με τον όρο να διεξαχθεί «εν άκρα τάξει» και χωρίς μαύρες σημαίες!
ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ - ΣΚΗΝΕΣ ΤΡΟΜΟΥ ΣΤΑ ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΑ:
Κατά μήκος της γραμμής Βόλου-Λάρισας θα εξελιχθεί η πρώτη φάση της εξέγερσης. Το πρωινό τρένο εκείνου του Σαββάτου, που μεταφέρει στρατό και χωροφύλακες για την ενίσχυση των δυνάμεων στη Λάρισα, θα πραγματοποιήσει ένα δρομολόγιο θανάτου.
Οι κυβερνητικές εντολές ήταν να μη διακοπεί η σιδηροδρομική συγκοινωνία και να διατηρηθεί η τάξη «πάση θυσία» ( μαρτυρία του νομάρχη Λάρισας Π. Αργυρόπουλου, που εκτέλεσε και την εντολή).
Στον σταθμό του Κιλελέρ λίγες εκατοντάδες αγρότες θα επιχειρήσουν να επιβιβαστούν χωρίς εισιτήριο για να πάνε στο συλλαλητήριο της Λάρισας. Θα σημειωθούν τα πρώτα επεισόδια. Λίγο πιο κάτω, σε απόσταση 800 μέτρων, θα επαναληφθούν οι ίδιες σκηνές με περισσότερους αγρότες. Οι στρατιωτικές δυνάμεις θ΄ ανοίξουν πυρ και θα χυθεί το πρώτο αίμα (2 ή 4 νεκροί και 15 τραυματίες).
Καθώς το τρένο συνεχίζει την πορεία του στον σταθμό Τσουλάρ (Μελία), τα επεισόδια παίρνουν μεγαλύτερη έκταση. Αλλοι δύο αγρότες θα πέσουν νεκροί, ενώ άλλοι 15 θα τραυματισθούν.
Οταν οι διαδηλωτές στη Λάρισα πληροφορούνται τα γεγονότα στο Κιλελέρ και το Τσουλάρ αλλά την απαγόρευση εισόδου στην πόλη άλλων αγροτών από την πύλη Φαρσάλων, χιλιάδες θα σπεύσουν εκεί.
Τότε ακριβώς διαδραματίζεται η δεύτερη φάση της εξέγερσης. Ιππικό, στρατός και χωροφύλακες συγκρούονται με τους αγρότες, που αντιστέκονται άοπλοι, χρησιμοποιώντας πέτρες και ξύλα. Για δύο ώρες η ευρύτερη περιοχή, έως την κεντρική πλατεία της Λάρισας, φαντάζει σαν πεδίο μάχης. Τα θύματα θα ήταν πολλά, αλλά οι στρατιώτες απέφευγαν να χτυπήσουν στο «ψαχνό». Ετσι, ο απολογισμός ήταν δύο αγρότες νεκροί και αρκετοί τραυματίες.
Γύρω στις 3 μ.μ. οι Αρχές αναγκάστηκαν να επιτρέψουν, τελικά, τη συγκρότηση του συλλαλητηρίου στην πλατεία, με τον όρο να διεξαχθεί «εν άκρα τάξει» και χωρίς μαύρες σημαίες!
ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ - ΣΚΗΝΕΣ ΤΡΟΜΟΥ ΣΤΑ ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΑ:
«Αι σφαίραι διασχίζουν τον αέραν...»!
Οι δύο πιο σημαντικές πηγές για την εξέγερση του Κιλελέρ είναι τα ρεπορτάζ των εφημερίδων «Θεσσαλία» και «Πανθεσσαλική». Από την πρώτη αντιγράφουμε αποσπάσματα για τα γεγονότα της ημέρας, αφού η επαφή με τις πηγές είναι ο καλύτερος τρόπος για την κατανόηση της ιστορίας:
«...Από 9ης π.μ. ήρξαντο οι χωρικοί προσερχόμενοι, συσσωματωμένοι εις μεγάλας ομάδας, πεζοί και έφιπποι, με ερυθράς και μαύρας σημαίας, μεταξύ των οποίων, κάπου-κάπου, διεκρίνετο και καμμιά γαλανόλευκος. Τα εθνικά μας χρώματα δεν είχον θέσιν, βεβαίως, εις την συνάθροισιν που την διείπεν η ερυθρά αγανάκτησις και η μαυρίλα της απελπισίας και της φρικώδους καταπτώσεως εις ην ευρίσκονται οι γεωργικοί πληθυσμοί.
Οι προσερχόμενοι διέσχιζον τας οδούς της πόλεως ζητωκραυγάζοντες υπέρ της απελευθερώσεως των και της απαλλοτριώσεως της Θεσσαλικής γης...
Ζητωκραυγάζοντες και επευφημούμενοι, προχωρούν εις την πλατείαν εν πλήρη τάξει...
Ενώ όμως μέχρι της στιγμής ταύτης άκρα ησυχία επεκράτει , απαισία διάδοσις ήλθε να ενσπείρει την κατάπληξιν του συγκεντρωθέντος κόσμου...»
Ο ρεπόρτερ αναφέρεται στο αιματοκύλισμα του Κιλελέρ και του Τσουλάρ, το οποίο περιγράφει αναλυτικά. Σε συνέχεια γράφει για το ιππικό, που εμπόδιζε τους αγρότες των Φαρσάλων να μπουν στη Λάρισα.
«Τότε όλος εκείνος ο όγκος ορμά, τρέχων εις την Πύλην των Φαρσάλων, όπως απελευθερώση τους χωρικούς και τους παραλάβη μαζί του... (Εκεί) ίλη ιππικού υπό τον Φ. Πηχεών, εμποδίζει με προτεταμένα και γεμισμένα όπλα τους εκ Νεμπεγλέρ (Nίκαια) χωρικούς να εισέλθουν, καίτοι ήσαν άοπλοι?
Πανδαιμόνιο.
Εν τω μεταξύ καταφθάνουν και οι εντός της πόλεως, οίτινες εκ των νώτων καταλαμβάνοντες τους ιππείς, ορμούν να διασπάσουν την γραμμήν. Επικρατεί πανδαιμόνιον. Ο διοικητής της ίλης διατάσσει τους ιππείς να ξιφουλκήσουν και να επελάσουν...Οι δύο πιο σημαντικές πηγές για την εξέγερση του Κιλελέρ είναι τα ρεπορτάζ των εφημερίδων «Θεσσαλία» και «Πανθεσσαλική». Από την πρώτη αντιγράφουμε αποσπάσματα για τα γεγονότα της ημέρας, αφού η επαφή με τις πηγές είναι ο καλύτερος τρόπος για την κατανόηση της ιστορίας:
«...Από 9ης π.μ. ήρξαντο οι χωρικοί προσερχόμενοι, συσσωματωμένοι εις μεγάλας ομάδας, πεζοί και έφιπποι, με ερυθράς και μαύρας σημαίας, μεταξύ των οποίων, κάπου-κάπου, διεκρίνετο και καμμιά γαλανόλευκος. Τα εθνικά μας χρώματα δεν είχον θέσιν, βεβαίως, εις την συνάθροισιν που την διείπεν η ερυθρά αγανάκτησις και η μαυρίλα της απελπισίας και της φρικώδους καταπτώσεως εις ην ευρίσκονται οι γεωργικοί πληθυσμοί.
Οι προσερχόμενοι διέσχιζον τας οδούς της πόλεως ζητωκραυγάζοντες υπέρ της απελευθερώσεως των και της απαλλοτριώσεως της Θεσσαλικής γης...
Ζητωκραυγάζοντες και επευφημούμενοι, προχωρούν εις την πλατείαν εν πλήρη τάξει...
Ενώ όμως μέχρι της στιγμής ταύτης άκρα ησυχία επεκράτει , απαισία διάδοσις ήλθε να ενσπείρει την κατάπληξιν του συγκεντρωθέντος κόσμου...»
Ο ρεπόρτερ αναφέρεται στο αιματοκύλισμα του Κιλελέρ και του Τσουλάρ, το οποίο περιγράφει αναλυτικά. Σε συνέχεια γράφει για το ιππικό, που εμπόδιζε τους αγρότες των Φαρσάλων να μπουν στη Λάρισα.
«Τότε όλος εκείνος ο όγκος ορμά, τρέχων εις την Πύλην των Φαρσάλων, όπως απελευθερώση τους χωρικούς και τους παραλάβη μαζί του... (Εκεί) ίλη ιππικού υπό τον Φ. Πηχεών, εμποδίζει με προτεταμένα και γεμισμένα όπλα τους εκ Νεμπεγλέρ (Nίκαια) χωρικούς να εισέλθουν, καίτοι ήσαν άοπλοι?
Πανδαιμόνιο.
Τι εγένετο την στιγμήν εκείνην είναι απερίγραπτον. Αι σφαίραι διασχίζουν τον αέρα, οι χωρικοί τρέχουν τήδε κακείσε (εδώ κι εκεί), αναζητούντες πέτρες και ξύλα δια να αμυνθούν. Τέλος, κατόπιν αγρίας πάλης, διασπάται η γραμμή των ιππέων και οι χωρικοί τελείως εξαγριωμένοι εισέρχονται εις την πόλιν, αφήσαντες επί του πεδίου της μάχης τον Α. Μπατάλαν και θανασίμως τραυματισθέντα άλλον ένα...»
Η μάχη δεν είχε, όμως, τελειώσει ακόμη. Καθώς οι αγρότες σπεύδουν προς την πλατεία για να ενωθούν με τους άλλους «το ιππικόν κάμνει νέα επέλασιν δια να τους εμποδίσει. Οι χωρικοί, εξαγριωθέντες πλέον, την υποδέχονται δια λιθοβολισμού.
Φωναί, κακόν, πανδαιμόνιον. Τη στιγμήν αυτήν τραυματίζονται πολλοί...
Οι χωρικοί προχωρούν... αλαλάζοντες, θραύουν υαλοπίνακας και εισορμούν εις την πλατείαν Θέμιδος, ζητωκραυγάζοντες υπέρ της ελευθερίας και του δικαίου των. Το ιππικόν επελαύνει πάλιν κατά του αόπλου λαού και προσπαθεί να το διαλύση, αλλά ούτος δια πυκνού λιθοβολισμού, αμύνεται σθεναρά. Γενικός αναβρασμός και έξαψις επικρατεί. Η πόλις στρατοκρατείται και διατελεί εν τρομοκρατία. Τα καταστήματα όλα είμαι κλειστά, οι δε πλείστοι των κατοίκων έσπευσαν να κλεισθούν εις τας οικίας των...»
Οι νεκροί και οι τραυματίες στις μάχες.
Η επίσημη εκδοχή.
Ο αριθμός των νεκρών στην εξέγερση δεν είναι γνωστός. Αλλωστε καμιά έρευνα ποτέ δεν έγινε. Ο πρωθυπουργός Στέφανος Δραγούμης μετά το αιματοκύλισμα έκανε λόγο στη Βουλή για 5 νεκρούς. Η εφημερίδα «Πατρίς» με φιλοτσιφλικάδικες διαθέσεις γράφει για 8.
Τραγικός απολογισμός.
Τραγικός απολογισμός.
Από τις περιγραφές όσων πήραν μέρος στους τέσσερις τόπους όπου χύθηκε αίμα (Κιλελέρ, Τσουλάρ, Πύλη Φαρσάλων και Λάρισα) προκύπτει ότι οι νεκροί, με τον θάνατο αργότερα τραυματιών, ήταν 12 -ίσως περισσότεροι και από 18, ενώ οι τραυματίες ξεπερνούσαν τους 50.
Τα γνωστά ονόματα.
Τα γνωστά ονόματα.
Τα ονόματα των νεκρών αγροτών της εξέγερσης σπανίως αναφέρονται. Τα γνωστά και διασταυρωμένα είναι μόλις τέσσερα (Αντώνης Δημητρίου και Στέφανος Ακριβούσης ή Ευαγγέλου στο Κιλελέρ, Αθανάσιος Μπουκουβάλας ή Σαρτζελαριώτης στο Τσουλάρ και Αποστόλης Μπατάλας στην Πύλη Φαρσάλων).
Το συλλαλητήριο της Λάρισας.
Μετά το αιματοκύλισμα στο Κιλελέρ, το Τσουλάρ, την Πύλη Φαρσάλων και την πόλη της Λάρισας οι αγρότες πραγματοποίησαν ειρηνικά το συλλαλητήριο τους στην πλατεία Θέμιδος. Με ψήφισμα που ενέκριναν και έστειλαν στη Βουλή και την κυβέρνηση ζητούσαν: 1) την άμεση ψήφιση νόμου για την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών και τη διανομή τους, 2) την οικονομική ενίσχυση του Γεωργικού Ταμείου μέσω του οποίου θα γινόταν η εξαγορά των τσιφλικιών, 3) εκφράζανε βαθιά θλίψη και οδύνη για την «άδικον επίθεσιν κατά του φιλησύχου και νομοταγούς λαού», θύματα της οποίας «υπήρξαν άοπλοι και αθώοι λευκοί σκλάβοι της Θεσσαλίας».
Πανελλήνια αλληλεγγύη.
Κίνημα συμπαράστασης και αλληλεγγύης υψώθηκε σ΄ όλη τη χώρα μετά το αιματοκύλισμα των αγροτών. Μεγάλο εργατοϋπαλληλικό συλλαλητήριο συγκροτήθηκε την επομένη στον Βόλο, ενώ οργισμένες συγκεντρώσεις αγροτών έγιναν σε πολλά χωριά. Ο «πρωθυπουργός του αίματος», όπως χαρακτηρίστηκε τότε ο Στ. Δραγούμης, η κυβέρνηση και ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος προσπάθησαν με τρομοκρατία και διώξεις να σταματήσουν τη συνέχιση των αγροτικών αγώνων. Παράλληλα συγκρότησαν επιτροπή για «μελέτη του αγροτικού». Οι ηγέτες του αγροτικού κινήματος κινήθηκαν προς κατευνασμό των πνευμάτων. Αλλά πολύ γρήγορα θα ξεκινήσει νέος κύκλος αγώνων...
Τα «Μικρά» Κιλελέρ μετά τη μεγάλη εξέγερση !
Το συλλαλητήριο της Λάρισας.
Μετά το αιματοκύλισμα στο Κιλελέρ, το Τσουλάρ, την Πύλη Φαρσάλων και την πόλη της Λάρισας οι αγρότες πραγματοποίησαν ειρηνικά το συλλαλητήριο τους στην πλατεία Θέμιδος. Με ψήφισμα που ενέκριναν και έστειλαν στη Βουλή και την κυβέρνηση ζητούσαν: 1) την άμεση ψήφιση νόμου για την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών και τη διανομή τους, 2) την οικονομική ενίσχυση του Γεωργικού Ταμείου μέσω του οποίου θα γινόταν η εξαγορά των τσιφλικιών, 3) εκφράζανε βαθιά θλίψη και οδύνη για την «άδικον επίθεσιν κατά του φιλησύχου και νομοταγούς λαού», θύματα της οποίας «υπήρξαν άοπλοι και αθώοι λευκοί σκλάβοι της Θεσσαλίας».
Πανελλήνια αλληλεγγύη.
Κίνημα συμπαράστασης και αλληλεγγύης υψώθηκε σ΄ όλη τη χώρα μετά το αιματοκύλισμα των αγροτών. Μεγάλο εργατοϋπαλληλικό συλλαλητήριο συγκροτήθηκε την επομένη στον Βόλο, ενώ οργισμένες συγκεντρώσεις αγροτών έγιναν σε πολλά χωριά. Ο «πρωθυπουργός του αίματος», όπως χαρακτηρίστηκε τότε ο Στ. Δραγούμης, η κυβέρνηση και ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος προσπάθησαν με τρομοκρατία και διώξεις να σταματήσουν τη συνέχιση των αγροτικών αγώνων. Παράλληλα συγκρότησαν επιτροπή για «μελέτη του αγροτικού». Οι ηγέτες του αγροτικού κινήματος κινήθηκαν προς κατευνασμό των πνευμάτων. Αλλά πολύ γρήγορα θα ξεκινήσει νέος κύκλος αγώνων...
Τα «Μικρά» Κιλελέρ μετά τη μεγάλη εξέγερση !
Εκείνο το πραγματικά μεγάλο Σάββατο της 6ης Μαρτίου 1910, σημάδεψε ανεξίτηλα την αγροτική Ελλάδα. Κι όχι μόνο. Η προειδοποίηση ή και απειλή για «νέο Κιλελέρ», από τότε έως σήμερα, έρχεται και ξανάρχεται, σε κάθε κρίσιμη καμπή.
Τα γεγονότα στο Κιλελέρ, το Τσουλάρ (Μελία) και τη Λάρισα, όπως συνήθως γράφεται, δεν είχαν συνέχεια. Η εξέγερση εμφανίζεται σαν ξέσπασμα και περίπου αυθόρμητη με τέλος το συλλαλητήριο της Λάρισας το απόγευμα της ίδιας μέρας. Αυτό δεν είναι ακριβές.
Βεβαίως, άμεση συνέχεια, σε μεγάλη και πανθεσσαλική κλίμακα, δεν υπήρξε. Αλλά η οργή και η αγανάκτηση ξεχείλιζαν στις περιοχές των κολίγων τις αμέσως επόμενες μέρες. Δεν ήταν μόνο οι συγκεντρώσεις στη μνήμη των θυμάτων, που έγιναν σε πολλά χωριά, ούτε η παλλαϊκή συγκέντρωση στις 8 Μαρτίου στον Βόλο.
Ιδού πώς απέδιδε την κατάσταση η εφημερίδα «Αναγέννησις» των Τρικάλων, αντίθετη με την εξέγερση: «Αι πανταχόθεν καταφθάνουσαι ειδήσεις παρουσιάζουν την θεσσαλικήν πεδιάδα ως ηφαίστειον έτοιμο να εκραγή...».
Ενας από τους Θεσσαλούς βουλευτές περιέγραφε παρόμοια την κατάσταση στη Βουλή τη μεθεπομένη: «Οι ιδιοκτήται, οι επιστάται και οι αγροφύλακες εγκατέλειψαν τα χωρία των τα οποία περιήλθον εις χείρας των χωρικών. Ουδέν άροτρον εργάζεται σήμερον. Τα ορόσημα αφηρέθησαν...».
Στις αναμνήσεις του ο Π. Αργυρόπουλος (νομάρχης της Λάρισας κατά το αιματοκύλισμα) είναι κι αυτός αποκαλυπτικός με τον τρόπο του. Γράφει ότι την επόμενη μέρα, που ήταν προγραμματισμένο συλλαλητήριο στα Φάρσαλα, «είχε συγκεντρωθεί μια διλοχία, οι δε διαδηλωτές μόλις ανήρχοντο εις 259 άτομα. Εξ άλλου είχε διαδοθή ότι αυτήν την ημέραν θα εγένετο επίθεσις εις τα Ορφανά επί της σιδηροδρομικής γραμμής Λαρίσης - Φαρσάλων... Εδωσα προσωπικώς ρητήν διαταγήν εις τον επικεφαλής του αποσπάσματος, που επεβιβάζετο εις το τραίνον προς ασφάλειαν του συρμού, να κάμη χρήσιν των όπλων εάν το απαιτούσαν αι περιστάσεις...».
Τα «επαναστατικά κέντρα» μετά το Κιλελέρ στρατοκρατούνταν. Παρ' όλα αυτά σημειώνονται σποραδικές πυρπολήσεις σε «κονάκια» τσιφλικάδων, καταστροφές τηλεγραφικών γραμμών, κυκλοφορούν φήμες για βιαιοπραγίες σε βάρος επιστατών, ένοπλα αγροτικά κινήματα κ.λπ.
Διώξεις.
Βεβαίως, άμεση συνέχεια, σε μεγάλη και πανθεσσαλική κλίμακα, δεν υπήρξε. Αλλά η οργή και η αγανάκτηση ξεχείλιζαν στις περιοχές των κολίγων τις αμέσως επόμενες μέρες. Δεν ήταν μόνο οι συγκεντρώσεις στη μνήμη των θυμάτων, που έγιναν σε πολλά χωριά, ούτε η παλλαϊκή συγκέντρωση στις 8 Μαρτίου στον Βόλο.
Ιδού πώς απέδιδε την κατάσταση η εφημερίδα «Αναγέννησις» των Τρικάλων, αντίθετη με την εξέγερση: «Αι πανταχόθεν καταφθάνουσαι ειδήσεις παρουσιάζουν την θεσσαλικήν πεδιάδα ως ηφαίστειον έτοιμο να εκραγή...».
Ενας από τους Θεσσαλούς βουλευτές περιέγραφε παρόμοια την κατάσταση στη Βουλή τη μεθεπομένη: «Οι ιδιοκτήται, οι επιστάται και οι αγροφύλακες εγκατέλειψαν τα χωρία των τα οποία περιήλθον εις χείρας των χωρικών. Ουδέν άροτρον εργάζεται σήμερον. Τα ορόσημα αφηρέθησαν...».
Στις αναμνήσεις του ο Π. Αργυρόπουλος (νομάρχης της Λάρισας κατά το αιματοκύλισμα) είναι κι αυτός αποκαλυπτικός με τον τρόπο του. Γράφει ότι την επόμενη μέρα, που ήταν προγραμματισμένο συλλαλητήριο στα Φάρσαλα, «είχε συγκεντρωθεί μια διλοχία, οι δε διαδηλωτές μόλις ανήρχοντο εις 259 άτομα. Εξ άλλου είχε διαδοθή ότι αυτήν την ημέραν θα εγένετο επίθεσις εις τα Ορφανά επί της σιδηροδρομικής γραμμής Λαρίσης - Φαρσάλων... Εδωσα προσωπικώς ρητήν διαταγήν εις τον επικεφαλής του αποσπάσματος, που επεβιβάζετο εις το τραίνον προς ασφάλειαν του συρμού, να κάμη χρήσιν των όπλων εάν το απαιτούσαν αι περιστάσεις...».
Τα «επαναστατικά κέντρα» μετά το Κιλελέρ στρατοκρατούνταν. Παρ' όλα αυτά σημειώνονται σποραδικές πυρπολήσεις σε «κονάκια» τσιφλικάδων, καταστροφές τηλεγραφικών γραμμών, κυκλοφορούν φήμες για βιαιοπραγίες σε βάρος επιστατών, ένοπλα αγροτικά κινήματα κ.λπ.
Διώξεις.
Παραλλήλως, η κυβέρνηση Δραγούμη, έχοντας τη σύμφωνη γνώμη του Στρατιωτικού Συνδέσμου, που ουσιαστικά ασκούσε την εξουσία, αλλά και των βασικών κομμάτων της αντιπολίτευσης, εξαπέλυσε μαζικές διώξεις.
Η καθηγήτρια Καίτη Αρώνη-Τσίχλη, που έχει ασχοληθεί με το αγροτικό ζήτημα, σημειώνει: «Λόγω των συνεχιζόμενων αθρόων συλλήψεων, όπου οι χωροφύλακες συλλαμβάνανε κρυμμένους χωρικούς σε σπίτια, στάβλους, αχυρώνες και όπου αλλού, οι ηγέτες του αγροτικού κινήματος είχαν επιδοθεί σε μια προσπάθεια κατευνασμού...».
Προς την ίδια κατεύθυνση βοήθησαν, άλλωστε, και οι καταρρακτώδεις βροχές που έπεφταν επί τριήμερο.
Αλλά ακόμη έναν μήνα μετά το αιματοκύλισμα, ο μεγαλοτσιφλικάς Χρηστάκης Ζωγράφος τηλεγραφούσε στην κυβέρνηση:
«Πληροφορούμαι... ότι πρόκειται να ανακληθώσιν τα εν Θεσσαλία (στρατιωτικά) αποσπάσματα... Πιστεύω, μόλις ληφθεί μέτρον τοιούτον, θα έχωμεν κρούσματα αναρχίας τα οποία δυσκόλως θα δυνηθή και πάλιν να καταστείλη η πολιτεία. Ενεκα τούτου παρακαλώ να αναβληθή κ.λπ. κ.λπ.»
Για το αιματοκύλισμα απαγγέλθηκαν κατηγορίες, πολλοί συνελήφθησαν και προφυλακίστηκαν. Τελικά, σε δύο δίκες (Ιούνιος 1910) παραπέμφθηκαν πάνω από 60 και ανάμεσά τους οι περισσότεροι ηγέτες των αγροτών.
Παρά τις λυσσώδεις προσπάθειες των διωκτικών αρχών οι ένορκοι δύο Κακουργιοδικείων (Χαλκίδα, Λαμία) αθώωσαν τους κατηγορούμενους.
«Μυστικά» μνημόσυνα υπέρ των πεσόντων...
Η καθηγήτρια Καίτη Αρώνη-Τσίχλη, που έχει ασχοληθεί με το αγροτικό ζήτημα, σημειώνει: «Λόγω των συνεχιζόμενων αθρόων συλλήψεων, όπου οι χωροφύλακες συλλαμβάνανε κρυμμένους χωρικούς σε σπίτια, στάβλους, αχυρώνες και όπου αλλού, οι ηγέτες του αγροτικού κινήματος είχαν επιδοθεί σε μια προσπάθεια κατευνασμού...».
Προς την ίδια κατεύθυνση βοήθησαν, άλλωστε, και οι καταρρακτώδεις βροχές που έπεφταν επί τριήμερο.
Αλλά ακόμη έναν μήνα μετά το αιματοκύλισμα, ο μεγαλοτσιφλικάς Χρηστάκης Ζωγράφος τηλεγραφούσε στην κυβέρνηση:
«Πληροφορούμαι... ότι πρόκειται να ανακληθώσιν τα εν Θεσσαλία (στρατιωτικά) αποσπάσματα... Πιστεύω, μόλις ληφθεί μέτρον τοιούτον, θα έχωμεν κρούσματα αναρχίας τα οποία δυσκόλως θα δυνηθή και πάλιν να καταστείλη η πολιτεία. Ενεκα τούτου παρακαλώ να αναβληθή κ.λπ. κ.λπ.»
Για το αιματοκύλισμα απαγγέλθηκαν κατηγορίες, πολλοί συνελήφθησαν και προφυλακίστηκαν. Τελικά, σε δύο δίκες (Ιούνιος 1910) παραπέμφθηκαν πάνω από 60 και ανάμεσά τους οι περισσότεροι ηγέτες των αγροτών.
Παρά τις λυσσώδεις προσπάθειες των διωκτικών αρχών οι ένορκοι δύο Κακουργιοδικείων (Χαλκίδα, Λαμία) αθώωσαν τους κατηγορούμενους.
«Μυστικά» μνημόσυνα υπέρ των πεσόντων...
Πολιτική διαμαρτυρία κατά της πολιτείας!
Το Κιλελέρ αμέσως μετά το αιματοκύλισμα γίνεται λάβαρο των ακτημόνων. Αχνιζε ακόμη το αίμα των θυμάτων, όταν άρχισε να γράφεται η αρχή του θρύλου, που θα το περιβάλλει από τότε.
Τέλη Μαρτίου 1910, μια μυστική-παράνομη συνέλευση αγροτών της Καρδίτσας «απεφάσισε να τελεσθή εν Κουρτεσίω (χωριό της περιοχής) την Μεγάλην Πέμπτην (15 Απριλίου) μνημόσυνον υπέρ των πεσόντων...».
Ο φλογερός ομιλητής, σ΄ εκείνη την πρώτη εκδήλωση μνήμης, ήταν προφητικός: «Το Κιλελέρ και η Καρδίτσα θα μείνουν ιστορικοί σταθμοί για τον τόπο μας. Κάτι σαν τη Βηθλεέμ της Ιουδαίας. Η αγροτιά με τα βασανισμένα κορμιά των δουλευτάδων της, των άκακων και ειρηνικών φτωχών παιδιών της έστησε τον απροσμέτρητο τύμβο, πανύψυλο μαυσωλείο της ελευθερίας των σκλάβων χωρικών...».
Από τον επόμενο χρόνο η σημαία του Κιλελέρ θα κυματίζει. Θα υψωθεί για πρώτη φορά στις 7 Μαρτίου 1911. Σύμφωνα με τις εφημερίδες της εποχής, ό,τι έγινε εκείνη τη μέρα στον «ερημικό σταθμό του Κιλελέρ είναι αδύνατον να περιγραφεί. Από πολλών ετών ωνειροπωλείτο η αφύπνισις του Θεσσαλού αγρότου και η αποτίναξις της βαρβάρου δουλοπαροικίας». Σήμερα προσθέτει, το όνειρο, που θεωρούνταν απραγματοποίητο από τους περισσότερους, συντελείται.
«Υπερδισχίλιοι αγρόται συν γυναιξί και τέκνοις, συνεχίζουν τα ρεπορτάζ, καθηγίασαν την έναρξιν της χειραφετήσεως του Θεσσαλού αγρότου. Δεν ήταν ένα τυπικό μνημόσυνο «υπέρ αναπαύσεως των ψυχών» όσων δολοφονήθηκαν. «Ελαβε χαρακτήρα πολιτικής διαμαρτυρίας κατά της πολιτείας», που ανέχεται τον 20ό αιώνα δούλους!
Ιδρυση συλλόγων.
Το Κιλελέρ αμέσως μετά το αιματοκύλισμα γίνεται λάβαρο των ακτημόνων. Αχνιζε ακόμη το αίμα των θυμάτων, όταν άρχισε να γράφεται η αρχή του θρύλου, που θα το περιβάλλει από τότε.
Τέλη Μαρτίου 1910, μια μυστική-παράνομη συνέλευση αγροτών της Καρδίτσας «απεφάσισε να τελεσθή εν Κουρτεσίω (χωριό της περιοχής) την Μεγάλην Πέμπτην (15 Απριλίου) μνημόσυνον υπέρ των πεσόντων...».
Ο φλογερός ομιλητής, σ΄ εκείνη την πρώτη εκδήλωση μνήμης, ήταν προφητικός: «Το Κιλελέρ και η Καρδίτσα θα μείνουν ιστορικοί σταθμοί για τον τόπο μας. Κάτι σαν τη Βηθλεέμ της Ιουδαίας. Η αγροτιά με τα βασανισμένα κορμιά των δουλευτάδων της, των άκακων και ειρηνικών φτωχών παιδιών της έστησε τον απροσμέτρητο τύμβο, πανύψυλο μαυσωλείο της ελευθερίας των σκλάβων χωρικών...».
Από τον επόμενο χρόνο η σημαία του Κιλελέρ θα κυματίζει. Θα υψωθεί για πρώτη φορά στις 7 Μαρτίου 1911. Σύμφωνα με τις εφημερίδες της εποχής, ό,τι έγινε εκείνη τη μέρα στον «ερημικό σταθμό του Κιλελέρ είναι αδύνατον να περιγραφεί. Από πολλών ετών ωνειροπωλείτο η αφύπνισις του Θεσσαλού αγρότου και η αποτίναξις της βαρβάρου δουλοπαροικίας». Σήμερα προσθέτει, το όνειρο, που θεωρούνταν απραγματοποίητο από τους περισσότερους, συντελείται.
«Υπερδισχίλιοι αγρόται συν γυναιξί και τέκνοις, συνεχίζουν τα ρεπορτάζ, καθηγίασαν την έναρξιν της χειραφετήσεως του Θεσσαλού αγρότου. Δεν ήταν ένα τυπικό μνημόσυνο «υπέρ αναπαύσεως των ψυχών» όσων δολοφονήθηκαν. «Ελαβε χαρακτήρα πολιτικής διαμαρτυρίας κατά της πολιτείας», που ανέχεται τον 20ό αιώνα δούλους!
Ιδρυση συλλόγων.
Το μήνυμα που στάλθηκε, ότι οι αγρότες ήταν ανάγκη να ιδρύσουν παντού γεωργικούς συλλόγους, «διότι οι μικροί και οι αδύνατοι μόνον διά της οργανώσεως επιτυγχάνουν».
Τότε αποφασίστηκε ν' ανεγερθεί «στήλη εις τους πεσόντας και έρανοι προς συνδρομήν και περίθαλψιν των οικογενειών τους».
Τα χρόνια των πολέμων και οι ανώμαλες καταστάσεις, που ακολούθησαν, δεν επέτρεψαν να καθιερωθεί μια πανθεσσαλική και πανελλήνια επέτειος για την εξέγερση. Αν και συνήθως τοπικά οι αγρότες τιμούσαν το «Μεσολόγγι των κολλίγων» του Θεσσαλικού Κάμπου.
Στα μετεμφυλιακά και προδικτατορικά χρόνια, αναλόγως των συγκυριών και της «στάθμης» του αγροτικού κινήματος η επέτειος του Κιλελέρ διατηρούσε την τοπική ακτινοβολία της. Παρά τις προσπάθειες να διαγραφεί η μνήμη του, όπως αυτές συμπυκνώνονται στη μετονομασία του χωριού από... το κακόηχο τουρκικό Κιλελέρ στο ελληνοπρεπές Κυψέλη (η ονομασία θα επανέλθει τα μεταδικτατορικά χρόνια).
Είναι χαρακτηριστικό ότι λόγος ουσιαστικός για το μνημείο των πεσόντων θα ξαναγίνει ύστερα από 45 ολόκληρα χρόνια! Στις εκδηλώσεις του 1956 θα αποφασισθεί η ανέγερση απέριττου μνημείου. Ακόμη και γι' αυτό χρειάστηκαν αγώνες. Οπως ακόμη απαιτούνται για τη λειτουργία, επιτέλους, ενός μουσείου, που ακόμη εκκρεμεί σήμερα.
Τα μεταπολιτευτικά χρόνια η επέτειος του Κιλελέρ θα αποτελεί ένα από τα κορυφαία γεγονότα των αγώνων για να «φύγει η Δεξιά», ενώ επί των πρώτων κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ θα γίνει και «θεσμική» γιορτή...
Οι δίκες στη Λαμία και τη Χαλκίδα.
Τότε αποφασίστηκε ν' ανεγερθεί «στήλη εις τους πεσόντας και έρανοι προς συνδρομήν και περίθαλψιν των οικογενειών τους».
Τα χρόνια των πολέμων και οι ανώμαλες καταστάσεις, που ακολούθησαν, δεν επέτρεψαν να καθιερωθεί μια πανθεσσαλική και πανελλήνια επέτειος για την εξέγερση. Αν και συνήθως τοπικά οι αγρότες τιμούσαν το «Μεσολόγγι των κολλίγων» του Θεσσαλικού Κάμπου.
Στα μετεμφυλιακά και προδικτατορικά χρόνια, αναλόγως των συγκυριών και της «στάθμης» του αγροτικού κινήματος η επέτειος του Κιλελέρ διατηρούσε την τοπική ακτινοβολία της. Παρά τις προσπάθειες να διαγραφεί η μνήμη του, όπως αυτές συμπυκνώνονται στη μετονομασία του χωριού από... το κακόηχο τουρκικό Κιλελέρ στο ελληνοπρεπές Κυψέλη (η ονομασία θα επανέλθει τα μεταδικτατορικά χρόνια).
Είναι χαρακτηριστικό ότι λόγος ουσιαστικός για το μνημείο των πεσόντων θα ξαναγίνει ύστερα από 45 ολόκληρα χρόνια! Στις εκδηλώσεις του 1956 θα αποφασισθεί η ανέγερση απέριττου μνημείου. Ακόμη και γι' αυτό χρειάστηκαν αγώνες. Οπως ακόμη απαιτούνται για τη λειτουργία, επιτέλους, ενός μουσείου, που ακόμη εκκρεμεί σήμερα.
Τα μεταπολιτευτικά χρόνια η επέτειος του Κιλελέρ θα αποτελεί ένα από τα κορυφαία γεγονότα των αγώνων για να «φύγει η Δεξιά», ενώ επί των πρώτων κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ θα γίνει και «θεσμική» γιορτή...
Οι δίκες στη Λαμία και τη Χαλκίδα.
Η πιο γνωστή πτυχή της μετα-Κιλελέρ εποχής είναι οι δύο μεγάλες δίκες που έγιναν στα Κακουργιοδικεία της Χαλκίδας και της Λαμίας. Η διαδικασία προκάλεσε το πανελλήνιο ενδιαφέρον και για ημέρες απασχολούσε τον Τύπο. Ακόμη αγγλικές, γερμανικές και ιταλικές εφημερίδες ασχολήθηκαν με αυτές. Παραπέμφθηκαν, τελικά, ως πρωταίτιοι 37 για τα συλλαλητήρια στην Καρδίτσα (δίκη Χαλκίδας) και 25 για τις συμπλοκές σε Κιλελέρ - Τσουλάρ και Λάρισα (δίκη Λαμίας).
Οι δύο δίκες άρχισαν και τελείωσαν ταυτόχρονα (19-23 Ιουνίου 1910). Οι ένορκοι αθώωσαν πανηγυρικά όλους τους κατηγορούμενους, διερμηνεύοντας το κοινό περί δικαίου αίσθημα.
Οι εισαγγελικές αγορεύσεις (και οι δύο κατήγοροι ζήτησαν την ενοχή των κατηγορουμένων) εκφράζουν εύγλωττα τις δύο βασικές αντιθέσεις που διατρέχουν τις αντιλήψεις στους κόλπους της εξουσίας και εξηγούν, έως έναν βαθμό, την πορεία του ζητήματος των απαλλοτριώσεων των τσιφλικιών:
«Δικαία η εξέγερσις των Θεσσαλών, αλλά διαφωνώ ως προς τον χρόνον και τον τρόπον», υποστήριξε ο εισαγγελέας στη Λαμία. Ο στρατός πυροβολώντας «ενήργησε καλώς, διότι προσεκλήθη να προστατέψει την έννομον τάξιν».
«Ο Θεσσαλός διατελεί εις αρχέγονον κατάστασιν. Παρασύρεται ευκόλως. Θορυβώδες συλλαλητήριον Θεσσαλών σημαίνει απόλυσιν πέντε χιλιάδων άρκτων», είπε ο «πολιτισμένος» εισαγγελέας της Χαλκίδας. Πεισμένος ότι «ετελέσθη το έγκλημα της στάσεως» ζήτησε την τιμωρία των κατηγορουμένων, διότι «εάν αθωωθούν θα αδικηθή η Πατρίς»!
Δύο μήνες αργότερα αρκετές από τις «αρκούδες» θα εκλεγούν βουλευτές (ο Γεωργικός Συνδυασμός των Θεσσαλών θα κατακτήσει 46 έδρες στη Βουλή). Αρκετοί από αυτούς θα δώσουν αργότερα τη μάχη στην αναθεωρητική Βουλή (1911 επί κυβέρνησης Βενιζέλου), ώστε στο Σύνταγμα να περιληφθεί η μαγική φράση ότι για «δημοσία ωφέλεια» και τα τσιφλίκια είναι, πια, απαλλοτριώσιμα.
Ο ιστορικός Γ. Κορδάτος, που πρώτος ασχολήθηκε με το Κιλελέρ, θα εκτιμά, κάνοντας τον απολογισμό της εξέγερσης, ότι «η αγροτική μεταρρύθμιση δεν ήταν δώρο στους αγρότες από το Κόμμα των Φιλελευθέρων, όπως γράφουν και λένε. Δεν επιβλήθηκε εκ των άνω, αλλά εκ των κάτω».
Η αναγκαστική απαλλοτρίωση άργησε 13 χρόνια.
Οι δύο δίκες άρχισαν και τελείωσαν ταυτόχρονα (19-23 Ιουνίου 1910). Οι ένορκοι αθώωσαν πανηγυρικά όλους τους κατηγορούμενους, διερμηνεύοντας το κοινό περί δικαίου αίσθημα.
Οι εισαγγελικές αγορεύσεις (και οι δύο κατήγοροι ζήτησαν την ενοχή των κατηγορουμένων) εκφράζουν εύγλωττα τις δύο βασικές αντιθέσεις που διατρέχουν τις αντιλήψεις στους κόλπους της εξουσίας και εξηγούν, έως έναν βαθμό, την πορεία του ζητήματος των απαλλοτριώσεων των τσιφλικιών:
«Δικαία η εξέγερσις των Θεσσαλών, αλλά διαφωνώ ως προς τον χρόνον και τον τρόπον», υποστήριξε ο εισαγγελέας στη Λαμία. Ο στρατός πυροβολώντας «ενήργησε καλώς, διότι προσεκλήθη να προστατέψει την έννομον τάξιν».
«Ο Θεσσαλός διατελεί εις αρχέγονον κατάστασιν. Παρασύρεται ευκόλως. Θορυβώδες συλλαλητήριον Θεσσαλών σημαίνει απόλυσιν πέντε χιλιάδων άρκτων», είπε ο «πολιτισμένος» εισαγγελέας της Χαλκίδας. Πεισμένος ότι «ετελέσθη το έγκλημα της στάσεως» ζήτησε την τιμωρία των κατηγορουμένων, διότι «εάν αθωωθούν θα αδικηθή η Πατρίς»!
Δύο μήνες αργότερα αρκετές από τις «αρκούδες» θα εκλεγούν βουλευτές (ο Γεωργικός Συνδυασμός των Θεσσαλών θα κατακτήσει 46 έδρες στη Βουλή). Αρκετοί από αυτούς θα δώσουν αργότερα τη μάχη στην αναθεωρητική Βουλή (1911 επί κυβέρνησης Βενιζέλου), ώστε στο Σύνταγμα να περιληφθεί η μαγική φράση ότι για «δημοσία ωφέλεια» και τα τσιφλίκια είναι, πια, απαλλοτριώσιμα.
Ο ιστορικός Γ. Κορδάτος, που πρώτος ασχολήθηκε με το Κιλελέρ, θα εκτιμά, κάνοντας τον απολογισμό της εξέγερσης, ότι «η αγροτική μεταρρύθμιση δεν ήταν δώρο στους αγρότες από το Κόμμα των Φιλελευθέρων, όπως γράφουν και λένε. Δεν επιβλήθηκε εκ των άνω, αλλά εκ των κάτω».
Η αναγκαστική απαλλοτρίωση άργησε 13 χρόνια.
Στην ιδιόμορφη Βουλή του 1910, παρά τις δριμύτατες καταγγελίες των Θεσσαλών βουλευτών, η ευθύνη για τα επεισόδια αποδόθηκε στους ακτήμονες καλλιεργητές. Για το «θεαθήναι» συγκροτήθηκε και μία επιτροπή για να(?) μελετήσει το ζήτημα της απαλλοτρίωσης των τσιφλικιών.
Το πρώτο βήμα.
Το πρώτο βήμα.
Μετά την αναθεώρηση του Συντάγματος το 1911 και τη δυνατότητα πλέον απαλλοτρίωσης των τσιφλικιών για «δημοσία ωφέλεια», το πρώτο δειλό βήμα για την απαλλοτρίωση θα γίνει το 1915 (απαγόρευση έξωσης κολίγων) και το δεύτερο το 1917 (δυνατότητα απαλλοτρίωσης για μεγάλα τσιφλίκια).
Η τελική λύση.
Η τελική λύση.
Η λύση της απαλλοτρίωσης θα δοθεί τελικά το 1923 από την «επαναστατική κυβέρνηση» Πλαστήρα. Τότε δημοσιεύτηκε διάταγμα περί καθολικής απαλλοτριώσεως, το οποίο αποτέλεσε τη βάση πάνω στην οποία στηρίχτηκε η έκδοση σειράς νόμων που ψηφίστηκαν αργότερα για να γίνουν οι απαλλοτριώσεις.
Παλλαϊκός χαρακτήρας.
Παλλαϊκός χαρακτήρας.
Ο πιο σημαντικός γιορτασμός του Κιλελέρ τα προδικτατορικά χρόνια θα γίνει το 1966. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης έδωσαν πανδημοκρατικό χαρακτήρα στις εκδηλώσεις, που διοργάνωσαν οι αγροτικοί φορείς της περιοχής. Δεκάδες χιλιάδες πολίτες (10.000-15.000 κατά την κυβέρνηση, υπερδιπλάσιοι κατά τις εφημερίδες) απαίτησαν, μαζί με την ικανοποίηση των αγροτικών αιτημάτων, δημοκρατικές λύσεις για τα αδιέξοδα στα οποία είχε οδηγήσει τη χώρα το συντηρητικό μπλοκ εξουσίας. Η ηγεσία της αντιπολίτευσης (Ενωση Κέντρου, ΕΔΑ) ήταν παρούσα, ενώ η κυβέρνηση των αποστατών, υπό τον Στεφανόπουλο, απούσα.
Η καθιέρωση της επετείου.
Η καθιέρωση της επετείου.
Ο γιορτασμός της επετείου θα καθιερωθεί στα μέσα της δεκαετίας του 1950. Σταθμός της περιόδου αποτελεί η 50ή επέτειος της εξέγερσης. Ο γιορτασμός διοργανώνεται το 1960 από την Ενωση Γεωργικών Συνεταιρισμών Λάρισας-Τιρνάβου-Αγιάς. Εκείνη τη χρονιά θα σημειωθεί και μία κωμικοτραγική απόπειρα πολιτικής εκμετάλλευσης από την ΕΡΕ. Ο Κ. Καραμανλής θα επιχειρηθεί να εμφανισθεί ως συνεχιστής «των αγωνιστών του Κιλερέρ»! Εμποδίζονταν , όμως, απ' όσους τον... συκοφαντούσαν και δημαγωγούσαν για το έργο της κυβέρνησης! Το ίδιο «έργο», που σε λίγο θα... ολοκλήρωνε, ως πολιτικός μεγαλοτσιφλικάς, με τις εκλογές βίας και νοθείας...
Τ. Κατσιμάρδος.
Τ. Κατσιμάρδος.
21/3/10
Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας για το Nερό!
Από τα τέσσερα στοιχεία της φύσης, δηλαδή τη φωτιά, τον αέρα, τη γη και το νερό, έχουμε ήδη μολύνει και τείνουμε να καταστρέψουμε τα τρία, χρησιμοποιώντας το τέταρτο, τη φωτιά, πολλές φορές και με διάφορες μορφές της, ως μέσο για το «σκοπό» αυτό.
Eπ' ευκαιρία της Παγκόσμιας Hμέρας για το Nερό στις 22 του Mάρτη, χιλιάδες άρθρα ανά τον κόσμο θα γραφούν, με ανατριχιαστικές αναφορές που αφορούν τη μόλυνση και την έλλειψή του. Άρθρα που γράφτηκαν και θα ξαναγραφούν, άρθρα που σαν το νερό θα κυλήσουν, αλλά δυστυχώς δεν θα απορροφηθούν και δεν θα «θρέψουν» τη γη-μυαλό του ανθρώπου, διότι αυτή η ανθρώπινη γη του νου έχει μπαζωθεί από καιρό...Kαι αυτό το «από καιρό» είναι που όχι μόνο εύκολα μπορεί να προσδιοριστεί, αλλά που δημιουργεί το βασικό πρόβλημα, αφού, όπως συμβαίνει σε πάμπολλες εκφάνσεις της δραστηριότητάς μας, δεν διδασκόμαστε από το παρελθόν, δεν δεχόμαστε τις νουθεσίες της ιστορίας, δεν κατανοούμε τα μηνύματα που έρχονται από το χθες. Kι αυτό ίσως να συμβαίνει γιατί το διάβασμα έχει περιοριστεί στα sms...
Θεοποίηση.
Θεοποίηση.
Aν γυρίσουμε, λοιπόν, για λίγο το χρόνο πίσω, θα δούμε πως για χιλιάδες χρόνια εκατομμύρια άνθρωποι σε κάθε γωνιά του πλανήτη, σεβόμενοι το νερό και την απόλυτη προσφορά του στη φύση, το θεοποίησαν. Tα τελευταία 200 χρόνια, όμως, εμείς όλοι που θεωρούμε την αρχαιότητα ξεπερασμένη και τους θεούς του παρελθόντος αστείους πρωταγωνιστές σε παιδικά παραμυθάκια, αποφασίσαμε όχι μόνο να τιθασεύσουμε τη δύναμη του για το καλό της ανθρωπότητας, αλλά να την εκμηδενίζουμε, ώστε να «αποδείξουμε» την απόλυτη κυριαρχία μας στη φύση. Όμως, όπως το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω, έτσι δυστυχώς και οι καταστροφικές επεμβάσεις μας στη φυσική ισορροπία οδηγούν μέρα με τη μέρα σε μία κατάσταση μη αναστρέψιμη.
Τα τέσσερα στοιχεία.
Τα τέσσερα στοιχεία.
Έτσι, από τα τέσσερα στοιχεία της φύσης, δηλαδή τη φωτιά, τον αέρα, τη γη και το νερό, έχουμε ήδη μολύνει και τείνουμε να καταστρέψουμε τα τρία, χρησιμοποιώντας το τέταρτο, τη φωτιά, πολλές φορές και με διάφορες μορφές της, ως μέσο για το «σκοπό» αυτό. Λησμονώντας πως αν η γη την τροφοδοτεί, πως αν ο αέρας τη θεριεύει, μονάχα το νερό είναι αυτό που μπορεί να τη δαμάσει...
Tο θαλασσινό νερό του Ποσειδώνα των Eλλήνων που μας τρέφει, το γλυκό νερό του Nείλου των Aιγυπτίων που μας ποτίζει, το νερό από τις πηγές και τα ρυάκια της Xόλντα των Bορείων Λαών που μας δροσίζει, το νερό των λιμνών της Tσαλτσιουχτλίκουε των Aτζέκων που μας γαληνεύει. Tο νεράκι του όποιου θείου σε τελική ανάλυση, που χωρίς αυτό θα είχαμε παραμείνει μια απροσδιόριστη σκέψη στην απεραντότητα του χάους, μια ασήμαντη ιδέα στη Δημιουργία της κοσμικής τάξης.
Όσο για μας τους Έλληνες, τα πράγματα είναι ακόμη πιο ξεκάθαρα, έτσι ώστε να μην μπλέκουμε σε ηθικές ή άλλες αμφιταλαντεύσεις. Tσιμεντοποιούμε ή εξαφανίζουμε τα ποτάμια, μολύνουμε τις λίμνες και τους υδροφόρους ορίζοντες, ανοίγουμε δρόμους πάνω από τις πηγές και τα ρυάκια, σκουπιδοποιούμε τη θάλασσα, κατασπαταλάμε το νερό για οικιακή χρήση ή μάλλον κατάχρηση.
Tο θέμα μας, βέβαια, δεν είναι μονάχα η χώρα μας, διότι η Hμέρα που γιορτάζεται είναι παγκόσμια, όπως παγκόσμιο είναι και το πρόβλημα, όπως παγκόσμιοι θα είναι ή καλύτερα θα εξελιχθούν και οι πόλεμοι για το νερό, αν προλάβουν να γίνουν.
Kαι λέμε «αν προλάβουν», γιατί πολύ φοβόμαστε πως στα σχολεία του άμεσου μέλλοντος, για παράδειγμα στην Eλλάδα, όταν τα παιδάκια θα αναφέρονται στον Aμαζόνιο, δεν θα τον γράφουν όπως σήμερα, αλλά σύμφωνα με τις επιταγές -τις ακάλυπτες- των παγκοσμίων αφεντικών. Δηλαδή: Άμα- ζω- νιο!
Tο θαλασσινό νερό του Ποσειδώνα των Eλλήνων που μας τρέφει, το γλυκό νερό του Nείλου των Aιγυπτίων που μας ποτίζει, το νερό από τις πηγές και τα ρυάκια της Xόλντα των Bορείων Λαών που μας δροσίζει, το νερό των λιμνών της Tσαλτσιουχτλίκουε των Aτζέκων που μας γαληνεύει. Tο νεράκι του όποιου θείου σε τελική ανάλυση, που χωρίς αυτό θα είχαμε παραμείνει μια απροσδιόριστη σκέψη στην απεραντότητα του χάους, μια ασήμαντη ιδέα στη Δημιουργία της κοσμικής τάξης.
Όσο για μας τους Έλληνες, τα πράγματα είναι ακόμη πιο ξεκάθαρα, έτσι ώστε να μην μπλέκουμε σε ηθικές ή άλλες αμφιταλαντεύσεις. Tσιμεντοποιούμε ή εξαφανίζουμε τα ποτάμια, μολύνουμε τις λίμνες και τους υδροφόρους ορίζοντες, ανοίγουμε δρόμους πάνω από τις πηγές και τα ρυάκια, σκουπιδοποιούμε τη θάλασσα, κατασπαταλάμε το νερό για οικιακή χρήση ή μάλλον κατάχρηση.
Tο θέμα μας, βέβαια, δεν είναι μονάχα η χώρα μας, διότι η Hμέρα που γιορτάζεται είναι παγκόσμια, όπως παγκόσμιο είναι και το πρόβλημα, όπως παγκόσμιοι θα είναι ή καλύτερα θα εξελιχθούν και οι πόλεμοι για το νερό, αν προλάβουν να γίνουν.
Kαι λέμε «αν προλάβουν», γιατί πολύ φοβόμαστε πως στα σχολεία του άμεσου μέλλοντος, για παράδειγμα στην Eλλάδα, όταν τα παιδάκια θα αναφέρονται στον Aμαζόνιο, δεν θα τον γράφουν όπως σήμερα, αλλά σύμφωνα με τις επιταγές -τις ακάλυπτες- των παγκοσμίων αφεντικών. Δηλαδή: Άμα- ζω- νιο!
Του Νίκου Νικηταρίδη, Πολιτικού Eπιστήμονα.
Καπιταλιστική παλινόρθωση.
Ενα αυθαίρετο και συνάμα δόλιο συμπέρασμα που συνάγεται από την καπιταλιστική παλινόρθωση (1) στις χώρες όπου επιχειρήθηκε το πέρασμα στον κομμουνισμό είναι ότι η πρώτη αρκεί για να τεκμηριωθεί το ανέφικτο του δεύτερου και ότι συνεπώς και πάλι η λύση στα όποια προβλήματα εμφανίζει το κυρίαρχο σύστημα πρέπει, όσο σοβαρά και να είναι αυτά, να αναζητείται πάντοτε εντός των ορίων του, μια και καμία άλλη προοπτική δεν μπορεί να υπάρξει εκτός αυτών.
Πρόκειται για μία ακόμη εκδοχή της συλλογιστικής του «τέλους της ιστορίας», η οποία χρησιμοποιείται για να στηριχθεί ιδεολογικά το ανυπέρβλητο του καπιταλισμού.
Να όμως που η ίδια η ιστορία της εμφάνισης και της επικράτησης του καπιταλισμού έρχεται να διαψεύσει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την παραπάνω επιχειρηματολογία και να καταδείξει τη σαθρότητά της. Ας τη θυμίσουμε συνοπτικά.
Σε ορισμένες περιοχές της βόρειας Ιταλίας και της Φλάνδρας, οι καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής είχαν εκτοπίσει πρώιμα τις φεουδαρχικές σχέσεις από τον 13ο κιόλας αιώνα (2) . Στις ιταλικές πόλεις του βορρά κυριαρχούσε από τότε μια αστική τάξη από εμπόρους, τραπεζίτες, ιδιοκτήτες μανιφατούρας, ενώ σε ορισμένα αναπτυγμένα κέντρα, όπως η Φλωρεντία, αναπτύχθηκε αργότερα μια πρώιμη εργοστασιακή οργάνωση βασισμένη στην καθαυτό μισθωτή εργασία.
Εχει ενδιαφέρον να σημειώσουμε ότι στη Φλωρεντία, στην οποία οι ευγενείς είχαν εκδιωχθεί από την κυβέρνηση από το 1282, οι εργατικές μάζες κατόρθωσαν το 1378 να κατακτήσουν την εξουσία και μάλιστα να τη διατηρήσουν για τέσσερα χρόνια έως το 1382, γεγονός στο οποίο αναφέρεται διεξοδικά και ο Νικολό Μακιαβέλι (3) . Το ίδιο συνέβη στις αρχές του 14ου αιώνα (1302) στις φλαμανδικές πόλεις Γάνδη και Ιπρ (4) .
Ετσι λοιπόν, όπως παρατηρεί και ο Μαρξ, «στην Ιταλία η κεφαλαιοκρατική παραγωγή αναπτύχθηκε νωρίτερα από αλλού (...). Οταν (όμως) η επανάσταση της παγκόσμιας αγοράς από τον 15ο (αιώνα) και δω κατέστρεψε την εμπορική υπεροχή της Βόρειας Ιταλίας, άρχισε μια κίνηση προς την αντίθετη κατεύθυνση...» (5) και τότε είχαμε μια φεουδαλική παλινόρθωση.
Αναφερόμενος σε αυτήν ακριβώς την παρακμιακή περίοδο, ο Γκράμσι έκανε λόγο για τις «εκατό πόλεις της σιωπής» (6) .
Στη συνέχεια, ο καπιταλισμός εδραιώθηκε, όχι πια στην Ιταλία αλλά σε χώρες όπως η Αγγλία ή η Γαλλία, ενώ χρειάστηκε το Risorgimento και το κίνημα του Γαριβάλδη στο τέλος του 19ου αιώνα για να στεριώσει στην Ιταλία το αστικό καθεστώς. Ετσι, η Ιταλία από πρωτοπόρος στη διαδικασία της καπιταλιστικής μετάβασης μετατράπηκε σε ουραγό της.
Τι συμπέρασμα μπορούμε να βγάλουμε, κατ' αναλογίαν, από αυτήν την ιστορική εμπειρία; Από τη μια ότι η καπιταλιστική παλινόρθωση, και μόνον, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να σηματοδοτήσει και το ανέφικτο του περάσματος στον κομμουνισμό και, από την άλλη, ότι αυτό είναι πιθανόν να πραγματοποιηθεί με επιτυχία σε μια περιοχή του κόσμου διαφορετική από τη Ρωσία στην οποία και πρωτοεπιχειρήθηκε .
Βεβαίως, αυτό κάθε άλλο παρά σημαίνει ότι το δίλημμα κομμουνισμός, ή βαρβαρότητα θα επιλυθεί αναπόφευκτα υπέρ του κομμουνισμού. Σημαίνει, όμως, ότι όσο υπάρχει καπιταλισμός το φάντασμα του κομμουνισμού θα συνεχίζει να πλανάται πάνω από την ανθρωπότητα, όσο κι' αν οι εχθροί του προσπαθούν να το εξοβελίσουν, σημαίνει ότι δεν είναι μάταιο να επιχειρούμε «να παρακάμψουμε τα ερείπια» και να κατακτήσουμε «τη νίκη που περιμένουν οι ήττες [μας]» (7) .
Πρόκειται για μία ακόμη εκδοχή της συλλογιστικής του «τέλους της ιστορίας», η οποία χρησιμοποιείται για να στηριχθεί ιδεολογικά το ανυπέρβλητο του καπιταλισμού.
Να όμως που η ίδια η ιστορία της εμφάνισης και της επικράτησης του καπιταλισμού έρχεται να διαψεύσει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την παραπάνω επιχειρηματολογία και να καταδείξει τη σαθρότητά της. Ας τη θυμίσουμε συνοπτικά.
Σε ορισμένες περιοχές της βόρειας Ιταλίας και της Φλάνδρας, οι καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής είχαν εκτοπίσει πρώιμα τις φεουδαρχικές σχέσεις από τον 13ο κιόλας αιώνα (2) . Στις ιταλικές πόλεις του βορρά κυριαρχούσε από τότε μια αστική τάξη από εμπόρους, τραπεζίτες, ιδιοκτήτες μανιφατούρας, ενώ σε ορισμένα αναπτυγμένα κέντρα, όπως η Φλωρεντία, αναπτύχθηκε αργότερα μια πρώιμη εργοστασιακή οργάνωση βασισμένη στην καθαυτό μισθωτή εργασία.
Εχει ενδιαφέρον να σημειώσουμε ότι στη Φλωρεντία, στην οποία οι ευγενείς είχαν εκδιωχθεί από την κυβέρνηση από το 1282, οι εργατικές μάζες κατόρθωσαν το 1378 να κατακτήσουν την εξουσία και μάλιστα να τη διατηρήσουν για τέσσερα χρόνια έως το 1382, γεγονός στο οποίο αναφέρεται διεξοδικά και ο Νικολό Μακιαβέλι (3) . Το ίδιο συνέβη στις αρχές του 14ου αιώνα (1302) στις φλαμανδικές πόλεις Γάνδη και Ιπρ (4) .
Ετσι λοιπόν, όπως παρατηρεί και ο Μαρξ, «στην Ιταλία η κεφαλαιοκρατική παραγωγή αναπτύχθηκε νωρίτερα από αλλού (...). Οταν (όμως) η επανάσταση της παγκόσμιας αγοράς από τον 15ο (αιώνα) και δω κατέστρεψε την εμπορική υπεροχή της Βόρειας Ιταλίας, άρχισε μια κίνηση προς την αντίθετη κατεύθυνση...» (5) και τότε είχαμε μια φεουδαλική παλινόρθωση.
Αναφερόμενος σε αυτήν ακριβώς την παρακμιακή περίοδο, ο Γκράμσι έκανε λόγο για τις «εκατό πόλεις της σιωπής» (6) .
Στη συνέχεια, ο καπιταλισμός εδραιώθηκε, όχι πια στην Ιταλία αλλά σε χώρες όπως η Αγγλία ή η Γαλλία, ενώ χρειάστηκε το Risorgimento και το κίνημα του Γαριβάλδη στο τέλος του 19ου αιώνα για να στεριώσει στην Ιταλία το αστικό καθεστώς. Ετσι, η Ιταλία από πρωτοπόρος στη διαδικασία της καπιταλιστικής μετάβασης μετατράπηκε σε ουραγό της.
Τι συμπέρασμα μπορούμε να βγάλουμε, κατ' αναλογίαν, από αυτήν την ιστορική εμπειρία; Από τη μια ότι η καπιταλιστική παλινόρθωση, και μόνον, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να σηματοδοτήσει και το ανέφικτο του περάσματος στον κομμουνισμό και, από την άλλη, ότι αυτό είναι πιθανόν να πραγματοποιηθεί με επιτυχία σε μια περιοχή του κόσμου διαφορετική από τη Ρωσία στην οποία και πρωτοεπιχειρήθηκε .
Βεβαίως, αυτό κάθε άλλο παρά σημαίνει ότι το δίλημμα κομμουνισμός, ή βαρβαρότητα θα επιλυθεί αναπόφευκτα υπέρ του κομμουνισμού. Σημαίνει, όμως, ότι όσο υπάρχει καπιταλισμός το φάντασμα του κομμουνισμού θα συνεχίζει να πλανάται πάνω από την ανθρωπότητα, όσο κι' αν οι εχθροί του προσπαθούν να το εξοβελίσουν, σημαίνει ότι δεν είναι μάταιο να επιχειρούμε «να παρακάμψουμε τα ερείπια» και να κατακτήσουμε «τη νίκη που περιμένουν οι ήττες [μας]» (7) .
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΡΟΥΣΗ.
Καθηγητή Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο της Αθήνας.(1) Δεν πρόκειται να αντιμετωπίσουμε εδώ ούτε τις αιτίες της, ούτε τον χαρακτήρα της.
(2) Βλέπε σχετικά, μεταξύ άλλων: Πέρι Αντερσον, «Το απολυταρχικό κράτος», εκδόσεις «Οδυσσέας», 1986, Μ. Ντομπ, Π. Σουίζι, Κ. Τακαχάσι κ.λπ., «Η μετάβαση από τον φεουδαλισμό στον καπιταλισμό», εκδόσεις «Θεμέλιο», 1986, Μ. Dobb, «Etudes sur le developpement du capitalisme», editions «Maspero», 1981.
(3) Nicolas Machiavel, «Florence insurgee-La revolte des Ciompi», editions «L' Esprit frappeur», 1998.
(4) Jacques Pirenne, «Les grands courants de l' histoire universelle», editions «De la Baconniere-Neuchatel», tome 2, σελ. 183.
(5) Καρλ Μαρξ, «Το Κεφάλαιο», «Σύγχρονη Εποχή», τόμος πρώτος, σελ. 741, υποσημείωσηη 189.
(6) Antonio Gramsci, «Il Risorgimento», «Einaudi», Torino, 1949, σελ. 95.
(7) Παράφραση από το ποίημα «Πολύτιμα σκουπίδια» της Νάντιας Γαβαλά, από τη συλλογή «Τριανταοκτώ τριαντάφυλλα», «Δωδώνη» 2009.
(2) Βλέπε σχετικά, μεταξύ άλλων: Πέρι Αντερσον, «Το απολυταρχικό κράτος», εκδόσεις «Οδυσσέας», 1986, Μ. Ντομπ, Π. Σουίζι, Κ. Τακαχάσι κ.λπ., «Η μετάβαση από τον φεουδαλισμό στον καπιταλισμό», εκδόσεις «Θεμέλιο», 1986, Μ. Dobb, «Etudes sur le developpement du capitalisme», editions «Maspero», 1981.
(3) Nicolas Machiavel, «Florence insurgee-La revolte des Ciompi», editions «L' Esprit frappeur», 1998.
(4) Jacques Pirenne, «Les grands courants de l' histoire universelle», editions «De la Baconniere-Neuchatel», tome 2, σελ. 183.
(5) Καρλ Μαρξ, «Το Κεφάλαιο», «Σύγχρονη Εποχή», τόμος πρώτος, σελ. 741, υποσημείωσηη 189.
(6) Antonio Gramsci, «Il Risorgimento», «Einaudi», Torino, 1949, σελ. 95.
(7) Παράφραση από το ποίημα «Πολύτιμα σκουπίδια» της Νάντιας Γαβαλά, από τη συλλογή «Τριανταοκτώ τριαντάφυλλα», «Δωδώνη» 2009.
Οι Ισλανδοί ψήφισαν "ΟΧΙ"!
Γράφει ο Νίκος Κοτζιάς.
Με αφορμή το Δημοψήφισμα ανυπακοής στην Ισλανδία!
Ο ισλανδικός λαός ψήφισε «όχι» στη συμφωνία της κυβέρνησής του να πληρώσει η Ισλανδία, παρά την χρεοκοπία της, χρέη προς τρίτους, κράτη όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ολλανδία, καθώς και για καταθέσεις πολιτών αυτών των κρατών.
Το καινούργιο και εντυπωσιακό είναι το ότι για πρώτη φορά στις τελευταίες δεκαετίες τέθηκε το ζήτημα του χειρισμού του χρέους μιας χώρας και των τραπεζών της, στη δημοκρατική κρίση του ίδιου του λαού.
Το «όχι» των Ισλανδών, ανέδειξε, πρώτον, το γεγονός ότι όταν καταρρέει το χρηματοπιστωτικό σύστημα μιας χώρας, την ευθύνη δεν μπορεί να την έχει αποκλειστικά η κυβέρνηση, οι πολίτες και οι εγχώριοι θεσμοί, και να μην ευθύνονται εκείνοι που επί δεκαετίες έκαναν υπερκέρδη ή καρπώθηκαν τόκους υψηλότερους της ηπειρωτικής Ευρώπης.
Το «όχι» ανέδειξε, επίσης, δεύτερον, το δικαίωμα ενός λαού να έχει λόγο και να συμμετέχει στην αξιολόγηση μιας συμφωνίας ανάμεσα σε κυβερνήσεις που αφορά την ίδια την «τσέπη» του. Έδειξε ότι οι κοινωνίες δικαιούνται να απορρίπτουν συμφωνίες μεταξύ κυβερνήσεων καθώς και με τράπεζες. Με τέτοια δημοψηφίσματα δυναμώνει η διαπραγματευτική θέση αδύναμων χωρών έναντι εκείνων που επιβάλουν απαράδεχτες «λύσεις».
Αποδεικνύεται, λοιπόν, πόσο λανθασμένη είναι η πολιτική που υποχωρεί σε πιέσεις, στο όνομα ότι οι δανειζόμενοι δεν δικαιούνται να θέτουν όρους ή να διαπραγματεύονται. Λογική με την οποία, εξάλλου, κινήθηκε και η ισλανδική κυβέρνηση και την οποία την τέλειωσε το «όχι» στο δημοψήφισμα. Όλοι εκείνοι στην Ισλανδία, που νόμιζαν ότι στους δανεισμούς δεν δύναται να γίνει διαπραγμάτευση ως προς τους όρους τους, θα υποχρεωθούν τώρα να διαπραγματευτούν. Στις διαπραγματεύσεις δεν μπορεί να επιβάλλει ο ισχυρός μονοσήμαντα την ισχύ του. Η επιβολή των απαιτήσεων του, δεν είναι μονόδρομος όπως πιστεύουν πολλοί, ανάμεσά τους και μέλη της παρούσης ελληνικής κυβέρνησης. Και τέλος, τρίτο, για πρώτη φορά στην ιστορία των χρηματοπιστωτικών αγορών, απεφάσισαν οι φορολογούμενοι, δηλαδή οι πολίτες ενός κράτους, για το αν θέλουν, με ποιο τρόπο και με ποια μέθοδο να ξεπληρώσουν τα χρέη που δημιούργησε η πολιτική των κυβερνώντων καθώς και οι επιλογές των τραπεζιτών. Αν, δηλαδή, ένας λαός οφείλει να νιώθει ενοχές και να πληρώνει αναγκαστικά τις επιλογές εκείνων που αποφάσιζαν επί δεκαετίες χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή του ή μπορεί να επιλέξει και άλλους δρόμους. Το ισλανδικό δημοψήφισμα αποτελεί την πρώτη μεγάλη κοινωνική δημοκρατική παρέμβαση στις σχέσεις πολιτικής και οικονομίας, κοινωνίας και χρηματοπιστωτικών αγορών μετά από δεκαετίες. Στην ουσία με το δημοψήφισμα τέθηκε σε αμφιβολία εάν ένας λαός οφείλει να πληρώνει τα χρέη που δημιουργούν κάποιες τράπεζες.
Αντιλαϊκά μέτρα και λαϊκή κυριαρχία!
Του Γιώργου Ρούση , Καθηγητή Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο της Αθήνας.Ενα από τα πλέον σημαντικά ζητήματα που ανέδειξε η λήψη των πρόσφατων αντιλαϊκών μέτρων, και το οποίο εσκεμμένα αποσιωπάται από τους κρατούντες, είναι εκείνο της παραπέρα καταρράκωσης της λαϊκής κυριαρχίας.
Σε ένα πρώτο επίπεδο, αυτή η κυριαρχία, υπό την αστική της μορφή, έχει κατακριθεί ήδη από τις απαρχές της ως κίβδηλη, στο βαθμό που η βούληση της πλειοψηφίας δεν εκφράζει τη «γενική βούληση», δηλαδή τη δέουσα βούληση που θα εξέφραζε η πλειοψηφία, αν είχε μια πραγματική και όχι παραχαραγμένη από την ανταγωνιστική κοινωνία γνώση της πραγματικότητας (1) .
Ακόμη βαθύτερα ο Μαρξ, και συνολικότερα το μαρξιστικό ρεύμα, εντόπισαν στον ίδιο τον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής τις αιτίες γέννησης της στρεβλής εικόνας της πραγματικότητας και της στρεβλής αυθόρμητης συνείδησης.
Ακόμη όμως κι αν δεχτούμε ότι η βούληση της πλειοψηφίας είναι γνήσια, προκύπτει το ερώτημα κατά πόσο αυτή γίνεται σεβαστή στη συνέχεια από τα εκλεγμένα αντιπροσωπευτικά όργανα εξουσίας.
Στην πραγματικότητα κάτι τέτοιο ποτέ δεν ίσχυσε, καταρχήν διότι, παρά τη σχετική της αυτοτέλεια, η πολιτική εξουσία εκφράζει την κυρίαρχη οικονομική, κάτι που παραδέχεται έμμεσα και ο ίδιος ο πρωτεργάτης της θεωρίας της φιλελεύθερης λαϊκής κυριαρχίας Λοκ, με το να θεωρεί ως κύριους του λόγου μόνο τους ιδιοκτήτες (2) , και κατά δεύτερο διότι η «αιώνια πείρα (διδάσκει) πως κάθε άνθρωπος που έχει εξουσία τείνει να την καταχραστεί...» (3) εφόσον, όπως συμβαίνει στην αστική δημοκρατία, δεν υπάρχουν δικλίδες ασφαλείας που θα τον εμποδίσουν.
Από αυτή τη σκοπιά ο μεν Ρουσό θεωρούσε πως ο αγγλικός λαός «είναι ελεύθερος μόνο όσο γίνονται οι εκλογές των μελών του Κοινοβουλίου, (ενώ) μόλις αυτές τελειώσουν, γίνεται μονομιάς δούλος - δεν αξίζει τίποτα πια» (4) , ο δε Αλέξης Ντε Τοκβίλ υποστήριζε: «Στο σύστημα αυτό οι πολίτες βγαίνουν για μια στιγμή από την εξάρτηση για να υποδείξουν τον αφέντη τους και ξαναμπαίνουν μέσα» (5) .
Στην εποχή μας, η αποδυνάμωση των αντιπροσωπευτικών θεσμών και η ταυτόχρονη ενίσχυση του ρόλου υπερεθνικών οργανισμών και οργάνων πλήττουν ακόμη παραπέρα τη λαϊκή κυριαρχία.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός και μόνον ότι σημαντικό ποσοστό αποφάσεων που προσεγγίζει το 50%, και για ορισμένα ζητήματα όπως για παράδειγμα εκείνα της οικολογίας το 80%, παίρνονται όχι από το ελληνικό Κοινοβούλιο, αλλά από διάφορα όργανα της Ε.Ε.
Ομως κατά τη λήψη των πρόσφατων αντιλαϊκών μέτρων, έγινε ακόμη ένα βήμα. Τα δημοκρατικοφανή προσωπεία έπεσαν και τη θέση τους πήρε το αδίστακτο πρόσωπο της κεφαλαιοκρατικής εξουσίας.
Οχι μόνο καταστρατηγήθηκαν όλες οι προεκλογικές διακηρύξεις, προγράμματα και υποσχέσεις, με βάση τις οποίες υποτίθεται ότι αποσπάστηκε η λαϊκή ψήφος, όχι μόνο πάρθηκαν μέτρα που επιβλήθηκαν από ξένα μη δημοκρατικά ελεγχόμενα κέντρα (6) , με τα οποία, παρά τη συστηματική πλύση εγκεφάλου που προηγήθηκε, διαφωνεί ήδη η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών (7) , όχι μόνο με τη μεγαλύτερη των ευκολιών υπουργοί αναιρούν δίχως καμία αιδώ προηγούμενες κατηγορηματικές δεσμεύσεις τους, αλλά στο βαθμό που η εκλεγμένη κυβέρνηση δεν συμπεριφερόταν ως σύγχρονος γκαουλάιτερ (8) όπως τελικά έπραξε, τα ίδια μέτρα θα τα εφάρμοζαν έτσι κι' αλλιώς, παντελώς ανεξέλεγκτοι από τη λαϊκή βούληση οργανισμοί!!!
Ποια καλύτερη απόδειξη απαξίωσης της λαϊκής κυριαρχίας από αυτήν; Ποιο άλλο έναυσμα χρειάζεται για να οδηγηθούμε στην αναζήτηση μιας πραγματικής λαϊκής εξουσίας, πέρα και έξω από την αστική δημοκρατία, η οποία την καταστρατηγεί απερίφραστα, θέτοντας ταυτόχρονα θέμα και δικής της νομιμοποίησης;
Σε ένα πρώτο επίπεδο, αυτή η κυριαρχία, υπό την αστική της μορφή, έχει κατακριθεί ήδη από τις απαρχές της ως κίβδηλη, στο βαθμό που η βούληση της πλειοψηφίας δεν εκφράζει τη «γενική βούληση», δηλαδή τη δέουσα βούληση που θα εξέφραζε η πλειοψηφία, αν είχε μια πραγματική και όχι παραχαραγμένη από την ανταγωνιστική κοινωνία γνώση της πραγματικότητας (1) .
Ακόμη βαθύτερα ο Μαρξ, και συνολικότερα το μαρξιστικό ρεύμα, εντόπισαν στον ίδιο τον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής τις αιτίες γέννησης της στρεβλής εικόνας της πραγματικότητας και της στρεβλής αυθόρμητης συνείδησης.
Ακόμη όμως κι αν δεχτούμε ότι η βούληση της πλειοψηφίας είναι γνήσια, προκύπτει το ερώτημα κατά πόσο αυτή γίνεται σεβαστή στη συνέχεια από τα εκλεγμένα αντιπροσωπευτικά όργανα εξουσίας.
Στην πραγματικότητα κάτι τέτοιο ποτέ δεν ίσχυσε, καταρχήν διότι, παρά τη σχετική της αυτοτέλεια, η πολιτική εξουσία εκφράζει την κυρίαρχη οικονομική, κάτι που παραδέχεται έμμεσα και ο ίδιος ο πρωτεργάτης της θεωρίας της φιλελεύθερης λαϊκής κυριαρχίας Λοκ, με το να θεωρεί ως κύριους του λόγου μόνο τους ιδιοκτήτες (2) , και κατά δεύτερο διότι η «αιώνια πείρα (διδάσκει) πως κάθε άνθρωπος που έχει εξουσία τείνει να την καταχραστεί...» (3) εφόσον, όπως συμβαίνει στην αστική δημοκρατία, δεν υπάρχουν δικλίδες ασφαλείας που θα τον εμποδίσουν.
Από αυτή τη σκοπιά ο μεν Ρουσό θεωρούσε πως ο αγγλικός λαός «είναι ελεύθερος μόνο όσο γίνονται οι εκλογές των μελών του Κοινοβουλίου, (ενώ) μόλις αυτές τελειώσουν, γίνεται μονομιάς δούλος - δεν αξίζει τίποτα πια» (4) , ο δε Αλέξης Ντε Τοκβίλ υποστήριζε: «Στο σύστημα αυτό οι πολίτες βγαίνουν για μια στιγμή από την εξάρτηση για να υποδείξουν τον αφέντη τους και ξαναμπαίνουν μέσα» (5) .
Στην εποχή μας, η αποδυνάμωση των αντιπροσωπευτικών θεσμών και η ταυτόχρονη ενίσχυση του ρόλου υπερεθνικών οργανισμών και οργάνων πλήττουν ακόμη παραπέρα τη λαϊκή κυριαρχία.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός και μόνον ότι σημαντικό ποσοστό αποφάσεων που προσεγγίζει το 50%, και για ορισμένα ζητήματα όπως για παράδειγμα εκείνα της οικολογίας το 80%, παίρνονται όχι από το ελληνικό Κοινοβούλιο, αλλά από διάφορα όργανα της Ε.Ε.
Ομως κατά τη λήψη των πρόσφατων αντιλαϊκών μέτρων, έγινε ακόμη ένα βήμα. Τα δημοκρατικοφανή προσωπεία έπεσαν και τη θέση τους πήρε το αδίστακτο πρόσωπο της κεφαλαιοκρατικής εξουσίας.
Οχι μόνο καταστρατηγήθηκαν όλες οι προεκλογικές διακηρύξεις, προγράμματα και υποσχέσεις, με βάση τις οποίες υποτίθεται ότι αποσπάστηκε η λαϊκή ψήφος, όχι μόνο πάρθηκαν μέτρα που επιβλήθηκαν από ξένα μη δημοκρατικά ελεγχόμενα κέντρα (6) , με τα οποία, παρά τη συστηματική πλύση εγκεφάλου που προηγήθηκε, διαφωνεί ήδη η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών (7) , όχι μόνο με τη μεγαλύτερη των ευκολιών υπουργοί αναιρούν δίχως καμία αιδώ προηγούμενες κατηγορηματικές δεσμεύσεις τους, αλλά στο βαθμό που η εκλεγμένη κυβέρνηση δεν συμπεριφερόταν ως σύγχρονος γκαουλάιτερ (8) όπως τελικά έπραξε, τα ίδια μέτρα θα τα εφάρμοζαν έτσι κι' αλλιώς, παντελώς ανεξέλεγκτοι από τη λαϊκή βούληση οργανισμοί!!!
Ποια καλύτερη απόδειξη απαξίωσης της λαϊκής κυριαρχίας από αυτήν; Ποιο άλλο έναυσμα χρειάζεται για να οδηγηθούμε στην αναζήτηση μιας πραγματικής λαϊκής εξουσίας, πέρα και έξω από την αστική δημοκρατία, η οποία την καταστρατηγεί απερίφραστα, θέτοντας ταυτόχρονα θέμα και δικής της νομιμοποίησης;
1. Ζαν Ζακ Ρουσό, «Το κοινωνικό Συμβόλαιο», εκδόσεις «Δαρέμα», σελίδες 73-74.
2. Βλέπε Κ. Μπ. Μακφέρσον «Ατομικισμός και ιδιοκτησία». Η πολιτική θεωρία του πρώιμου φιλελευθερισμού από τον Hobbes έως τον Locke. Μετάφραση Ελένη Κασίμη, Εκδόσεις «Γνώση», σελίδα 299.
3. Βλέπε, ανάμεσα σε άλλα, Μοντεσκιέ «Το Πνεύμα των νόμων», στο «Μοντεσκιέ επιλογή από το έργο του», Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή» 1993, σελίδα 331.
4. Ζαν Ζακ Ρουσό, «Το κοινωνικό Συμβόλαιο», ό.π. σελίδα 147.
5. Αλέξης Ντε Τοκβίλ «Η δημοκρατία στην Αμερική», εισαγωγή Γιώργος Μανιάτης, μετάφραση Μπάμπης Λυκούδης, «Στοχαστής», σελίδα 701.
6. Τύπου Δ.Ν.Τ., J.Ρ. Morgan, Goldman Sachs κ.λπ.
7. Βλέπε «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» 14 Μαρτίου 2010, σελίδα 21.
8. Ο Γκαουλάιτερ ήταν, επί ναζιστικού καθεστώτος, ο επικεφαλής μιας διοικητικής περιφέρειας (Gau).
2. Βλέπε Κ. Μπ. Μακφέρσον «Ατομικισμός και ιδιοκτησία». Η πολιτική θεωρία του πρώιμου φιλελευθερισμού από τον Hobbes έως τον Locke. Μετάφραση Ελένη Κασίμη, Εκδόσεις «Γνώση», σελίδα 299.
3. Βλέπε, ανάμεσα σε άλλα, Μοντεσκιέ «Το Πνεύμα των νόμων», στο «Μοντεσκιέ επιλογή από το έργο του», Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή» 1993, σελίδα 331.
4. Ζαν Ζακ Ρουσό, «Το κοινωνικό Συμβόλαιο», ό.π. σελίδα 147.
5. Αλέξης Ντε Τοκβίλ «Η δημοκρατία στην Αμερική», εισαγωγή Γιώργος Μανιάτης, μετάφραση Μπάμπης Λυκούδης, «Στοχαστής», σελίδα 701.
6. Τύπου Δ.Ν.Τ., J.Ρ. Morgan, Goldman Sachs κ.λπ.
7. Βλέπε «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» 14 Μαρτίου 2010, σελίδα 21.
8. Ο Γκαουλάιτερ ήταν, επί ναζιστικού καθεστώτος, ο επικεφαλής μιας διοικητικής περιφέρειας (Gau).
20/3/10
Μα πόσο οπισθοδρομικοί είναι αυτοί οι Ευρωπαίοι...
...που προστατεύουν τα Φυσικά τους Τοπία ως "κόρη οφθαλμού", σε αντίθεση με εμάς τους προοδευτικούς Έλληνες που για να σώσουμε τον Πλανήτη από το "Φαινόμενο του Θερμοκηπίου" εγκαθιστούμε ανεμογεννήτριες παντού, ακόμη και στα λίγα παρθένα βουνά που μας έμειναν! Πρέπει μάλλον οι Πολιτικοί μας Άρχοντες να αναλάβουν άμεσα εκστρατεία διαφώτισης προς τους Ευρωπαίους Πολίτες για να αποκτήσουν και αυτοί λίγη από την δική μας περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση! Προτείνουμε η κα. Μπριρμπίλη συνεπικουρούμενη από τον κ.Σουφλιά , να σταλούν στο εξωτερικό για να προωθήσουν την καμπάνια "ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΠΑΝΤΟΥ - ΠΑΡΘΕΝΑ ΦΥΣΗ ΠΟΥΘΕΝΑ" !
Και γιατί όχι να μείνουν στο εξωτερικό για πάντα!
Βερελή και Λιάπη εμπλέκει στην υπόθεση Siemens o αρχιμηχανικός του ΟΣΕ κ. Μάνος Παναγιώτου!
Την «αδιάρρηκτη» σχέση μεταξύ της Siemens, του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ., που επιβίωνε κατά την εναλλαγή τους στην εξουσία και σ' ότι αφορά τον προαστιακό, ανέδειξε κατά τη διάρκεια της κατάθεσής του στην εξεταστική επιτροπή ο αρχιμηχανικός του ΟΣΕ και πρώην αναπληρωτής διευθυντής συστημάτων σήμανσης και ασφάλειας του οργανισμού, Μ. Παναγιώτου. Προχώρησε μάλιστα στην «ονομαστικοποίηση» των στελεχών των δύο κομμάτων, αναφέροντας τους Χρ. Βερελή και Ντ. Ρόβλια από το ΠΑΣΟΚ και τον Μ. Λιάπη από τη Ν.Δ. ως τους πολιτικούς που επί των ημερών τους η Siemens κινούσε όλα τα νήματα, ώστε να παίρνει τα έργα με προκλητικό και παράνομο τρόπο.
Τις διασυνδέσεις του ΟΣΕ με την εταιρεία Siemens ερευνά η εξεταστική επιτροπή της Βουλής που ασχολείται με το σκάνδαλο των «μαύρων ταμείων» της Γερμανικής Εταιρείας. Καταθέτοντας στην εξεταστική ο αρχιμηχανικός του ΟΣΕ, Μάνος Παναγιώτου, για το έργο του τρίτου τμήματος του Προαστιακού σιδηροδρόμου, το οποίο πήρε η κοινοπραξία SIEMENS-ΑΚΤΩΡ και ΤΕΡΝΑ, φέρεται να δήλωσε ότι από την περίοδο που ο Χρ. Βερελής ήταν υπουργός Μεταφορών μέχρι και την περίοδο του Μιχάλη Λιάπη, η Siemens κινούσε όλα τα νήματα για να πάρει τα έργα.
Ο κ. Παναγιώτου κατέθεσε ότι το ελληνικό δημόσιο ζημιώθηκε με τουλάχιστον 80 εκατ. ευρώ. Θεώρησε ως υπεύθυνο τον Χρ. Βερελή, ο οποίος ενέταξε τον Προαστιακό στα Ολυμπιακά έργα, με αποτέλεσμα η Siemens να είναι η μοναδική εταιρεία που κατέθεσε προσφορά, ενώ το έργο αποσπάστηκε από τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα της Ε.Ε. και χρηματοδότηθηκε αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.
Ανάλογες ήταν και οι βολές κατά του Μιχάλη Λιάπη, ο οποίος ήταν εκείνος που ενέκρινε το 2005 την υπογραφή της επίμαχης σύμβασης από τον τότε διευθύνοντα σύμβουλο της ΟΣΕ Κ. Γιαννακό, στον οποίο είχε ήδη ασκηθεί δίωξη για απιστία σε βάρος του Οργανισμού.
Όπως ανέφερε, είχε ενημερώσει το γραφείο του Κ. Καραμανλή, αλλά αντί απάντησης, "καρατομήθηκε". Το στέλεχος του ΟΣΕ ανέφερε ότι είχε ενημερώσει επανειλημμένα για την κατάσταση τον τότε υφυπουργό Μεταφορών Αν. Νεράντζη και τον τότε διευθυντή της ΝΔ, Κ. Σταϊκούρα. Ο τελευταίος, με τον οποίο τον συνδέει φιλία, φέρεται να του είπε ότι συναντήθηκε με τον Μιχ. Λιάπη, έγινε "χαμός" και δεν μπορεί να γίνει τίποτε, επειδή είναι ξάδελφος του Κ. Καραμανλή.
Ο Μ. Παναγιώτου φέρεται να κατάθεσε ότι είχε στείλει αντίγραφα της αλληλογραφίας του με τα παραπάνω πρόσωπα στον στενό συνεργάτη τότε πρωθυπουργού, Γ. Αγγέλου. Αντί όμως να λάβει απάντηση, λίγο αργότερα απομακρύνθηκε από τη θέση του, όπως υποστήριξε.
19/3/10
Νέα προειδοποίηση από την Κομισιόν για τις περιοχές Natura 2000!
Σε συνέχεια της καταδίκης του 2007!
Στο στόχαστρο της Κομισιόν βρίσκεται για όλο και περισσότερα περιβαλλοντικά ζητήματα η Ελλάδα και χτες ήταν η σειρά της μέριμνας που δείχνει η χώρα μας για την βιοποικιλότητα και τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000.
Πιο συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε στην χώρα μας προειδοποίηση για παραβίαση των κοινοτικών κανόνων σχετικά με τη βιοποικιλότητα, απειλώντας με επιβολή προστίμου διότι έχει ήδη καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο είχε καταδικάσει την Ελλάδα τον Οκτώβριο 2007, επειδή η χώρα μας δεν είχε καθορίσει επαρκή αριθμό ζωνών ειδικής προστασίας (ΖΕΠ, για τα άγρια πτηνά). Το Δικαστήριο επισήμανε πολλές παραλείψεις και αναφέρθηκε ιδιαίτερα σε δώδεκα είδη που χρήζουν αποτελεσματικότερης προστασίας, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται το είδος Gypaetus barbatus, που συγκαταλέγεται μεταξύ των βιολογικών ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση.
Πιο συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε στην χώρα μας προειδοποίηση για παραβίαση των κοινοτικών κανόνων σχετικά με τη βιοποικιλότητα, απειλώντας με επιβολή προστίμου διότι έχει ήδη καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο είχε καταδικάσει την Ελλάδα τον Οκτώβριο 2007, επειδή η χώρα μας δεν είχε καθορίσει επαρκή αριθμό ζωνών ειδικής προστασίας (ΖΕΠ, για τα άγρια πτηνά). Το Δικαστήριο επισήμανε πολλές παραλείψεις και αναφέρθηκε ιδιαίτερα σε δώδεκα είδη που χρήζουν αποτελεσματικότερης προστασίας, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται το είδος Gypaetus barbatus, που συγκαταλέγεται μεταξύ των βιολογικών ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση.
Στη συνέχεια, η Ελλάδα προσέθεσε 12 επιπλέον ΖΕΠ, ήτοι 163 συνολικά στην επικράτειά της, και χαρακτήρισε επαρκή τον αριθμό περιοχών.
Η έκταση όμως που συνολικά καλύπτεται από τα λαμβανόμενα μέτρα εξακολουθεί να είναι πολύ μικρή ως προς τις απαιτήσεις του Δικαστηρίου. Περίπου 32 σημαντικές περιοχές για τα πτηνά εξακολουθούν να μην καλύπτονται από τη ΖΕΠ, ενώ 67 περιοχές καλύπτονται ανεπαρκώς και τα όριά τους θα πρέπει να χαραχθούν εκ νέου.
Σχετικά με το θέμα, ο αρμόδιος για το περιβάλλον Επίτροπος Γιάνεζ Ποτόκνικ κάλεσε την Ελλάδα να εφαρμόσει πλήρως την ευρωπαϊκή νομοθεσία για το δίκτυο προστατευόμενων φυσικών περιοχών Natura 2000 "προτού να είναι πολύ αργά".
Η έκταση όμως που συνολικά καλύπτεται από τα λαμβανόμενα μέτρα εξακολουθεί να είναι πολύ μικρή ως προς τις απαιτήσεις του Δικαστηρίου. Περίπου 32 σημαντικές περιοχές για τα πτηνά εξακολουθούν να μην καλύπτονται από τη ΖΕΠ, ενώ 67 περιοχές καλύπτονται ανεπαρκώς και τα όριά τους θα πρέπει να χαραχθούν εκ νέου.
Σχετικά με το θέμα, ο αρμόδιος για το περιβάλλον Επίτροπος Γιάνεζ Ποτόκνικ κάλεσε την Ελλάδα να εφαρμόσει πλήρως την ευρωπαϊκή νομοθεσία για το δίκτυο προστατευόμενων φυσικών περιοχών Natura 2000 "προτού να είναι πολύ αργά".
Gypaetus barbatus-Γυπαετός: ένα-δύο ζευγάρια έχουν απομείνει στα Βαρδούσια!
ΥΓ) Αλήθεια κα.Μπιρμπίλη και κ.Μωρα'ί'τη μπορείτε να μας απαντήσετε τέσσερις απλές ερωτήσεις;* Είναι τα Βαρδούσια βιότοπος του Γυπαετού (Gypaetus barbatus) ναι ή όχι;
* Ανήκουν τα Βαρδούσια στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας για τα Πτηνά, ναι ή όχι;
* Με βάση το δικό σας νομοθετικό ανοσιούργημα για την Χωροθέτηση των ΑΠΕ, δίνετε ή όχι την δυνατότητα να εγκαθίστανται Αιολικά Πάρκα σε περιοχές Natura 2000;
* Αυτές τις ημέρες δίνετε ναι ή όχι, άδεια για εγκατάσταση τεράστιου αιολικού πάρκου στα Βαρδούσια;
Ρωτάμε αλλά ξέρουμε ότι δεν θα απαντήσετε ποτέ!
Κι όμως...
... υπάρχουν "κάποιοι" που αντί να θέλουν εδώ να δημιουργηθεί ένα Φυσικό Πάρκο κατά τα πρότυπα του Abruzzo, επιδιώκουν να εγκαταστήσουν μια σειρά από γιγαντιαία Αιολικά Πάρκα! Ας δράσουμε όλοι άμεσα ώστε να σωθούν αυτά τα Πανέμορφα και Παρθένα Βουνά από τις επιβουλές των αχόρταγων Μεγαλοεργολάβων!Διαδώστε-συνδράμετε και υποστηρίξτε την προσπάθεια για την
ΒΑΡΔΟΥΣΙΑ ΚΑΙ ΟΞΥΑ:
ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ "ΠΡΑΣΙΝΗ" ΑΝΑΠΤΥΞΗ!
Ας δράσουμε όλοι άμεσα ώστε να σωθούν αυτά τα Πανέμορφα και Παρθένα Βουνά από τις επιβουλές των αχόρταγων Μεγαλοεργολάβων!
Διαδώστε-συνδράμετε και υποστηρίξτε την προσπάθεια για την ΑΜΕΣΗ ΙΔΡΥΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ "ΒΑΡΔΟΥΣΙΩΝ-ΟΞΥΑΣ-ΚΡΑΒΑΡΙΤΙΚΩΝ ΒΟΥΝΩΝ"!
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
