Πριν γίνει το δάσος στάχτη.

Υπάρχουν φωτιές που ξεκινούν από φυσικά αίτια όπως πχ. από έναν κεραυνό. Υπάρχουν όμως και φωτιές- οι περισσότερες- που ξεκινούν από τον άνθρωπο - έμμεσα ή άμεσα,  ηθελημένα ή αθέλητα, με δόλο ή χωρίς.

Από ένα αποτσίγαρο που πετάχτηκε στον δρόμο. Από μια ανεξέλεγκτη καύση καλαμιών. Από έναν σπινθήρα μηχανήματος κοπής. Από το μη συντηρημένο ηλεκτρικό δίκτυο. Από μια απερισκεψία κάποιου. Από σκουπίδια που εγκαταλείφθηκαν μέσα στη φύση. Από γυαλιά και άλλα αντικείμενα που δεν είχαν καμία θέση εκεί όπου βρέθηκαν. Και, σε ορισμένες περιπτώσεις, από μια πράξη εμπρησμού που έγινε με πρόθεση να καταστρέψει το φυσικό περιβάλλον.

Απέναντι σε όλα αυτά, δεν αρκεί να περιμένουμε το καλοκαίρι για να μετρήσουμε πυροσβεστικά αεροπλάνα, ελικόπτερα και καμένες εκτάσεις. Η πυρκαγιά δεν αντιμετωπίζεται μόνο όταν ξεσπάσει. Αντιμετωπίζεται πριν ανάψει.

Η πρόληψη δεν είναι ένα άλοθι για τις κυβερνητικές ανακοινώσεις μετά την καταστροφή. Είναι πολιτική επιλογή. Είναι καθημερινός έλεγχος. Είναι καθαρισμός και επιτήρηση. Είναι αυστηρός έλεγχος κάθε δραστηριότητας που μπορεί να αποτελέσει πηγή ανάφλεξης. Είναι προστασία των δασικών εκτάσεων από την ανθρώπινη αμέλεια και από την αυθαιρεσία.

Και είναι, πάνω απ’ όλα, ευθύνη.

Το δάσος δεν είναι σκουπιδαριό!

Πόσες φορές βλέπουμε μέσα ή δίπλα σε δασικές εκτάσεις πλαστικά μπουκάλια, γυάλινα αντικείμενα, κουτιά, αποτσίγαρα, σκουπίδια κάθε είδους;

Το δάσος δεν είναι χωματερή!

Τα σκουπίδια που αφήνονται στην ύπαιθρο δεν αποτελούν μόνο προσβολή στο τοπίο και στο οικοσύστημα. Σε συνθήκες ξηρασίας και υψηλών θερμοκρασιών μπορούν να ενταχθούν σε ένα επικίνδυνο περιβάλλον όπου μια πηγή ανάφλεξης μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή.

Τα θραύσματα γυαλιού χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Υπό συγκεκριμένες συνθήκες ένα γυάλινο αντικείμενο μπορεί να συγκεντρώσει την ηλιακή ακτινοβολία και να συμβάλει στην ανάφλεξη ξηρής βλάστησης. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε φωτιά είναι από σπασμένο γυαλί· η αιτία μιας πυρκαγιάς πρέπει πάντοτε να αποδεικνύεται από την αρμόδια διερεύνηση.

Το αυτονόητο, ωστόσο, δεν χρειάζεται πόρισμα: κανένα σκουπίδι δεν έχει θέση στο δάσος.

Οι ανθρώπινες δραστηριότητες δεν μπορούν να είναι ανεξέλεγκτες στα δάση και στα βουνά.

Δρόμοι, ηλεκτρικά δίκτυα, μηχανήματα, γεωργικές εργασίες, τεχνικά έργα, εργοτάξια και κάθε είδους εγκατάσταση μέσα ή κοντά σε δασικές περιοχές δημιουργούν ένα πλέγμα ανθρώπινης παρουσίας. Δεν σημαίνει ότι κάθε τέτοια δραστηριότητα προκαλεί πυρκαγιά. Σημαίνει όμως ότι κάθε δραστηριότητα που μπορεί να αποτελέσει πηγή κινδύνου πρέπει να υπόκειται σε αυστηρούς κανόνες, ελέγχους και πραγματική εποπτεία.

Δεν μπορεί η πολιτεία να εμφανίζεται μετά τη φωτιά για να αναζητήσει τις ευθύνες, ενώ πριν από τη φωτιά απουσιάζει ο έλεγχος.

Η πρόληψη είναι ευθύνη πριν από την καταστροφή, όχι απολογία μετά από αυτήν.

Υπάρχει όμως κάτι ακόμη πιο ανησυχητικό.

Όταν σβήσουν οι φλόγες, όταν απομακρυνθούν τα συνεργεία πυρόσβεσης και όταν οι τηλεοπτικές κάμερες φύγουν από τον τόπο της καταστροφής, αρχίζει η μάχη για το τι θα γίνει η καμένη γη.

Εδώ πρέπει να είμαστε απόλυτοι:

Ό,τι είναι δάσος πρέπει να παραμείνει δάσος.

Η φωτιά δεν μπορεί να λειτουργεί ως εργαλείο αλλαγής χρήσης γης. Η καταστροφή ενός δάσους δεν μπορεί να δημιουργεί ένα παράθυρο για οικοπεδοποίηση, αιολικές εγκαταστάσεις, δρόμους ή οποιαδήποτε άλλη "αξιοποίηση" που δεν θα ήταν δυνατή πριν από την πυρκαγιά.

Αν επιτρέψουμε να συμβεί αυτό, τότε ο εμπρησμός -όπου υπάρχει- δεν θα έχει καταστρέψει μόνο δέντρα. Θα έχει καταστρέψει και τον ίδιο τον κανόνα προστασίας της γης.

Δεν μας λείπει η γνώση. Μας λείπει η πρόληψη.

Ξέρουμε τι μπορεί να προκαλέσει μια πυρκαγιά. Ξέρουμε ποιες ημέρες είναι επικίνδυνες. Ξέρουμε ότι η ξερή βλάστηση, ο άνεμος και οι υψηλές θερμοκρασίες μετατρέπουν μια μικρή εστία σε ανεξέλεγκτη καταστροφή.

Ξέρουμε επίσης ότι πολλές πυρκαγιές δεν έχουν φυσική προέλευση.

Αυτό που δεν μπορούμε να δεχτούμε είναι να αντιμετωπίζουμε κάθε χρόνο την ίδια τραγωδία σαν να είναι κάτι απρόβλεπτο.

Δεν είναι.

Η φωτιά μπορεί να ξεκινήσει από έναν άνθρωπο, από μια πράξη αμέλειας, από μια τεχνική αστοχία ή από μια εγκληματική ενέργεια. Η έκταση όμως της καταστροφής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από το πόσο καλά έχουμε προστατεύσει το δάσος πριν από τη φωτιά.

Γι’ αυτό η συζήτηση πρέπει να αλλάξει.

Λιγότερη επικοινωνιακή διαχείριση μετά την καταστροφή και περισσότερη ουσιαστική πρόληψη πριν από αυτήν.

Περισσότερος έλεγχος εκεί όπου υπάρχει ανθρώπινη δραστηριότητα.

Καμία ανοχή στην εγκατάλειψη σκουπιδιών.

Αυστηρή διερεύνηση κάθε πυρκαγιάς που δεν προέρχεται από φυσικό αίτιο.

Πραγματική προστασία των καμένων εκτάσεων.

Επαναδραστηριοποίηση της δασικής υπηρεσίας.

Απαγόρευση κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας σε καμένες εκτάσεις σε χρονικό ορίζοντα δεκαετίας.

Ο χαρακτηρισμός δάσος να παραμένει ως νομοθετικό περιεχόμενο ακόμα κι αν το δάσος έχει καεί, ώστε να εξασφαλιστεί η μη αλλαγή χρήσεων γης.  

Η προστασία του δάσους δεν μπορεί να τελειώνει όταν σβήνει η τελευταία φλόγα. Αντίθετα, τότε αρχίζει η πιο κρίσιμη περίοδος για το μέλλον του.

Χρειάζεται επαναδραστηριοποίηση και ουσιαστική ενίσχυση της Δασικής Υπηρεσίας, με προσωπικό, μέσα, αρμοδιότητες και πραγματική παρουσία στο πεδίο. Η προστασία των δασών δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστικά υπόθεση της πυρόσβεσης. Η Δασική Υπηρεσία πρέπει να έχει κεντρικό ρόλο στην πρόληψη, στην επιτήρηση, στη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων και κυρίως στην προστασία των καμένων εκτάσεων.

Παράλληλα, χρειάζεται ένα αυστηρό θεσμικό καθεστώς προστασίας των καμένων εκτάσεων. Για μια μακρά μεταβατική περίοδο -ενδεικτικά μιας δεκαετίας- θα πρέπει να απαγορεύεται κάθε νέα ανθρώπινη δραστηριότητα που μπορεί να οδηγήσει σε αλλοίωση του χαρακτήρα και της χρήσης της έκτασης, με τις απολύτως αναγκαίες εξαιρέσεις για έργα προστασίας, αποκατάστασης και δημόσιας ασφάλειας- αλλά πάντα υπό τον έλεγχο της δασικής υπηρεσίας.

Γιατί ακριβώς μετά τη φωτιά το δάσος είναι περισσότερο ευάλωτο από ποτέ.

Και υπάρχει ένας θεμελιώδης κανόνας που πρέπει να κατοχυρωθεί χωρίς αμφισημίες: ο χαρακτηρισμός μιας έκτασης ως δάσους δεν πρέπει να χάνεται επειδή το δάσος κάηκε.

Η φωτιά δεν μπορεί να αποτελεί τρόπο μεταβολής του νομικού χαρακτήρα της γης.

Το δάσος που κάηκε δεν παύει να είναι δασική έκταση επειδή καταστράφηκε η βλάστησή του. Αν συνέβαινε αυτό, θα δημιουργούσαμε έναν επικίνδυνο παραλογισμό: όσο περισσότερο καταστρέφεται ένα δάσος, τόσο ευκολότερα θα μπορούσε να αλλάξει η χρήση της γης του.

Αυτό ακριβώς πρέπει να αποκλειστεί.

Η καταστροφή δεν μπορεί να παράγει δικαίωμα αξιοποίησης και εκμετάλλευσης. Ρητά και κατηγορηματικά.

Η νομοθεσία πρέπει να διασφαλίζει ότι ο δασικός χαρακτήρας παραμένει ως σταθερό νομικό περιεχόμενο και μετά την πυρκαγιά, ώστε η καμένη έκταση να προστατεύεται από βόσκηση, οικοπεδοποίηση, αυθαίρετη δόμηση και κάθε άλλη αλλαγή χρήσης που θα μετέτρεπε την καταστροφή σε ευκαιρία "επενδυτών".

Το μήνυμα πρέπει να είναι απόλυτο:

Φωτιά δεν σημαίνει αλλαγή χρήσης.

Καμένη έκταση δεν σημαίνει ελεύθερη έκταση.

Το δάσος που κάηκε παραμένει δάσος.

Και αν θέλουμε πραγματικά να χτυπήσουμε τις πυρκαγιές στη ρίζα τους, δεν αρκεί να αναζητούμε ποιος έβαλε τη φωτιά. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι η φωτιά δεν θα μπορέσει ποτέ να γίνει εργαλείο για να αλλάξει το μέλλον της γης.

Η πραγματική πολιτική προστασίας του δάσους αρχίζει πριν από την πυρκαγιά.

Αλλά κρίνεται οριστικά μετά την πυρκαγιά.

Και πάνω απ’ όλα, ένας καθαρός κανόνας: το δάσος δεν είναι αναλώσιμο.

Δεν είναι οικόπεδο που περιμένει την κατάλληλη στιγμή.

Δεν είναι εμπόδιο στην «ανάπτυξη».

Δεν είναι χώρος για σκουπίδια.

Δεν είναι χώρος για αδιαφορία.

Και σίγουρα δεν είναι κάτι που έχουμε το δικαίωμα να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές ως στάχτη.

Γιατί κάθε δέντρο που καίγεται δεν είναι μόνο ένα δέντρο που χάνεται.

Είναι ένα κομμάτι από το μέλλον μας που καίγεται μαζί του.

Η Meta αποφασίζει, ο αλγόριθμος κατηγορεί, ο πολίτης απολογείται.

Meta’s Seven-Month Silence -and the Sudden Discovery of “Human Exploitation”.

When a private platform can erase you first and explain itself later.

On January 16, 2026, Meta disabled my Facebook account.

That same day, I appealed.

The message from the platform was straightforward: my case would be reviewed and, if my account was found to comply with the Community Standards, I could regain access.

Then the waiting began.

For months, the appeal remained “under review.”

No clear explanation.

No specific violation.

No identified piece of content.

No meaningful answer.

My Facebook account remained disabled. My connected Instagram and Threads accounts were also affected.

I contacted Meta repeatedly. I sent a formal letter to Meta Platforms Ireland Limited. I asked for a review and for a clear explanation of what I had supposedly done.

Nothing meaningful came back.

So I turned to the Hellenic Telecommunications and Post Commission (EETT) under the Digital Services Act.

The complaint was not simply dismissed. Additional information was requested, and the case was subsequently forwarded to the competent Irish authority, where Meta has its main establishment in the European Union.

I was officially informed that the complaint had been received and would be examined.

And then, after almost seven months of silence, Meta finally produced its answer.

My account was permanently disabled.

And suddenly, there was a new and very specific accusation:

“Your account, or activity on it, does not follow our Community Standards on human exploitation.”

Human exploitation.

Really?

After seven months of “under review,” this is what the world's most powerful social-media company finally came up with?

The irony is difficult to ignore.

On Meta’s platforms, users can encounter racism, sexism, harassment, humiliation, threats, hate speech and violence in countless forms. Content moderation is an enormous and difficult task, and no platform gets it right all the time.

Yet somewhere in this vast digital universe, Meta apparently discovered that “human exploitation” was the decisive reason to permanently remove my account.

So let us ask the obvious questions.

What exactly was the exploitation?

Which post?

Which image?

Which activity?

Which specific content?

Which rule?

When was the alleged violation identified?

Was it identified by an automated system?

Was it reviewed by a human?

Was the classification changed?

And perhaps the most important question of all:

Why did this specific accusation appear only after almost seven months of “review”?

That is not a technical footnote.

It is the entire issue.

Because a serious accusation without a clearly identified act is not meaningful transparency.

It is simply a label.

And labels are easy.

Accountability is not.

Meta is a private company. It has the right to establish rules for its platforms and enforce them.

But enormous private power requires enormous responsibility.

Facebook, Instagram and Threads are no longer merely digital toys.

For millions of people, they are places where they communicate, publish, organize, maintain relationships, build communities and participate in public life.

When a private platform can remove a person's digital presence with a single decision, the question of accountability becomes a democratic question.

Who controls the controllers?

Who audits the algorithms?

Who examines the decisions?

Who verifies the explanations?

Who protects users when automated systems get it wrong?

And who makes sure that a platform cannot simply attach a serious accusation to a person without identifying the conduct that supposedly justified it?

This is precisely why the European debate over the Digital Services Act matters.

The issue is not whether platforms should moderate content.

Of course they should.

The issue is whether platform power must also be subject to transparency, accountability and meaningful oversight.

Because there is something deeply disturbing about a system in which:

the algorithm decides,

the platform imposes,

and the user is left trying to discover what he supposedly did.

And then comes the final irony.

Meta says it is protecting people from “human exploitation.”

Very well.

Then perhaps the first person who deserves protection is the individual facing an opaque system with enormous power over his digital existence.

Tell me what I did.

Tell me which rule I violated.

Tell me which content you are referring to.

Tell me when it happened.

Give me a decision that can actually be understood and challenged.

That is not a demand for special treatment.

It is a demand for accountability.

Because after almost seven months, I am still left with one extraordinary question:

How did a case go from “under review” to “human exploitation”?

And an even more disturbing one:

What exactly was I accused of doing that required seven months before Meta could finally give it a name?

This is no longer simply about one Facebook account.

It is about what happens when private digital platforms acquire public power without public accountability.

And that is a political question that concerns all of us.

Η επτάμηνη σιωπή της Meta — και η ξαφνική ανακάλυψη της «εκμετάλλευσης ανθρώπων»

Όταν μια ιδιωτική πλατφόρμα μπορεί πρώτα να σε διαγράψει και μετά να σου εξηγήσει γιατί.

Στις 16 Ιανουαρίου 2026, η Meta απενεργοποίησε τον λογαριασμό μου στο Facebook.

Την ίδια ημέρα υπέβαλα ένσταση.

Το μήνυμα της πλατφόρμας ήταν σαφές: η υπόθεσή μου θα εξεταζόταν και, εφόσον διαπιστωνόταν ότι ο λογαριασμός μου συμμορφωνόταν με τους Όρους της κοινότητας, θα μπορούσα να αποκτήσω ξανά πρόσβαση.

Και τότε άρχισε η αναμονή.

Για μήνες, η ένσταση παρέμενε «υπό εξέταση».

Καμία σαφής εξήγηση.

Καμία συγκεκριμένη παραβίαση.

Κανένα συγκεκριμένο περιεχόμενο.

Καμία ουσιαστική απάντηση.

Ο λογαριασμός μου στο Facebook παρέμενε απενεργοποιημένος. Το ίδιο συνέβη και με τους συνδεδεμένους λογαριασμούς μου στο Instagram και το Threads.

Επικοινώνησα επανειλημμένα με τη Meta. Έστειλα επίσημη επιστολή προς τη Meta Platforms Ireland Limited. Ζήτησα επανεξέταση και σαφή εξήγηση για το τι υποτίθεται ότι είχα κάνει.

Δεν ήρθε ουσιαστική απάντηση.

Έτσι, απευθύνθηκα στην ΕΕΤΤ, στο πλαίσιο του Digital Services Act.

Η καταγγελία δεν απορρίφθηκε απλώς. Ζητήθηκαν συμπληρωματικά στοιχεία και στη συνέχεια η υπόθεση διαβιβάστηκε στην αρμόδια ιρλανδική αρχή, όπου βρίσκεται η κύρια εγκατάσταση της Meta στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ενημερώθηκα επισήμως ότι η καταγγελία παραλήφθηκε και ότι θα εξεταζόταν.

Και τότε, ύστερα από σχεδόν επτά μήνες σιωπής, η Meta αποφάσισε επιτέλους να δώσει την απάντησή της.

Ο λογαριασμός μου απενεργοποιήθηκε οριστικά.

Και ξαφνικά εμφανίστηκε μια νέα και πολύ συγκεκριμένη κατηγορία:

«Ο λογαριασμός σας, ή η δραστηριότητα σε αυτόν, δεν ακολουθεί τους Όρους της κοινότητας σχετικά με την εκμετάλλευση ανθρώπων.»

Εκμετάλλευση ανθρώπων.

Αλήθεια;

Ύστερα από επτά μήνες «υπό εξέταση», αυτή ήταν τελικά η απάντηση της μεγαλύτερης εταιρείας κοινωνικών δικτύων του κόσμου;

Η ειρωνεία δύσκολα αγνοείται.

Στις πλατφόρμες της Meta μπορεί κανείς να συναντήσει ρατσισμό, σεξισμό, παρενόχληση, εξευτελισμό, απειλές, ρητορική μίσους και βία σε αμέτρητες μορφές. Η εποπτεία περιεχομένου είναι τεράστιο και δύσκολο έργο και καμία πλατφόρμα δεν το επιτελεί πάντοτε σωστά.

Κι όμως, κάπου μέσα σε αυτό το αχανές ψηφιακό σύμπαν, η Meta ανακάλυψε ότι η «εκμετάλλευση ανθρώπων» ήταν ο καθοριστικός λόγος για να διαγράψει οριστικά τον λογαριασμό μου.

Ας κάνουμε λοιπόν τις προφανείς ερωτήσεις.

-Ποια ακριβώς ήταν η εκμετάλλευση;

-Ποια ανάρτηση;

-Ποια εικόνα;

-Ποια δραστηριότητα;

-Ποιο συγκεκριμένο περιεχόμενο;

-Ποιος κανόνας;

-Πότε διαπιστώθηκε η υποτιθέμενη παραβίαση;

-Εντοπίστηκε από αυτοματοποιημένο σύστημα;

-Εξετάστηκε από άνθρωπο;

-Άλλαξε η κατηγοριοποίηση;

Και ίσως το σημαντικότερο ερώτημα:

Γιατί αυτή η συγκεκριμένη κατηγορία εμφανίστηκε μόνο ύστερα από σχεδόν επτά μήνες «εξέτασης»;

Αυτό δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια.

Είναι ολόκληρη η υπόθεση.

Γιατί μια σοβαρή κατηγορία χωρίς σαφώς προσδιορισμένη πράξη δεν αποτελεί ουσιαστική διαφάνεια.

Είναι απλώς μια ετικέτα.

Και οι ετικέτες είναι εύκολες.

Η λογοδοσία όχι.

Η Meta είναι ιδιωτική εταιρεία. Έχει το δικαίωμα να θεσπίζει κανόνες για τις πλατφόρμες της και να τους εφαρμόζει.

Όμως η τεράστια ιδιωτική εξουσία συνεπάγεται και τεράστια ευθύνη.

Το Facebook, το Instagram και το Threads δεν είναι πλέον απλώς ψηφιακά παιχνίδια.

Για εκατομμύρια ανθρώπους είναι χώροι επικοινωνίας, δημοσίευσης, οργάνωσης, διατήρησης σχέσεων, δημιουργίας κοινοτήτων και συμμετοχής στη δημόσια ζωή.

Όταν μια ιδιωτική πλατφόρμα μπορεί με μία απόφαση να εξαφανίσει την ψηφιακή παρουσία ενός ανθρώπου, τότε το ζήτημα της λογοδοσίας γίνεται ζήτημα δημοκρατίας.

Ποιος ελέγχει αυτούς που ελέγχουν;

Ποιος ελέγχει τους αλγορίθμους;

Ποιος εξετάζει τις αποφάσεις;

Ποιος ελέγχει τις αιτιολογίες;

Ποιος προστατεύει τους χρήστες όταν τα αυτοματοποιημένα συστήματα κάνουν λάθος;

Και ποιος διασφαλίζει ότι μια πλατφόρμα δεν μπορεί απλώς να αποδώσει σε έναν άνθρωπο μια τόσο σοβαρή κατηγορία χωρίς να προσδιορίζει τη συμπεριφορά που υποτίθεται ότι τη δικαιολογεί;

Ακριβώς γι' αυτό έχει σημασία η ευρωπαϊκή συζήτηση γύρω από τον Digital Services Act.

Το ζήτημα δεν είναι αν οι πλατφόρμες πρέπει να εποπτεύουν το περιεχόμενο.

Φυσικά και πρέπει.

Το ζήτημα είναι αν η εξουσία των πλατφορμών πρέπει και η ίδια να υπόκειται σε διαφάνεια, λογοδοσία και ουσιαστικό έλεγχο.

Γιατί υπάρχει κάτι βαθιά ανησυχητικό σε ένα σύστημα όπου:

ο αλγόριθμος αποφασίζει,

η πλατφόρμα επιβάλλει,

και ο χρήστης μένει να προσπαθεί να ανακαλύψει τι υποτίθεται ότι έκανε.

Και τότε έρχεται η τελευταία ειρωνεία.

Η Meta λέει ότι προστατεύει τους ανθρώπους από την «εκμετάλλευση ανθρώπων».

Ωραία.

Τότε ίσως ο πρώτος άνθρωπος που χρειάζεται προστασία είναι ο ίδιος ο πολίτης που βρίσκεται απέναντι σε ένα αδιαφανές σύστημα με τεράστια εξουσία πάνω στην ψηφιακή του ύπαρξη.

Πείτε μου τι έκανα.

Πείτε μου ποιον κανόνα παραβίασα.

Πείτε μου σε ποιο περιεχόμενο αναφέρεστε.

Πείτε μου πότε συνέβη.

Δώστε μου μια απόφαση που μπορώ πραγματικά να κατανοήσω και να αμφισβητήσω.

Αυτό δεν είναι αίτημα για ειδική μεταχείριση.

Είναι αίτημα για λογοδοσία.

Γιατί ύστερα από σχεδόν επτά μήνες μένω ακόμη με ένα εκπληκτικό ερώτημα:

Πώς μια υπόθεση πέρασε από το «υπό εξέταση» στην «εκμετάλλευση ανθρώπων»;

Και με ένα ακόμη πιο ανησυχητικό:

Τι ακριβώς κατηγορήθηκα ότι έκανα, ώστε να χρειαστούν επτά μήνες για να αποκτήσει τελικά όνομα η κατηγορία;

Αυτό δεν αφορά πλέον μόνο έναν λογαριασμό στο Facebook.

Αφορά το τι συμβαίνει όταν οι ιδιωτικές ψηφιακές πλατφόρμες αποκτούν δημόσια εξουσία χωρίς αντίστοιχη δημόσια λογοδοσία.

Και αυτό είναι ένα πολιτικό ερώτημα που αφορά όλους μας.

Για την Γη και την Ελευθερία.

Να σωθούν τα βουνά μας...

Να σωθεί η Κοκκινιά, από τα αιολικά!

Το Σάββατο 12 Αυγούστου διοργανώνεται εκδήλωση διαμαρτυρίας ενάντια στην επέλαση των ανεμογενητριών στα παρθένα βουνά μας. 

Προσυγκέντρωση στην Πλατεία της Άνω Κλεπάς στις 10 η ώρα το πρωί. Θα ακολουθήσει κυκλική διαδρομή προς Περδικόβρυση, Άγιο Δημήτριο, Νεοχώρι, Αράχωβα, Δομνίστα και τελική κατάληξη στο Λιβαδάκι, με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση όσο το δυνατόν περισσότερων συμπολιτών μας, για την ανάληψη δράσης ενάντια στην απειλούμενη καταστροφή των βουνών μας.

Ούτε στην Κοκκινιά- Ούτε πουθενά: ελεύθερα βουνά, χωρίς αιολικά!

Η συμμετοχή όλων μας είναι αναγκαία και απαραίτητη! 

Ούτε στην Σαράνταινα- ούτε πουθενά!Ελεύθερα βουνά- χωρίς αιολικά!

Ούτε στην Σαράνταινα- ούτε πουθενά!Ελεύθερα βουνά- χωρίς αιολικά!

Καταγγελία Πολιτών της Ναυπακτίας για την ΜΠΕ του Όρους Άγιος Κωνσταντίνος.

Τι κοινό έχουν τα βουνά της Ορεινής Ναυπακτίας και συγκεκριμένα το Όρος Άγιος Κωνσταντίνος με την πεδιάδα της Αργολίδας;

Μα φυσικά την ίδια Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών (γιατί πραγματικά δεν θα μπορούσαν να έχουν κανένα άλλο κοινό στοιχείο)!

Ας δούμε όμως πρώτα λίγα πράγματα για το Όρος Άγιος Κωνσταντίνος.

1. Η κορυφή του φτάνει τα 1464 μέτρα, οπού σχεδόν εδώ και δύο (2) αιώνες βρίσκεται το εξωκλήσι του Αγίου Κωνσταντίνου. 

2. Το Όρος Άγιος Κωνσταντίνος μαζί με το γειτονικό Όρος Μαλαθούνα αποτελούν το Καταφύγιο Άγριας Ζωής (ΚΑΖ) «Άγιος Κωνσταντίνος – Μαλαθούνα» (Wildlife refuges, Κ355).

3. Το ΚΑΖ βρίσκεται εντός ορίου εξάπλωσης του προστατευόμενοι όρνιου Gyps fulvus (Έρευνα της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, 2019). Το είδος αυτό αποτελεί είδος προτεραιότητας για την Ευρωπαϊκή Ένωση (περιλαμβάνεται στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας 2009/147/ΕΚ «για τα Πουλιά»). Επίσης, ανήκει στην Κόκκινη Λίστα Απειλούμενων Ειδών της Διεθνής Ένωσης Προστασίας της Φύσης (IUCN 3.1). Είναι το είδος που αποδεδειγμένα υποφέρει περισσότερο από την ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας. Τα πτερύγια των ανεμογεννητριών είναι ένας από τους κύριους λόγους θανάτωσης και ακρωτηριασμών των πουλιών αυτών.

4. Η εταιρεία «ΤΕΡΝΑ ΑΙΟΛΙΚΗ ΞΕΡΟΒΟΥΝΙΟΥ Α.Ε.» έχει αιτηθεί για την εγκατάσταση 4 ανεμογεννητριών.  Το έργο αυτό θα είναι τεραστίων διαστάσεων, καθώς η συνολική ισχύς του σταθμού ανέρχεται στα 24MW, ονομαστικής ισχύος 6MW η κάθε Α/Γ, με ύψος πυλώνα 100 μέτρα και μήκος πτερυγίων 85 μέτρα!

Γενικά, η κάθε εταιρεία για να μπορέσει να ξεκινήσει οποιοδήποτε έργο πρέπει πρώτα να περάσει από διάφορα στάδια μελετών και αδειοδοτήσεων. Το πιο σημαντικό στάδιο, ωστόσο, για να μπορέσουμε όλοι (Εταιρεία, Δήμος, Φορείς, πολίτες) να συμπεράνουμε αν πρέπει να επιτραπεί η εγκατάσταση των Α/Γ και για να μπορέσουμε να δεχτούμε ή να απορρίψουμε το έργο αυτό, είναι το στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, μέσω της αξιολόγησης  των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που καταθέτουν προς έγκριση οι εταιρείες. Η ΜΠΕ σύμφωνα με τον Ν. 4014/11 είναι υποχρεωτική για κάθε έργο ή δραστηριότητα της υποκατηγορίας Α2 (στην οποία ανήκει και το συγκεκριμένο έργο) και προβλέπεται ως η έγκριση της οποίας θα αποτελεί την προϋπόθεση για τον καθορισμό των όρων και περιορισμών του έργου. 

Σε ένα τόσο σοβαρό θέμα όπως η υποκείμενη κατακρεούργηση της κορυφής του ΚΑΖ «Άγιος Κωνσταντίνος – Μαλαθούνα» της Ορεινής Ναυπακτίας η ΜΠΕ θα έπρεπε να έχει ακέραιο χαρακτήρα και να αναφέρεται με την δέουσα προσοχή στο οικοσύστημα και τους ανθρώπους. Όμως, σε αντίθεση με τα αυτονόητα, η Μελέτη των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων είναι μια πιστή αντιγραφή παλαιότερης ΜΠΕ που έχει γίνει στην… Αργολίδα! 

Θεωρούμε την συγκεκριμένη ΜΠΕ μια «προχειροδουλειά» που όχι μόνο αποδεικνύει πως η εταιρεία «ΤΕΡΝΑ ΑΙΟΛΙΚΗ ΞΕΡΟΒΟΥΝΙΟΥ Α.Ε.» με μεγάλο θράσος και αντι-επαγγελματισμό θέλει να χειριστεί ένα τόσο ευαίσθητο οικοσύστημα αλλά μας επιβεβαιώνει όλα όσα πιστεύαμε για την «Πράσινη Ανάπτυξη» που λαμβάνει χώρα στον τόπο μας από ιδιωτικές εταιρείες. 

Η συγκεκριμένη ΜΠΕ, σε καμία περίπτωση, δεν μπορεί να θεωρηθεί έγκυρη και αποδεκτή, βασιζόμενη σε στοιχεία που έχουν συλλεχθεί από την Αργολίδα και αφορούν τις επιπτώσεις που μπορεί να προκύψουν: στο Έδαφος, τον Αέρα, τα Νερά, την Χλωρίδα, την Πανίδα, τον Θόρυβο, τις Χρήσεις Γης, τους Φυσικούς Πόρους, τον Κίνδυνο Ανώμαλων Καταστάσεων,  τον Πληθυσμό, τις Κατοικίες, τις Μεταφορές/ Κυκλοφορία, την Ενέργεια, την Κοινή Ωφέλεια, την Ανθρώπινη Υγεία, την Αισθητική, την Αναψυχή και την Πολιτιστική Κληρονομιά.

Καταγγέλλουμε την ΜΠΕ που κατατέθηκε ως άμεσα επικίνδυνη τόσο για το οικοσύστημα και την οικολογία του ΚΑΖ «Άγιος Κωνσταντίνος – Μαλαθούνας» όσο και για την ίδια την ζωή, την υγεία και την ιδιοκτησία των κατοίκων των γύρω χωριών και οικισμών. 

Ζητάμε την άμεση απόρριψη της εν λόγω ΜΠΕ από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, τον Δήμο Ναυπακτίας, το Δασαρχείο Ναυπάκτου, τους λοιπούς αρμόδιους Φορείς της περιοχής και τους Πολίτες, όπως και από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, η οποία λαμβάνει την τελική απόφαση για την αδειοδότηση του έργου.

Γιατί δεν πρέπει να μπει ούτε μια ανεμογεννήτρια στα βουνά μας!

Εικόνες από την βιβλική καταστροφή στην Κλεπά!

Το ερώτημα τώρα είναι αν και πότε θα επέμβει ο Εισαγγελέας. Οι ευθύνες της ΕΥΔΑΠ, της Πολιτείας και των Μεγαλοεργολάβων είναι δεδομένες και υπάρχουν σαφέστατες ποινικές ευθύνες.

SOS:Εκκενώνεται η Κλεπά.

Συμβαίνει τώρα: Εκκενώνεται η Κλεπά. 

Ένα χωριό με ιστορία τουλάχιστον 500 χρόνων καταστράφηκε ολοσχερώς επειδή με τις αλλαγές του υδροφόρου ορίζοντα που επέφερε το Φράγμα Ευήνου, εμφανίστηκαν έντονες κατολισθήσεις.  

Και κανείς ''υπεύθυνος'' για μια εικοσαετία δεν έπραξε τίποτα για να προλάβει το αναπόφευκτο. Παρόλο που οι κάτοικοι φώναζαν. Ούτε καν η περιβαλλοντική μελέτη του Φράγματος δεν εφαρμόστηκε. 

Γιατί; Γιατί ενώ από το Φράγμα έφαγαν οι Μεγαλοεργολάβοι από την αντιμετώπιση των συνεπειών του φράγματος δεν είχαν να φάνε.

Οι ανεμογεννήτριες επηρεάζουν αρνητικά το κλίμα!

Do Wind Farms Have an Impact on Weather?

"Ορισμένες κλιματικές επιπτώσεις των ανεμογεννητριών, όπως η αύξηση της θερμοκρασίας και η ξηρασία  του εδάφους για μίλια γύρω από τα αιολικά πάρκα, είναι ήδη γνωστά, αλλά οι σωρευτικές τους επιπτώσεις στον καιρό και το κλίμα-ειδικά τώρα με την αχαλίνωτη επέκταση τους-είναι απρόβλεπτες.

Ένα σημείο που πρέπει να σημειωθεί επίσης είναι ότι, ενώ τα αιολικά πάρκα είναι μια ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, αυτό δεν σημαίνει ότι όπως και άλλες μορφές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας- δεν προκαλούν σημαντικές αλλαγές στο περιβάλλον. Ακόμη και η βελτιωμένη μηχανική των ανεμογεννητριών (για τη μείωση του στροβιλισμού του αέρα, κ.λπ.) δεν μπορεί να εξαλείψει το γεγονός ότι οι μηχανές αυτές αφαιρούν ενέργεια από τον άνεμο, και αυτό θα έχει επιπτώσεις στον καιρό και τελικά στο κλίμα."

Το πνεύμα της ανταρσίας!

"Και να γιατί είμαι το πνεύμα της ανταρσίας, 

γιατί στα ιδανικά των κόσμων που γκρεμίζονται,

φέρνω τα ιδανικά των κόσμων που γεννιούνται. 

Είμαι κάθε φορά το μέλλον…"

Κ.Βάρναλης.

Μάστιγα για την ελληνική πανίδα τα δηλητηριασμένα δολώματα!

Με απαγορευμένα  φυτοφάρμακα δηλητηριάζουν άγρια ζώα!

Με επικίνδυνα φυτοφάρμακα, η κυκλοφορία των οποίων έχει απαγορευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εξοντώνονται εκατοντάδες άγρια ζώα κάθε χρόνο στην Ελλάδα. Αλεπούδες, ασβοί, αγριογούρουνα, λύκοι, νυφίτσες τσακάλια, ακόμα και αρκούδες, βρίσκονται δηλητηριασμένα από απαγορευμένα αγροχημικά προϊόντα σχεδόν σε κάθε δασική περιοχή της χώρας που συνορεύει με αγροτικές εκτάσεις. Την ίδια στιγμή, σπάνια και απειλούμενα είδη πτηνών, όπως ο ασπροπάρης, ο μαυρόγυπας, το όρνιο και ο γυπαετός, τρέφονται με τα νεκρά δηλητηριασμένα ζώα, με συνέπεια να δηλητηριάζονται και τα ίδια. 

Κατακόρυφα έχουν αυξηθεί τα τελευταία τρία με τέσσερα χρόνια οι δηλητηριάσεις ζώων και πουλιών. Τα περισσότερα περιστατικά καταγράφονται σε αγροτικές και κτηνοτροφικές περιοχές της Βορείου Ελλάδας, της Στερεάς και της Ηπείρου, ενώ η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων (φόλες) αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες μη-φυσικού θανάτου πολλών προστατευόμενων ειδών της πανίδας, εγκυμονώντας, ταυτόχρονα, τεράστιους κινδύνους για τη δημόσια υγεία. «Η χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων ως μέσο ελέγχου και θανάτωσης της πανίδας είναι ιδιαίτερα εύκολη και «αποτελεσματική», καθώς έχει χαμηλό κόστος, δεν απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό, ιδιαίτερη οργάνωση και σχεδιασμό, είναι αθόρυβη και επομένως παραμένει εύκολα ανώνυμη», εξηγεί η Μαλάμω Κορμπέτη, υπεύθυνη Θεμάτων Πολιτικής Περιβάλλοντος της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας. 

Ομάδες κτηνοτρόφων και γεωργών, ως επί το πλείστον, αλλά και κυνηγών, με φυτοφάρμακα και παρόμοια σκευάσματα, τοποθετούν τα δηλητηριασμένα δολώματα, για να «προστατέψουν» τα κοπάδια και τα κτήματά τους από επιθέσεις άγριων ζώων (τσακάλια, αρκούδες, λύκοι, ασβοί). Έχουν παρατηρηθεί και περιστατικά δηλητηρίασης λόγω αντιδικίας γειτόνων. Επίσης συχνό είναι το φαινόμενο, εξαιτίας του ανταγωνισμού κυνηγών-κτηνοτρόφων, οι μεν να βάζουν φόλες για τα τσοπανόσκυλα και οι δε για τα κυνηγόσκυλα. Πολλές φορές μελισσοκόμοι που δεν έχουν περιφράξει τα μελίσσια τους, τοποθετούν φόλες για τις αρκούδες. Τέλος, δεν είναι ασυνήθιστο το φαινόμενο, υπάλληλοι της τοπικής αυτοδιοίκησης να βάζουν δηλητήρια για τα αδέσποτα ζώα, σύμφωνα με την κ. Κορμπέτη.

Σύμφωνα με τα συγκεντρωτικά στοιχεία των περιβαλλοντικών οργανώσεων που απαρτίζουν την "Εθνική Ομάδα Ενάντια στα Δηλητήρια", από το 2000 μέχρι το 2013 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 354 περιστατικά τοποθέτησης δηλητηριασμένων δολωμάτων στη φύση. Πολλά περισσότερα περιστατικά όμως δεν καταγράφονται καθόλου. Ενδεικτικό της κατάστασης που επικρατεί είναι το γεγονός ότι μόνο μέσα στο 2013 καταγράφηκαν τρία περιστατικά δηλητηρίασης αρκούδας, δύο στα Γρεβενά τον Μάρτιο και ένα στην Καστοριά τον Ιούνιο.

Όπως επισημαίνουν εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων, ο αριθμός αυτός δεν αντιπροσωπεύει ούτε το 1/10 των πραγματικών περιστατικών, καθώς ελάχιστες περιπτώσεις θανάσιμης δηλητηρίασης άγριων ζώων γίνονται γνωστές. Ακόμη, διευκρινίζεται πως τα 354 καταγεγραμμένα περιστατικά δεν αφορούν τον αριθμό των νεκρών ζώων, αλλά τον αριθμό των δηλητηριασμένων δολωμάτων.

«Τις περισσότερες φορές, μία τέτοια φόλα δεν έχει μόνο ένα μεμονωμένο θύμα, καθώς κοντά σε ένα δηλητηριασμένο δόλωμα βρίσκουμε αρκετά νεκρά ζώα», αναφέρει η Κωνσταντίνα Ντεμίρη, συντονίστρια της "Εθνικής Ομάδας Ενάντια στα Δηλητήρια" και υπεύθυνη θεμάτων περιβαλλοντικής πολιτικής στην Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία.

Τα απαγορευμένα φυτοφάρμακα μετά οποία οι ασυνείδητοι παρασκευάζουν φόλες κατασκευάζονται κυρίως στην Κίνα και εισέρχονται παρανόμως στην Ευρώπη μέσω της Τουρκίας. Στην Ελλάδα φτάνουν μέσω της Βουλγαρίας και -λόγω οικονομικής κρίσης- πολλοί αγρότες τα προτιμούν από τα νόμιμα, καθώς είναι φθηνότερα.

«Η χρήση τέτοιων απαγορευμένων προϊόντων σε φόλες αποτελεί εκ προμελετης εγκληματική ενέργεια ενάντια στην άγρια ζωή της Ελλάδας», λέει ο Λάζαρος Γεωργιάδης, διευθυντής Προγραμμάτων του «Αρκτούρου», προσθέτοντας πως τα περισσότερα δολώματα τοποθετούνται από άτομα που θέλουν να προστατεύσουν τις καλλιέργειες τους: «Κάποιοι προσπαθούν με αυτόν τον παράνομο τρόπο να προστατευτούν από τρωκτικά ή αλεπούδες. Τελικά, οι φόλες καταλήγουν να σκοτώνουν πολύ περισσότερα ζώα. Δεν πρόκειται να μάθουμε ποτέ ποιός είναι ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων, καθώς δεν υπάρχει στην Ελλάδα κάποιος εθνικός μηχανισμός που να καταγράφει τα κρούσματα».

Οι περιοχές όπου έχουν καταγραφεί τα περισσότερα περιστατικά θανάτωσης άγριων ζώων με δηλητηριασμένα δολώματα είναι τα Τρίκαλα και η Κρήτη, όπου εφαρμόζεται το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Life, και συγκεκριμένα τα επιμέρους προγράμματά του «Καινοτόμες δράσεις για την αντιμετώπιση της παράνομης δηλητηρίασης σε μεσογειακές πιλοτικές περιοχές της Ε.Ε.» και «Επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβίωσης του ασπροπάρη». 

«Ο εντοπισμός περισσότερων περιστατικών θανάτωσης άγριων ζώων με φόλες στα Τρίκαλα και την Κρήτη οφείλεται στην εκπόνηση των δύο ευρωπαϊκών προγραμμάτων σε αυτές τις περιοχές. Δυστυχώς, για την υπόλοιπη Ελλάδα γνωρίζουμε μόνο όσα περιστατικά εντοπίζουμε τυχαία», αναφέρει ο Λ. Γεωργιάδης.

Στην Κρήτη, οι τοξικολογικές αναλύσεις σε νεκρά ζώα από τις περιοχές όπου εφαρμόζεται το πρόγραμμα Life επιβεβαιώνουν ότι απαγορευμένα φυτοφάρμακα εξακολουθούν να κυκλοφορούν στην Ελλάδα και πως «αποτελούν μία από τις κύριες αιτίες μη φυσικού θανάτου πολλών προστατευόμενων ειδών πανίδας», όπως λέει ο Μιχάλης Προμπονάς φυσικός -περιβαλλοντολόγος του Πανεπιστημίου Κρήτης. Μόνο στη μεγαλόνησο, «από το 2007 μέχρι και το 2012 καταγράφηκαν 67 περιστατικά δηλητηριασμένων πτηνών, ενώ στα δείγματα των νεκρών ζώων ανιχνεύθηκαν τοξικές και απαγορευμενες ουσίες (methomyl, methyl parathion, carbofuran, oxamyl και chlorpyrifos-methyl). Αυτές ανήκουν σε αγροχημικά που έχουν απαγορευτεί», τονίζει ο Μ. Προμπονάς.

Στην προσπάθεια να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις της χώρας έχουν συστήσει την "Εθνική Ομάδα Ενάντια στα Δηλητήρια". Πρόκειται για μία ειδική ομάδα εργασίας με σκοπό τον σχεδιασμό και τον συντονισμό θεσμικών αλλαγών και προτάσεων για την αντιμετώπιση των θανατώσεων της άγριας πανίδας από δηλητηριασμένα δολώματα. Στην ομάδα συμμετέχουν οι οργανώσεις «ΑΝΙΜΑ», «Αρκτούρος», «Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης», «Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία», «Καλλιστώ», «WWF Ελλάς καθώς και το «Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης.

Η Κ. Ντεμίρη λέει πως «μια παράπλευρη απώλεια των δηλητηριασμένων δολωμάτων είναι και τα πτωματοφάγα πτηνά, αυτά δηλαδή που τρέφονται με νεκρά ζώα, όπως ο ασπροπάρης που κινδυνεύει με εξαφάνιση».

Παράλληλα, τονίζει πως εκτός από τα πτωματοφάγα πτηνά, κινδυνεύουν τόσο ο χρυσαετός όσο και η γερακίνα που, αν και αρπακτικά, πολλές φορές τρέφονται με νεκρά ζώα. Επιπλέον, «εκτός από τον άμεσο θάνατο, τα παράνομα φυτοφάρμακα προκαλούν προβλήματα σε πάρα πολλούς πληθυσμούς πτηνών, καθώς αυξάνεται η θνησιμότητα των εμβρύων, μειώνονται η εκκόλαψη και οι πιθανότητες επιβίωσης των νεοσσών και εκδηλώνονται τερατογενέσεις ενώ τα ενήλικα πουλιά παρουσιάζουν υπογονιμότητα».

Χαρακτηριστική περίπτωση της επικίνδυνης κατάστασης από την ανεξέλεγκτη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων αποτελεί ο θάνατος δυο ασπροπάρηδων τον περασμένο Απρίλιο στην Αμφίπολη του νομού Σερρών. Το ένα από τα δυο πουλιά είχε σωθεί πέρσι από δηλητηρίαση, χάρη στην έγκαιρη επέμβαση ενός κτηνοτρόφου. Ξεχειμώνιασε στην Αφρική, και περνώντας από τις εμπόλεμες ζώνες της Συρίας και της Παλαιστίνης έφθασε στην Ελλάδα, όπου τη δεύτερη ημέρα πέθανε από δηλητηρίαση. Μαζί του βρέθηκε και ένας άλλος νεκρός ασπροπάρης, πιθανόν το ταίρι του. «Μέχρι και πριν από δέκα χρόνια στην Ελλάδα υπήρχαν δεκάδες ασπροπάρηδες, ιδιαίτερα στα Μετέωρα. Σήμερα βρίσκονται υπό εξαφάνιση με λιγότερα από 15 ζευγάρια», αναφέρει η Ρούλα Τρίγκου, συντονίστρια Ενημέρωσης-Ευαισθητοποίησης Δράσεων Διατήρησης της Ορνιθολογικής Εταιρείας.

Επίσης, πέρσι εξαφανίστηκε η μεγαλύτερη αποικία όρνιων στην ηπειρωτική Ελλάδα, ύστερα από μαζική δηλητηρίαση στα Στενά του Νέστου. Τα αρπακτικά πουλιά φωλιάζουν και τρέφονται κυρίως σε ημιορεινές περιοχές της Μακεδονίας και της Ηπείρου και εκεί βρίσκονται και τα περισσότερα θύματα. 

«Παλιά, το δασαρχείο χρησιμοποιούσε ελεγχόμενη δηλητηρίαση. Τοποθετούσε το πρωί φόλες για τις αλεπούδες και το σούρουπο τις μάζευε. Αυτή η πρακτική απαγορεύτηκε το 1993. Από τότε παρατηρήθηκε αύξηση των δηλητηριάσεων από τους ίδιους τους πολίτες», υποστηρίζει η κ. Κορμπέτη.

Σε πολλές χώρες της Ευρώπης, ιδιαίτερα στα Βαλκάνια, στην Ουγγαρία, στη Γαλλία, στην Ιταλία, στην Ισπανία και στην Πορτογαλία οι δηλητηριάσεις είναι συχνό φαινόμενο, υπογραμμίζει η κ. Τρίγκου. Στην Ισπανία, στην Ιταλία και στην Πορτογαλία έχουν εκπαιδεύσει σκυλιά που ανιχνεύουν τις φόλες, όπως επίσης έχουν συγκροτηθεί ομάδες περιπολιών, κρατικές και από μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων για τον έλεγχο των «επιβλαβών» ζώων απαγορεύτηκε στη χώρα μας -με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας- το 1993. Ωστόσο, όπως καταγγέλλει η Εθνική Ομάδα Ενάντια στα Δηλητήρια, η συστηματική χρήση τους ποτέ δεν σταμάτησε.

Οι πιο συνήθεις τρόποι που χρησιμοποιούν οι επιτήδειοι είναι ο δηλητηριασμός νεκρών ζώων ή ο εμποτισμός με δηλητήριο κομματιών κρέατος τα οποία αφήνουν στην ύπαιθρο ως δόλωμα. Επίσης αρκετά διαδεδομένες είναι και οι φόλες σε μορφή κάψουλας. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν όλες οι περιβαλλοντικές οργανώσεις η χρήση των δηλητηριασμένων νεκρών ζώων είναι και η πιο επιζήμια για την πανίδα, καθώς με αυτά τρέφονται πολλά ζώα και ενδεχομένως για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Παράλληλα, οι περισσότερες από τις ουσίες που χρησιμοποιούνται για τη δηλητηρίαση ζώων έχουν απαγορευτεί για λόγους δημόσιας υγείας και προστασίας του περιβάλλοντος και κυκλοφορούν στη χώρα μας παράνομα. Όπως λέει ο Βάσος Ευθυμιάδης αντιπρόεδρος στον Ελληνικό Σύνδεσμο Φυτοπροστασίας, «το ποσοστό που καταλαμβάνουν τα παράνομα φυτοφάρμακα στην ελληνική αγορά είναι της τάξης του 15%, ενώ μετά την κρίση η αύξηση τους είναι ραγδαία. Ως δηλητήρια είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά, καθώς είναι εξαιρετικά τοξικά, συμπυκνωμένα -οπότε δεν χρειάζεται μεγάλη δόση- και άοσμα». Σύμφωνα με την Εθνική Ομάδα Ενάντια στα Δηλητήρια, οι πιο διαδεδομένοι τύποι δηλητηρίων που χρησιμοποιούνται είναι τα εντομοκτόνα, τα μυκητοκτόνα και τα κυανιούχα.

Στην Ελλάδα υλοποιούνται σήμερα δύο ευρωπαϊκά προγράμματα: το πρόγραμμα "LIFE-Φύση «Επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβίωσης του Ασπροπάρη»" και το πρόγραμμα "LIFE+ Βιοποικιλότητα «Καινοτόμες Δράσεις για την Αντιμετώπιση της Παράνομης Χρήσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων σε Μεσογειακές Πιλοτικές Περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης»". Επίσης, στο πλαίσιο του προγράμματος "LIFE+ Περιβαλλοντολογική Πολιτική και Διακυβέρνηση", τα υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής υλοποιούν το «EcoPest» για την ορθολογική χρήση γεωργικών φαρμάκων και λιπασμάτων, έργο που έμμεσα θα επηρεάσει τη χρήση δηλητηρίων στην ύπαιθρο. 

Παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας, τους αυστηρότερους ελέγχους και το «σφιχτό» νομικό πλαίσιο έγκρισης, εμπορίας ή χρήσης τους, η υποψία ότι κάποια από τα ευρέως κυκλοφορούντα φυτοφάρμακα προκαλούν και «παράπλευρες» απώλειες σε σπάνια είδη παραμένει διάχυτη. Τέτοια περιστατικά σημειώνονται εδώ και 40 περίπου χρόνια. Αφετηρία ήταν η ευρύτατη χρήση του DDT!

Τα πουλιά, αναδείχθηκαν εξ αρχής ως αδύναμος κρίκος της βιολογικής αλυσίδας. Επειδή όμως έχουν και τυποποιημένες συνήθειες, μετριούνται σχετικά εύκολα κλπ., - καθιερώθηκε να χρησιμοποιούνται και ως βιοδείκτες. Τις τελευταίες δεκαετίες μετριούνται συστηματικά και μελετάται εξονυχιστικά η συμπεριφορά και οι συνήθειές τους. Σε περιπτώσεις που εντοπιστούν νεκρά, συλλέγονται και προωθούνται για εργαστηριακές εξετάσεις. Τα ευρήματα των ερευνών παρέχουν σημαντικές πληροφορίες και για την αιτία θανάτου τους. Οι πληροφορίες για τις χημικές ουσίες που προκάλεσαν τον θάνατό τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως «εργαλείο» διαχείρισης του περιβάλλοντος αλλά και ως μέσο πίεσης για την απαγόρευση συγκεκριμένων χημικών σκευασμάτων.

Οι παράπλευρες απώλειες άγριων ζώων από κακή χρήση ή υπολείμματα τέτοιων σκευασμάτων προβληματίζει και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στα πλαίσια διαφόρων προγραμμάτων που ενισχύει οικονομικά επί 20 σχεδόν χρόνια, προωθεί και προγράμματα ευαισθητοποίησης κατά της χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων. 

Το πρόγραμμα LIFE+ «Καινοτόμες Δράσεις για την Αντιμετώπιση της Παράνομης Χρήσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων σε Μεσογειακές Πιλοτικές Περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης» που ξεκίνησε πριν από 2 χρόνια υλοποιείται παράλληλα σε 8 πιλοτικές περιοχές της Ευρώπης. Σε 4 στην Ισπανία και 2 στην Πορτογαλία. Στην Ελλάδα, υλοποιείται από τον Αρκτούρο στην περιοχή Αντιχάσια - Μετέωρα και από το Πανεπιστήμιο Κρήτης , στα όρη Ψηλορείτης, Αστερούσια & Δίκτη. Σε σχετικό ενημερωτικό δελτίο Τύπου μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι ένας από τους στόχους είναι η ευαισθητοποίηση όλων, ειδικότερα επιλεγμένων ομάδων χρηστών, για το πρόβλημα των δηλητηριασμένων δολωμάτων: «Η παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων αποτελεί κοινή πρακτική σε πολλές αγροτικές περιοχές της Ευρώπης και σε χώρες της Μεσογείου και πλήττει σημαντικά τα αρπακτικά πουλιά, ιδιαίτερα τα πτωματοφάγα όπως είναι ο γυπαετός (Gypaetus barbatus), το όρνιο (Gyps fulvus) και ο ασπροπάρης (Neophron percnopterus), καθώς και απειλούμενα είδη θηλαστικών, όπως η καφέ αρκούδα (Ursus arctos), ο λύκος (Canis lupus) και ο λύγκας της Ιβηρικής χερσονήσου (Lynx pardinus)».

Δυστυχώς ενώ πολλοί πλέον εντοπίζουν το πρόβλημα, κανείς δεν μπορεί να κάνει τίποτε καθώς λίγοι είναι αυτοί που εντοπίζουν την γενεσιουργό αιτία του προβλήματος: η σχέση του κτηνοτρόφου, του γεωργού, του κυνηγού, ακόμη και των αυτοαποκαλούμενων "οικολόγων" με την Φύση, είναι σχέση  κυριαρχική- καθορισμένη από συγκεκριμένες οικονομικοκοινωνικές και ηθικοπολιτικές αρχές. Μέχρι να ανατραπεί το συγκεκριμένο οικονομικό-πολιτικό-κοινωνικό και ηθικό πλαίσιο που θέλει τον άνθρωπο να αντιμετωπίζει την Φύση ως ...τσιφλίκι του, οι κτηνοτρόφοι θα συνεχίζουν να δηλητηριάζουν λύκους, οι κυνηγοί θα σκοτώνουν αγριοκάτσικα και οι μεγαλοεργολάβοι θα στήνουν ανεμογεννήτριες και θα εκτρέπουν ποτάμια!  Μέχρι τότε μόνο με την αυτοοργάνωση των ευαισθητοποιημένων πολιτών μπορούν να διασωθούν αν όχι κάποιοι ελάχιστοι θύλακοι άγριας φύσης, τουλάχιστον η αξιοπρέπεια της ανθρώπινης φύσης:

Περί Λύκων ... και άλλων θηρίων!