Ο άνθρωπος γεννιέται μόνος, μεγαλώνει μαθαίνοντας να διεκδικεί τον χώρο του και περνά μεγάλο μέρος της ζωής του προσπαθώντας να αποδείξει την αξία της ατομικότητάς του. Το Εγώ γίνεται η πρώτη του πατρίδα. Εκεί κατοικούν οι επιθυμίες, οι φόβοι, οι φιλοδοξίες, οι ανασφάλειες και η ανάγκη της αναγνώρισης. Εκεί χτίζει τα σύνορά του, συχνά τόσο ψηλά, ώστε στο τέλος δυσκολεύεται να δει τον άνθρωπο που βρίσκεται απέναντί του.
Κι όμως, κανείς δεν ολοκληρώνεται μόνος του.
Το πέρασμα από το Εγώ στο Μαζί είναι ίσως η δυσκολότερη διαδρομή της ανθρώπινης ύπαρξης. Δεν απαιτεί να εξαφανίσουμε την ατομικότητά μας, αλλά να πάψουμε να τη θεωρούμε το μοναδικό μέτρο του κόσμου. Να καταλάβουμε ότι η ελευθερία του άλλου δεν απειλεί τη δική μας, ότι η επιτυχία του δεν ακυρώνει τη δική μας και ότι το μοίρασμα δεν σημαίνει απώλεια, αλλά πολλαπλασιασμό.
Το Εγώ θέλει να έχει δίκιο. Το Μαζί αναζητά την αλήθεια. Το Εγώ θέλει να επικρατήσει. Το Μαζί προσπαθεί να συνυπάρξει. Το Εγώ μετρά τι κερδίζει. Το Μαζί αναρωτιέται τι μπορούμε να δημιουργήσουμε.
Αλλά αυτή η μετάβαση δεν είναι ούτε αυτονόητη ούτε ανώδυνη. Προϋποθέτει υποχωρήσεις, αμφισβήτηση βεβαιοτήτων, αποδοχή της διαφορετικότητας και, κυρίως, την ικανότητα να αναγνωρίζουμε τα όριά μας. Γιατί πολλές φορές ο μεγαλύτερος αντίπαλος της συλλογικότητας δεν είναι ο απέναντι, αλλά εκείνο το κομμάτι του εαυτού μας που δεν αντέχει να μην είναι στο επίκεντρο.
Ίσως γι' αυτό οι κοινωνίες δυσκολεύονται τόσο να γίνουν κοινότητες. Μιλούν για αλληλεγγύη, αλλά ανταγωνίζονται. Επικαλούνται τη συνεργασία, αλλά διεκδικούν την πρωτοκαθεδρία. Υμνούν το κοινό καλό, αρκεί να μη χρειαστεί να θυσιάσουν κανένα μικρό ή μεγάλο προνόμιο.
Και κάπως έτσι, το Μαζί παραμένει σύνθημα, ενώ το Εγώ εξακολουθεί να κυβερνά.
Το ζητούμενο, τελικά, δεν είναι να χάσουμε τον εαυτό μας μέσα στους άλλους. Είναι να ανακαλύψουμε πως ο εαυτός μας δεν τελειώνει εκεί όπου αρχίζει ο άλλος. Πως η προσωπική μας ολοκλήρωση δεν βρίσκεται στην επικράτηση απέναντί του, αλλά στη δυνατότητα να συνυπάρχουμε χωρίς να αλληλοαναιρούμαστε.
Γιατί το Μαζί δεν είναι το άθροισμα πολλών Εγώ. Είναι η υπέρβαση του καθενός από αυτά.




















