Μάρεϊ Μπούκτσιν.

Ο στοχαστής της ελευθερίας και της οικολογίας.

του Σταύρου Καραγεωργάκη (1)

Ο Μάρεϋ Μπούκτσιν (Murray Bookchin) (14 Ιανουαρίου 1921 – 30 Ιουλίου 2006) ήταν Αμερικανός ελευθεριακός σοσιαλιστής θεωρητικός και συγγραφέας. Από νεαρή ηλικία εδραιώθηκε ως ριζοσπάστης συνδικαλιστής στο αμερικανικό εργατικό κίνημα της δεκαετίας του 1930. Από τους πρώτους αριστερούς συγγραφείς που έθιξαν οικολογικά ζητήματα, έγινε συνιδρυτής του Ινστιτούτου Κοινωνικής Οικολογίας στην πολιτεία Βερμόντ των ΗΠΑ. Ο Μπούκτσιν δούλεψε σε χυτήρια, δίδαξε σε πανεπιστήμια και υπήρξε συνειδητός πολίτης, μαχητικός αγωνιστής και πολυγραφότατος στοχαστής της κοινωνίας σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Πέθανε Τα ξημερώματα της Κυριακής 30 Ιουλίου 2006 σε ηλικία 85 ετών. Σύμφωνα με τις δηλώσεις της κόρης του στα τοπικά μέσα ενημέρωσης του Βερμόντ (Vermont) των Η.Π.Α. πέθανε από ανακοπή καρδιάς στο σπίτι του στο Μπέρλιγκτον (Burlington) του Βερμόντ.
Βιογραφικά στοιχεία.
Ο Μπούκτσιν γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη τον Ιανουάριο του 1921 από γονείς Ρώσους-εβραίους μετανάστες. Η γιαγιά του, από την πλευρά της μητέρας του, φρόντισε από πολύ νωρίς να εμποτίσει τον μικρό Μάρεϊ με τις ελευθεριακές ιδέες, αφού η ίδια συμμετείχε παλιότερα σε ένα κίνημα που εκδηλώθηκε στην τσαρική Ρωσία. Ο Μπούκτσιν κατά τη διάρκεια της μεγάλης οικονομικής κρίσης του 1929-32, και ενώ ήταν μόλις 9 ετών, οργανώθηκε στην κομμουνιστική νεολαία, αλλά το 1939 μετά το σύμφωνο Μολότωφ- Ρίμπεντροπ (1939) μεταξύ Σοβιετικών και Ναζί διεγράφη λόγω αναρχοτροτσκιστικών αποκλίσεων. Εντωμεταξύ, είχε δηλώσει εθελοντής για το μέτωπο του ισπανικού εμφυλίου, αλλά η αίτησή του απορρίφθηκε λόγω του νεαρού της ηλικίας του. Αργότερα, πέρασε στον τροτσκισμό από τον οποίο γρήγορα απογοητεύτηκε. Υπήρξε εργάτης σε χυτήριο του Νιου Τζέρσεϋ, ενώ ως εργάτης σε αυτοκινητοβιομηχανία κατά τη διάρκεια της μεγάλης απεργίας της Τζένεραλ Μότορς, υιοθέτησε την αντιεξουσιαστική σκέψη. Δημοσίευσε δεκάδες βιβλία, δίδαξε στα «ελεύθερα πανεπιστήμια» της Νέας Υόρκης, στο Στάτεν Άιλαντ (City College University System) και έγινε τακτικός καθηγητής στο Νιου Τζέρσεϋ (Ramapo College). Επίσης, υπήρξε συνιδρυτής του Ινστιτούτου Κοινωνικής Οικολογίας (Institute for Social Ecology) στο Βερμόντ το οποίο διηύθυνε μέχρι το τέλος της ζωής του. (2)
Ο Μπούκτσιν, έπασχε χρόνια από σκλήρυνση κατά πλάκας, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζει προβλήματα κίνησης που συνεχώς επιδεινώνονταν. Τα τελευταία χρόνια μετακινούνταν με αναπηρικό καρότσι και ακολουθούσε βαριά φαρμακευτική αγωγή. Ωστόσο, η ασθένειά του δεν τον εμπόδιζε να δουλεύει ακατάπαυστα μέχρι το τέλος της ζωής του για την ολοκλήρωση του τετράτομου έργου του "Η Τρίτη Επανάσταση" (The Third Revolution). Τους τελευταίους εφτά μήνες της ζωής του είχε προβλήματα με την καρδιά του.
Η φιλοσοφία και η πολιτική σκέψη του Μπούκτσιν.
Είναι δύσκολο να εξετάσει κανείς την πολιτική φιλοσοφία του Μπούκτσιν αξεδιάλυτα από τις γενικότερες φιλοσοφικές παραδοχές που κάνει. Γι’ αυτό πρέπει, πριν αναφερθούμε στο πολιτικό σκέλος της θεωρίας του, να κάνουμε μια σύντομη αναφορά στο φιλοσοφικό πλαίσιο που αποδέχεται. Στο φιλοσοφικό πεδίο ο Μπούκτσιν εισηγήθηκε τον «διαλεκτικό νατουραλισμό». Η Janet Biehl, προσπαθώντας να περιγράψει τον διαλεκτικό νατουραλισμό έδωσε τον παρακάτω ορισμό:
«Ο διαλεκτικός νατουραλισμός είναι μια προσπάθεια να αντιληφθούμε τη φύση ως ένα αναπτυξιακό φαινόμενο, τόσο στο βασίλειο του οργανικού όσο και του κοινωνικού πεδίου. Όλα τα οργανικά φαινόμενα αλλάζουν, και ακόμα πιο σημαντικό είναι ότι υφίστανται ανάπτυξη και διαφοροποίηση. Σχηματίζονται και ανασχηματίζονται, ενώ δραστικά διατηρούν την ταυτότητά τους μέχρις ότου να εκπληρώσουν τις δυνατότητές τους, εκτός και αν συμβεί κάποιο ατύχημα. Αλλά όσο βλέπουμε τον κόσμο μέσα από μια σύντομη επισκόπηση της εξέλιξής του, βρίσκεται επίσης σε ανάπτυξη, ο διαλεκτικός νατουραλισμός προσεγγίζει τον κόσμο ως μια ολότητα, μέσα από μια αναπτυξιακή προσέγγιση.»(3)
Τη βάση αυτής της θεωρίας αποτελεί η διαλεκτική αντίληψη για την πραγματικότητα. Ο Μπούκτσιν στηριζόμενος στην αναπτυξιακή φύση της πραγματικότητας δίνει μεγάλη βαρύτητα στη διαδικασία του γίγνεσθαι. Έτσι, διαχωρίζει την πρώτη φύση από τη δεύτερη φύση με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Η πρώτη φύση είναι η βιολογική φύση, οι μορφές ζωής στο σύνολό τους και η ανόργανη φύση. Στο πλαίσιο της διαλεκτικής του αντίληψης όμως βλέπει την πρώτη φύση όχι απλά ως το σύνολο των μορφών ζωής και των ανόργανων μερών, αλλά ως τη σωρευτική ανάπτυξη των παραπάνω. Η δεύτερη φύση δεν είναι τίποτε άλλο, από την πολιτιστική, κοινωνική και πολιτική φύση (χοντρικά η κοινωνία) που έχει απορροφήσει την πρώτη φύση.(4) Η δεύτερη φύση όμως δεν αποτελεί την εξέλιξη της πρώτης φύσης, αφού η εξουσιαστική δομή της κοινωνίας δεν ικανοποιεί τον Μπούκτσιν ως ένα απόλυτο στάδιο εξέλιξης. Για τον λόγο αυτό μας παροτρύνει να υπερβούμε τη δεύτερη φύση και να οργανώσουμε ένα σύστημα κοινωνικής και οργανικής συμφιλίωσης, το οποίο θα είναι η τρίτη φύση που ονομάζει «ελεύθερη φύση». (5) Η ελεύθερη φύση αποτελεί ουσιαστικά την ενοποίηση- με οικολογικό τρόπο- της πρώτης και της δεύτερης φύσης.(6)
Ο Μπούκτσιν ονόμασε τη θεωρία του στο σύνολό της «κοινωνική οικολογία». Η επιλογή του όρου αυτού έγινε στη λογική του ότι στην οικολογική σκέψη το σημαντικότερο στοιχείο πρέπει να είναι το κοινωνικό. Σε πολλά κείμενά του υποστήριξε τη θέση ότι «Η τάση του ανθρώπου να κυριαρχεί πάνω στη φύση, είναι επακόλουθο της τάσης του ανθρώπου να κυριαρχεί πάνω στον άνθρωπο».(7) Σε αντίθεση με τον Μαρξ, ο Μπούκτσιν πίστευε ότι η εκμετάλλευση του ανθρώπου από άνθρωπο προηγήθηκε της εκμετάλλευσης της φύσης από τον άνθρωπο. Η θέση αυτή είναι θεμελιώδης για την πολιτική που προασπιζόταν ο Μπούκτσιν στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, καθώς αναδεικνύει την ευθύνη της ιεραρχικής δομής της κοινωνίας για τα οικολογικά προβλήματα. Η αστική κοινωνία κατάφερε να στρέψει πρώτα τον άνθρωπο εναντίον του συνανθρώπου του και έπειτα εναντίον της φύσης. Στην ουσία πρόκειται για τη μεταφορά του ανταγωνισμού σε ένα άλλο επίπεδο.(8) Αν αντιληφθούμε λοιπόν αυτή τη σχέση κοινωνίας- φύσης, τότε θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τα περιβαλλοντικά προβλήματα. Αν θέλει ο άνθρωπος να αντιμετωπίσει την οικολογική κρίση πρέπει πρώτα να επιλύσει τα κοινωνικά προβλήματα.
Αφού λοιπόν κατά τον Μπούκτσιν τα οικολογικά προβλήματα είναι κοινωνικά προβλήματα,(9) πρέπει να φροντίσουμε για την επίλυσή τους μέσω της πολιτικής αλλαγής. Ο Μπούκτσιν, σε πολιτικό επίπεδο, υποστηρίζει τον ελευθεριακό κοινοτισμό (libertarian municipalism).(10)

Παραθέτουμε ορισμό του ελευθεριακού κοινοτισμού έτσι όπως τον αντιλαμβάνεται ο Μπούκτσιν:
«Ο ελευθεριακός κοινοτισμός είναι μια ολιστική προσέγγιση σε μια οικολογικά προσανατολισμένη οικονομία. Οι πολιτικές και οι συγκεκριμένες αποφάσεις που έχουν να κάνουν με τη γεωργία και τη βιομηχανική παραγωγή θα πρέπει να λαμβάνονται από τους πολίτες σε άμεσες, πρόσωπο με πρόσωπο συνελεύσεις- με την ιδιότητά τους ως πολιτών, όχι ως εργατών, αγροτών ή επαγγελματιών, οι οποίοι σε κάθε περίπτωση θα εναλλάσσονταν και οι ίδιοι στις παραγωγικές δραστηριότητές τους. (…) Αντί να εθνικοποιηθεί και να κολλεκτιβοποιηθεί η γη, τα εργοστάσια, τα εργαστήρια και τα κέντρα διανομής, μια οικολογική κοινότητα θα κοινοτικοποιήσει την οικονομία της και θα ενωθεί με άλλες κοινότητες ενσωματώνοντας τους πόρους της σε ένα περιφερειακό συνομοσπονδιακό σύστημα. Η γη, τα εργοστάσια και τα εργαστήρια θα ελέγχονται από λαϊκές συνελεύσεις ελεύθερων κοινοτήτων, όχι από το κράτος- έθνος ή από τους εργάτες- παραγωγούς, που ενδέχεται κάλλιστα να αναπτύξουν ένα ιδιοκτησιακό συμφέρον μέσα σ’ αυτά.» (11)
Με λίγα λόγια, ο Μπούκτσιν υποστήριζε μια αμεσοδημοκρατική οργάνωση της κοινωνίας, η οποία όμως θα αποτελείται από μικρές κοινότητες. Ο ίδιος αντλούσε τις πολιτικές θεωρητικές του παραδοχές από την αντιεξουσιαστική- αναρχική παράδοση. Το 1999 όμως, στην ηλικία των 79 ετών αποφάσισε να μη χρησιμοποιεί πλέον τον όρο «αναρχισμός» για τη θεωρία του, και υιοθέτησε τον «κομμουναλισμό» (communalism), δίχως όμως να φαίνεται μια τόσο σαφής ιδεολογική στροφή στη θεωρία του.(12)
Το Ινστιτούτο Κοινωνικής Οικολογίας.
Το Ινστιτούτο για την Κοινωνική Οικολογία (Institute for Social Ecology) ιδρύθηκε το 1974. Σκοπός του Ινστιτούτου είναι η διάδοση των αρχών της κοινωνικής οικολογίας έτσι όπως αυτές διαμορφώθηκαν από τον Μπούκτσιν. Οι ιδρυτές του Ινστιτούτου ήταν ο ίδιος και ο ανθρωπολόγος Νταν Τσόντορκοφ (Daniel Chondorkoff).
Τα προηγούμενα χρόνια το Ινστιτούτο προσέφερε τη δυνατότητα για απόκτηση προπτυχιακού και μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στην κοινωνική οικολογία. Αυτό γινόταν μέσω της συνεργασίας του με το κολέγιο του Μπέρλιγκτον. Επίσης το Ινστιτούτο προσέφερε δυνατότητα για παρακολούθηση μαθημάτων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού (summer programs). Συγκεκριμένα περιλαμβάνονταν προγράμματα για οικολογικές κατασκευές και καλλιέργειες, θεωρία τεχνών και φυσικά ένα πρόγραμμα εισαγωγής στην φιλοσοφία του Bookchin. Στο παρελθόν έχουν διδάξει στο Ινστιτούτο ο Παύλος Σταυρόπουλος,(13) η Janet Biehl,(14) ο Brian Tokar,(15) ο Matt Hern,(16) η Cindy Milstein,(17) η Chaia Heller,(18) ο Peter Staudenmaier(19) και πολλοί άλλοι.
Η φιλοσοφία του Ινστιτούτου στηρίζονταν στις αρχές της άμεσης δημοκρατίας. Κάθε βδομάδα γίνονταν γενική συνέλευση στην οποία συμμετείχαν με ίση ψήφο οι φοιτητές και οι φοιτήτριες των προγραμμάτων, οι καθηγητές/τριες, ο κηπουρός, οι μάγειρες και οι γραμματείς του Ινστιτούτου. Επίσης, οι φοιτητές/τριες ήταν υποχρεωμένοι να αφιερώνουν εβδομαδιαίως συγκεκριμένο αριθμό ωρών εργασίας σε καθαριότητες, καλλιέργειες και κατασκευές στο χώρο του Ινστιτούτου (αυτό ίσχυε και για τους/τις φοιτητές/τριες που συμμετείχαν στα θεωρητικά προγράμματα).
Επίσης, στα μαθήματα κυριαρχούσαν οι αρχές της ελευθεριακής εκπαίδευσης. Εξετάσεις δεν υπήρχαν, η προσέλευση δεν ήταν υποχρεωτική ούτε και παράδοση εργασιών. Η αίθουσα των μαθημάτων δεν είχαν θρανία, παρά μόνο καρέκλες, και στο πάτωμα ένα χοντρό χαλί για να μπορούν να βολεύονται οι ακροατές κατά το δοκούν. Όταν ο καιρός το επέτρεπε το μάθημα γινόταν έξω στο γρασίδι, κάτω από τη σκιά των δέντρων. Τα τελευταία χρόνια δε, το Ινστιτούτο στεγάζονταν σε μία καταπράσινη πλαγιά που περιτριγυρίζονταν από λίμνες στις οποίες μπορούσε κανείς να κολυμπήσει και με λίγη τύχη να συναντήσει κάποιο ελάφι. Οι περισσότεροι/ες εκ των φοιτητών/τριων φιλοξενούνταν σε καλύβες, μέσα στο δάσος, τις οποίες είχαν κατασκευάσει παλιοί/ές φοιτητές/τριες του Ινστιτούτου.
Δυστυχώς πλέον, αν και τυπικά η λειτουργία του δεν έχει τερματιστεί, το Ινστιτούτο υπολειτουργεί. Για την ακρίβεια η φάρμα που στεγαζόταν το Ινστιτούτο πουλήθηκε και η βιβλιοθήκη του (6.000 τόμοι) μεταφέρθηκε στο κολέγιο του Μπέρλιγκτον. Παρ’ όλα αυτά το Ινστιτούτο ανακοίνωσε ότι θα συνεχίζει να συνεργάζεται με το παραπάνω κολέγιο, όπως και με αυτό του Πρίσκοτ (Prescott) δίνοντας τη δυνατότητα για σπουδές. Το καλοκαίρι του 2006 το Ινστιτούτο έστειλε ανακοίνωση στους φίλους του η οποία μεταξύ άλλων ανέφερε τα εξής:
«Αυτό είναι το τέλος μιας εποχής για μας, και μια νέα αρχή για το Ινστιτούτο. Μετά από 31 χρόνια κατά τα οποία υλοποιούνταν προγράμματα στο χώρο του Ινστιτούτου, τόσο για πτυχιούχους, όσο και για μεταπτυχιακούς φοιτητές, τα ενεργά του μέλη έχουμε επαναεπιβεβαιώσει τις βασικές αρχές της κοινωνικής οικολογίας και έχουμε αρχίσει να διαμορφώνουμε τα σχέδιά μας για το μέλλον. Θα συνεχίσουμε την εκπαιδευτική μας αποστολή με στόχο την οικολογική κοινωνία. Επίσης θα συνεχίσουμε να ψάχνουμε συναρπαστικούς νέους τρόπους για να φέρουμε την κοινωνική οικολογία στις τρέχουσες δημόσιες διαμάχες. Το Ινστιτούτο παραμένει πιστό στην κεντρική σημασία ενός αντιεξουσιαστικού, οικολογικού και ουτοπικού οράματος για τον καιρό μας. Επιζητούμε να υλοποιήσουμε την άμεση δημοκρατία στις κοινότητές μας και να θεμελιώσουμε την πρακτική μας εργασία σε ένα συνεκτικό σώμα από πολιτικές, οικολογικές και ηθικές αρχές.»
Το Πρόγραμμα για τον Κομμουναλισμό.
Το 1998 ιδρύθηκε η ομάδα Demokratisk Alternativ (Εναλλακτική Δημοκρατία) από ελευθεριακούς σοσιαλιστές και κοινωνικούς οικολόγους της Βόρειας Ευρώπης. Σε διακήρυξη που εξέδωσε η ομάδα το 1998 και το 2000 υποστήριξε ότι ασπάζεται το πρόταγμα του κομμουναλισμού, ειδικά έτσι όπως διαμορφώθηκε από τον Μπούκτσιν. Η διακήρυξη αυτή κυκλοφόρησε σε δίγλωσση έκδοση, στα νορβηγικά και τα αγγλικά.
Παράλληλα δημιουργήθηκε ένα ηλεκτρονικό περιοδικό με το όνομα Κομμουναλισμός (Communalism).(20) Μέλος της συντακτικής ομάδας του περιοδικού υπήρξε και ο ίδιος ο Μπούκτσιν. Στο περιοδικό αυτό μπορεί να βρει κανείς άρθρα για τον κομμουναλισμό στα αγγλικά και μεταφράσεις στα νορβηγικά, σουηδικά, ισπανικά, τουρκικά και λίαν συντόμως στα ελληνικά.
Το καλοκαίρι του 2006 το σκανδιναβικό Κέντρο για την Κοινωνική Οικολογία (Center for Social Ecology) οργάνωσε συνάντηση κομμουναλιστών σε φάρμα στο Τέλεμαρκ (Telemark) της Νορβηγίας που είχε διάρκεια 9 ημερών (28 Ιουλίου με 6 Αυγούστου). Οι συμμετέχοντες προέρχονταν από τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Φιλανδία, την Αγγλία, τη Χιλή και την Τουρκία.
Η συνάντηση είχε τον τίτλο Κοινωνική Οικολογία και Κομμουναλισμός και υπήρχαν τρεις άξονες για συζήτηση: κοινοτιστικές πολιτικές, οικολογικός σχεδιασμός και θεωρία της κοινωνικής οικολογίας. Η είδηση του θανάτου του Μπούκτσιν (που συνέβη κατά τη διάρκεια της συνάντησης) έδωσε την ευκαιρία στους συμμετέχοντες να μιλήσουν περισσότερο για τον ίδιο και το έργο του.
Η σημασία του έργου του.
Αν και θα χρειαστούν πολλά χρόνια για την αποτίμηση του έργου του Μπούκτσιν θα μπούμε στον πειρασμό να κάνουμε μερικά σύντομα σχόλια. Ο Μπούκτσιν ανανέωσε την αναμφίβολα φτωχή σκέψη της αντιεξουσιαστικής θεωρίας. Κατάφερε να μπολιάσει την πολιτική που πρέσβευε με την οικολογική σκέψη με ποιο αποτελεσματικό τρόπο από αυτόν των μαρξιστών, προσφέροντας ζωή στον αναρχισμό που αργοπέθαινε λόγω της έλλειψης προοπτικών εξέλιξης. Αν και δεν έφερε κάποια κοινωνική αλλαγή, έστησε τα θεμέλια για τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ θεωρίας και πράξης του ελευθεριακού προτάγματος, δίνοντας ελπίδες για πραγματικές αλλαγές. Έτσι, ο αναρχισμός που δεν έτυχε κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα επαρκούς θεωρητικής επεξεργασίας, μετά τον Μπούκτσιν, έγινε όχι μόνο γοητευτικός σε ένα ευρύτερο κοινό, αλλά και επίκαιρος. Αν οι αντιεξουσιαστές/ αναρχικοί φρόντιζαν να χρησιμοποιούν περισσότερο τα γραπτά του Μπούκτσιν από αυτά των κλασικών αναρχικών, σαν του Μπακούνιν και του Κροπότκιν, ή από νεόκοπους, σαν του Ζέρζαν (John Zerzan), τότε πιθανότατα θα έκαναν ευρύτερα γνωστή και αποδεκτή τη θεωρία τους. Σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα θεώρησαν ότι είναι πιο χρήσιμο να προβάλλουν δημοφιλείς προσωπικότητες (Τσόμσκι) αντί για δημοφιλείς θεωρίες (κοινωνική οικολογία).
Είναι αναμφίβολο ότι η κοινωνική οικολογία μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την ανάπτυξη και την καλλιέργεια μιας πολιτικής-οικολογικής ηθικής. Για να γίνει όμως αυτό, θα πρέπει έρθουν κοντύτερα ακόμα και εκείνες οι τάσεις για τις οποίες ο Μπούκτσιν υποστήριζε ότι τις χωρίζει ένα αγεφύρωτο χάσμα.
Βιβλιογραφία του Μπούκτσιν στα ελληνικά:
Αυτοτελή βιβλία:
- Προς μια Απελευθερωτική Τεχνολογία, Διεθνής Βιβλιοθήκη, Αθήνα, 1979
- Η Σύγχρονη Οικολογική Κρίση, Βιβλιόπολις, Αθήνα, 1993
- Ξαναφτιάχνοντας την Κοινωνία, Εξάντας, Αθήνα, 1993
- Τα Όρια της Πόλης, Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη, 1996
- Τι είναι Κοινωνική Οικολογία, Βιβλιοπέλαγος, Αθήνα, 2000
Άρθρα σε μορφή βιβλίου:
- Άκου Μαρξιστή, Διεθνής Βιβλιοθήκη, Αθήνα, 1974
- Η Ισπανική Επανάσταση του 1936, Ελεύθερος Τύπος, 1995
- Ιστορία, Πολιτισμός και Πρόοδος, Ισνάφι, Ιωάννινα, 2005
- Κοινωνικός Αναρχισμός ή Lifestyle Αναρχισμός: Ένα Αγεφύρωτο Χάσμα, Ισνάφι, Ιωάννινα, 2005
- Το Πρόταγμα του Κομμουναλισμού, Αλεξάνδρεια, Αθήνα, 2006. Περιλαμβάνει και το “Αναρχισμός και Εξουσία στην Ισπανική Επανάσταση”
Συλλογές άρθρων:
- Ιεραρχία και Κυριαρχία, Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα, 1977. Περιλαμβάνονται τα κείμενα: “Ιεραρχία και Κυριαρχία”, “Αναρχία και Οργάνωση, Ένα Γράμμα στην Αριστερά”, “Η Χίππικη Κουλτούρα, Μια Αναρχοκομμουνιστική Άποψη” και “Η Εξέγερση της Κροστάνδης”
- Η Οικολογία της Ελευθερίας, Διεθνής Βιβλιοθήκη, Αθήνα, 1978. Περιλαμβάνονται τα κείμενα: “Αντί για Πρόλογο”, “Οικολογία και Επαναστατική Σκέψη”, “Ενέργεια, «Οικοτεχνοκρατία» και Οικολογία”, “Προς μια Οικολογική Κοινωνία”
- Η Ριζοσπαστικοποίηση της Φύσης, Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα, 1985. Συλλογή που περιέχει τα άρθρα: “Η Ριζοσπαστικοποίηση της Φύσης”, “Θέσεις για την Ελευθεριακή Δημοτική Αυτοδιεύθυνση” και το “Το «1984» και το Φάσμα της Εξάλειψης της Μνήμης”
- Ο Μαρξισμός σαν Αστική Κοινωνιολογία, Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα, 1987. Περιλαμβάνονται τα κείμενα: “Ο Μαρξισμός σαν Αστική Κοινωνιολογία”, “Για τον Νεομαρξισμό, τη Γραφειοκρατία και το Πολιτικό Σώμα”, και “Ο Αντρέ Γκορτζ ξαναχτυπά ή η Πολιτική σαν Περιβαλλοντολογία”
- Προς μια Οικολογική Κοινωνία, Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη, 1994. Περιέχονται όλα τα κείμενα που περιλαμβάνει και η αγγλική έκδοση εκτός από δύο.
- Ο Μύθος του Υπερπληθυσμού, Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα, 1997. Περιλαμβάνεται επίσης το κείμενο “Κοινωνική Οικολογία εναντίον «Οικολογίας Βάθους»”
Άρθρα δημοσιευμένα σε βιβλία ή περιοδικά:
- “Αυθορμητισμός και Οργάνωση” στο Αυθορμητισμός και Οργάνωση, Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα, 1976
- “Επιθυμία και Ανάγκη στο Επαναστατικό κίνημα”, “Μάης ’68: Ένα Κίνημα για Ζωή”, “Απόσπασμα μιας Επιστολής”, Πεζοδρόμιο 8, Νοέμβριος 1978
- “Ανοιχτή Επιστολή προς το Οικολογικό Κίνημα”, Μαύρος Ήλιος 1, 1981
- “Εισαγωγικό Δοκίμιο”, στο Σαμ Ντολγκόφ, Αναρχικές Κολλεκτίβες, Διεθνής Βιβλιοθήκη, Αθήνα, 1982
- “Συνέντευξη”, που παραχωρήθηκε στο περιοδικό Open Road, Άναρχος 2, Μάρτιος 1984
- “Συνέντευξη”, Άναρχος 3, Αθήνα, Φεβρουάριος 1985
- “Αναρχισμός και Κοινωνική Οικολογία”, αποσπάσματα συνέντευξης στο περιοδικό Informations et Reflexions Libertaires, Α΄ έκδοση: Οικολογική Κίνηση Θεσσαλονίκης, Μάιος 1986, Β΄ έκδοση: Φάσμα 1, Απρίλιος 1987
- “Οι Φασίστες του Οικολογικού Κινήματος”, Μέρη ομιλίας στο Άμερστ της Μασσαχουσέττης, Αυτόνομη Δράση 15, Καλοκαίρι 1988
- “Θέσεις για την Ελευθεριακή Δημοτική Αυτοδιεύθυνση”, Αυτόνομη Δράση 4, Ιανουάριος 1990
- “Εμείς οι Πράσινοι, Εμείς οι Αναρχικοί”, Ανοιχτή Πόλη 21, Φεβρουάριος 1990
- “Κάναμε Λάθος;”, Λεβιάθαν 10, 1991
- “Η Βουλή Διαφθείρει”, Συνέντευξη, Αρνούμαι 8, Δεκέμβριος 1992
- “Η Γη και οι Πόλεις”, Κοινωνία και Φύση 1, Μάιος- Αύγουστος 1992 (αποτελεί τμήμα του βιβλίου Τα Όρια της Πόλης)
- “Ελευθεριακή Τοπική Αυτοδιεύθυνση”, Κοινωνία και Φύση 1, Μάιος- Αύγουστος 1992
- “Ένας Φιλοσοφικός Νατουραλισμός”, Κοινωνία και Φύση 2, Σεπτέμβριος- Δεκέμβριος 1992
- “Αποκαθιστώντας την Εξέλιξη: Απάντηση στην Eckersley και τον Fox”, Κοινωνία και Φύση 2, Σεπτέμβριος- Δεκέμβριος 1992
- “Μαρξισμός και Αστική Κοινωνιολογία”, Κοινωνία και Φύση 2, Σεπτέμβριος- Δεκέμβριος 1992
- “Η Σημασία του Συνομοσπονδισμού”, Κοινωνία και Φύση 3, Ιανουάριος- Απρίλιος 1993
- “Σχόλια για «την Κρίση της Αριστεράς»”, Κοινωνία και Φύση 4, Μάιος- Αύγουστος 1993
- “Ο Εθνικισμός και το «Εθνικό Ζήτημα»”, Κοινωνία και Φύση 5, Σεπτέμβριος- Δεκέμβριος 1993
- “Οικολογική Κρίση, Σοσιαλισμός και η Ανάγκη να Ξαναφτιάξουμε την Κοινωνία”, Κοινωνία και Φύση 6, χ.χ. (χωρίς χρονολογία)
- “Η Ομοσπονδιακή Πρόταση”, Ελευθεριακή Κίνηση 10, Φεβρουάριος 1995
- “Τι είναι ο Κομμουναλισμός: Η Δημοκρατική Διάσταση του Αναρχισμού”, Δημοκρατία και Φύση 1, Μάρτιος 1996
- “Σχόλια για τη Συνάντηση του Διεθνούς Δικτύου Κοινωνικής Οικολογίας και τη «Βαθιά Κοινωνική Οικολογία» του John Clark”, Δημοκρατία και Φύση 2, Οκτώβριος 1996
- “Το Μοντέρνο Σχολείο του Φρανσίσκο Φερέρ”, Στο Νησί της Αλφαβήτου 5, Άνοιξη 1999
- “Η Σημασία της Κοινότητας και του Συνομοσπονδισμού και η Ανάγκη για μια Νέα Πολιτική”, Ευτοπία 5, Ιούλιος 2000
- “Ο Μεταμοντέρνος Σχετικισμός του Μισέλ Φουκώ”, Ελευθεριακή Κίνηση 14, Φεβρουάριος 2002
- “Η Σχέση του Χάιντεγγερ και της Φιλοσοφίας του με τον Ναζισμό”, Ελευθεριακή Κίνηση 16, Δεκέμβριος 2005
- “Για μια Οικολογική Λύση” στο Bookchin, Murray & Roberts, Alan, Η Οικολογία και η Επαναστατική Σκέψη, Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα, χ.χ.
- “Παρατηρήσεις πάνω στον «Κλασσικό Αναρχισμό» και τη Σύγχρονη Οικολογία” στο Bookchin, Murray & Roberts, Alan, Η Οικολογία και η Επαναστατική Σκέψη, Ελεύθερος Τύπος, Αθήνα, χ.χ.

[1] Δημοσιεύτηκε στο 14ο τεύχος του περιοδικού Ευτοπία (Φλεβάρης 2007).
[2] Τα παραπάνω βιογραφικά στοιχεία αντλήθηκαν από το βιβλίο της Janet Biehl και του Murray Bookchin με τίτλο Murray Bookchin Reader (Black Rose Books, Montreal, 1998) και από τη μετάφραση που έκαναν οι Αλέκος Γεωργόπουλος και Μιχάλης Τρεμόπουλος στο Bookchin, Murray, Τι είναι Κοινωνική Οικολογία, Βιβλιοπέλαγος, μτφρ. Μάκης Κορακιανίτης, Αθήνα, 2000, σ. 113-117
[3] Biehl, Janet, Rethinking Ecofeminist Politics, South and Press, Boston, 1991, σ. 117
[4] Bookchin, “Ένας Φιλοσοφικός Νατουραλισμός”, Κοινωνία και Φύση 2, Σεπτέμβριος- Δεκέμβριος 1992, σ. 99.
[5] Bookchin, “Ένας Φιλοσοφικός Νατουραλισμός”, ό.π., σ. 101
[6] Bookchin, Murray, “Thinking Ecologically: A Dialectical Approach”, στο Bookchin, Murray, Τhe Philosophy of Social Ecology, Essays on Dialectical Naturalism, Black Rose Books, Montreal- New York- London, 1996³, σ.σ. 133- 141
[7] Bookchin, Murray, The Ecology of Freedom, The Emergence and Dissolution of Hierarchy, Black Rose Books, Montreal- New York, 19912, σ. 1, Bookchin, Murray, “Οικολογία και Επαναστατική Σκέψη”, στο Bookchin, Murray, Η Οικολογία της Ελευθερίας, Διεθνής Βιβλιοθήκη, Αθήνα, 1978, σ. 43. Πρέπει να τονίσουμε ότι η συλλογή κειμένων που εμφανίζεται με τον τίτλο Η Οικολογία της Ελευθερίας από τις εκδόσεις Διεθνής Βιβλιοθήκη δεν αποτελεί μετάφραση του βασικού έργου του Bookchin The Ecology of Freedom, αλλά μια επιλογή άρθρων του.
[8] Bookchin, Murray, “Οικολογία και Επαναστατική Σκέψη”, ό.π., σ. 43
[9] Bookchin, Murray, Ξαναφτιάχνοντας την Κοινωνία, Εξάντας, Αθήνα, 1993, σ. 57
[10] Για τη μετάφραση του όρου «municipalism» προτιμάται ο όρος «κοινοτισμός» από τον- μάλλον αδόκιμο- «δημοτικισμό» που παραπέμπει περισσότερο σε γλωσσικά ζητήματα. Ωστόσο ο όρος «κοινοτισμός» μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για τη μετάφραση του αγγλικού «communitarianism».
[11] Bookchin, Murray, Ξαναφτιάχνοντας την Κοινωνία, ό.π., σ.σ. 280-281
[12] Για τη νέα αυτή εκδοχή βλέπε Bookchin, Murray, Το Πρόταγμα του Κομμουναλισμού, Αλεξάνδρεια, Αθήνα, 2006. Οφείλουμε ωστόσο να σχολιάσουμε ότι ο/η αναγνώστης/στρια της συγκεκριμένης μετάφρασης είναι πιθανό να εντυπωσιαστεί από την έπαρση του μεταφραστή που φρόντισε να μας παραθέσει βιογραφικό του στο εσώφυλλο του βιβλίου σχεδόν ίσου μεγέθους με αυτό του Μπούκτσιν, και από την ανεξήγητη προσπάθειά του να συσκοτίσει το έργο του αμερικάνου στοχαστή, αφού σε επίδειξη λογιοσύνης φρόντισε να διανθίσει την εισαγωγή του βιβλίου με αμετάφραστα αρχαιοελληνικά και λατινικά χωρία.
[13] Εκδότης του οίκου Aigis Publications και μέλος της διεθνούς συμβουλευτικής επιτροπής του περιοδικού Δημοκρατία και Φύση.
[14] Συγγραφέας (και σύντροφος του Μπούκτσιν) που έχει γράψει για την κοινωνική οικολογία και τον οικοφεμινισμό. Για παράδειγμα βλέπε το βιβλίο της: The Politics of Social Ecology, Libertarian Municipalism, Black Rose Books, Montreal- New York- London, 1998
[15] Συγγραφέας που ασχολείται κυρίως με τη βιοτεχνολογία. Βλέπε ενδεικτικά τα βιβλία του Earth for Sale και Green Alternative: Creating an Ecological Future.
[16] Είναι συγγραφέας δύο βιβλίων στα οποία ασχολείται με την ελευθεριακή εκπαίδευση. Ήταν ομιλητής σε εκδήλωση της Ευτοπίας που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη το Δεκέμβριο του 2005. Έχουν δημοσιευτεί δύο άρθρα του σε προηγούμενα τεύχη της Ευτοπίας.
[17] Αναρχική αρθρογράφος και ακτιβίστρια.
[18] Φεμινίστρια, συγγραφέας του βιβλίου: Ecology of Everyday Life, Rethinking the Desire for Nature, Black Rose Books, Montreal- New York- London, 1999
[19] Στα ελληνικά κυκλοφορεί κείμενό του στο Biehl, Janet & Staudenmaier, Peter, Οικοφασισμός, Μαθήματα από τη Γερμανική Εμπειρία, μτφρ. Βασίλης Καπετανγιάννης- Βαγγέλης Κούταλης, Ισνάφι, Ιωάννινα, 2003
[20] Το άρθρο του Eirik Eiglad που δημοσιεύεται στο παρόν τεύχος προέρχεται από το συγκεκριμένο περιοδικό.


Περισσότερα για τις απόψεις του Μπούκτσιν εδώ:
Η Κοινωνική Οικολογία του Murray Bookchin
Αρχείο Μάρεϋ Μπούκτσιν

Η παπαρούνα και ο κοκκινολαίμης...

Όταν ο Χριστός σταυρώθηκε , ένα καφετί πουλάκι μ' άσπρο λαιμό πέταξε πάνω από το Κεφάλι του, το πληγωμένο απο το αγκάθινο στεφάνι που κοροϊδευτικά του είχαν φορέσει οι Ρωναίοι, ενώ ένα μικρό άσπρο λουλούδι είχε ανθίσει στη βάση του Σταυρού. Το μαρτύριο του Θεανθρώπου έθλιβε το πουλί και το λουλούδι. Το πουλάκι θέλοντας ν' απαλύνει τον πόνο του Χριστού, τράβηξε το ένα αγκάθι. Σταλαγματιές από το αίμα Του έπεσαν στο λαιμό του πουλιού κι άλλες κύλησαν πάνω στο λουλούδι, που άνοιξε τα πέταλά του όσο πιο πολύ γινόταν για να τις δεχτεί. Μονομιάς ο λαιμός του πουλιού και τα πέταλα του λουλουδιού βάφτηκαν κόκκινα. Έτσι, το αίμα του Χριστού χάρισε στον κοκκινολαίμη και στην παπαρούνα κόκκινο χρώμα.

Καλό Πάσχα!

Τα πέτρινα τόξα της επικοινωνίας!

Λένε πως, όταν οι λαοί θέλουν να προοδεύσουν, χτίζουν γέφυρες. Οι Αιτωλοί και οι Ακαρνάνες πρέπει να αισθάνονται μάλλον περήφανοι, γιατί, αν ισχύει αυτό, τις διαφορές τους με τους άλλους προσπάθησαν να τις «γεφυρώσουν»!

ΚΕΙΜΕΝΟ: NEKTAΡΙΑ ΣΤΑΜΟΥΛΗ.

Περισσότερα από εκατό χρόνια έχουν περάσει από τη στιγμή που ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, Χαρίλαος Τρικούπης, οραματίσθηκε, σε μια αγόρευσή του στη Βουλή, τη γεφύρωση των τριών χιλιομέτρων που χωρίζουν το Ρίο από το Αντίρριο. Το όραμα του Μεσολογγίτη πρωθυπουργού αποτελεί εδώ και μερικά χρόνια γεγονός με ένα έργο, για πολλούς «σύμβολο» της Ελλάδας του 21ου αιώνα, όμως η ιστορία των γεφυριών στην Αιτωλοακαρνανία ξεκινάει πολύ πιο πριν.
Η Αιτωλοακαρνανία είναι άλλωστε από τις περιοχές της Ελλάδος με τις ισχυρότερες βροχοπτώσεις και με ένα πλήθος ποταμών και χειμάρρων να τη διαπερνούν. Ετσι οι κάτοικοί της από νωρίς κατάλαβαν την αναγκαιότητα και τη χρηστικότητα που έχουν τέτοια αρχιτεκτονήματα για την καθημερινότητά τους. Περιδιαβάζοντας κανείς στο νομό μπορεί να συναντήσει δεκάδες «αναβάτες» ποταμών, παραποτάμων και ρεμάτων, που αν και λαβωμένοι από το χρόνο και τις ανθρώπινες παρεμβάσεις καταφέρνουν να στέκουν αγέρωχοι και να προσπαθούν να μας ψιθυρίσουν την ιστορία τους. Η χρηστική αξία που είχαν κληθεί να επιτελέσουν για περισσότερο από ενάμιση αιώνα, έχει πλέον στις περισσότερες περιπτώσεις χαθεί, τώρα όμως ίσως έχουν έναν ακόμη πιο σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν. Αποτελούν μνημεία της αρχιτεκτονικής, της λαογραφικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου και πολλά είναι αυτά που συνδέονται με ιστορικά γεγονότα, μάχες, μύθους και θρύλους.
Η ιστορία τους λοιπόν, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ξεκινά από τους Ρωμαϊκούς χρόνους με το Γεφύρι του Αγγελοκάστρου και αυτό στην παραλία Πογωνίας Παλαίρου, ενώ και ένα από τα γεφύρια που συναντάμε στο Θέρμο στη θέση Λυκογιάννη λέγεται πως βρίσκεται εκεί «από την εποχή του Χριστού». Θέατρο πολλών μαχών υπήρξε το γεφύρι της Αρτοτίβας που στέκει από την εποχή της Ενετοκρατίας, εξυπηρετώντας την επικοινωνία της ευρύτερης περιοχής της ενδοχώρας με τον κάμπο της Τριχωνίδας, το Μεσολόγγι και τις ακτές του Ιονίου. Η παράδοση αναφέρει μάλιστα ότι δεν στέριωνε με τίποτα και έπρεπε να θεμελιώσουν έναν άνθρωπο. Ετυχε τότε να περνάει από το μονοπάτι ένας αράπης (sic) που τον έπιασαν και τον θεμελίωσαν ζωντανό στον πάτο του γεφυριού.
Πολλά είναι τα γεφύρια που συναντάμε στο νομό από την περίοδο της Τουρκοκρατίας, όπως το γεφύρι της Μπούκας, που βρίσκεται στον καταπράσινο κάμπο μεταξύ των χωριών Λουτρό και Μπούκα. Ακόμη, το Κεφαλογέφυρο, από το οποίο πέρασαν οι «εξοδίτες» του Μεσολογγίου για να καταφύγουν στην ιστορική Μονή του Βαρνάκοβα. Για εκείνη την περίοδο χρονολογείται και το Ψηλογέφυρο, που βρίσκεται λίγο μετά το Αγρίνιο στη θέση Φούσκαρη. Λέγεται μάλιστα πως είναι στοιχειωμένο, γιατί κάτω από τα πλατάνια που το συντρόφευαν σκότωσαν κάποιο Τούρκο αξιωματούχο που αντιδρούσε στην κατασκευή του.
Η μεγαλύτερη συχνότητα κατασκευής γεφυριών όμως είναι μεταξύ του 18ου και του 19ου αιώνα. Από τότε μας έχει διασωθεί ίσως το πιο καλοδουλεμένο και όμορφο γεφύρι του νομού στον παραπόταμο του Μόρνου, Φονιόρεμα. Ακόμη, στη διαδρομή από το Θέρμο προς την Αετόπετρα βρίσκεται το «Βασιλικό Πέρασμα», ένα καλοδουλεμένο, πέτρινο γεφύρι που οφείλει το όνομά του στη χορηγία που έκανε η βασίλισσα Αμαλία για την κατασκευή του. Εξαιρετικής κατασκευής -αν αναλογιστεί κανείς ότι χτίστηκε το 1830- χαρακτηρίζεται και το γεφύρι του Πόριαρη, παραπόταμου του Εύηνου. Είναι από τα πιο καλοσυντηρημένα του νομού και μάλιστα η παράδοση αναφέρει ότι δεν πρόκειται να πάθει ποτέ τίποτα, γιατί έχει το στοιχειό του, ένα τεράστιο φίδι που βρίσκεται εκεί από τότε που θεμελιώθηκε. Από τον 19ο αιώνα στέκουν και τα δύο πολύτοξα γεφύρια που βοηθούν το Αιτωλικό, τη Νερένια πόλη του νομού, χτισμένη στο κέντρο σχεδόν της Λιμνοθάλασσας, να επικοινωνεί με την ξηρά. Από το 2002 μάλιστα έχουν χαρακτηρισθεί ιστορικό μνημείο από το υπουργείο Πολιτισμού, διότι «παρουσιάζουν ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό και ιστορικό ενδιαφέρον».
Πάρα πολλά όμως είναι τα γεφύρια που έχουν κατασκευαστεί στο νομό και στους νεότερους χρόνους. Μόνο στη διαδρομή από το Αγρίνιο στη Ναύπακτο μέσω Θέρμου, μπορεί να θαυμάσει κανείς 20 τέτοια αρχιτεκτονικά αριστουργήματα. Ακόμη, επιβλητικό και πανέμορφο πραγματικά είναι το γεφύρι της Τέμπλας που βρίσκεται στον Αχελώο και ενώνει το νομό Αιτωλοακαρνανίας με το νομό Ευρυτανίας. Εχει αναγνωριστεί διατηρητέο μνημείο και αποτελεί «αντιπροσωπευτικό δείγμα στο είδος του και απαραίτητο για τη μελέτη της εξέλιξης της αρχιτεκτονικής».
Τέλος, τρία διεθνή βραβεία για τη σχεδίαση και τη στατική της έχει λάβει η γέφυρα της Τατάρνας, που συνδέει τον Βάλτο (Αιτωλοακαρνανία) με την Ευρυτανία. Η γέφυρα κατασκευάστηκε την περίοδο 1965-1970 για να αντικαταστήσει το παλιότερο πέτρινο γεφύρι που άφησε εποχή. Ηταν ένα θαύμα τεχνικής, της εποχής της Τουρκοκρατίας, μία και μόνη καμάρα στηριγμένη σε δύο κατακόρυφους βράχους. Εκεί είχε γίνει το 1821 η πρώτη μάχη της Ρούμελης όπου ο Οδυσσέας Ανδρούτσος αντιμετώπισε τους Τουρκαλβανούς. Τώρα το γεφύρι βρίσκεται βαθιά βυθισμένο μέσα στα νερά της τεχνητής λίμνης των Κρεμαστών.

***

(Χρήσιμες πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό αντλήθηκαν από το λεύκωμα «Τέχνης Περάσματα. Τα Γεφύρια της Αιτωλοακαρνανίας. Από τον Ανδριανό στον Χαρίλαο Τρικούπη», που εξέδωσε η τοπική Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση.)

***

Για τα γεφύρια της Ναυπακτίας διαβάστε και εδώ:

Τα πέτρινα γεφύρια της Ναυπακτίας.

Η Γαλατική Εκστρατεία το 279 πχ.

[19]

(1) Παρὰ δὲ τὸν Γοργίαν ἀνάθημά ἐστιν Ἀμφικτυόνων Σκιωναῖος Σκύλλις, ὃς καταδῦναι καὶ ἐς τὰ βαθύτατα θαλάσσης πάσης ἔχει φήμην· ἐδιδάξατο δὲ καὶ Ὕδναν τὴν θυγατέρα δύεσθαι.

(2) Οὗτοι περὶ τὸ ὄρος τὸ Πήλιον ἐπιπεσόντος ναυτικῷ τῷ Ξέρξου βιαίου χειμῶνος προσεξειργάσαντό σφισιν ἀπώλειαν, τάς τε ἀγκύρας καὶ εἰ δή τι ἄλλο ἔρυμα ταῖς τριήρεσιν ἦν ὑφέλκοντες. Ἀντὶ τούτου μὲν οἱ Ἀμφικτύονες καὶ αὐτὸν Σκύλλιν καὶ τὴν παῖδα ἀνέθεσαν· ἐν δὲ τοῖς ἀνδριᾶσιν ὁπόσους Νέρων ἔλαβεν ἐκ Δελφῶν, ἐν τούτοις τὸν ἀριθμὸν καὶ τῆς Ὕδνης ἀπεπλήρωσεν ἡ εἰκών. (Καταδύονται δὲ ἐς θάλασσαν γένους τοῦ θήλεος αἱ καθαρῶς ἔτι παρθένοι.)

(3) Τὸ ἀπὸ τούτου δὲ ἔρχομαι διηγησόμενος λόγον Λέσβιον. Ἁλιεῦσιν ἐν Μηθύμνῃ τὰ δίκτυα ἀνείλκυσεν ἐκ θαλάσσης πρόσωπον ἐλαίας ξύλου πεποιημένον· τοῦτο ἰδέαν παρείχετο φέρουσαν μὲν ἐς τὸ θεῖον, ξένην δὲ καὶ ἐπὶ θεοῖς Ἑλληνικοῖς οὐ καθεστῶσαν. Εἴροντο οὖν οἱ Μηθυμναῖοι τὴν Πυθίαν ὅτου θεῶν ἢ καὶ ἡρώων ἐστὶν ἡ εἰκών· ἡ δὲ αὐτοὺς σέβεσθαι Διόνυσον Φαλλῆνα ἐκέλευσεν. Ἐπὶ τούτῳ οἱ Μηθυμναῖοι ξόανον μὲν τὸ ἐκ τῆς θαλάσσης παρὰ σφίσιν ἔχοντες καὶ θυσίαις καὶ εὐχαῖς τιμῶσι, χαλκοῦν δὲ ἀποπέμπουσιν ἐς Δελφούς.
(4) Τὰ δὲ ἐν τοῖς ἀετοῖς, ἔστιν Ἄρτεμις καὶ Λητὼ καὶ Ἀπόλλων καὶ Μοῦσαι δύσις τε Ἡλίου καὶ Διόνυσός τε καὶ αἱ γυναῖκες αἱ Θυιάδες. Τὰ μὲν δὴ πρῶτα αὐτῶν Ἀθηναῖος Πραξίας μαθητὴς Καλάμιδός ἐστιν ὁ ἐργασάμενος· χρόνου δὲ ὡς ὁ ναὸς ἐποιεῖτο ἐγγινομένου Πραξίαν μὲν ἔμελλεν ἀπάξειν τὸ χρεών, τὰ δὲ ὑπολειπόμενα τοῦ ἐν τοῖς ἀετοῖς κόσμου ἐποίησεν Ἀνδροσθένης, γένος μὲν καὶ οὗτος Ἀθηναῖος, μαθητὴς δὲ Εὐκάδμου. Ὅπλα δὲ ἐπὶ τῶν ἐπιστυλίων χρυσᾶ, Ἀθηναῖοι μὲν τὰς ἀσπίδας ἀπὸ τοῦ ἔργου τοῦ Μαραθῶνι ἀνέθεσαν, Αἰτωλοὶ δὲ τά τε ὄπισθεν καὶ τὰ ἐν ἀριστερᾷ Γαλατῶν δὴ ὅπλα· σχῆμα δὲ αὐτῶν ἐστιν ἐγγυτάτω τῶν Περσικῶν γέρρων.
(5) Γαλατῶν δὲ τῆς ἐς τὴν Ἑλλάδα ἐπιστρατείας ἔχει μέν τινα μνήμην καὶ ἡ ἐς τὸ βουλευτήριον ἡμῖν τὸ Ἀττικὸν συγγραφή· προάγειν δὲ ἐς τὸ σαφέστερον τὰ ἐς αὐτοὺς ἠθέλησα ἐν τῷ λόγῳ τῷ ἐς Δελφούς, ὅτι ἔργων τῶν ἐπὶ τοὺς βαρβάρους τὰ μέγιστα Ἕλλησιν ἐνταῦθα ἦν. Ὑπερόριον μὲν οἱ Κελτοὶ στρατείαν πρώτην ὑπὸ ἡγεμόνι ἐποιήσαντο Καμβαύλῃ· προελθόντες δὲ ἄχρι τῆς Θρᾴκης τὸ πρόσω τῆς πορείας οὐκ ἀπεθάρσησαν, καταγνόντες αὑτῶν ὅτι ὀλίγοι τε ἦσαν καὶ οὐκ ἀξιόμαχοι κατ´ ἀριθμὸν Ἕλλησιν.

(6) Ἐπεὶ δὲ καὶ δεύτερον ἐπιφέρειν ἐδόκει ὅπλα ἐπὶ τὴν ἄλλων - ἐνῆγον δὲ μάλιστα οἱ ὁμοῦ Καμβαύλῃ ἐκστρατεύσαντες ἅτε λῃστειῶν τε ἤδη γεγευμένοι καὶ ἁρπαγῆς καὶ κερδῶν ἐς ἔρωτα ἥκοντες -, πολὺς μὲν δὴ πεζός, οὐκ ἐλάχιστοι δὲ ἠθροίσθησαν καὶ ἐς τὸ ἱππικόν· ἐς μοίρας οὖν τρεῖς ἔνεμον οἱ ἡγεμόνες τὸν στρατόν, καὶ ἄλλος ἐξ αὐτῶν ἐπὶ ἄλλην ἐτέτακτο ἰέναι χώραν.

(7) Ἐπὶ μὲν οὖν Θρᾷκας καὶ τὸ ἔθνος τὸ Τριβαλλῶν ἔμελλε Κερέθριος ἡγήσεσθαι· τοῖς δὲ ἐς Παιονίαν ἰοῦσι Βρέννος ἦσαν καὶ Ἀκιχώριος ἄρχοντες· Βόλγιος δὲ ἐπὶ Μακεδόνας τε καὶ Ἰλλυριοὺς ἤλασε, καὶ ἐς ἀγῶνα πρὸς Πτολεμαῖον κατέστη τότε ἔχοντα τὴν Μακεδόνων βασιλείαν. Πτολεμαῖος δὲ ἦν οὗτος ὃς Σέλευκόν τε ἐδολοφόνησε τὸν Ἀντιόχου, καταπεφευγὼς ὅμως ἱκέτης ὡς αὐτόν, καὶ εἶχεν ἐπίκλησιν Κεραυνὸς διὰ τὸ ἄγαν τολμηρόν. Καὶ ὁ μὲν αὐτός τε ὁ Πτολεμαῖος ἀπέθανεν ἐν τῇ μάχῃ καὶ τῶν Μακεδόνων ἐγένετο οὐκ ἐλαχίστη φθορά· προελθεῖν δὲ ὡς ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα οὐδὲ τότε ἐθάρσησαν οἱ Κελτοί, καὶ ὁ δεύτερος οὕτω στόλος ἐπανῆλθεν ἐς τὴν οἰκείαν.

(8) Ἔνθα δὴ ὁ Βρέννος πολὺς μὲν ἐν συλλόγοις τοῖς κοινοῖς, πολὺς δὲ καθ´ ἕκαστον ἦν τῶν ἐν τέλει Γαλατῶν ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα ἐπαίρων στρατεύεσθαι, ἀσθένειάν τε Ἑλλήνων τὴν ἐν τῷ παρόντι διηγούμενος καὶ ὡς χρήματα πολλὰ μὲν ἐν τῷ κοινῷ, πλείονα δὲ ἐν ἱεροῖς τά τε ἀναθήματα καὶ ἄργυρος καὶ χρυσός ἐστιν ἐπίσημος· ἀνέπεισέ τε δὴ τοὺς Γαλάτας ἐλαύνειν ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα, καὶ αὑτῷ συνάρχοντας ἄλλους τε προσείλετο τῶν ἐν τέλει καὶ τὸν Ἀκιχώριον.

(9) Ὁ δὲ ἀθροισθεὶς στρατὸς πεζοὶ μὲν μυριάδες ἐγένοντο πεντεκαίδεκα προσόντων σφίσι δισχιλίων, οἱ δὲ ἱππεύοντες τετρακόσιοι καὶ δισμύριοι. Τοσοῦτοι μὲν ἦσαν τῶν ἱππέων τὸ ἀεὶ ἐνεργόν, ἀριθμὸς δὲ αὐτῶν ὁ ἀληθὴς διακόσιοί τε καὶ χίλιοι καὶ ἓξ μυριάδες· δύο γὰρ οἰκέται περὶ ἕκαστον τῶν ἱππευόντων ἦσαν, ἀγαθοὶ καὶ αὐτοὶ τὰ ἱππικὰ καὶ ἵππους ὁμοίως ἔχοντες.

(10) Γαλατῶν δὲ τοῖς ἱππεύουσιν ἀγῶνος συνεστηκότος ὑπομένοντες τῆς τάξεως ὄπισθεν οἱ οἰκέται τοσάδε σφίσιν ἐγίνοντο χρήσιμοι· τῷ γὰρ ἱππεῖ συμβὰν ἢ τῷ ἵππῳ πεσεῖν, τὸν μὲν ἵππον παρεῖχεν ἀναβῆναι τῷ ἀνδρί, τελευτήσαντος δὲ τοῦ ἀνδρὸς ὁ δοῦλος ἀντὶ τοῦ δεσπότου τὸν ἵππον ἀνέβαινεν· εἰ δὲ ἀμφοτέρους ἐπιλάβοι τὸ χρεών, ἐνταῦθα ἕτοιμος ἦν ἱππεύς. Λαμβανόντων δὲ τραύματα αὐτῶν, ὁ μὲν ὑπεξῆγε τῶν δούλων ἐς τὸ στρατόπεδον τὸν τραυματίαν, ὁ δὲ καθίστατο ἐς τὴν τάξιν ἀντὶ τοῦ ἀπελθόντος.

(11) Ταῦτα ἐμοὶ δοκεῖν ἐνομίσθη τοῖς Γαλάταις ἐς μίμησιν τοῦ ἐν Πέρσαις ἀριθμοῦ τῶν μυρίων, οἳ ἐκαλοῦντο Ἀθάνατοι. Διάφορα δὲ ἦν, ὅτι κατελέγοντο ἀντὶ τῶν ἀποθνησκόντων ὑπὸ μὲν Περσῶν τῆς μάχης ὕστερον, Γαλάταις δὲ ὑπ´ αὐτὴν τοῦ ἔργου τὴν ἀκμὴν ὁ ἀριθμὸς ἀπεπληροῦτο τῶν ἱππέων. Τοῦτο ὠνόμαζον τὸ σύνταγμα τριμαρκισίαν τῇ ἐπιχωρίῳ φωνῇ· καὶ ἵππῳ τὸ ὄνομα ἴστω τις μάρκαν ὂν τὰ ὑπὸ τῶν Κελτῶν.

(12) Παρασκευῇ μὲν τοσαύτῃ καὶ μετὰ διανοίας τοιαύτης ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα ὁ Βρέννος ἤλαυνε·

τοῖς δέ γε Ἕλλησι κατεπεπτώκει μὲν ἐς ἅπαν τὰ φρονήματα, τὸ δὲ ἰσχυρὸν τοῦ δείματος προῆγεν ἐς ἀνάγκην τῇ Ἑλλάδι ἀμύνειν. Ἑώρων δὲ τὸν ἐν τῷ παρόντι ἀγῶνα οὐχ ὑπὲρ ἐλευθερίας γενησόμενον, καθὰ ἐπὶ τοῦ Μήδου ποτέ, οὐδὲ δοῦσιν ὕδωρ καὶ γῆν τὰ ἀπὸ τούτου σφίσιν ἄδειαν φέροντα· ἀλλὰ τά τε ἐς Μακεδόνας καὶ Θρᾷκας καὶ Παίονας τὰ ἐπὶ τῆς προτέρας καταδρομῆς τῶν Γαλατῶν ἔτι σφίσιν ἔκειτο ἐν μνήμῃ, καὶ τὰ ἐν τῷ παρόντι τὰ ἐς Θεσσαλοὺς παρανομήματα ἀπηγγέλλετο. Ὡς οὖν ἀπολωλέναι δέον ἢ ἐπικρατεστέρους εἶναι, κατ´ ἄνδρα τε ἰδίᾳ καὶ αἱ πόλεις διέκειντο ἐν κοινῷ.
[20]

(1) Πάρεστι δέ, ὅστις ἐθέλοι καὶ ἀνταριθμῆσαι τούς τε ἐπὶ βασιλέα Ξέρξην ἐς Πύλας καὶ τοὺς τότε ἐναντία Γαλατῶν ἀθροισθέντας. Ἐπὶ μέν γε τὸν Μῆδον ἀφίκοντο τοσοίδε Ἑλλήνων· Λακεδαιμόνιοι οἱ μετὰ Λεωνίδου τριακοσίων οὐ πλείονες, Τεγεᾶται πεντακόσιοι καὶ ἐκ Μαντινείας ἴσοι, παρὰ δὲ Ὀρχομενίων Ἀρκάδων εἴκοσί τε καὶ ἑκατόν, ἀπὸ δὲ τῶν ἄλλων χίλιοι τῶν ἐν Ἀρκαδίᾳ πόλεων, ὀγδοήκοντα δὲ ἐκ Μυκηνῶν καὶ ἐκ Φλιοῦντος διακόσιοι, διπλάσιοι δὲ τούτων Κορίνθιοι· παρεγένοντο δὲ καὶ Βοιωτῶν ἑπτακόσιοι ἐκ Θεσπείας καὶ ἐκ Θηβῶν τετρακόσιοι. Χίλιοι δὲ Φωκέων ἐφύλασσον μὲν τὴν ἀτραπὸν ἐν τῇ Οἴτῃ, προσέστω δὲ τῷ παντὶ Ἑλληνικῷ καὶ ὁ ἀριθμὸς ὁ τούτων.

(2) Λοκροὺς δὲ τοὺς ὑπὸ τῷ ὄρει τῇ Κνήμιδι Ἡρόδοτος μὲν οὐχ ὑπήγαγεν ἐς ἀριθμόν, ἀλλ´ ἀφικέσθαι σφᾶς ἀπὸ πασῶν ἔφη τῶν πόλεων· τεκμήρασθαι δὲ ἀριθμὸν καὶ τούτων ἔστιν ἐγγύτατα τοῦ ἀληθοῦς· ἐς Μαραθῶνα γὰρ Ἀθηναῖοι σὺν ἡλικίᾳ τε τῇ ἀχρείῳ καὶ δούλοις ἐνακισχιλίων ἀφίκοντο οὐ πλείους, τὸ οὖν μάχιμον Λοκρῶν τὸ ἐς Θερμοπύλας ἐλθὸν οὐκ ἂν ὑπέρ γε ἑξακισχιλίους ἀριθμοίη τις. Οὕτω γένοιτο ἂν ὁ σύμπας στρατὸς διακόσιοι καὶ χίλιοι καὶ μύριοι. Φαίνονται δὲ οὐδὲ οὗτοι τὸν χρόνον πάντα ἐπὶ τῇ φρουρᾷ τῶν Πυλῶν καταμείναντες· πλὴν γὰρ Λακεδαιμονίων τε αὐτῶν καὶ Θεσπιέων καὶ Μυκηναίων προαπέλιπον τὸ πέρας τῆς μάχης οἱ λοιποί.

(3) Ἐπὶ δὲ τοὺς ἀπὸ τοῦ Ὠκεανοῦ βαρβάρους τοσοίδε ἐς Θερμοπύλας ἀφίκοντο Ἕλληνες· ὁπλῖται μύριοι καὶ ἵππος πεντακοσία παρὰ Βοιωτῶν· ἐβοιωτάρχουν δὲ Κηφισόδοτος καὶ Θεαρίδας καὶ Διογένης καὶ Λύσανδρος. Ἐκ δὲ Φωκέων ἱππεῖς πεντακόσιοι καὶ ἐς τρισχιλίους ὁ ἀριθμὸς τῶν πεζῶν· στρατηγοὶ δὲ Φωκέων Κριτόβουλός τε ἦν καὶ Ἀντίοχος.

(4) Λοκροὺς δὲ τοὺς ἐπὶ Ἀταλάντῃ τῇ νήσῳ Μειδίας ἦγεν· ἀριθμὸς δὲ αὐτῶν ἑπτακόσιοι, καὶ ἱππικόν σφισιν οὐ προσῆν. Παρὰ δὲ Μεγαρέων ἀφίκοντο ὁπλῖται τετρακόσιοι· τούτων ἦγε τὸ † ἱππικὸν Μεγαρεύς. Αἰτωλῶν δὲ πλείστη τε ἐγένετο στρατιὰ καὶ ἐς πᾶσαν μάχης ἰδέαν, ἡ μὲν ἵππος οὐ λέγουσιν ὁπόση, ψιλοὶ δὲ ἐνενήκοντα καὶ ἑπτακόσιοι, πλέονες δὲ ἑπτακισχιλίων ἀριθμὸν ἦσαν οἱ ὁπλιτεύοντες· Αἰτωλοὺς δὲ ἦγον Πολύαρχος καὶ Πολύφρων τε καὶ Λακράτης.

(5) Ἀθηναίων δὲ στρατηγὸς μὲν Κάλλιππος ἦν ὁ Μοιροκλέους, καθὰ ἐδήλωσα καὶ ἐν τοῖς προτέροις τοῦ λόγου, δύναμις δὲ τριήρεις τε αἱ πλώιμοι πᾶσαι, πεντακόσιοι δὲ ἐς τὸ ἱππικόν, χίλιοι δὲ ἐτάσσοντο ἐν τοῖς πεζοῖς· καὶ ἡγεμονίαν οὗτοι κατ´ ἀξίωμα εἶχον τὸ ἀρχαῖον. Βασιλέων δὲ ξενικὰ πεντακόσιοί τε ἐκ Μακεδονίας καὶ ἐκ τῆς Ἀσίας ἴσοι σφίσιν ἀφίκοντο ἀριθμόν· ἄρχοντες δὲ τῶν μὲν παρ´ Ἀντιγόνου πεμφθέντων Ἀριστόδημος ἦν Μακεδών, τῶν δὲ παρὰ Ἀντιόχου τε καὶ ἐκ τῆς Ἀσίας Τελέσαρχος τῶν ἐπὶ Ὀρόντῃ Σύρων.

(6) Τοῖς δὲ ἐς Θερμοπύλας ἀθροισθεῖσιν Ἑλλήνων, ὡς ἐπύθοντο περί τε Μαγνησίαν καὶ γῆν τὴν Φθιῶτιν ὄντα ἤδη τῶν Γαλατῶν τὸν στρατόν, ἔδοξεν ἤδη ψιλούς τε ἐς χιλίους καὶ τὴν ἵππον ἀπολέξαντας ἀποστεῖλαι σφᾶς ἐπὶ τὸν Σπερχειόν, ἵνα μηδὲ τὸν ποταμὸν διαβῆναι τοῖς βαρβάροις ἄνευ ἀγῶνός τε καὶ κινδύνων ἐγγένηται. Οἱ δὲ ἐλθόντες τὰς γεφύρας τε καταλύουσι καὶ αὐτοὶ παρὰ τὴν ὄχθην ἐστρατοπεδεύσαντο. Ἦν δὲ οὐδὲ ὁ Βρέννος οὔτε πάντα ἀσύνετος οὔτε ἀπείρως εἶχεν ὡς ἄν τις βάρβαρος σοφίσματα ἐς πολεμίους ἐξευρεῖν.

(7) Εὐθὺς οὖν τῇ ἐπιούσῃ νυκτί, οὐ καθότι ἦν τὰ ἀρχαῖα τῷ ποταμῷ ζεύγματα ἀλλὰ ἐς τὸ κάτω, ὡς μή τις τοῖς Ἕλλησι διαβαινόντων γένοιτο αἴσθησις, καὶ ᾗ μάλιστα ὁ Σπερχειὸς διεχεῖτο ἐς πλέον τοῦ πεδίου καὶ ἕλος τε ἐποίει καὶ λίμνην ἀντὶ βιαίου καὶ στενοῦ ῥεύματος, κατὰ τοῦτο ὁ Βρέννος ὅσον μυρίους τῶν Γαλατῶν ἀπέστειλεν, ὁπόσοι τε νεῖν ἠπίσταντο ἐξ αὐτῶν καὶ ὅστις τῷ μήκει τοῦ σώματος ἐτύγχανεν ὢν ὑπὲρ τοὺς πολλούς· εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλως οἱ Κελτοὶ μακρῷ πάντας ὑπερηρκότες μήκει τοὺς ἀνθρώπους.

(8) Οὗτοι οὖν διαβαίνουσιν ἐν τῇ νυκτὶ διανηχόμενοι ὧδε τὸ λιμνῶδες τοῦ ποταμοῦ· τὰ ὅπλα, τοὺς ἐπιχωρίους θυρεούς, ἐποιεῖτο ἕκαστος ἀντὶ σχεδίας, οἱ δὲ αὐτῶν μήκιστοι διελθεῖν ἐμβαδὸν τὸ ὕδωρ ἐδυνήθησαν.
Οἱ δὲ Ἕλληνες οἱ ἐπὶ τῷ Σπερχειῷ - πυνθάνονται γὰρ ὅτι κατὰ τὸ ἕλος διέβη μοῖρα τῶν βαρβάρων - αὐτίκα ἐς τὸ στράτευμα ἀναχωροῦσι,
Βρέννος δὲ τοῖς περὶ τὸν Μαλιακὸν κόλπον οἰκοῦσι ζευγνύναι τὸν Σπερχειὸν ἐπέτασσεν· οἱ δὲ ἤνυον τὸ ἔργον σπουδῇ, τῷ τε ἐκείνου δέει καὶ ἀπελθεῖν ἐκ τῆς χώρας σφίσιν ἐπιθυμοῦντες τοὺς βαρβάρους μηδὲ ἐπὶ πλέον κακουργεῖν μένοντας.

(9) Ὁ δὲ ὡς κατὰ τὰς γεφύρας διεβίβασε τὴν στρατιάν, ἐχώρει πρὸς τὴν Ἡράκλειαν· καὶ διήρπασαν μὲν τὰ ἐκ τῆς χώρας οἱ Γαλάται καὶ ἀνθρώπους τοὺς ἐπὶ τῶν ἀγρῶν ἐγκαταληφθέντας ἐφόνευσαν, τὴν πόλιν δὲ οὐχ εἷλον. Ἔτει γὰρ πρότερον τούτων οἱ Αἰτωλοὶ συντελεῖν τοὺς Ἡρακλεώτας ἠνάγκασαν ἐς τὸ Αἰτωλικόν· τότε οὖν ἠμύνοντο ὡς περὶ πόλεως οὐδέν τι Ἡρακλεώταις μᾶλλον ἢ καὶ αὑτοῖς προσηκούσης. Ἦν δὲ καὶ τῷ Βρέννῳ τὰ μὲν Ἡρακλεωτῶν ἐλάσσονος φροντίδος, ἀγώνισμα δὲ ἐποιεῖτο ἐξελάσαι τε ἐκ τῶν στενῶν τοὺς ἀντικαθημένους καὶ παρελθεῖν ἐς τὴν ἐντὸς Θερμοπυλῶν Ἑλλάδα.
[21]

(1) Προελθὼν οὖν ἀπὸ τῆς Ἡρακλείας - ἐπυνθάνετο γὰρ παρὰ αὐτομόλων τοὺς συνειλεγμένους ἐς Πύλας ἀπὸ ἑκάστης πόλεως - ὑπερεφρόνει τε τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ ἦρχεν ἐς τὴν ἐπιοῦσαν μάχης ἅμα ἀνίσχοντι τῷ ἡλίῳ, οὔτε Ἕλληνα ἔχων μάντιν οὔτε ἱεροῖς ἐπιχωρίοις χρώμενος, εἰ δὴ ἔστι γε μαντεία Κελτική. Ἐνταῦθα οἱ Ἕλληνες ἐν σιγῇ τε ἐπῄεσαν καὶ ἐν κόσμῳ· καὶ ὡς ἀφίκοντο ἐς χεῖρας, οὔτε σφίσιν οἱ πεζοὶ τοσοῦτο ἀπὸ τῆς τάξεως ἐξέθεον ὥστε τὴν φάλαγγα ἐπιταράσσειν τὴν οἰκείαν καὶ οἱ ψιλοὶ μένοντες κατὰ χώραν τά τε ἀκόντια ἔπεμπον καὶ ὅσα ἀπὸ τῶν τόξων ἢ σφενδονῶν.

(2) Τὰ δὲ ἱππικὰ ἀμφοτέροις ἀχρεῖα ἐγένετο ἅτε οὐ στενοῦ μόνον χωρίου τοῦ μετὰ τὰς Πύλας ὄντος ἀλλὰ καὶ ὑπὸ αὐτοφυοῦς πέτρας λείου καὶ διὰ τῶν ῥευμάτων τὸ συνεχὲς τὰ πλείονα καὶ ὀλισθηροῦ. Τοῖς δὲ Γαλάταις τὰ μὲν τῆς σκευῆς ἀσθενέστερα ἦν - θυρεοὺς γὰρ τοὺς ἐπιχωρίους εἶχον, καὶ ἄλλο σφίσιν οὐκ ἦν ὅπλον σκέπη σώματος -, πλέον δὲ ἔτι ἐμπειρίᾳ τῇ ἐς τὰ πολεμικὰ ἀπέδεον.

(3) Οἱ δὲ ἐν ὀργῇ τε ἐπὶ τοὺς ἐναντίους καὶ θυμῷ μετὰ οὐδενὸς λογισμοῦ καθάπερ τὰ θηρία ἐχώρουν· καὶ οὔτε πελέκεσι διαιρουμένους ἢ ὑπὸ μαχαιρῶν ἡ ἀπόνοια τοὺς ἔτι ἐμπνέοντας ἀπέλειπεν, οὔτε ὅσοι βέλεσι καὶ ἀκοντίοις διεπείροντο, ὑφῄρουν τοῦ θυμοῦ, μέχρι οὗ παρέμενεν ἡ ψυχή· οἱ δὲ καὶ ἐκ τῶν τραυμάτων τὰ δόρατα οἷς ἐβέβληντο ἀνασπῶντες ἠφίεσάν τε ἐς τοὺς Ἕλληνας καὶ ἐχρῶντο ἐκ χειρός.

(4) Ἐν τούτῳ δὲ οἱ ἐπὶ τῶν τριήρων Ἀθηναῖοι μόγις μὲν καὶ οὐκ ἄνευ κινδύνου, παραπλεύσαντες δὲ ὅμως διὰ τῆς ἰλύος, ἣ ἐπὶ πλεῖστον ἐπέχει τῆς θαλάσσης, καὶ τὰς ναῦς ὅτι ἐγγύτατα τῶν βαρβάρων σχόντες, βέλεσί τε παντοίοις ἐς τὰ πλάγια καὶ τοξεύμασιν ἐς αὐτοὺς ἐχρῶντο. Καμνόντων δὲ λόγου μειζόνως τῶν Κελτῶν καὶ ἅτε ἐν στενοχωρίᾳ μικρὰ μὲν δρώντων, διπλάσια δὲ καὶ τετραπλάσια πασχόντων, ἀναχωρεῖν ἐς τὸ στρατόπεδον ἐσήμαινόν σφισιν οἱ ἡγεμόνες. Οἱ δὲ ἀτάκτως καὶ σὺν οὐδενὶ ἀναστρέφοντες κόσμῳ πολλοὶ μὲν συνεπατήθησαν ὑπὸ ἀλλήλων, πολλοὶ δὲ ἐς τὸ τέλμα ἐμπεσόντες ἠφανίσθησαν κατὰ τοῦ πηλοῦ, καὶ ἀπώλεια οὐκ ἐλάσσων ἀναχωροῦσιν αὐτοῖς ἢ ἐν τοῦ ἀγῶνος συνέβη τῇ ἀκμῇ.

(5) Τοὺς μὲν δὴ Ἕλληνας τὸ Ἀττικὸν ὑπερεβάλετο ἀρετῇ τὴν ἡμέραν ταύτην· αὐτῶν δὲ Ἀθηναίων Κυδίας μάλιστα ἐγένετο ἀγαθός, νέος τε ἡλικίαν καὶ τότε ἐς ἀγῶνα ἐλθὼν πολέμου πρῶτον. Ἀποθανόντος δὲ ὑπὸ τῶν Γαλατῶν τὴν ἀσπίδα οἱ προσήκοντες ἀνέθεσαν τῷ Ἐλευθερίῳ Διί, καὶ ἦν τὸ ἐπίγραμμα·
Ἦ μάλα δὴ ποθέουσα νέαν ἔτι Κυδίου ἥβην ἀσπὶς ἀριζήλου φωτός, ἄγαλμα Διί, ἇς διὰ δὴ πρώτας λαιὸν τότε πῆχυν ἔτεινεν, εὖτ´ ἐπὶ τὸν Γαλάταν ἤκμασε θοῦρος Ἄρης.
(6) Τοῦτο μὲν δὴ ἐπεγέγραπτο πρὶν ἢ τοὺς ὁμοῦ Σύλλᾳ καὶ ἄλλα τῶν Ἀθήνῃσι καὶ τὰς ἐν τῇ στοᾷ τοῦ Ἐλευθερίου Διὸς καθελεῖν ἀσπίδας· τότε δὲ ἐν ταῖς Θερμοπύλαις οἱ μὲν Ἕλληνες μετὰ τὴν μάχην τούς τε αὑτῶν ἔθαπτον καὶ ἐσκύλευον τοὺς βαρβάρους, οἱ Γαλάται δὲ οὔτε ὑπὲρ ἀναιρέσεως τῶν νεκρῶν ἐπεκηρυκεύοντο ἐποιοῦντό τε ἐπ´ ἴσης γῆς σφᾶς τυχεῖν ἢ θηρία τε αὐτῶν ἐμφορηθῆναι καὶ ὅσον τεθνεῶσι πολέμιόν ἐστιν ὀρνίθων.

(7) Ὀλιγώρως δὲ αὐτοὺς ἐς τῶν ἀπογινομένων ἔχειν τὰς ταφὰς δύο ἐμοὶ δοκεῖν τὰ ἀναπείθοντα ἦν, πολεμίους τε ἄνδρας ἐκπλῆξαι καὶ ὅτι ἔστι τεθνεώτων οὐ δι´ ἔθους οἶκτος αὐτοῖς. Ἀπέθανον δὲ παρὰ τὴν μάχην τεσσαράκοντα μὲν τοῦ Ἑλληνικοῦ, τοὺς δὲ τῶν βαρβάρων οὐχ οἷόν τε ἦν ἀκριβῶς ἐξευρεῖν· πολὺ γὰρ καὶ τὸ ἀφανισθὲν κατὰ τῆς ἰλύος ἐγένετο ἐξ αὐτῶν.
[22]

(1) Ἐβδόμῃ δὲ ὕστερον μετὰ τὴν μάχην λόχος τῶν Γαλατῶν ἀνελθεῖν ἐς τὴν Οἴτην ἐπεχείρησε κατὰ Ἡράκλειαν· ἀτραπὸς δὲ στενὴ καὶ ταύτῃ μετὰ τὰ ἐρείπια ἀνήκει τὰ Τραχῖνος· ἦν δὲ καὶ ἱερὸν Ἀθηνᾶς τότε ὑπὲρ τῆς πόλεως Τραχινίδος καὶ ἀναθήματα ἐν αὐτῷ. Ἔς τε οὖν τὴν Οἴτην ἀναβήσεσθαι κατὰ τὴν ἀτραπὸν ἤλπιζον καὶ ἅμα προσέσεσθαί σφισιν ἐν παρέργῳ τὰ ἐκ τοῦ ἱεροῦ *** τὴν φρουρὰν οἰομένου Τελεσάρχῳ. Καὶ νικῶσι μὲν τοὺς βαρβάρους τῇ μάχῃ, αὐτὸς δὲ ἔπεσεν ὁ Τελέσαρχος, ἀνὴρ εἴπερ τις καὶ ἄλλος πρόθυμος ἐς τὰ Ἑλλήνων.

(2) Οἱ μὲν δὴ ἡγεμόνες τῶν βαρβάρων οἱ ἄλλοι κατεπεπλήγεσαν τὸ Ἑλληνικόν, καὶ ἠπόρουν ἅμα ὑπὲρ τῶν μελλόντων, ἐς οὐδέν σφισι πλέον προχωροῦντα ὁρῶντες τὰ ἐν χερσί· τῷ δὲ Βρέννῳ λογισμὸς παρίστατο ὡς εἰ ἀναγκάσει τοὺς Αἰτωλοὺς οἴκαδε ἐς τὴν Αἰτωλίαν ἀναχωρῆσαι, ῥᾴων ἤδη γενήσοιτο ὁ πόλεμος αὐτῷ πρὸς τὸ Ἑλληνικόν. Ἀπολέξας οὖν τῆς στρατιᾶς μυριάδας τοὺς πεζοὺς τέσσαρας καὶ ὅσον ὀκτακοσίους ἱππέας, Ὀρεστόριόν τε αὐτοῖς καὶ Κόμβουτιν ἐφίστησιν ἄρχοντας,

(3) οἳ ὀπίσω κατὰ τοῦ Σπερχειοῦ τὰς γεφύρας καὶ αὖθις διὰ Θεσσαλίας ὁδεύσαντες ἐμβάλλουσιν ἐς τὴν Αἰτωλίαν· καὶ τὰ ἐς Καλλιέας Κόμβουτις οἱ ἐργασάμενοι καὶ Ὀρεστόριος ἦσαν, ἀνοσιώτατά τε ὧν ἀκοῇ ἐπιστάμεθα καὶ οὐδὲν τοῖς ἀνθρώπων τολμήμασιν ὅμοια. Γένος μέν γε πᾶν ἐξέκοψαν τὸ ἄρσεν, καὶ ὁμοίως γέροντές τε καὶ τὰ νήπια ἐπὶ τῶν μητέρων τοῖς μαστοῖς ἐφονεύετο· τούτων δὲ καὶ τὰ ὑπὸ τοῦ γάλακτος πιότερα ἀποκτείνοντες ἔπινόν τε οἱ Γαλάται τοῦ αἵματος καὶ ἥπτοντο τῶν σαρκῶν.

(4) Γυναῖκες δὲ καὶ ὅσοι ἐν ὥρᾳ τῶν παρθένων, ὅσαι μὲν φρονήματός τι αὐτῶν εἶχον, ἑαυτὰς ἔφθησαν ὡς ἡλίσκετο ἡ πόλις διειργασμέναι· τὰς δὲ ἔτι περιούσας ἐς ἰδέαν ὕβρεως πᾶσαν μετὰ ἀνάγκης ἦγον ἰσχυρᾶς, ἅτε ἴσον μὲν ἐλέου, ἴσον δὲ τὰς φύσεις καὶ ἔρωτος ἀπέχοντες. Καὶ ὅσαι μὲν τῶν γυναικῶν ταῖς μαχαίραις τῶν Γαλατῶν ἐπετύγχανον, αὐτοχειρίᾳ τὰς ψυχὰς ἠφίεσαν· ταῖς δὲ οὐ μετὰ πολὺ ὑπάρξειν τὸ χρεὼν ἔμελλεν ἥ τε ἀσιτία καὶ ἡ ἀυπνία, ἀστέγων βαρβάρων ἐκ διαδοχῆς ἀλλήλοις ὑβριζόντων· οἱ δὲ καὶ ἀφιείσαις τὰς ψυχάς, οἱ δὲ καὶ ἤδη νεκραῖς συνεγίνοντο ὅμως.

(5) Αἰτωλοὶ δὲ πεπυσμένοι τε παρὰ ἀγγέλων ἦσαν ὁποῖαι σφᾶς κατειλήφεσαν συμφοραὶ καὶ αὐτίκα ὡς τάχους εἶχον ἀναστήσαντες ἀπὸ τῶν Θερμοπυλῶν τὴν δύναμιν ἠπείγοντο ἐς τὴν Αἰτωλίαν, τά τε παθήματα τῶν Καλλιέων ἐν ὀργῇ ποιούμενοι καὶ πλέον ἔτι τὰς οὐχ ἑαλωκυίας πω διασώσασθαι πόλεις προθυμούμενοι. Ἐξεστρατεύοντο δὲ καὶ οἴκοθεν ἀπὸ τῶν πόλεων πασῶν οἱ ἐν ἡλικίᾳ, ἀναμεμιγμένοι δ´ ἦσαν ὑπὸ ἀνάγκης τε καὶ φρονήματος καὶ οἱ γεγηρακότες· συνεστρατεύοντο δέ σφισι καὶ αἱ γυναῖκες ἑκουσίως, πλέον ἐς τοὺς Γαλάτας καὶ τῶν ἀνδρῶν τῷ θυμῷ χρώμεναι.

(6) Ὡς δὲ οἱ βάρβαροι συλήσαντες τούς τε οἴκους καὶ τὰ ἱερὰ καὶ ἐνέντες πῦρ ἐς τὸ Κάλλιον ἐκομίζοντο τὴν αὐτήν, ἐνταῦθα Πατρεῖς μὲν ἐπικουροῦντες Αἰτωλοῖς Ἀχαιῶν μόνοι προσέκειντο ἐξ ἐναντίας τοῖς βαρβάροις ἅτε ὁπλιτεύειν δεδιδαγμένοι, καὶ ὑπὸ πλήθους τε τῶν Γαλατῶν καὶ τῆς ἐς τὰ ἔργα ἀπονοίας μάλιστα ἐταλαιπώρησαν· οἱ δὲ Αἰτωλοὶ καὶ αἱ γυναῖκες αἱ Αἰτωλαὶ παρὰ πᾶσαν τεταγμένοι τὴν ὁδὸν ἐσηκόντιζόν τε ἐς τοὺς βαρβάρους, καὶ οὐδὲν ἄλλο ὅτι μὴ τοὺς ἐπιχωρίους ἐχόντων θυρεοὺς ὀλίγα αὐτῶν ἡμάρτανον, διώκοντάς τε ἀπέφευγον οὐ χαλεπῶς καὶ ἀναστρέφουσιν ἀπὸ τῆς διώξεως ἐπέκειντο αὖθις σπουδῇ.

(7) Καλλιεῦσι δὲ καίπερ δεινὰ οὕτω παθοῦσιν ὡς μηδὲ τὰ ὑπὸ Ὁμήρου πεποιημένα ἔς τε Λαιστρυγόνας καὶ ἐς Κύκλωπα ἐκτὸς εἶναι δοκεῖν ἀληθείας, ὅμως κατὰ τὴν ἀξίαν ἐγίνετο ἡ ὑπὲρ αὐτῶν δίκη· ἀπὸ γὰρ τεσσάρων μυριάδων προσόντων σφίσιν ὀκτακοσίων ἐλάσσονες ἡμίσεων ἐς τὸ στρατόπεδον οἱ βάρβαροι τὸ πρὸς Θερμοπύλαις ἀπεσώθησαν.

(8) Περὶ δὲ τοὺς Ἕλληνας ἐν τῷ αὐτῷ χρόνῳ τοὺς ἐν Θερμοπύλαις συνέβαινεν ἄλλα τοιαῦτα. Ἀτραπός ἐστι διὰ τοῦ ὄρους τῆς Οἴτης, μία μὲν ἡ ὑπὲρ Τραχῖνος ἀπότομός τε τὰ πλείω καὶ ὄρθιος δεινῶς, ἑτέρα δὲ ἡ διὰ τῆς Αἰνιάνων ὁδεῦσαι στρατῷ ῥᾴων, δι´ ἧς καὶ Ὑδάρνης ποτὲ Μῆδος κατὰ νώτου τοῖς περὶ Λεωνίδην ἐπέθετο Ἕλλησι.

(9) Κατὰ ταύτην τὴν ὁδὸν ἐπηγγέλλοντο ἄξειν Βρέννον οἱ Ἡρακλεῶται καὶ οἱ Αἰνιᾶνες, οὐ κακονοίᾳ τῇ ἐς τὸ Ἑλληνικόν, τοὺς δὲ Κελτοὺς ἐκ τῆς χώρας σφίσιν ἀπελθεῖν μηδὲ ἐγκαθημένους φθείρειν περὶ πολλοῦ ποιούμενοι. Καί μοι φαίνεται Πίνδαρος ἀληθῆ καὶ ἐν τῷδε εἰπεῖν, ὃς πάντα τινὰ ὑπὸ κακῶν οἰκείων ἔφη πιέζεσθαι, ἐπὶ δὲ ἀλλοτρίοις κήδεσιν ἀπήμαντον εἶναι.

(10) Τότε δὲ ἡ τῶν Αἰνιάνων καὶ τῶν Ἡρακλεωτῶν ὑπόσχεσις ἐπήγειρε τὸν Βρέννον· καὶ Ἀκιχώριον μὲν κατέλιπεν ἐπὶ τῇ στρατιᾷ, προειπών, ἐπειδὰν περιλάβωσιν αὐτοὶ τὸ Ἑλληνικόν, τηνικαῦτα καὶ ἐκείνοις ἐφόδου καιρὸν εἶναι· ἀπολέξας δὲ αὐτὸς μυριάδας τοῦ στρατοῦ τέσσαρας ἐποιεῖτο τὴν ὁδὸν διὰ τῆς ἀτραποῦ.

(11) Καί πως ἐπ´ ἐκείνης συνέβαινε τῆς ἡμέρας τήν τε ὁμίχλην κατὰ τοῦ ὄρους καταχεῖσθαι πολλὴν καὶ ἀμαυρὸν ὑπ´ αὐτῆς εἶναι τὸν ἥλιον, ὥστε τῶν Φωκέων τοῖς ἔχουσιν ἐπὶ τῇ ἀτραπῷ τὴν φρουρὰν οὐ πρότερον ἐπιόντες οἱ βάρβαροι παρέσχοντο αἴσθησιν πρὶν ἢ πλησίον ἐγεγόνεσαν. Ἐνταῦθα δὲ οἱ μὲν μάχης ἦρχον, οἱ δὲ ἠμύνοντο ἐρρωμένως, τέλος δὲ ἐβιάσθησαν καὶ ἀναχωροῦσιν ἀπὸ τῆς ἀτραποῦ· καταδραμόντες μέντοι παρὰ τοὺς συμμάχους καὶ ἀπαγγείλαντες τὰ παρόντα ἔφθησαν πρὶν ἢ ἀκριβῆ καὶ πανταχόθεν τελέαν γενέσθαι τοῦ Ἑλληνικοῦ τὴν κύκλωσιν.

(12) Ἔνθα δὴ οἱ ἐπὶ τῶν τριήρων Ἀθηναῖοι φθάνουσιν ὑπεξαγαγόντες ἐκ τῶν Θερμοπυλῶν τὸ Ἑλληνικόν· καὶ οἱ μὲν κατὰ τὰς πατρίδας ἕκαστοι τὰς αὑτῶν ἐσκεδάσθησαν,
Ὁ δὲ Βρέννος οὐδένα ἔτι ἐπισχὼν χρόνον, πρὶν ἢ τοὺς ἀπὸ τοῦ στρατοπέδου τοῦ σὺν τῷ Ἀκιχωρίῳ παραγενέσθαι, τὴν ὁδὸν ἐποιεῖτο ἐπὶ τοὺς Δελφούς. Οἱ δὲ καταφεύγουσιν ὑπὸ δείματος ἐπὶ τὸ χρηστήριον· καὶ ὁ θεὸς σφᾶς οὐκ εἴα φοβεῖσθαι, φυλάξειν δὲ αὐτὸς ἐπηγγέλλετο τὰ ἑαυτοῦ.

(13) Οἱ δὲ ἀφικόμενοι τιμωρεῖν τῷ θεῷ τοσοίδε ἐγένοντο Ἑλλήνων· Φωκεῖς μὲν ἀπὸ τῶν πόλεων πασῶν, ἐκ δὲ Ἀμφίσσης ὁπλῖται τετρακόσιοι, παρὰ δὲ Αἰτωλῶν ὀλίγοι μέν τινες αὐτίκα, ὅτε ἐπύθοντο ἐς τὸ πρόσω χωροῦντας τοὺς βαρβάρους, διακοσίους δὲ καὶ χιλίους Φιλόμηλος ἤγαγεν ὕστερον. Τὸ δὲ μάλιστα ἐν ἀκμῇ τῶν Αἰτωλῶν ἐτράπετο ἐπὶ τὴν μετὰ τοῦ Ἀκιχωρίου στρατιάν, καὶ μάχης μὲν οὐκ ἦρχον, ὁδευόντων δὲ ἐπέκειντο ἀεὶ τοῖς ἐσχάτοις ἁρπάζοντές τε τὰ τῶν σκευαγωγούντων καὶ αὐτοὺς τοὺς ἄνδρας φονεύοντες· καὶ ἡ πορεία κατὰ ταύτην μάλιστα ἐγίνετό σφισι βραδεῖα τὴν αἰτίαν. Κατέλιπε δὲ καὶ περὶ τὴν Ἡράκλειαν ὁ Ἀκιχώριος μοῖραν, οἳ ἔμελλον φρουρήσειν τὰ ἐπὶ τοῦ στρατοπέδου χρήματα.
[23]

(1) Βρέννῳ δὲ καὶ τῇ στρατιᾷ τῶν τε Ἑλλήνων οἱ ἐς Δελφοὺς ἀθροισθέντες ἀντετάξαντο, καὶ τοῖς βαρβάροις ἀντεσήμαινε τὰ ἐκ τοῦ θεοῦ ταχύ τε καὶ ὧν ἴσμεν φανερώτατα. Ἥ τε γὰρ γῆ πᾶσα, ὅσην ἐπεῖχεν ἡ τῶν Γαλατῶν στρατιά, βιαίως καὶ ἐπὶ πλεῖστον ἐσείετο τῆς ἡμέρας, βρονταί τε καὶ κεραυνοὶ συνεχεῖς ἐγίνοντο·

(2) καὶ οἱ μὲν ἐξέπληττόν τε τοὺς Κελτοὺς καὶ δέχεσθαι τοῖς ὠσὶ τὰ παραγγελλόμενα ἐκώλυον, τὰ δὲ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ οὐκ ἐς ὅντινα κατασκήψαι μόνον ἀλλὰ καὶ τοὺς πλησίον καὶ αὐτοὺς ὁμοίως καὶ τὰ ὅπλα ἐξῆπτε. Τά τε τῶν ἡρώων τηνικαῦτά σφισιν ἐφάνη φάσματα, ὁ Ὑπέροχος καὶ ὁ Λαόδοκός τε καὶ Πύρρος· οἱ δὲ καὶ τέταρτον Φύλακον ἐπιχώριον Δελφοῖς ἀπαριθμοῦσιν ἥρωα.

(3) Ἀπέθανον δὲ καὶ αὐτῶν παρὰ τὸ ἔργον τῶν Φωκέων ἄλλοι τε ἀριθμὸν πολλοὶ καὶ Ἀλεξίμαχος, ὃς ἐν τῇ μάχῃ ταύτῃ μάλιστα Ἑλλήνων ἡλικίας τε τῷ ἀκμάζοντι καὶ ἰσχύι σώματος καὶ τῷ ἐρρωμένῳ τοῦ θυμοῦ κατεχρήσατο ἐς τῶν βαρβάρων τὸν φόνον· Φωκεῖς δὲ εἰκόνα τοῦ Ἀλεξιμάχου ποιησάμενοι ἀπέστειλαν τῷ Ἀπόλλωνι ἐς Δελφούς.

(4) Τοιούτοις μὲν οἱ βάρβαροι παρὰ πᾶσαν τὴν ἡμέραν παθήμασί τε καὶ ἐκπλήξει συνείχοντο· τὰ δὲ ἐν τῇ νυκτὶ πολλῷ σφᾶς ἔμελλεν ἀλγεινότερα ἐπιλήψεσθαι. Ῥῖγός τε γὰρ ἰσχυρὸν καὶ νιφετὸς ἦν ὁμοῦ τῷ ῥίγει, πέτραι τε ἀπολισθάνουσαι τοῦ Παρνασσοῦ μεγάλαι καὶ κρημνοὶ καταρρηγνύμενοι σκοπὸν τοὺς βαρβάρους εἶχον, καὶ αὐτοῖς οὐ κατὰ ἕνα ἢ δύο ἀλλὰ κατὰ τριάκοντα καὶ ἔτι πλείοσιν, ὡς ἕκαστοι ἐν τῷ αὐτῷ φρουροῦντες ἢ καὶ ἀναπαυόμενοι τύχοιεν, ἀθρόοις ἡ ἀπώλεια ἐγένετο ὑπὸ τῆς ἐμβολῆς τῶν κρημνῶν.

(5) Ἅμα δὲ τῷ ἡλίῳ ἀνίσχοντι οἱ Ἕλληνες ἐπῄεσάν σφισιν ἐκ τῶν Δελφῶν, οἱ μὲν ἄλλοι τὴν ἐπὶ τὸ στράτευμα εὐθεῖαν, οἱ Φωκεῖς δὲ ἅτε καὶ μᾶλλον ἔχοντες τῶν χωρίων ἐμπείρως κατέβησάν τε διὰ τῆς χιόνος κατὰ τὰ ἀπότομα τοῦ Παρνασσοῦ καὶ ἔλαθον κατὰ νώτου γενόμενοι τοῖς Κελτοῖς, ἠκόντιζόν τε ἐς αὐτοὺς καὶ ἐτόξευον σὺν οὐδενὶ ἀπὸ τῶν βαρβάρων δείματι.

(6) Οἱ δὲ ἀρχομένης μὲν τῆς μάχης, καὶ μάλιστα οἱ περὶ τὸν Βρέννον - οὗτοι δὲ μήκιστοί τε ἦσαν καὶ ἀλκιμώτατοι τῶν Γαλατῶν - τότε μὲν ὑπὸ προθυμίας ἔτι ἀντεῖχον βαλλόμενοί τε πανταχόθεν καὶ οὐχ ἧσσον ὑπὸ τοῦ ῥίγους, μάλιστα οἱ τραυματίαι, ταλαιπωροῦντες· ὡς δὲ καὶ ὁ Βρέννος ἔλαβε τραύματα, ἐκεῖνον μὲν λιποψυχήσαντα ἐκκομίζουσιν ἐκ τῆς μάχης, οἱ δὲ βάρβαροι πανταχόθεν σφίσιν ἐγκειμένων τῶν Ἑλλήνων ὑπέφευγόν τε ἄκοντες καὶ ἑαυτῶν τοὺς ἀδυνάτους διὰ τραύματα ἕπεσθαι καὶ ἀρρωστίαν φονεύουσιν.

(7) Καὶ οἱ μὲν ἐστρατοπεδεύσαντο ἔνθα νὺξ κατελάμβανεν ἀναχωροῦντας, ἐν δὲ τῇ νυκτὶ φόβος σφίσιν ἐμπίπτει Πανικός· τὰ γὰρ ἀπὸ αἰτίας οὐδεμιᾶς δείματα ἐκ τούτου φασὶ γίνεσθαι. Ἐνέπεσε μὲν ἐς τὸ στράτευμα ἡ ταραχὴ περὶ βαθεῖαν τὴν ἑσπέραν, καὶ ὀλίγοι τὸ κατ´ ἀρχὰς ἐγένοντο οἱ παραχθέντες ἐκ τοῦ νοῦ, ἐδόξαζόν τε οὗτοι κτύπου τε ἐπελαυνομένων ἵππων καὶ ἐφόδου πολεμίων αἰσθάνεσθαι· μετὰ δὲ οὐ πολὺ καὶ ἐς ἅπαντας διέδρα ἡ ἄγνοια.

(8) Ἀναλαβόντες οὖν τὰ ὅπλα καὶ διαστάντες ἔκτεινόν τε ἀλλήλους καὶ ἀνὰ μέρος ἐκτείνοντο, οὔτε γλώσσης τῆς ἐπιχωρίου συνιέντες οὔτε τὰς ἀλλήλων μορφὰς οὔτε τῶν θυρεῶν καθορῶντες τὰ σχήματα· ἀλλὰ ἀμφοτέραις ταῖς τάξεσιν ὁμοίως ὑπὸ τῆς ἐν τῷ παρόντι ἀγνοίας οἵ τε ἄνδρες οἱ ἀνθεστηκότες εἶναί σφισιν Ἕλληνες καὶ αὐτοὶ καὶ τὰ ὅπλα ἐφαίνοντο καὶ Ἑλλάδα ἀφιέναι τὴν φωνήν, ἥ τε ἐκ τοῦ θεοῦ μανία πλεῖστον ἐξειργάσατο ὑπ´ ἀλλήλων τοῖς Γαλάταις τὸν φόνον.

(9) Τῶν δὲ Φωκέων ὅσοι κατελίποντο κατὰ τοὺς ἀγροὺς φυλακῆς βοσκημάτων ἕνεκα, πρῶτοί τε ᾔσθοντο καὶ ἀπαγγέλλουσι τοῖς Ἕλλησι τὰ ἐν τῇ νυκτὶ κατασχόντα τοὺς βαρβάρους. Ἀναθαρσήσαντες δὲ οἱ Φωκεῖς προθυμότερον ἔτι ἐνέκειντο τοῖς Κελτοῖς· διὰ φυλακῆς τε πλείονος τὰς ἐπαύλεις ἐποιοῦντο καὶ τὰ ἐς βίου χρείαν οὐ περιεώρων σφᾶς ἐκ τῆς χώρας ἀμαχεὶ λαμβάνοντας, ἐγεγόνει τε αὐτίκα τοῖς Γαλάταις διὰ παντὸς τοῦ στρατοῦ καὶ σίτου καὶ ὅσα ἐς τροφὴν ἄλλα ἔνδεια ἰσχυρά.

(10) Πλῆθος δὲ τὸ ἐν τῇ Φωκίδι αὐτῶν ἀναλωθέν, ὀλίγῳ μὲν ἑξακισχιλίων ἐλάσσονες οἱ ἐν ταῖς μάχαις, οἱ δ´ ἐν τῇ χειμερίῳ διαφθαρέντες νυκτὶ καὶ ὕστερον οἱ ἐν τῷ Πανικῷ δείματι ἐγένοντο ὑπὲρ τοὺς μυρίους, τοσοῦτοι δὲ ἄλλοι καὶ ὑπὸ τοῦ λιμοῦ.

(11) Ἀθηναίων δὲ ἄνδρες ἐπισκεψόμενοι μὲν ἀφίκοντο ἐν Δελφοῖς· τότε δὲ ἐπανήκοντες τά τε ἄλλα ἤγγελλον ὁποῖα συμβεβήκει τοῖς βαρβάροις καὶ τὰ ἐκ τοῦ θεοῦ κατειληφότα. Οἱ δὲ αὐτοί τε ἐξεστρατεύοντο καὶ ὡς τὴν Βοιωτίαν διώδευον οἱ Βοιωτοί σφισιν ἀνεμίχθησαν· οὕτω δὴ ἀμφότεροι τοῖς βαρβάροις ἐπακολουθοῦντες ἐλόχων τε καὶ ἔκτεινον τοὺς ἀεὶ ἐσχάτους.

(12) Τοῖς δὲ φεύγουσιν ὁμοῦ τῷ Βρέννῳ καὶ οἱ περὶ τὸν Ἀκιχώριον ἐν τῇ προτέρᾳ νυκτὶ ἀνεμίχθησαν· βραδεῖαν γὰρ τὴν πορείαν ἐποίησάν σφισιν οἱ Αἰτωλοὶ τοῖς τε ἀκοντίοις ἐς αὐτοὺς ἀφειδέστερον καὶ ὅτῳ τύχοιεν καὶ ἄλλῳ χρώμενοι, ὥστε ἐς τὸ στρατόπεδον τὸ πρὸς τῇ Ἡρακλείᾳ μοῖρα οὐ πολλὴ διέφυγεν ἐξ αὐτῶν. Τῷ δὲ Βρέννῳ κατὰ μὲν τὰ τραύματα ἐλείπετο ἔτι σωτηρίας ἐλπίς· τῶν δὲ πολιτῶν φόβῳ φασὶν αὐτὸν καὶ τῇ αἰδοῖ πλέον, ἅτε τῶν ἐν τῇ Ἑλλάδι κακῶν αἴτιον, ἑκουσίως ἀφεῖναι τὴν ψυχὴν ἀκράτου πίνοντα τοῦ οἴνου.

(13) Καὶ τὸ ἀπὸ τούτου δὲ οἱ βάρβαροι μέχρι μὲν τοῦ Σπερχειοῦ χαλεπῶς ἐκομίσθησαν, τῶν Αἰτωλῶν βιαίως σφίσιν ἐγκειμένων· ὡς δὲ ἀφίκοντο ἐπὶ τὸν Σπερχειόν, οἱ ἐντεῦθεν ὑποκαθήμενοι Θεσσαλοὶ καὶ οἱ Μαλιεῖς ἐνεφορήθησαν οὕτω σφῶν ὡς μηδένα οἴκαδε ἀποσωθῆναι.

(14) Ἐγένετο δὲ τῶν Κελτῶν στρατεία τε ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα καὶ ἡ ἀπώλεια Ἀναξικράτους Ἀθήνῃσιν ἄρχοντος, δευτέρῳ δὲ ἔτει τῆς πέμπτης ὀλυμπιάδος ἐπὶ εἴκοσι καὶ ἑκατόν, ἣν Λάδας Αἰγιεὺς ἐνίκα στάδιον· τῷ δὲ ἔτει τῷ ἐφεξῆς Δημοκλέους Ἀθήνῃσιν ἄρχοντος, οἱ δὲ αὖθις ἐς τὴν Ἀσίαν διαβαίνουσιν οἱ Κελτοί.

[Παυσανίου Ελλάδος Περιήγησης: Φωκικά, Λοκρών Οζόλων]

...και για μεταφρασμένο στα νεοελληνικά κείμενο διαβάστε εδώ:

Η Γαλατική εκστρατεία του 279 π.Χ.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΚΕ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΑΙΟΛΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΕΛΙΟΥ!

Ερώτηση προς τους Yπουργούς Υποδομών, Περιβάλλοντος και Οικονομίας αναφορικά με την κατασκευή Αιολικού Πάρκου στο Σέλι κατέθεσαν οι Βουλευτές του ΚΚΕ Άγγελος Τζέκης Γιάννης Ζιώγας και Σοφία Καλαντίδου.

Η ερώτηση αναφέρει τα παρακάτω:

«Σοβαρές αντιδράσεις προκαλεί η δημιουργία Αιολικού Πάρκου από την ισπανική πολυεθνική «Acciona» στο όρος Σέλι του Νομού Ημαθίας. Η συγκεκριμένη μοναδικού φυσικού κάλλους περιοχή,είναι χώρος αναψυχής για το λαό της περιοχής, συγκεντρώνει δεκάδες ερασιτέχνες και επαγγελματίες ορειβάτες, ενώ αποτελεί και καταφύγιο για την σπάνια πανίδα της περιοχής.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη αποτελεί ένα ακόμα βήμα την είσοδο του ιδιωτικού κεφαλαίου στον «απελευθερωμένο» τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και ιδιαίτερα όσον αφορά τις επενδύσεις αξιοποίησης της αιολικής ενέργειας. Πλήθος ιδιωτικών ομίλων(μεταξύ των οποίων και η ισπανική πολυεθνική «Acciona»), σπεύδουν να εκμεταλλευθούν την ευκαιρία και καταθέτουν αιτήσεις για χορήγηση σχετικών αδειών, με μοναδικό κριτήριο την κρατική διασφάλιση της υψηλής κερδοφορίας τους.

Η προστασία του περιβάλλοντος, το κόστος ηλεκτροπαραγωγής, η επίδραση στην επιβάρυνση της λαϊκής κατανάλωσης και στην πορεία άλλων τομέων οικονομικής δραστηριότητας κάθε περιοχής και γενικότερα η ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών, θυσιάζονται από την Κυβέρνηση, στο βωμό των συμφερόντων των ιδιωτικών επιχειρηματικών ομίλων. Η Ευρωπαϊκή και διεθνής εμπειρία για εγκατάσταση ανάλογων πάρκων μέσα στη θάλασσα και μακριά από τον αιγιαλό και η εμπειρία για το κόστος της κιλοβατώρας δεν πρέπει να παρακάμπτονται.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι η εταιρία επικαλείται τους νόμους και τις συμβάσεις που υπόγραψαν οι κυβερνήσεις της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, τις θετικές γνωμοδοτήσεις και αδειοδοτήσεις από τη Νομαρχία και το Δασαρχείο. Οι κυβερνήσεις της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, η ΕΕ με τις οδηγίες της, έχουν δημιουργήσει όλο το νομικό πλαίσιο για να αφήνουν ασύδοτη την πολυεθνική να λυμαίνεται την περιοχή και το κρατικό χρήμα. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της απελευθέρωσης-ιδιωτικοποίησης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, της εμπορευματοποίησης της γης και των δασών, των ιδεολογημάτων για «πράσινη οικονομία» με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).

Θεωρώντας ότι αποτελεί αναγκαιότητα η δημιουργία ενός Ενιαίου αποκλειστικά Δημόσιου φορέα παραγωγής ενέργειας που με βάση τον κεντρικό σχεδιασμό θα υπηρετεί τις λαϊκές ανάγκες και δεν θα λειτουργεί με γνώμονα το κέρδος των επιχειρηματικών ομίλων με λαϊκή περιουσία τα δάση, τη γη και τους ορεινούς όγκους.

ΕΡΩΤΩΝΤΑΙ οι κ.κ. Υπουργοί εάν η κυβέρνηση θα σταματήσει την παραχώρηση του όρους Σέλι στην ισπανική πολυεθνική για τη δημιουργία Αιολικού Πάρκου.»

Αναδημοσίευση από εδώ: ΧΡΟΝΙΚΑ: ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΚΕ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΑΙΟΛΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΕΛΙΟΥ

ΥΓ) Μήπως είναι η ώρα να πάρει παρόμοια πρωτοβουλία και ο βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας του ΚΚΕ κ. Νίκος Μωραΐτης, ενάντια στην καταστροφή των παρθένων Αιτωλικών Βουνών από τους Μεγαλοεργαλάβους; Το ερώτημα δεν το θεωρούμε καθόλου ρητορικό, και ελπίζουμε ότι από πλευράς του η απάντηση θα έρθει με «πράξεις και δράσεις» και όχι μόνο με λόγια, καθώς ο συνεπώνυμός του, κοινός μας συμπατριώτης και νυν υφυπουργός Περιβάλλοντος κ. Μωραΐτης Θάνος έχει παραδώσει τα βουνά της Ναυπακτίας στην βορά της ΤΕΡΝΑ και της ΘΕΜΕΛΗ!( Διαβάστε και εδώ: Τα Βουνά μας καταστρέφονται! )

Ολες αυτές οι θυσίες για... 0,3%;

Γράφει ο Γιώργος Δελαστίκ.

Παντελώς αδιάφοροι αποδείχθηκαν χθες οι κερδοσκόποι απέναντι στις αβάσιμες θεωρίες περί «μαξιλαριού προστασίας», που δήθεν προσέφεραν στην ελληνική οικονομία οι ηγέτες της ευρωζώνης, με την κάκιστη για τη χώρα μας απόφαση που υιοθέτησαν την Πέμπτη στις Βρυξέλλες. Ψυχρολουσία περίμενε την κυβέρνηση Παπανδρέου καθώς απευθύνθηκε στις αγορές για να δανειστεί εκδίδοντας επταετές ομόλογο. Το επιτόκιο διαμορφώθηκε μετά βίας στο 5,9% και η προσφορά αγοραστών ήταν κατά πολύ μικρότερη από τις δύο προηγούμενες φορές: η κυβέρνηση ζητούσε 5 δισεκατομμύρια ευρώ και προσφέρθηκαν μόλις 7 δισεκατομμύρια, ενώ τον Ιανουάριο η προσφορά ήταν πενταπλάσια και τον Μάρτιο τριπλάσια (5ετές και 10ετές ομόλογο αντιστοίχως).
Αποδείχθηκαν έτσι φρούδες οι ελπίδες ότι η λαίλαπα αντεργατικών και φορολογικών μέτρων και η απόφαση των «16» της Ευρωζώνης θα οδηγούσαν σε άξια λόγου αποκλιμάκωση των επιτοκίων με τα οποία δανείζεται η χώρα μας. Δυστυχώς, τίποτα τέτοιο δεν έγινε. Ας μην κρυβόμαστε. Το επιτόκιο 5,9% είναι αποκαρδιωτικό. Αδικαιολόγητα υψηλό από οικονομική πλευρά. Απέχει 2,15% από το αντίστοιχο 3,75% το επταετών ομολόγων της Γερμανίας και της Γαλλίας, ενώ ακόμη και τα 7ετή ομόλογα της Πορτογαλίας, της χώρας που είναι στη χειρότερη κατάσταση μετά την Ελλάδα, δόθηκαν με επιτόκιο 4,35%, μόλις 0,6% περισσότερο από της Γερμανίας.
Οσον αφορά δε τα 7ετή ομόλογα της Ισπανίας -χώρα που έχει έλλειμμα 11,4% έναντι του 12,7% της Ελλάδας- αυτά εκδόθηκαν με επιτόκιο 3,8%. Μόνο... 0,05% περισσότερο από τα γερμανικά! Ανθρακες ο θησαυρός, λοιπόν. Υποστηρίζαμε χθες ότι «οι ηγέτες της ευρωζώνης έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να ενθαρρύνουν τους... κερδοσκόπους, αποφασίζοντας ότι ούτε τα κράτη της ΕΕ θα μας δανείσουν ποτέ με το μέσο επιτόκιο της Ευρωζώνης».
Δυστυχώς, το επιτόκιο με το οποίο υποχρεώθηκε να δανειστεί η κυβέρνηση δικαίωσε την εκτίμηση αυτή.
Υποστηρίζαμε επίσης ότι η εξαιρετικά ευνοϊκή για τις ευρωπαϊκές και ακόμη περισσότερο για τις ελληνικές τράπεζες απόφαση Τρισέ «δεν έχει καμία απολύτως οργανική σχέση με το κρισιμότατο σήμερα για την ελληνική κυβέρνηση ζήτημα, με τι επιτόκιο θα δανείζεται». Το 5,9% επιβεβαίωσε, δυστυχώς, την ορθότητα και αυτής της εκτίμησης.
Το ζήτημα δεν είναι όμως η ορθότητα της μιας ή της άλλης άποψης. Εδώ ανακύπτει άλλο, πολύ σοβαρότερο, ζήτημα πολιτικού χαρακτήρα.
Στα τέλη Ιανουαρίου, χωρίς η κυβέρνηση Παπανδρέου να έχει εξαγγείλει κανένα από τα σφοδρότατα αντεργατικά και αντιλαϊκά μέτρα που έχει υιοθετήσει σήμερα, εν μέσω θύελλας κερδοσκοπικών επιθέσεων εναντίον της χώρας μας είχε βγει να δανειστεί. Μόλις 5 δισεκατομμύρια ευρώ ζητούσε, αλλά περίπου 25 δισεκατομμύρια ευρώ της προσφέρθηκαν μέσα σε τρεις ώρες, με επιτόκιο 6,2%.
Στο δίμηνο που μεσολάβησε, το διεθνές κύρος της χώρας καταρρακώθηκε σε απίστευτο βαθμό. Το εισόδημα μεγάλου μέρους του ελληνικού λαού υφίσταται βίαιη μείωση. Ολος ο ελληνικός λαός φτωχαίνει εξαιτίας της κυβερνητικής πολιτικής. Αυξάνουν τα όρια συνταξιοδότησης και μειώνονται οι συντάξεις. Ταμεία απειλούνται με κατάρρευση καθώς κατά δεκάδες χιλιάδες τρέχουν πανικόβλητες να συνταξιοδοτηθούν οι γυναίκες δημόσιοι υπάλληλοι. Η χώρα κυλάει σε κατάσταση κατάθλιψης και μιζέριας.
Ολα αυτά γίνονται για να πέσει το επιτόκιο δανεισμού κατά... 0,3%; Χίλιες φορές προτιμότερο οι κυβερνητικοί φωστήρες να είχαν πάρει και τα 25 δισεκατομμύρια ευρώ που τους προσφέρθηκαν τον Ιανουάριο, να είχαμε έτσι ξεμπλέξει με το κρίσιμο σημείο του φετινού δανεισμού (κάλυψη των 20 και κάτι δισεκατομμυρίων των τοκοχρεολυσίων Απρίλη - Μάη) και η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ να μην είχε υποχρεωθεί να πουλήσει τη σοσιαλιστική ψυχή της στον δεξιό διάβολο της νεοφιλελεύθερης ΕΕ!
Να μην είχε πάρει κανένα από τα αντεργατικά μέτρα. Μόνο εκείνα για την πάταξη της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς, με τα οποία συμφωνεί η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων.
Γιατί όμως δεν πήρε τα 25 δισεκατομμύρια τον Ιανουάριο και άρχισε αυτή την ανόητη ιστορία με την προσφυγή στο ΔΝΤ που αποδείχθηκε μπούμερανγκ;

Μόνο από πολιτική ανικανότητα ορθής εκτίμησης της κατάστασης;

Μήπως πρέπει να ευχηθούμε να ήταν μόνο αυτό;

Τι να πει κανείς...

Αποτυχία! Ανάγκη αλλαγής της πολιτικής!
Παταγώδη αποτυχία σημείωσε η πολιτική της κυβέρνησης στον οικονομικό τομέα, αναφορικά με τον δανεισμό του κράτους. Η πολιτική της τυφλής υπακοής της κυβέρνησης Παπανδρέου στις απαιτήσεις της Μέρκελ και της Κομισιόν αποδείχθηκε πέραν πάσης αμφιβολίας ότι δεν συνεπιφέρει τίποτα θετικό για τη χώρα και τον λαό μας. Μας οδηγεί στη μιζέρια. Αυτή η πολιτική πρέπει να αλλάξει αμέσως. Με άλλο πρόγραμμα εξελέγη το ΠΑΣΟΚ. Με ένα πρόγραμμα που έδινε ελπίδες για καλύτερο μέλλον σε ευρύτατες μάζες ψηφοφόρων, όπως απέδειξε το εκλογικό αποτέλεσμα. Ο Γ. Παπανδρέου εγκατέλειψε το πρόγραμμά του, υποκύπτοντας σε πιέσεις συντηρητικών κύκλων. Αυτή η υποχώρησή του αποδεικνύεται καταστροφική.

Κρίση και περιβάλλον.

του ΤΑΚΗ ΚΑΜΠΥΛΗ.

Πολύ γρήγορα δεν κατακάθισε η αύρα της Κοπεγχάγης; Πολύ σύντομα δεν ξαναγύρισε ο καθένας στον τόπο του, στα ζητήματά του; Η υποχώρηση του θέματος της κλιματικής αλλαγής από τη δημόσια ατζέντα είναι εμφανής. Σταμάτησε να συγκινεί; Σημαντικές μεγάλες πρωτοβουλίες σε διεθνές επίπεδο δεν έχουν καταγραφεί, ώστε να διατηρηθεί ψηλά ο δείκτης ευαισθησίας. Το αντίθετο έχει συμβεί! Μερικές ακραίες προβλέψεις π.χ. για το τέλος του παγετώνα στα Ιμαλάια ή μερικές «άκομψες» παρεμβάσεις στην εσωτερική αλληλογραφία ερευνητών του Πανεπιστημίου East Anglia έδειξαν πως είμαστε μπροστά σε μια, ακόμη μικρή, κρίση αξιοπιστίας των περιβαλλοντικών δογμάτων. Η οικονομική κρίση αναμφίβολα θα δυσκολέψει τα πράγματα, αφού φαίνεται πως στις περισσότερες χώρες το περιβάλλον έχει υποχωρήσει στην κλίμακα προτεραιοτήτων σε σχέση με τη μετανάστευση ή με την εργασιακή και οικονομική ανασφάλεια.
«Η οικολογία είναι προνόμιο των χορτάτων», έλεγαν στα τέλη του '70 όσοι με καχυποψία έβλεπαν το τότε περιβαλλοντικό τσουνάμι. Ακόμη και σήμερα πολλοί έχουν την αντίληψη πως η ενασχόληση με το περιβάλλον είναι ζήτημα αποκλειστικά των προηγμένων οικονομιών - κοινωνιών, ότι είναι το «παντεσπάνι» του σύγχρονου lifestyle. Η αλήθεια είναι πως, μετά την Κοπεγχάγη, μεγάλες οικολογικές πρωτοβουλίες δεν έχουν ανακοινωθεί, ενώ, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρωζώνη, οι «μετα-τοξικές» συνθήκες ανατρέπουν τις οικολογικές προτεραιότητες. Η διασφάλιση των «κεκτημένων», η αγωνία για την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, οι συνθήκες περίθαλψης, τα κύματα των μεταναστών είναι τα νέα ερωτήματα που θέτει η κρίση. Το περιβάλλον υποχωρεί και θα υποχωρεί από το χώρο που είχε στη δημόσια ατζέντα, όχι μόνο στις φτωχές, αλλά και στις πλούσιες χώρες. Στις τελευταίες, λένε χαιρέκακα οι κακές γλώσσες, η αγωνία για το κλίμα θα υποχωρεί αντιστρόφως ανάλογα με την αύξηση της φωτοβολταϊκής ισχύος της Κίνας. Σε λίγο, κάθε δανέζικη ανεμογεννήτρια και κάθε γερμανικό φωτοβολταϊκό θα κατασκευάζεται στην Κίνα. Τον προδότη πολλοί εμίσησαν, την προδοσία ουδείς…

ΑΧΕΛΩΟΣ.

Ἀχελῷος ποταμός ἐστι τῆς Αἰτωλίας· ἐκαλεῖτο δὲ πρότερον Θέστιος δι´ αἰτίαν τοιαύτην. Θέστιος, Ἄρεως καὶ Πεισιδίκης παῖς, διά τινα περίστασιν οὐ κιακὴν ἀποδημήσας εἰς Σικυῶνα καὶ ἱκανὸν χρόνον διατρίψας, ὑπέστρεψεν εἰς τὸ πατρῷον ἔδαφος· εὑρὼν δὲ τὸν υἱὸν Καλυδῶνα μετὰ τῆς μητρὸς ἀναπαυόμενον καὶ μοιχὸν εἶναι δόξας, κατ´ ἄγνοιαν ἐγονοκτόνησε· τῆς δὲ ἀνελπίστου πράξεως αὐτόπτης γενόμενος, ἑαυτὸν ἔρριψεν εἰς ποταμὸν Ἄξενον, ὃς ἀπ´ αὐτοῦ Θέστιος μετωνομάσθη. Προσηγορεύθη δὲ Ἀχελῷος ἀπὸ τοιαύτης αἰτίας. Ἀχελῷος, Ὠκεανοῦ καὶ Ναΐδος νύμφης παῖς, τῇ θυγατρὶ Κλητορίᾳ κατ´ ἄγνοιαν συν ερχόμενος καὶ ἀθυμίᾳ συσχεθεὶς, ἑαυτὸν ἔβαλεν εἰς ποταμὸν Θέστιον, ὃς ἀπ´ αὐτοῦ Ἀχελῷος μετωνομάσθη.
Γεννᾶται δ´ ἐν τῷ ποταμῷ τούτῳ βοτάνη ζάκλον καλουμένη, παρόμοιος ἐρίῳ. Ταύτην τρίψας ἂν εἰς οἶνον βάλῃς, ὕδωρ γίνεται καὶ τὴν μὲν ὀσμὴν ἔχει, τὴν δὲ δύναμιν οὐκ ἔχει.
Εὑρίσκεται δὲ [ἐν αὐτῷ] καὶ λίθος πελιδνὸς τῷ χρώματι, λινουργὸς καλούμενος ἀπὸ τοῦ συγκυρήματος· ἐὰν γὰρ βάλῃς αὐτὸν εἰς ὀθόνιον, δι´ ἔρωτος ἕνωσιν τὸ σχῆμα λαμβάνει καὶ ἄργιον * γίνεται, καθὼς ἱστορεῖ Ἀντισθένης ἐν γʹ Μελεαγρίδος. Μέμνηται δὲ τούτων ἀκριβέστερον Διοκλῆς ὁ Ῥόδιος ἐν τοῖς Αἰτωλικοῖς.
Παράκειται δὲ αὐτῷ ὄρος Καλυδὼν καλούμενον, τὴν προσηγορίαν εἰληφὸς ἀπὸ Καλυδῶνος, τοῦ Ἄρεως καὶ Ἀστυνόμης παιδός. Οὗτος γὰρ κατ´ ἄγνοιαν λουομένην ἰδὼν Ἄρτεμιν, τὴν μορφὴν τοῦ σώματος μετέβαλεν εἰς πέτραν· κατὰ δὲ πρόνοιαν θεῶν τὸ ὄρος καλούμενον Γυρὸν ἀπ´ αὐτοῦ Καλυδὼν μετωνομάσθη.
Γεννᾶται δ´ ἐν αὐτῷ βοτάνη μύωψ προσαγορευομένη· ἣν ἐάν τις εἰς ὕδωρ βαλὼν νίψηται τὸ πρόσωπον, ἀποβάλλει τὴν ὅρασιν, Ἄρτεμιν δὲ ἐξιλασάμενος ἀνακτᾶται τὸ φῶς, καθὼς ἱστορεῖ Δέρκυλλος ἐν γʹ Αἰτωλικῶν.

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ: ΠΕΡΙ ΠΟΤΑΜΩΝ ΚΑΙ ΟΡΩΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΝ ΑΥΤΟΙΣ ΕΥΡΙΣΚΟΜΕΝΩΝ.

Λυκόρμας ή Εύηνος.

Λυκόρμας ποταμός ἐστιν Αἰτωλίας· μετωνομάσθη δ´ Εὔηνος δι´ αἰτίαν τοιαύτην. Ἴδας, ὁ Ἀφαρέως παῖς, δι´ ἐρωτικὴν ἐπιθυμίαν Μάρπησσαν ἁρπάσας, ἀπήνεγκεν εἰς Πλεύρωνα. Κατηχηθεὶς δὲ περὶ τῶν συμβεβηκότων ὁ Εὔηνος, ἐπεδίωκεν τὸν ἐπίβουλον τῆς ἰδίας θυγατρός· γενόμενος δὲ κατὰ Λυκόρμαν καὶ τῆς συλλήψεως ἀπελπίσας, ἑαυτὸν εἰς ποταμὸν ἔβαλεν, ὃς ἀπ´ αὐτοῦ Εὔηνος μετωνομάσθη.
Γεννᾶται δ´ ἐν αὐτῷ βοτάνη [σάρισα προσαγορευομένη], λόγχῃ παρόμοιος, ποιοῦσα πρὸς ἀμβλυωπίας ἄριστα, [καθὼς ἱστορεῖ Ἀρχέλαος ἐν αʹ περὶ Ποταμῶν.]
Παράκειται δὲ αὐτῷ ὄρος Μύηνον καλούμενον ἀπὸ Μυήνου, τοῦ Τελέστορος καὶ Ἀλφεσιβοίας παιδός. Οὗτος γὰρ ὑπὸ τῆς μητρυιᾶς φιλούμενος καὶ μὴ θέλων μιαίνειν τὴν κοίτην τοῦ γεννήσαντος, εἰς Ἄλφιον ὄρος ἀνεχώρησεν. Τελέστωρ δὲ τῷ ζήλῳ τῆς γυναικὸς συσσχηματισθεὶς, [εἰς] τὴν ἐρημίαν μετὰ τῶν δορυφόρων κατὰ τοῦ τέκνου ληψόμενος ἐδίωκεν. Μύηνος δὲ φθάσας τοῦ πατρὸς τὰς ἀπειλὰς κατεκρήμνισεν ἑαυτόν. Τὸ δ´ ὄρος κατὰ πρόνοιαν θεῶν ἀπ´ αὐτοῦ Μύηνον μετωνομάσθη.
Γεννᾶται δ´ ἐν αὐτῷ λευκόϊον ἄνθος, ὃ μητρυιᾶς ὀνομασθείσης μαραίνεται, καθὼς ἱστορεῖ Δέρκυλλος ἐν γʹ περὶ Ὀρῶν.

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ: ΠΕΡΙ ΠΟΤΑΜΩΝ ΚΑΙ ΟΡΩΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΝ ΑΥΤΟΙΣ ΕΥΡΙΣΚΟΜΕΝΩΝ.

Και νέο ΟΧΙ από κατοίκους στην κατασκευή φράγματος στον Καρπενησιώτη!

Διαβάζουμε στον "Ευρυτανικό Παλμό":
Όλο και περισσότεροι είναι οι φορείς στην Ευρυτανία που δηλώνουν την αντίθεσή τους στην κατασκευή Υδροηλεκτρικών φραγμάτων στο τόπο μας. Χθες το απόγευμα πάνω από 100 κάτοικοι των Δήμων Ποταμιάς και Καρπενησίου αλλά και εκπρόσωποι περιβαλλοντολογικών οργανώσεων, βρέθηκαν στην τοποθεσία «ΠΑΤΗΜΑΤΑ», στον Καρπενησιώτη ποταμό, που θα κατασκευαστεί ένα μικρό Υδροηλεκτρικό φράγμα, όπου και εξέφρασαν την έντονη αντίθεσή τους στην κατασκευή αυτού του έργου σε ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα. Στο ίδιο χώρο, είχε πάει ο Δήμαρχος Γιάννης Ίβρος και το Δημοτικό Συμβούλιο καθώς και εκπρόσωποι της Εταιρείας για να δουν από κοντά που θα γίνει το φράγμα. Στη συνέχεια μετακινήθηκαν στο Δημαρχείο, όπου έγινε ενημέρωση από την Εταιρεία στο Δ.Σ. για το φλέγον αυτό ζήτημα κεκλεισμένων όμως των θυρών.

Στην άλλη εφημερίδα της Ευρυτανίας, τα "Ευρυτανικά Νέα" διαβάζουμε ...

ότι για την κατασκευή του συγκεκριμένου υδροηλεκτρικού, προ μηνός περίπου, το Δημοτικό συμβούλιο Ποταμιάς εισηγήθηκε κατά πλειοψηφία αρνητικά. Χθες, ωστόσο, η εταιρεία επανήλθε με νέο αίτημα και ζήτησε να παρουσιάσει νεότερα στοιχεία για το έργο• η επένδυση του οποίου θα αγγίξει τα 9 εκατ. ευρώ, ενώ τα ανταποδοτικά οφέλη σύμφωνα με τον κ. Ίβρο, ο οποίος τάσσεται υπέρ της κατασκευής του, για το δήμο θα αγγίξει τα 100.000 ευρώ ετησίως. Ακολούθησε κεκλεισμένων των θυρών παρουσίαση του έργου στο Δημοτικό Συμβούλιο. Εντωμεταξύ προκλήθηκαν σοβαρά επεισόδια από μερίδα πολιτών, οι οποίοι πέταξαν αυγά κατά των δημοτικών συμβούλων, ενώ στην περιοχή ήταν τρία αστυνομικά οχήματα για την αποφυγή επέκτασης των επεισοδίων.

Σχόλιο των Φίλων των Ποταμών:

Με λίγους απλούς υπολογισμούς διαπιστώνουμε πως αν η ετήσια απόδοση στο Δήμο (το 3% δηλαδή με το νέο νόμο) είναι 100.000 ευρώ, τότε αυτό σημαίνει πως τα ετήσια έσοδα φθάνουν τα 3.3 εκατομμύρια. Έτσι, το πολύ σε 3 χρόνια, η κατασκευάστρια εταιρεία θα έχει αποσβέσει την επένδυση των 9 εκατομμυρίων. Από εκεί και πέρα, όλα τα λεφτά από τα αυξημένα τιμολόγια που θα πληρώνει η ΔΕΗ στους "πράσινους επενδυτές" θα είναι καθαρό κέρδος γι αυτούς. Θα μου πείτε ξέχασες πως το 1.5% θα πηγαίνει κατευθείαν στο λογαριασμό ΔΕΗ των κατοίκων... Μάλιστα, τότε ένα μόλις έργο καλύπτει όλους τους λογαριασμούς όλων των κατοίκων. Ποιά θα είναι τ' αντισταθμιστικά οφέλη απ' όλα τ' άλλα έργα; Γιατί μου 'ρχεται να γελάσω, δεν ξέρω. Ας χαμογελάσω καλύτερα...
Αναδημοσίευση από εδώ: Και νέο ΟΧΙ από κατοίκους στην κατασκευή φράγματος στον Καρπενησιώτη

ΤΟ ΠΛΑΤΥΓΙΑΛΙ ΠΩΛΕΙΤΑΙ: Διαβάστε την ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ της ΚΙΝΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ!

Αγρίνιο 27 Μαρτίου 2010
Προς:
Το ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, την Υπουργό Περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής κ. Τίνα Μπιρμπίλη, τον Υπουργό Μεταφορών, Υποδομών και Δικτύων κ. Δημήτριο Ρέππα, τους Υφυπουργούς Περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής κ. Θάνο Μωραΐτη και κ. Γιάννη Μανιάτη αντίστοιχα, τον Υφυπουργό Εξωτερικών κ. Σπύρο Κουβέλη, τους Βουλευτές του νομού Αιτ.νίας: Ανδρέα Μακρυπίδη, Σοφία Γιαννακά, Πάνο Κουρουμπλή, Μάριο Σαλμά, Δημήτρη Σταμάτη και Κώστα Καραγκούνη, τον Νομάρχη Αιτωλοακαρνανίας κ. Ευθύμιο Σώκο, τον Πρόεδρο του Νομαρχιακού Συμβουλίου Αιτ/νίας κ. Ευστάθιο Λουκόπουλο, τον Πρόεδρο της ΤΕΔΚ Αιτ/νίας κ. Αποστόλη Κοιμήση, τον πρόεδρο του Επιμελητηρίου Αιτ/νίας κ. Παναγιώτη Τσιχριτζή, τους Νομαρχιακού Συμβούλους του Νομού Αιτ/νίας, τους Δημάρχους του Νομού Αιτ/νίας και τους Προέδρους των Δημοτικών Συμβουλίων του Νομού Αιτ/νίας
ΘΕΜΑ: ΜΕΤΑ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΑΚΕΣ Ο ΘΗΣΑΥΡΟΣ;
Για άλλη μια φορά το Πλατυγιάλι στο επίκεντρο. Όσοι μόνιμα πανηγυρίζουν τα τελευταία τριάντα χρόνια, κάθε φορά που ένας επενδυτής βρίσκεται προ των πυλών, επιστρατεύουν πρίγκιπες εξ Αραβίας για να γίνουν πειστικότερα τα παραμύθια της Χαλιμάς. Και φαίνεται ότι τριάντα χρόνια μετά, και ενώ το Πλατυγιάλι παραμένει αποτυχημένη (και θλιβερή) ιστορία, πάμε για την τελική λύση.
Μέχρι σήμερα όμως μόνο οι γενικές γραμμές του σχεδίου είναι γνωστές, προς δόξα της δημόσιας διαβούλευσης και της δημοκρατίας(!).
Αλλά και απ’ τις γενικές γραμμές ξεδιαλύνεται ο μύθος απ’ την πραγματικότητα.
Πρώτο και κύριο συμπέρασμα: Το Πλατυγιάλι πουλήθηκε!
Είναι το μοναδικό ελληνικό λιμάνι που δεν ανήκει στο ελληνικό κράτος, αλλά σε ιδιώτες, και μάλιστα σε εταιρία ξένων κρατικών συμφερόντων. (Καμία σχέση με την COSCO και τον Πειραιά. Εκεί εκχωρήθηκε ο προβλήτας για εμπορική χρήση. Εδώ η στρατηγική, η χρήση και η διακίνηση ανήκουν στους Καταρο-Aμερικανούς, με ότι αυτό συνεπάγεται για την οικονομία, την ανάπτυξη και την Εθνική Άμυνα).
Δεύτερο συμπέρασμα: Το επιχειρηματικό πλάνο αφορά σε μια τετραπλή επένδυση, που απαιτεί το σύνολο της Βιομηχανικής Περιοχής και του λιμανιού:
α) Μεταφορά, αποθήκευση και επαναεριοποίηση υγροποιημένου φυσικού αερίου(LNG). β ) Μονάδα ηλεκτροπαραγωγής 1000 MW από φυσικό αέριο. γ ) Μονάδα βιομάζας από άλγη, Καλλιέργεια και παραγωγή ενέργειας από φύκια. δ ) Μελλοντικά προβλέπεται η σύνδεση της μονάδας φυσικού αερίου με τον TGI, (Αγωγός Τουρκίας- Ελλάδας - Ιταλίας καθώς και ανάπτυξη τοπικού δικτύου αερίου).
ΤΕΛΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Ο αποικιοκρατικός χαρακτήρας της Συμφωνίας, δηλαδή η ΠΩΛΗΣΗ του λιμανιού και της βιομηχανικής περιοχής σε ξένο Κράτος, στην ουσία, καθορίζει κι όλα τα επιμέρους της επένδυσης.
Πιο αναλυτικά:
1. Όλη η μονάδα του φυσικού αερίου και τα γεωπολιτικά πλεονεκτήματα απ’ αυτήν ΑΝΑΙΡΟΥΝΤΑΙ απ’ το γεγονός ότι τον στρατηγικό έλεγχο της επένδυσης τον έχει η Εταιρεία του Κατάρ (μ’ ότι κρύβει πίσω της).
2. Μια χώρα με υποτιθέμενο έλλειμμα ηλεκτρικής ενέργειας, όπως η Ελλάδα, εγκαθιστά θερμοηλεκτρική μονάδα και εξάγει την παραγόμενη ενέργεια στη γειτονική Ιταλία, απ’ την οποία την επανεισάγει τους μήνες αιχμής.
Κι ενώ όλα αυτά γίνονται με κίνητρο το κέρδος και μόνο το κέρδος, απ’ την μεριά των ιδιωτών, αναρωτιέται κανείς ποιος είναι ο κυβερνητικός σχεδιασμός εκτός απ’ το ξεμπέρδεμα με το Πλατυγιάλι και τα αδιέξοδά του.
Απ’ τη μεριά της κοινωνίας, όμως, τα πράγματα έχουν αλλιώς:
· Η συγκεκριμένη επένδυση αναιρεί τον διαμετακομιστικό χαρακτήρα του λιμανιού στο όνομα του οποίου, ξοδεύτηκαν τεράστια ποσά δημοσίων επενδύσεων και ευρωπαϊκών προγραμμάτων και δόθηκαν «μάχες», μέχρι πρόσφατα, όχι μόνο από την τοπική κοινωνία, αλλά και από υπουργούς (σήμερα) και το σύνολο των βουλευτών του νομού.
· Καμιά σχέση με «πράσινη ανάπτυξη» δεν έχει το θερμοηλεκτρικό εργοστάσιο ηλεκ/παραγωγής, αφού είναι γνωστό πως όσον αφορά στη ρύπανση 1000 MW φυσικού αερίου ισοδυναμούν (στην ηλεκ/παραγωγή) με 500MW λιθάνθρακα.Για όλα τα παραπάνω αλλά και επειδή:
· Ένας τερματικός σταθμός υγροποιημένου φυσικού αερίου ορίζεται σαν μια από τις πιο επικίνδυνες εγκαταστάσεις από τη νομοθεσία της ΕΕ (οδηγία 96/82/ΕΚ) - μια εγκατάσταση Seveso II.

· Η καλλιέργεια της άλγης βρίσκεται σε πειραματικό στάδιο και δεν έχουν εξακριβωθεί ακόμα επακριβώς οι επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον
ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΑΣΤΕ

την «Αρχή της Πρόληψης» έτσι όπως αυτή έχει συμπληρωθεί από την «Αρχή της Προφύλαξης»

ΚΑΙ ΚΑΛΟΥΜΕ

· Την Υπουργό Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής να μην προβεί στην τροποποίηση των περιβαλλοντικών όρων της ΝΑΒΙΠΕ του Πλατυγιαλιού
· Το Νομαρχιακό Συμβούλιο της Αιτωλοακαρνανίας να την καταψηφίσει και να εμμείνει στους άξονες και στις προοπτικές, για τους οποίους η τοπική κοινωνία κινητοποιήθηκε, η Τοπική Αυτοδιοίκηση (Πρώτου και Δεύτερου βαθμού) αποφάσισε - με συνεχείς αποφάσεις της - και το σύνολο του πολιτικού κόσμου υποστήριξε, με σειρά επερωτήσεων και τοποθετήσεων κατά το παρελθόν.
ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Τηλ επικοινωνίας:

Γεωργαλής Ηλίας 6947633072,

Ιωάννου Νίκος 6972670073,

Τηλιγάδας Λευτέρης 6936423881,

Φωτόπουλος Κώστας 6946611236,

Ψειμάδας Μαρίνος 6976724485.

ΠΗΓΗ: http://kipodie.blogspot.com/

Να σώσουμε τα παρθένα Βουνά των Κραβάρων!

ΑΜΕΣΗ ΙΔΡΥΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ "ΒΑΡΔΟΥΣΙΩΝ-ΟΞΥΑΣ-ΚΡΑΒΑΡΙΤΙΚΩΝ ΒΟΥΝΩΝ"

Κοκκινιά.

ΟΧΙ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΕΔΩ!
ΑΜΕΣΗ ΙΔΡΥΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ "ΒΑΡΔΟΥΣΙΩΝ-ΟΞΥΑΣ-ΚΡΑΒΑΡΙΤΙΚΩΝ ΒΟΥΝΩΝ"

Κοκκινιά.

ΟΧΙ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΕΔΩ!
ΑΜΕΣΗ ΙΔΡΥΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ "ΒΑΡΔΟΥΣΙΩΝ-ΟΞΥΑΣ-ΚΡΑΒΑΡΙΤΙΚΩΝ ΒΟΥΝΩΝ"

Κάτω Μαχαλάς.

Θέα από την Λιθαρόστρουγκα!

Τα Βαρδούσια από το Ξεροβούνι.