..jpg)
.jpg)
Πάντα Ψηλά...28/1/10
27/1/10
Ένα χρόνο χωρίς τον Πάνο Τζαβέλλα!
...στη μνήμη του αγωνιστή και συνθέτη Πάνου Τζαβέλα για τον ένα χρόνο από το θάνατό του!
Tα βουνά δείχνουν τα κόκαλά τους...
Tης Μαριάννας Τζιαντζή.
Για τις αποψιλωμένες πλαγιές της χώρας της μίλησε προχθές μια νεαρή Αϊτινή, η Μαριάν, στο Ζάππειο, στη διάρκεια του Μαραθωνίου Αλληλεγγύης του ΣΚΑΪ και της UNICEF. Η έλλειψη πόρων, εξήγησε, αναγκάζει τους συμπατριώτες της να υλοτομούν τα δάση τους. Μάλιστα, είπε στα γαλλικά μια αϊτινή παροιμία που περιγράφει αυτό το φαινόμενο: «τα βουνά μάς δείχνουν τα κόκαλά τους».
Κύκλους χρονικούς αλλά και γεωγραφικούς κάνει μερικές φορές η ζωή. Πριν από δυόμισι χρόνια, μιλώντας σε ένα κανάλι για τις φωτιές που είχαν κατακάψει τα δάση στην Εύβοια, ένας τσοπάνος είχε πει: «εγυμνώθηκε το βουνό». Και τα δικά μας βουνά δείχνουν τα κόκαλά τους και ας είναι διαφορετική η αιτία της γύμνιας τους.
Ηταν πολλές οι συγκινητικές στιγμές της Δευτέρας, όπως η απόφαση του Δήμου Αγαθονησίου να προσφέρει στον Μαραθώνιο ολόκληρο το κονδύλι που είχε προϋπολογιστεί για τις θερινές πολιτιστικές εκδηλώσεις στο ακριτικό αυτό νησί (5.000 ευρώ). Σε πολλές περιπτώσεις δεν μετράει το απόλυτο μέγεθος της προσφοράς, αλλά η προέλευσή της. Ανεργοι έδωσαν από το επίδομα αλληλεγγύης, χαμηλοσυνταξιούχοι από το υστέρημά τους, μαθητές έσπασαν τους κουμπαράδες τους, ενώ θετικά ανταποκρίθηκαν στρατιώτες από τις μονάδες τους, καθώς και άνθρωποι που βρίσκονταν στο κρεβάτι του πόνου ή πίσω από τα κάγκελα, ασθενείς, φυλακισμένοι.
Ωστόσο, αυτός ο Μαραθώνιος δεν είχε μόνο φιλανθρωπική διάσταση. Με αφορμή τον φονικό σεισμό, έγιναν πολλές αναφορές και συζητήσεις για τους αγώνες του αϊτινού λαού για ελευθερία, την αποικιοκρατία, την οικονομική εξάρτηση της χώρας από υπερεθνικούς οργανισμούς, τη δικτατορία των Ντιβαλιέ και τους προστάτες της, την ταραγμένη πολιτική ζωή των πρώτων χρόνων του 21ου αιώνα. Το όνομα του απελευθερωτή της Αϊτής (Τουσέν Λουβερτίρ) ακούγεται σήμερα πιο συχνά, μας είναι πιο οικείο από ό, τι το όνομα του νυν προέδρου της χώρας (Ρενέ Πρεβέλ) και ας έχουν περάσει πάνω από δύο αιώνες από εκείνη τη νικηφόρα και, για πολλούς από εμάς, άγνωστη ως προς τις λεπτομέρειές της επανάσταση των δούλων του 1804.
Για τις αποψιλωμένες πλαγιές της χώρας της μίλησε προχθές μια νεαρή Αϊτινή, η Μαριάν, στο Ζάππειο, στη διάρκεια του Μαραθωνίου Αλληλεγγύης του ΣΚΑΪ και της UNICEF. Η έλλειψη πόρων, εξήγησε, αναγκάζει τους συμπατριώτες της να υλοτομούν τα δάση τους. Μάλιστα, είπε στα γαλλικά μια αϊτινή παροιμία που περιγράφει αυτό το φαινόμενο: «τα βουνά μάς δείχνουν τα κόκαλά τους».
Κύκλους χρονικούς αλλά και γεωγραφικούς κάνει μερικές φορές η ζωή. Πριν από δυόμισι χρόνια, μιλώντας σε ένα κανάλι για τις φωτιές που είχαν κατακάψει τα δάση στην Εύβοια, ένας τσοπάνος είχε πει: «εγυμνώθηκε το βουνό». Και τα δικά μας βουνά δείχνουν τα κόκαλά τους και ας είναι διαφορετική η αιτία της γύμνιας τους.
Ηταν πολλές οι συγκινητικές στιγμές της Δευτέρας, όπως η απόφαση του Δήμου Αγαθονησίου να προσφέρει στον Μαραθώνιο ολόκληρο το κονδύλι που είχε προϋπολογιστεί για τις θερινές πολιτιστικές εκδηλώσεις στο ακριτικό αυτό νησί (5.000 ευρώ). Σε πολλές περιπτώσεις δεν μετράει το απόλυτο μέγεθος της προσφοράς, αλλά η προέλευσή της. Ανεργοι έδωσαν από το επίδομα αλληλεγγύης, χαμηλοσυνταξιούχοι από το υστέρημά τους, μαθητές έσπασαν τους κουμπαράδες τους, ενώ θετικά ανταποκρίθηκαν στρατιώτες από τις μονάδες τους, καθώς και άνθρωποι που βρίσκονταν στο κρεβάτι του πόνου ή πίσω από τα κάγκελα, ασθενείς, φυλακισμένοι.
Ωστόσο, αυτός ο Μαραθώνιος δεν είχε μόνο φιλανθρωπική διάσταση. Με αφορμή τον φονικό σεισμό, έγιναν πολλές αναφορές και συζητήσεις για τους αγώνες του αϊτινού λαού για ελευθερία, την αποικιοκρατία, την οικονομική εξάρτηση της χώρας από υπερεθνικούς οργανισμούς, τη δικτατορία των Ντιβαλιέ και τους προστάτες της, την ταραγμένη πολιτική ζωή των πρώτων χρόνων του 21ου αιώνα. Το όνομα του απελευθερωτή της Αϊτής (Τουσέν Λουβερτίρ) ακούγεται σήμερα πιο συχνά, μας είναι πιο οικείο από ό, τι το όνομα του νυν προέδρου της χώρας (Ρενέ Πρεβέλ) και ας έχουν περάσει πάνω από δύο αιώνες από εκείνη τη νικηφόρα και, για πολλούς από εμάς, άγνωστη ως προς τις λεπτομέρειές της επανάσταση των δούλων του 1804.
Η Αϊτή δεν είναι μόνο δάκρυα, ιδρώτας και αίμα, συμμορίες και βουντού. Η Μαριάν, που ζει πολλά χρόνια στην Ελλάδα και μιλάει πολύ καλά τα ελληνικά, μίλησε στο Ζάππειο για την καθημερινή ζωή της ειρηνικής Αϊτής, για τη μουσική και την κουζίνα της, μίλησε για έναν εξωστρεφή και χαρούμενο λαό, όμως όλα αυτά τα επισκιάζει το σημερινό δράμα, αφού τώρα στη χώρα λειτουργούν περισσότερα ορφανοτροφεία παρά σχολεία.
Δεν έχει ανάγκη μόνον ο αϊτινός λαός την υλική και ηθική συμπαράστασή μας. Ανάγκη έχουμε κι εμείς να νιώσουμε αληθινοί πολίτες του κόσμου, όχι μόνο στους τομείς της βιομηχανικής ψυχαγωγίας και της κατανάλωσης, αλλά στο πεδίο της γνώσης, της επίγνωσης και της πράξης - ιδίως αυτές τις δύσκολες ημέρες της κρίσης, που για κάποιους είναι ακόμα δυσκολότερες. Τα βουνά μάς δείχνουν τα κόκαλά τους, αλλά και οι καιροί τα δόντια τους.
Δεν έχει ανάγκη μόνον ο αϊτινός λαός την υλική και ηθική συμπαράστασή μας. Ανάγκη έχουμε κι εμείς να νιώσουμε αληθινοί πολίτες του κόσμου, όχι μόνο στους τομείς της βιομηχανικής ψυχαγωγίας και της κατανάλωσης, αλλά στο πεδίο της γνώσης, της επίγνωσης και της πράξης - ιδίως αυτές τις δύσκολες ημέρες της κρίσης, που για κάποιους είναι ακόμα δυσκολότερες. Τα βουνά μάς δείχνουν τα κόκαλά τους, αλλά και οι καιροί τα δόντια τους.
Απάτριδες για την πάρτη τους ...
Και να που φθάσαμε σε ένα ακόμα κορυφαίο σημείο του οδικού χάρτη προς την έρημο των Ταρτάρων, να πανηγυρίζουμε που οι τοκογλύφοι μάς δανείζουν ακόμα,
που μπορούν να μας πίνουν το αίμα (δανεισθήκαμε 8 δισ., για τα οποία θα πληρώσουμε 2,5 δισ. τόκους) -χουβαρντάδες, με τα παιδιά μας χρεωμένα ώς τον λαιμό, φθάσαμε να πανηγυρίζουμε που μπορούμε και μας πηδάνε ακόμα!
Κι όχι μόνον!
Αλλά οδοιπόροι στον ίδιον οδικό χάρτη, στον ίδιο μονόδρομο, ομνύουμε σαν τρομαγμένα καλά παιδιά στους Νεοφιλελεύθερους Θεούς ότι θα κάνουμε κι άλλες ιδιωτικοποιήσεις!
που μπορούν να μας πίνουν το αίμα (δανεισθήκαμε 8 δισ., για τα οποία θα πληρώσουμε 2,5 δισ. τόκους) -χουβαρντάδες, με τα παιδιά μας χρεωμένα ώς τον λαιμό, φθάσαμε να πανηγυρίζουμε που μπορούμε και μας πηδάνε ακόμα!
Κι όχι μόνον!
Αλλά οδοιπόροι στον ίδιον οδικό χάρτη, στον ίδιο μονόδρομο, ομνύουμε σαν τρομαγμένα καλά παιδιά στους Νεοφιλελεύθερους Θεούς ότι θα κάνουμε κι άλλες ιδιωτικοποιήσεις!
Να ιδιωτικοποιήσουμε, τι;
Τα ασημικά τα ιδιωτικοποίησε ο κ. Σημίτης, τα χρυσαφικά ο Κωστάκης - τι άλλο θα ιδιωτικοποιήσουμε; Το εικονοστάσι;
Είκοσι χρόνια όλο ιδιωτικοποιούμε και όλο και πτωχεύουμε.
Το κράτος πλέον δεν έχει πόρους και δανειζόμαστε.
Το πρόγραμμα σταθερότητας δεν είναι αναπτυξιακό και θα δανειζόμαστε.
Οσο δεν παράγεται πλούτος στη χώρα κι όσο με δάνεια θα αντιμετωπίζονται οι δαπάνες, τόσον και πιο πολύ θα βυθιζόμαστε στο χρέος. Ενα χρέος χάος!
Κι όμως! Το μόνον που φάνηκε να νοιάζει τους πλούσιους της χώρας, τώρα με την κρίση (όπως κι άλλες φορές συχνά στο παρελθόν) ήταν και είναι πώς θα «σώσουν» τα λεφτά τους, πώς θα τα βγάλουν απ' τη χώρα...
διότι το Κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα.
Εχει υπερπόντιες, οφ σορ, εταιρείες, έχει τράπεζες, πάει εκεί που θα βρει φθηνά εργατικά χέρια, αν θέλει να επενδυθεί ή εκεί που ανθούν οι φούσκες, πάει σε φορολογικούς παραδείσους και αν θέλει να ενθυλακωθεί πάει σε εχέμυθες τράπεζες και καγκελόφρακτα (εκ του καγγελάριος) κράτη,
δεν έχει πατρίδα το Κεφάλαιο,
βλέπει τις χώρες σαν χώρους, τους λαούς και τα έθνη ως πληθυσμούς και τις κυβερνήσεις ως μη κυβερνητικές οργανώσεις,
δεν έχει πατρίδα το Κεφάλαιο, αντιθέτως έχει πατρίδα η εργασία. Για τον εργάτη, τον εργαζόμενο, τον επιστήμονα πατρίδα είναι εκεί που ζει και δουλεύει,
εκεί που κλείνει το εργοστάσιο και μένει στον άσσο, εκεί που μένει η ελιά αμάζευτη στο δέντρο να πέσει να σαπίσει, να ποτίσει
με το δάκρυ της, ατιμασμένη, τη μάνα γη, τη στέρφα πια γη, γιατί έτσι το θέλει
ο μεσάζων, ο κομματικός καρεκλοκένταυρος, ο ξεπουλημένος αγροτοπατέρας, το κράτος
αυτών που δεν έχουν πατρίδα, το κράτος της αστικής τάξης.
Κι όταν σαπίζει η ελιά, μένει ατρύγητο κι εντέλει ξεριζώνεται το αμπέλι, όταν κλείνει η φάμπρικα ο γεωργός και ο εργάτης δεν έχουν πού να πάνε,
δεν έχουν οφ σορ εναλλακτική, ούτε θυρίδες και βίλες στη Ριβιέρα
μένουν στη λεηλατημένη πατρίδα να σαπίζουν μαζί της, ή αν την κάνουν, σε άλλη πατρίδα μητριά πάλι θα καταλήξουν, εκεί να πουλάνε την εργατική τους δύναμη, ή να ξεχειμωνιάζουν με την απελπισία τους κάτω απ' τα γιοφύρια.
..................................
Στην Κυπαρισσία -μου γράφει αναγνώστης- σε εγκαταλελειμμένα βαγόνια του τραίνου ξεχειμωνιάζουν πρόσφυγες, μετανάστες -όπου γης και πατρίς· αλλά πατρίς! αν στεριώσουν αυτοί οι άνθρωποι εδώ, αν οργώσουν, αν ιδρώσουν έχουν δικαίωμα πατρίδας -ίσως
όχι σαν εκείνης απ' την οποία τους έδιωξε το Κεφάλαιο, αλλά μιας νέας, όπου πάλι για το Κεφάλαιο θα δουλέψουν, είτε τους ξεριζώσει ξανά, είτε ριζώσουν,
γιατί αν το Κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα, οι άνθρωποι έχουν. Στα χώματά του χοές απ' τα παιδιά του ελπίζει ο καθένας
κι απ' τα χώματα που χάνονται τα κόκκαλα των γονιών τους παίρνουν μαζί τους φεύγοντας οι κυνηγημένοι.
Τα σχολειά, τα εργοστάσια, τα νοσοκομεία, τα περβόλια, οι έρωτες, οι ακροθαλασσιές, τα δειλινά, όλα έχουν πατρίδες, μόνον τα λεφτά δεν έχουν...
ΣΤΑΘΗΣ Σ.
Τα ασημικά τα ιδιωτικοποίησε ο κ. Σημίτης, τα χρυσαφικά ο Κωστάκης - τι άλλο θα ιδιωτικοποιήσουμε; Το εικονοστάσι;
Είκοσι χρόνια όλο ιδιωτικοποιούμε και όλο και πτωχεύουμε.
Το κράτος πλέον δεν έχει πόρους και δανειζόμαστε.
Το πρόγραμμα σταθερότητας δεν είναι αναπτυξιακό και θα δανειζόμαστε.
Οσο δεν παράγεται πλούτος στη χώρα κι όσο με δάνεια θα αντιμετωπίζονται οι δαπάνες, τόσον και πιο πολύ θα βυθιζόμαστε στο χρέος. Ενα χρέος χάος!
Κι όμως! Το μόνον που φάνηκε να νοιάζει τους πλούσιους της χώρας, τώρα με την κρίση (όπως κι άλλες φορές συχνά στο παρελθόν) ήταν και είναι πώς θα «σώσουν» τα λεφτά τους, πώς θα τα βγάλουν απ' τη χώρα...
διότι το Κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα.
Εχει υπερπόντιες, οφ σορ, εταιρείες, έχει τράπεζες, πάει εκεί που θα βρει φθηνά εργατικά χέρια, αν θέλει να επενδυθεί ή εκεί που ανθούν οι φούσκες, πάει σε φορολογικούς παραδείσους και αν θέλει να ενθυλακωθεί πάει σε εχέμυθες τράπεζες και καγκελόφρακτα (εκ του καγγελάριος) κράτη,
δεν έχει πατρίδα το Κεφάλαιο,
βλέπει τις χώρες σαν χώρους, τους λαούς και τα έθνη ως πληθυσμούς και τις κυβερνήσεις ως μη κυβερνητικές οργανώσεις,
δεν έχει πατρίδα το Κεφάλαιο, αντιθέτως έχει πατρίδα η εργασία. Για τον εργάτη, τον εργαζόμενο, τον επιστήμονα πατρίδα είναι εκεί που ζει και δουλεύει,
εκεί που κλείνει το εργοστάσιο και μένει στον άσσο, εκεί που μένει η ελιά αμάζευτη στο δέντρο να πέσει να σαπίσει, να ποτίσει
με το δάκρυ της, ατιμασμένη, τη μάνα γη, τη στέρφα πια γη, γιατί έτσι το θέλει
ο μεσάζων, ο κομματικός καρεκλοκένταυρος, ο ξεπουλημένος αγροτοπατέρας, το κράτος
αυτών που δεν έχουν πατρίδα, το κράτος της αστικής τάξης.
Κι όταν σαπίζει η ελιά, μένει ατρύγητο κι εντέλει ξεριζώνεται το αμπέλι, όταν κλείνει η φάμπρικα ο γεωργός και ο εργάτης δεν έχουν πού να πάνε,
δεν έχουν οφ σορ εναλλακτική, ούτε θυρίδες και βίλες στη Ριβιέρα
μένουν στη λεηλατημένη πατρίδα να σαπίζουν μαζί της, ή αν την κάνουν, σε άλλη πατρίδα μητριά πάλι θα καταλήξουν, εκεί να πουλάνε την εργατική τους δύναμη, ή να ξεχειμωνιάζουν με την απελπισία τους κάτω απ' τα γιοφύρια.
..................................
Στην Κυπαρισσία -μου γράφει αναγνώστης- σε εγκαταλελειμμένα βαγόνια του τραίνου ξεχειμωνιάζουν πρόσφυγες, μετανάστες -όπου γης και πατρίς· αλλά πατρίς! αν στεριώσουν αυτοί οι άνθρωποι εδώ, αν οργώσουν, αν ιδρώσουν έχουν δικαίωμα πατρίδας -ίσως
όχι σαν εκείνης απ' την οποία τους έδιωξε το Κεφάλαιο, αλλά μιας νέας, όπου πάλι για το Κεφάλαιο θα δουλέψουν, είτε τους ξεριζώσει ξανά, είτε ριζώσουν,
γιατί αν το Κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα, οι άνθρωποι έχουν. Στα χώματά του χοές απ' τα παιδιά του ελπίζει ο καθένας
κι απ' τα χώματα που χάνονται τα κόκκαλα των γονιών τους παίρνουν μαζί τους φεύγοντας οι κυνηγημένοι.
Τα σχολειά, τα εργοστάσια, τα νοσοκομεία, τα περβόλια, οι έρωτες, οι ακροθαλασσιές, τα δειλινά, όλα έχουν πατρίδες, μόνον τα λεφτά δεν έχουν...
ΣΤΑΘΗΣ Σ.
Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 27 Ιανουαρίου 2010
Μας έγδαραν και μας... συγχαίρουν!
Γράφει ο Γιώργος Δελαστίκ.
Απόλαυση ήταν χθες η πρώτη σελίδα των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», της βρετανικής οικονομικής εφημερίδας με το μεγαλύτερο κύρος στην Ευρώπη, η οποία εβδομάδες και μήνες τώρα πρωτοστατεί στις υπονομευτικές επιθέσεις εναντίον της οικονομίας της χώρας μας.
Απίθανη η «κωλοτούμπα» που έκανε η εφημερίδα στη γραμμή της, μόλις τα αρπακτικά του Σίτι πέτυχαν αυξημένα επιτόκια εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης για να αγοράσουν ελληνικά ομόλογα.
«Οι επενδυτές ορμούν να υποστηρίξουν την έκδοση ελληνικών ομολόγων», ήταν ο κεντρικός πρωτοσέλιδος τίτλος. Ενθουσιώδης και η αρχή του σχετικού ρεπορτάζ: «Ο διεθνής συναγερμός για την κρίση δανεισμού της Ελλάδας σήμανε τέλος χθες, καθώς οι επενδυτές έτρεξαν αγεληδόν να αγοράσουν την πρώτη φετινή έκδοση κυβερνητικών ομολόγων», υπογράμμιζε, προσθέτοντας ότι αυτό αποτελεί «ένδειξη ότι μπορεί να συναντήσει λιγότερες δυσκολίες από όσες προβλέπονταν για να ικανοποιήσει τις βραχυπρόθεσμες ανάγκες χρηματοδότησής της».
Εντελώς ξαφνικά, από εκεί που η Ελλάδα ήταν υποτίθεται στο χείλος της «χρεοκοπίας», αποδείχθηκε αρκετό να «τσιμπήσουν» τα λαμόγια του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος μια αύξηση επιτοκίου κατά μόλις... 0,65% σε σχέση με τον Οκτώβριο, για να μεταβληθεί αιφνιδίως η χώρα μας σε... «βράχο σταθερότητας»! Σε περίοπτη θέση στην πρώτη σελίδα των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» φιγουράριζαν δηλώσεις στελέχους της τράπεζας HSBC. «Η σχετική επιτυχία της ελληνικής δημοπρασίας είναι καθησυχαστική για τις αγορές. Δείχνει ότι η κατάσταση μπορεί να σταθεροποιείται στην Ελλάδα», δήλωνε περισπούδαστα και πανευτυχής ο εντιμότατος κύριος Στίβεν Μέιτζορ. «Καθησύχασαν» λοιπόν και οι αγορές, οι οποίες μέχρι και την Κυριακή μάς είχαν έτοιμους για τα Τάρταρα της χρεοκοπίας. Ολο κι όλο... 0,7% ήταν η ανησυχία τους!
Θυμούνται, βεβαίως, οι αναγνώστες όλες αυτές τις τερατολογίες τις προηγούμενες εβδομάδες ότι η Ελλάδα παρασύρει δήθεν το ευρώ στην καταστροφή και ότι όπου να ‘ναι θα την εκδιώξουν οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι από την ευρωζώνη, για να σώσουν το κοινό νόμισμα.
Ε, λοιπόν, πάνε αυτά, ανήκουν στο παρελθόν! Η Ελλάδα είναι πλέον... «σταθεροποιητική δύναμη» για την ευρωζώνη και μάλιστα φαίνεται ότι ήδη βοηθάμε να σωθούν τουλάχιστον η Ιταλία και η Ιρλανδία! Αυτό τουλάχιστον ισχυρίζονται στην πρώτη σελίδα τους οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» μετά πάσης σοβαρότητος:
«Μια ευρύτερη ηρεμιστική επίπτωση ήταν ορατή, καθώς μειώθηκαν οι διαφορές απόδοσης (σ.σ.: τα περιβόητα σπρεντ που έχουν εισβάλει στη ζωή των Ελλήνων εσχάτως) ανάμεσα στα γερμανικά ομόλογα και εκείνα των χωρών της ευρωζώνης, όπως η Ιρλανδία και η Ιταλία, οι οποίες, όπως και η Ελλάδα, θεωρούνται ότι βρίσκονται υπό δημοσιονομική πίεση»!
Και «σωτήρας της ευρωζώνης», λοιπόν, η μέχρι τη Δευτέρα το μεσημέρι εμφανιζόμενη ως απειλούμενη από χρεοκοπία Ελλάδα - και όλα αυτά τα θαύματα έγιναν για 0,7% επιτόκιο παραπάνω! Μόλις μας «έγδαραν» στον δανεισμό, μας χτυπούν ενθαρρυντικά στην πλάτη, μας συγχαίρουν για την οικονομία μας και εξαίρουν τη συμβολή μας στη διάσωση των υπολοίπων χωρών της ευρωζώνης!
Είναι προφανές ότι τίποτα δεν είναι ειλικρινές στη στάση τους. Ούτε οι χιονοστιβάδες των αρνητικών δημοσιευμάτων κατά της ελληνικής οικονομίας περί επικείμενης χρεοκοπίας, ούτε φυσικά τα σημερινά υποκριτικά και κολακευτικά σχόλια, μόλις πέτυχαν οι κερδοσκόποι τον στόχο τους να αποσπάσουν από τη δήθεν υπό χρεοκοπία Ελλάδα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ περισσότερα σε τόκους για τα ομόλογα που αγόρασαν.
Αυτοί που μας κατηγορούν για υπερβολικό δημόσιο χρέος έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να υποχρεώσουν την ελληνική κυβέρνηση να το... αυξήσει!
Η ιδιοτελής υποκρισία στο αποκορύφωμά της...
«Οι επενδυτές ορμούν να υποστηρίξουν την έκδοση ελληνικών ομολόγων», ήταν ο κεντρικός πρωτοσέλιδος τίτλος. Ενθουσιώδης και η αρχή του σχετικού ρεπορτάζ: «Ο διεθνής συναγερμός για την κρίση δανεισμού της Ελλάδας σήμανε τέλος χθες, καθώς οι επενδυτές έτρεξαν αγεληδόν να αγοράσουν την πρώτη φετινή έκδοση κυβερνητικών ομολόγων», υπογράμμιζε, προσθέτοντας ότι αυτό αποτελεί «ένδειξη ότι μπορεί να συναντήσει λιγότερες δυσκολίες από όσες προβλέπονταν για να ικανοποιήσει τις βραχυπρόθεσμες ανάγκες χρηματοδότησής της».
Εντελώς ξαφνικά, από εκεί που η Ελλάδα ήταν υποτίθεται στο χείλος της «χρεοκοπίας», αποδείχθηκε αρκετό να «τσιμπήσουν» τα λαμόγια του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος μια αύξηση επιτοκίου κατά μόλις... 0,65% σε σχέση με τον Οκτώβριο, για να μεταβληθεί αιφνιδίως η χώρα μας σε... «βράχο σταθερότητας»! Σε περίοπτη θέση στην πρώτη σελίδα των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» φιγουράριζαν δηλώσεις στελέχους της τράπεζας HSBC. «Η σχετική επιτυχία της ελληνικής δημοπρασίας είναι καθησυχαστική για τις αγορές. Δείχνει ότι η κατάσταση μπορεί να σταθεροποιείται στην Ελλάδα», δήλωνε περισπούδαστα και πανευτυχής ο εντιμότατος κύριος Στίβεν Μέιτζορ. «Καθησύχασαν» λοιπόν και οι αγορές, οι οποίες μέχρι και την Κυριακή μάς είχαν έτοιμους για τα Τάρταρα της χρεοκοπίας. Ολο κι όλο... 0,7% ήταν η ανησυχία τους!
Θυμούνται, βεβαίως, οι αναγνώστες όλες αυτές τις τερατολογίες τις προηγούμενες εβδομάδες ότι η Ελλάδα παρασύρει δήθεν το ευρώ στην καταστροφή και ότι όπου να ‘ναι θα την εκδιώξουν οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι από την ευρωζώνη, για να σώσουν το κοινό νόμισμα.
Ε, λοιπόν, πάνε αυτά, ανήκουν στο παρελθόν! Η Ελλάδα είναι πλέον... «σταθεροποιητική δύναμη» για την ευρωζώνη και μάλιστα φαίνεται ότι ήδη βοηθάμε να σωθούν τουλάχιστον η Ιταλία και η Ιρλανδία! Αυτό τουλάχιστον ισχυρίζονται στην πρώτη σελίδα τους οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» μετά πάσης σοβαρότητος:
«Μια ευρύτερη ηρεμιστική επίπτωση ήταν ορατή, καθώς μειώθηκαν οι διαφορές απόδοσης (σ.σ.: τα περιβόητα σπρεντ που έχουν εισβάλει στη ζωή των Ελλήνων εσχάτως) ανάμεσα στα γερμανικά ομόλογα και εκείνα των χωρών της ευρωζώνης, όπως η Ιρλανδία και η Ιταλία, οι οποίες, όπως και η Ελλάδα, θεωρούνται ότι βρίσκονται υπό δημοσιονομική πίεση»!
Και «σωτήρας της ευρωζώνης», λοιπόν, η μέχρι τη Δευτέρα το μεσημέρι εμφανιζόμενη ως απειλούμενη από χρεοκοπία Ελλάδα - και όλα αυτά τα θαύματα έγιναν για 0,7% επιτόκιο παραπάνω! Μόλις μας «έγδαραν» στον δανεισμό, μας χτυπούν ενθαρρυντικά στην πλάτη, μας συγχαίρουν για την οικονομία μας και εξαίρουν τη συμβολή μας στη διάσωση των υπολοίπων χωρών της ευρωζώνης!
Είναι προφανές ότι τίποτα δεν είναι ειλικρινές στη στάση τους. Ούτε οι χιονοστιβάδες των αρνητικών δημοσιευμάτων κατά της ελληνικής οικονομίας περί επικείμενης χρεοκοπίας, ούτε φυσικά τα σημερινά υποκριτικά και κολακευτικά σχόλια, μόλις πέτυχαν οι κερδοσκόποι τον στόχο τους να αποσπάσουν από τη δήθεν υπό χρεοκοπία Ελλάδα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ περισσότερα σε τόκους για τα ομόλογα που αγόρασαν.
Αυτοί που μας κατηγορούν για υπερβολικό δημόσιο χρέος έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να υποχρεώσουν την ελληνική κυβέρνηση να το... αυξήσει!
Η ιδιοτελής υποκρισία στο αποκορύφωμά της...
ΜΕ ΣΧΕΔΙΟ:
Οργανωμένη δράση των κερδοσκόπων!
Παραμύθι αποδείχθηκε όλη αυτή η ενορχηστρωμένη εκστρατεία περί «χρεοκοπίας» της Ελλάδας. Ποια χρεοκοπία; Μόνο 5 δισεκατομμύρια ευρώ ζήτησε η κυβέρνηση, αλλά οι επενδυτές της έδωσαν... 25! Ετρεχαν πατείς με, πατώ σε να μας δανείσουν με το ζόρι! Φυσικά και το 6,2% είναι υψηλό επιτόκιο, ούτε κατά διάνοια όμως δεν είναι επιτόκιο με το οποίο δανείζεις κάποιον που χρεοκοπεί. Αλλωστε πέρυσι, στις 28 Ιανουαρίου 2009, η Ελλάδα είχε δανειστεί με 5,5% και, φυσικά, δεν μιλούσε κανένας ούτε για χρεοκοπία, ούτε για υπερβολικό έλλειμμα και χρέος, ούτε για τίποτα. Τότε υποτίθεται ότι ήταν ισχυρή η ελληνική οικονομία! Τελικά, ένα 0,7% χωρίζει την ισχύ από την κατάρρευση! Ποιον κοροϊδεύουν;
Παραμύθι αποδείχθηκε όλη αυτή η ενορχηστρωμένη εκστρατεία περί «χρεοκοπίας» της Ελλάδας. Ποια χρεοκοπία; Μόνο 5 δισεκατομμύρια ευρώ ζήτησε η κυβέρνηση, αλλά οι επενδυτές της έδωσαν... 25! Ετρεχαν πατείς με, πατώ σε να μας δανείσουν με το ζόρι! Φυσικά και το 6,2% είναι υψηλό επιτόκιο, ούτε κατά διάνοια όμως δεν είναι επιτόκιο με το οποίο δανείζεις κάποιον που χρεοκοπεί. Αλλωστε πέρυσι, στις 28 Ιανουαρίου 2009, η Ελλάδα είχε δανειστεί με 5,5% και, φυσικά, δεν μιλούσε κανένας ούτε για χρεοκοπία, ούτε για υπερβολικό έλλειμμα και χρέος, ούτε για τίποτα. Τότε υποτίθεται ότι ήταν ισχυρή η ελληνική οικονομία! Τελικά, ένα 0,7% χωρίζει την ισχύ από την κατάρρευση! Ποιον κοροϊδεύουν;
26/1/10
Ο “Καλλικράτης” καταργεί τους Δήμους ή την Αυτοδιοίκηση;
Και να λοιπόν που η Διοικητική Μεταρρύθμιση έφθασε προ των πυλών. Για “Καποδίστρια ΙΙ” την περιμέναμε και μας έφθασε ως “Καλλικράτης”. Την περιμέναμε να μας φέρει σμύρνα, χρυσό και λιβάνι, ή έστω την οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων και την μεταφορά ουσιαστικών αρμοδιοτήτων, αλλά ήρθε με άδεια χέρια. «Δεν υπάρχει σάλιο» για τους Δήμους. Και τότε, τι Μεταρρύθμιση είναι αυτή που απλώς ρυθμίζει το μέγεθος των Δήμων σε μεγαλύτερους; Όλοι καταλαβαίνουμε ότι υπάρχει κίνδυνος η Αυτοδιοίκηση να μετατραπεί σε σκέτη Διοίκηση για να μην πω Ετεροδιοίκηση. Γιατί ένας αυτοδιοικητικός φορέας πρέπει να πληροί την αρχή της εγγύτητας. Δεν αρκεί μόνο το ότι οι άρχοντές μας θα είναι αιρετοί. Αιρετοί εξάλλου είναι και οι Βουλευτές, αλλά η Βουλή δεν είναι αυτοδιοικητικός φορέας. Αν μάλιστα σκεφθούμε ότι ο Νομός έχει οκτώ βουλευτές και προβλέπεται να έχει τόσους περίπου δημάρχους, καταλαβαίνει εύκολα κανείς ότι οι παθογένειες του κεντρικού πολιτικού μας συστήματος θα μεταφέρονται πιο εύκολα στους Δήμους.
Είναι, λοιπόν, τέτοιο το μέγεθος των Δήμων, που τους ξεκόβει από τις τοπικές κοινωνίες, αφού δεν παίρνονται παράλληλα μέτρα για την στήριξη της τοπικής Δημοκρατίας και της συμμετοχής. Αντίθετα, τα πράγματα χειροτερεύουν σε σχέση με το παρελθόν, αφού, για παράδειγμα, τα χωριά με λιγότερους από 500 κατοίκους δεν θα έχουν καν Τοπικό Συμβούλιο. Δηλαδή όλα σχεδόν τα χωριά της ορεινής Ναυπακτίας.
Σε προηγούμενο άρθρο πρότεινα κάποια μέτρα που θα δυνάμωναν την τοπική Δημοκρατία και θα λειτουργούσαν ως αντίβαρο στο μεγάλωμα του μεγέθους των Δήμων. Θυμίζω ενδεικτικά κάποια από αυτά:
— Η αλλαγή του εκλογικού συστήματος, με ξεχωριστό ψηφοδέλτιο για τους υποψήφιους δημάρχους, ενώ οι δημοτικοί σύμβουλοι εκλέγονται από την πρώτη Κυριακή με απλή αναλογική.
Είναι, λοιπόν, τέτοιο το μέγεθος των Δήμων, που τους ξεκόβει από τις τοπικές κοινωνίες, αφού δεν παίρνονται παράλληλα μέτρα για την στήριξη της τοπικής Δημοκρατίας και της συμμετοχής. Αντίθετα, τα πράγματα χειροτερεύουν σε σχέση με το παρελθόν, αφού, για παράδειγμα, τα χωριά με λιγότερους από 500 κατοίκους δεν θα έχουν καν Τοπικό Συμβούλιο. Δηλαδή όλα σχεδόν τα χωριά της ορεινής Ναυπακτίας.
Σε προηγούμενο άρθρο πρότεινα κάποια μέτρα που θα δυνάμωναν την τοπική Δημοκρατία και θα λειτουργούσαν ως αντίβαρο στο μεγάλωμα του μεγέθους των Δήμων. Θυμίζω ενδεικτικά κάποια από αυτά:
— Η αλλαγή του εκλογικού συστήματος, με ξεχωριστό ψηφοδέλτιο για τους υποψήφιους δημάρχους, ενώ οι δημοτικοί σύμβουλοι εκλέγονται από την πρώτη Κυριακή με απλή αναλογική.
— Δημιουργία των συνοικιακών συμβουλίων στις πόλεις και διατήρηση των Τοπικών Συμβουλίων στα χωριά και εκλογή των συμβούλων από ενιαίο μη παραταξιακό ψηφοδέλτιο.
— Να υπάρχει δέσμευση το 10% του Τεχνικού Προγράμματος να υλοποιείται σε τοπικά έργα μόνο μετά από αποφάσεις και έγκριση γενικών ετήσιων συνελεύσεων σε συνοικίες και χωριά.
— Να θεσμοθετηθεί η συνέλευση των αντιπροσώπων των Συνοικιακών και Τοπικών Συμβουλίων που θα συνεδριάζει τουλάχιστον μια φορά το χρόνο και θα εγκρίνει τον προϋπολογισμό και το Τεχνικό Πρόγραμμα του Δήμου.
Αντί για όλα αυτά, με τον «Καλλικράτη» καταλήγουμε σε ένα Συμβούλιο μερικών δεκάδων ανθρώπων που θα διοικεί έναν τεράστιο Δήμο, και φοβάμαι ότι οι περισσότεροι σύμβουλοι δεν θα προλάβουν ούτε μια βόλτα να κάνουν σε όλη την επικράτεια του Δήμου.
Η αλήθεια είναι πως στο διάστημα μέχρι την ψήφιση του αντίστοιχου νόμου από τη Βουλή πρέπει να το παλέψουμε. Μακάρι με τις προτάσεις μας ο «Καλλικράτης» να πάρει άλλη μορφή και να οδηγήσει σε ενδυνάμωση της Αυτοδιοίκησης και της τοπικής Δημοκρατίας και συμμετοχής. Αλλά μάλλον το τελικό αποτέλεσμα δύσκολα θα απέχει πολύ από την αρχική φιλοσοφία του προσχεδίου. Οπότε, με δεδομένη την φιλοσοφία του «Καλλικράτη», αναδεικνύεται το δίλημμα:
Αντί για όλα αυτά, με τον «Καλλικράτη» καταλήγουμε σε ένα Συμβούλιο μερικών δεκάδων ανθρώπων που θα διοικεί έναν τεράστιο Δήμο, και φοβάμαι ότι οι περισσότεροι σύμβουλοι δεν θα προλάβουν ούτε μια βόλτα να κάνουν σε όλη την επικράτεια του Δήμου.
Η αλήθεια είναι πως στο διάστημα μέχρι την ψήφιση του αντίστοιχου νόμου από τη Βουλή πρέπει να το παλέψουμε. Μακάρι με τις προτάσεις μας ο «Καλλικράτης» να πάρει άλλη μορφή και να οδηγήσει σε ενδυνάμωση της Αυτοδιοίκησης και της τοπικής Δημοκρατίας και συμμετοχής. Αλλά μάλλον το τελικό αποτέλεσμα δύσκολα θα απέχει πολύ από την αρχική φιλοσοφία του προσχεδίου. Οπότε, με δεδομένη την φιλοσοφία του «Καλλικράτη», αναδεικνύεται το δίλημμα:
Ένας ή δύο Δήμοι στη Ναυπακτία; Όλη μαζί η επαρχία ή ένας παραλιακός και ένας ορεινός Δήμος;
Και η απάντηση απ’ όλους μας πρέπει να είναι καθαρή.
Κατ’ αρχήν, σίγουρα ο νομοθέτης πρέπει να λάβει υπ’ όψιν του την θέληση των κατοίκων όπως αυτή εκφράζεται μέσα από τους συλλογικούς τους φορείς. Χρειάζεται να γίνει ουσιαστική συζήτηση στην τοπική κοινωνία και κανείς μας δεν έχει δικαίωμα να κρύβεται πίσω από το δάκτυλό του, γιατί η συζήτηση προϋποθέτει τη δημόσια κατάθεση των απόψεων.
Η προσωπική μου άποψη είναι πως αν η Ναυπακτία γίνει ένας Δήμος υπό το νομικό καθεστώς που προδιαγράφεται στο σχέδιο «Καλλικράτης», θα είναι υπερβολικά δύσκολο να αυτοδιοικηθεί. Μακάρι τα πράγματα να ήταν αλλιώς και η σημερινή συζήτηση να γινόταν σε άλλη βάση. Αλλά σήμερα ο Δήμος της Ναυπακτίας θα οδηγήσει σε ετεροβαρή διοίκηση. Αντίθετα, ο παραλιακός και ο ορεινός Δήμος θα είναι πιο λειτουργικοί και περισσότερο κοντά στους δημότες. Όλα τα προβλήματα που αναφέρονται στην αρχή, βέβαια, δεν αίρονται σε αυτή την περίπτωση, αλλά αποκτούν μικρότερο μέγεθος και μπορούν να αντιμετωπιστούν καλύτερα από όποιον θέλει να τα αντιμετωπίσει.
Με αυτό τον τρόπο ο παραλιακός Δήμος θα αφεθεί στα δικά του ιδιαίτερα προβλήματα και θα απαλλαγεί από τα προβλήματα των ορεινών όγκων. Το πρόβλημα μεταφέρεται στον ορεινό Δήμο, αφού θα είναι πολύ μικρός πληθυσμιακά. Γι’ αυτό και δεν αρκεί να τοποθετηθούμε μόνο υπέρ του ενός ή των δύο Δήμων. Ειδικά στην περίπτωση των δύο Δήμων απαιτείται να παρέμβουμε, ώστε για τέτοιες ειδικές περιπτώσεις ορεινών Δήμων, μεγάλων σε έκταση, μικρών σε πληθυσμό, αλλά με ιδιαιτερότητες και δυνατότητες παραπέρα ανάπτυξης (17 ξενώνες λειτουργούν μόνο στον Δήμο Αποδοτίας), να υπάρξει πρόβλεψη στήριξής τους.
Στο αρχικό κείμενο του «Καλλικράτη» αναφέρεται κάτι νεφελώδες για τους νησιωτικούς και ορεινούς Δήμους ως ειδικές περιπτώσεις. «…Η νησιωτικότητα λαμβάνεται υπ’ όψιν, ώστε να προσαρμοστούν στις ανάγκες της όλες οι γενικές ρυθμίσεις που επηρεάζονται από αυτή. Αναλογικά με τον ίδιο τρόπο λαμβάνονται υπ’ όψιν οι ειδικές ανάγκες των ορεινών Δήμων. Επίσης, το ζήτημα των αρμοδιοτήτων πρέπει να εξειδικευθεί υπό το φως της νησιωτικότητας και των ειδικών συνθηκών που δημιουργεί. Η λειτουργία των νέων Δήμων βασίζεται στη χρησιμοποίηση πρότυπων οργανισμών ανάλογα με το μέγεθος και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά τους, καθώς και τον νησιωτικό ή ορεινό χαρακτήρα τους…»
Τελειώνοντας, λοιπόν, ας καταλήξουμε:
Με τον «Καλλικράτη» τα πράγματα είναι δύσκολα για την Αυτοδιοίκηση και την τοπική Δημοκρατία. Δεν καταργούνται μόνο κάποιοι Δήμοι, αλλά καταργούνται στοιχεία της Δημοκρατίας. Η αύξηση του μεγέθους των Δήμων εμποδίζει σοβαρά την συμμετοχή των πολιτών. Με δεδομένο, λοιπόν, ότι οι επόμενες εκλογές θα γίνουν με το καθεστώς που προβλέπει ο «Καλλικράτης», ας κάνουμε το κακό όσο το δυνατόν μικρότερο. Ας επιλέξουμε το μικρότερο μέγεθος, τους δύο Δήμους, και ας προσπαθήσουμε να αυτοδιοικηθούμε κόντρα στις επιλογές της κεντρικής εξουσίας. Ας στηριχτούμε στις (νεφελώδεις) προβλέψεις του «Καλλικράτη» για τους ορεινούς Δήμους και ας προσπαθήσουμε να επιβάλλουμε με συγκεκριμένα μέτρα την ειδική στήριξη και βοήθεια από τον νόμο που δικαιούται η ορεινή Ναυπακτία. Εξάλλου, το ίδιο το κείμενο που δόθηκε στη δημοσιότητα προβλέπει οι χίλιοι περίπου σημερινοί Δήμοι να γίνουν 370. Δηλαδή, από κάθε τρεις Δήμους προκύπτει ένας από συνένωση. Έχουμε εμείς κάποιον λόγο να θέλουμε να συνενωθούν έξι Δήμοι στη Ναυπακτία και να φτιάξουν έναν Δήμο, που το μέγεθός του στο σημερινό νομοθετικό πλαίσιο δυσκολεύει την Αυτοδιοίκηση και τη συμμετοχή των πολιτών;
Υ.Γ. Το χειρότερο απ’ όλα είναι να οδηγηθούμε σε ένα χάρτη συνενώσεων που θα προκύψει από την κοπτο-ραπτική με βάση κομματικά και προσωπικά συμφέροντα. Και, δυστυχώς, αυτό είναι πιθανό. Γι’ αυτό και πολλοί από όσους εμπλέκονται στα ζητήματα της Αυτοδιοίκησης κρατάνε το στόμα τους κλειστό. Δεν τοποθετούνται δημόσια, αλλά στο παρασκήνιο κινητοποιούν μηχανισμούς και προσπαθούν να επιβάλλουν αυτό που θεωρούν ότι τους συμφέρει κομματικά και προσωπικά. Γι’ αυτό και έχει αξία να μιλήσει η τοπική κοινωνία για όλα αυτά που μας απασχολούν. Ας μην μείνουμε παθητικοί θεατές και τηλεθεατές. Για το δικό μας μέλλον πρόκειται. Ας μην τους αφήσουμε να αποφασίσουν πριν από εμάς για εμάς.
Υ.Γ.2 Και για να επιβεβαιωθούν κάποια από τα παραπάνω την ώρα που γράφονταν οι παραπάνω γραμμές δημοσιεύθηκε η απόφαση του συνεδρίου της ΚΕΔΚΕ που μεταξύ άλλων τονίζει:«…Η γεωμορφολογία και η διάρθρωση του οικιστικού ιστού της χώρας μας επιβάλλει να μην επιδιώξουμε να γίνουν όλοι οι ΟΤΑ ίδιοι. Μετά τη μεταρρύθμιση θα υπάρχουν Δήμοι πολεοδομικών συγκροτημάτων, Δήμοι–αστικά κέντρα, Δήμοι–ανοιχτές πόλεις, ορεινοί και απομονωμένοι Δήμοι και Κοινότητες, Δήμοι–μικρά και μεσαία νησιά…»
Υ.Γ. Το χειρότερο απ’ όλα είναι να οδηγηθούμε σε ένα χάρτη συνενώσεων που θα προκύψει από την κοπτο-ραπτική με βάση κομματικά και προσωπικά συμφέροντα. Και, δυστυχώς, αυτό είναι πιθανό. Γι’ αυτό και πολλοί από όσους εμπλέκονται στα ζητήματα της Αυτοδιοίκησης κρατάνε το στόμα τους κλειστό. Δεν τοποθετούνται δημόσια, αλλά στο παρασκήνιο κινητοποιούν μηχανισμούς και προσπαθούν να επιβάλλουν αυτό που θεωρούν ότι τους συμφέρει κομματικά και προσωπικά. Γι’ αυτό και έχει αξία να μιλήσει η τοπική κοινωνία για όλα αυτά που μας απασχολούν. Ας μην μείνουμε παθητικοί θεατές και τηλεθεατές. Για το δικό μας μέλλον πρόκειται. Ας μην τους αφήσουμε να αποφασίσουν πριν από εμάς για εμάς.
Υ.Γ.2 Και για να επιβεβαιωθούν κάποια από τα παραπάνω την ώρα που γράφονταν οι παραπάνω γραμμές δημοσιεύθηκε η απόφαση του συνεδρίου της ΚΕΔΚΕ που μεταξύ άλλων τονίζει:«…Η γεωμορφολογία και η διάρθρωση του οικιστικού ιστού της χώρας μας επιβάλλει να μην επιδιώξουμε να γίνουν όλοι οι ΟΤΑ ίδιοι. Μετά τη μεταρρύθμιση θα υπάρχουν Δήμοι πολεοδομικών συγκροτημάτων, Δήμοι–αστικά κέντρα, Δήμοι–ανοιχτές πόλεις, ορεινοί και απομονωμένοι Δήμοι και Κοινότητες, Δήμοι–μικρά και μεσαία νησιά…»
Κώστας Καρακώστας
Επικεφαλής της Κίνησης Πολιτών Ναυπάκτου.
Αναδημοσίευση από :
Οι λύκοι της Μεγάλης Βρετανίας εξαφανίστηκαν!!!
Η εποχή όπου οι λύκοι ευημερούσαν και ήταν εξαπλωμένοι σε ολόκληρη την Ευρώπη, μας πάει αιώνες πίσω και συγκεκριμένα στο Μεσαίωνα. Όμως, από τη στιγμή που εμφανίστηκαν οι πρώτες οργανωμένες ανθρώπινες κοινωνίες με την παράλληλη άνθιση της γεωργικής εκμετάλλευσης και της κτηνοτροφίας, άρχισε και το συνεχές κυνήγι των λύκων που είχε ως αποτέλεσμα την εξόντωσή τους σε πολλά μέρη της Ευρώπης, όπως και στη Μεγάλη Βρετανία. Σ’ αυτό συνέβαλε ο φόβος και η άγνοια των ανθρώπων γι’ αυτό το ζώο της άγριας φύσης. Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι πολλοί βασιλιάδες των αγγλοσαξονικών χρόνων, σύμφωνα με ιστορικές καταγραφές σε χειρόγραφα που φυλάσσονται στο Βρετανικό μουσείο, εξαπέλυαν κυνήγι λύκων με αντάλλαγμα διάφορα χρηματικά ποσά και εκτάσεις γης. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι ο Κωνσταντίνος της Ουαλίας πλήρωνε ετησίως φόρο υποτελείας στο βασιλιά Έντγκαρ της Αγγλίας 300 δέρματα λύκων, νούμερο ωστόσο αμφίβολο καθώς δε ξέρουμε αν υπήρχαν τόσοι λύκοι εκείνη την εποχή. Επίσης, διάφοροι Νορμανδοί βασιλιάδες (κυριάρχησαν κατά το διάστημα 1066-1152 μ.Χ.) χρησιμοποιούσαν δούλους με σκοπό τη θανάτωση λύκων αλλά και πρόσφεραν εκτάσεις γης σε όσους εκπλήρωναν αυτό το σκοπό. Η επόμενη αναφορά σε λύκο έγινε το 1212 μ.Χ και οι καταγραφές συνεχίστηκαν μέχρι το 1281 μ.Χ όταν ο Έντουαρντ Ι (κυριάρχησε το διάστημα 1272-1307 μ.Χ) διέταξε την ολική εξολόθρευση των λύκων της Αγγλίας. Η εκστρατεία εξόντωσης ήταν επιτυχής και, έτσι, οι αναφορές σε λύκους μειώθηκαν, ενώ η τελευταία ήταν το 1290 μ.Χ. Οι καταδιώξεις όμως συνεχίστηκαν κατά τη βασιλεία του Ενρίκου ΙV (1422-1460μ.Χ) και μέχρι το 1500 μ.Χ είχαν εξαφανιστεί από την Αγγλία ολοσχερώς.Ωστόσο, στη Σκωτία οι λύκοι επέζησαν μέχρι τον 17ο αιώνα λόγω του πιο άγριου και βραχώδους τοπίου καθώς και του μικρότερου ανθρώπινου πληθυσμού και όχι εξαιτίας της έλλειψης καταδίωξης, η οποία άρχισε το 1283 μ.Χ. και διήρκησε μέχρι το έτος 1743 μ.Χ. κατά το οποίο, σύμφωνα με καταγραφές υπάρχουν ισχυρισμοί πολλών και διαφορετικών ανθρώπων πως σκότωσαν τον τελευταίο λύκο της Σκωτίας σε διάφορα μέρη. Αξιοπρόσεχτο είναι το γεγονός ότι παρατηρήθηκε μια επανάκαμψη του πληθυσμού των λύκων το 1577 μ.Χ., καθώς βρήκαν καταφύγιο στα πλούσια δάση των Highlands. Όμως, τότε πολλά δάση κάηκαν και δέντρα κόπηκαν για να μην μπορούν να κρυφτούν οπότε ο αριθμός τους μειώθηκε δραματικά. Μέχρι περίπου το 1760 μ.Χ. όλος ο πληθυσμός των λύκων στα Βρετανικά νησιά είχε εξολοθρευτεί ολοκληρωτικά.
Παρολαυτά, έπειτα από πολλά χρόνια και αφού οι άνθρωποι άρχισαν να αναπτύσσουν μεγαλύτερη οικολογική ευαισθησία και να μαθαίνουν όλο και περισσότερα για το άγριο αυτό πλάσμα ξεκίνησαν και οι προσπάθειες επανένταξής τους σε αρκετές χώρες. Είχε γίνει πλέον αντιληπτό πως το τίμημα της απουσίας των λύκων γινόταν όλο και μεγαλύτερο, καθώς καταστρεφόταν η φυσική ισορροπία εξαιτίας της θέσης που κατέχει ο λύκος στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας και γι’ αυτό έχει το δικαίωμα να υπάρχει σε βιώσιμους πληθυσμούς στην άγρια φύση. Συγκεκριμένα, στα Highlands της Σκωτίας ο πληθυσμός των κόκκινων ελαφιών και ζαρκαδιών τα οποία είναι η φυσική λεία των λύκων, αυξήθηκε υπερβολικά με αποτέλεσμα τη μείωση της βλάστησης λόγω της υπερβόσκησης και τη μετέπειτα αδυναμία αναγέννησης της χλωρίδας και του δάσους. Επιπλέον, τα ελάφια, χάνοντας τον φυσικό τους θηρευτή, έπαψαν να εξελίσσουν τα ευκίνητα και ελαφρά χαρακτηριστικά τους.
Οι προσπάθειες αυτές άρχισαν στα τέλη του 1960 και τις δεκαετίες του ‘80 και ’90, όταν η βρετανική κυβέρνηση υπέγραψε συμβάσεις στις οποίες δεσμευόταν να εξετάσει την επανένταξη των λύκων στη Βρετανία και να ενημερώσει τους πολίτες. Παράλληλα, η ιδέα αυτή υλοποιήθηκε το 1989 στις νοτιοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες με την επανένταξη του κόκκινου λύκου και το 1995 στο Εθνικό Πάρκο Yellowstone με την επανεισαγωγή του γκρίζου λύκου. Έχοντας ως παράδειγμα την επανεισαγωγή στο Yellowstone σχεδιάζει και η Βρετανία μια αντίστοιχη επανένταξη. Καταλληλότερο έδαφος για την πραγματοποίηση αυτού του σχεδίου θεωρήθηκαν τα Highlands της Σκωτίας και λόγω του προβλήματος που υπάρχει με τον υπερπληθυσμό των ελαφιών που είναι άφθονη τροφή για τους λύκους αλλά και λόγω της τεράστιας έκτασής της, περίπου 25.000 , και του συγκριτικά πολύ μικρού αριθμού ανθρώπων (200.000). Η έκταση αυτή είναι συνάμα απομονωμένη και τραχιά: η τέλεια περιοχή για να ευδοκιμήσει το είδος τους. Το σχέδιο, λοιπόν, σύμφωνα με μια εκτίμηση που προφανώς θα απέχει απ’ την πραγματικότητα έχει ως εξής: πρωταρχικό μέλημα κάθε σχεδίου για να πετύχει είναι η ενημέρωση του ευρύτερου κοινού για τη φύση αυτού του ζώου. Αυτό ίσως να επιτευχθεί με την ίδρυση ενός επιμορφωτικού κέντρου περιβαλλοντικής συνείδησης που αφορά στους λύκους. Στη συνέχεια, θα πρέπει να βρεθεί μια περιοχή 500 όσο το δυνατόν χωρίς πρόβατα και να εισαχθούν για αρχή 2 λύκοι ώστε να επιβεβαιωθεί η ομαλή διαβίωσή τους και, αν όλα πηγαίνουν καλά, να εισαχθούν και άλλες μικρές ομάδες ως πυρήνας που αργότερα θα μπορούν να αναπαραχθούν και να επεκταθούν σε όλη την περιοχή. Όλα αυτά, βέβαια, προϋποθέτουν τη σωστή διαχείριση και συνεχή παρακολούθηση των λύκων. Κατά προσέγγιση ο αριθμός των λύκων που θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν τα Highlands είναι 250 λύκοι που θεωρείται αρκετά μεγάλος. Σε αριθμούς αυτό σημαίνει 25.000 των Highlands, 500 για κάθε λύκο και περίπου 5 λύκοι σε κάθε ομάδα οπότε 25.000/ 500×5= 250 λύκοι. Με το σχέδιο αυτό θα αναπτυχθεί και ο οικοτουρισμός της Σκωτίας και οι λύκοι θα προσελκύσουν κόσμο με αποτέλεσμα να επωφεληθούν οικονομικά και οι ίδιοι οι κάτοικοι από την επιστροφή τους.
Από την άλλη, όμως, υπάρχουν πολλοί πολέμιοι αυτού του σχεδίου με πρωτοπόρους τους προβατοτρόφους οι οποίοι ισχυρίζονται ότι οι λύκοι θα επιτίθενται στα ζώα τους και θα τα σκοτώνουν προκειμένου να τραφούν, αν και υπάρχουν αναφορές ότι το 2005 υπήρχαν στη Σκωτία 8 εκατομμύρια πρόβατα, και κανένα από αυτά δεν έχει αντικρίσει λύκο τα τελευταία 240 χρόνια. Σύμφωνα με μελέτες στις ΗΠΑ έχει παρατηρηθεί ότι αγέλες λύκων περνάνε κοντά από κοπάδια χωρίς να τα ενοχλούν και σπάνια τρέφονται με αυτά παρά μόνο όταν δεν βρίσκουν άγρια λεία. Επιπροσθέτως, από τον Ιανουάριο του 2005 άλλαξε το σκηνικό για την προβατοτροφία στην Σκωτία, και συγκεκριμένα οι επιχορηγήσεις που δίνονται στους κτηνοτρόφους δεν αναλογούν πλέον στον αριθμό των ζώων που εκτρέφονται αλλά είναι ανεξάρτητες από το ζωικό κεφάλαιο. Έτσι, μετά από αυτή την αλλαγή θα είναι πιο εφικτή η δασική αποκατάσταση του αρκετά υποβαθμισμένου περιβάλλοντος της Σκωτίας, ιδιαίτερα του Καληδονιακού δάσους, ώστε να δημιουργηθούν βιότοποι κατάλληλοι για να φιλοξενήσουν και άλλα εξαφανισμένα θηράματα αλλά και θηρευτές με κορυφαίο το λύκο. Άλλοι πολέμιοι της ιδέας ισχυρίζονται ότι η έκταση δεν φτάνει για να μπορέσουν να ζήσουν άνθρωποι και λύκοι αρμονικά και, τέλος, διαμαρτύρονται και οι πεζοπόροι που θεωρούν ότι θα πέσουν θύματα των λύκων παρόλο που σε πληθυσμό 1.000.000.000 ανθρώπων (Ευρώπη, Ρωσία, Βόρεια Αμερική) μόνο 17 άτομα σκοτώθηκαν από λύκο τα τελευταία 50 χρόνια.
Το σχέδιο που περιγράφηκε παραπάνω αλλά και οποιοδήποτε παρόμοιο τεθεί σε εφαρμογή ίσως δώσει την ευκαιρία στο γκρίζο λύκο να ζήσει και πάλι στα μέρη, όπου ανήκει, και που του στέρησε άδικα τόσα χρόνια το ανελέητο κυνήγι από τον άνθρωπο. Εξάλλου, τώρα πλέον γνωρίζουμε ότι ο λύκος δεν είναι το επικίνδυνο και αιμοβόρο θηρίο του παραμυθιού που όλοι νόμιζαν και μ’ αυτό τον τρόπο και θα εξιλεωθούμε για την περιφρονητική συμπεριφορά μας και θα μπορέσουμε να τον αφήσουμε στα χέρια της επόμενη γενιάς αφού αποτελεί ένα θεμελιώδες μέρος της φυσικής μας κληρονομιάς. Αυτή θα είναι λοιπόν μια σημαντική προσπάθεια να απομυθοποιηθεί αυτό το “τέρας”.
Πηγές
Britain looks to US for wolf breeding plan - Juliette Jowit, environment Editor www.guardian.co.uk/environment/2007/sep/30/conservation.wildlife
www.wolftrust.org.uk/faqhighlands.html
Reintroducing Extinct Species – John Dean www.northumberlandnationalpark.org.uk/reintroducingextinctspecies
The Great British Wolf Debat www.canislupus.info/ukwolf.html
Wolf Song Of Alaska, The Disappearance of Wolves in the British Isles – Ivy Stanmore www.wolfsongalaska.org/disappearance_of_wolves.html
British Wolves www.wolftrust.org.uk/britishwolves.html
Why Reintroduce Wolves to Britain www.wolftrust.org.uk/whyreintroduce.html
Reintroducing the wolf to Scotland www.wolvesandhumans.org/wolves/wolf_reintroduction_to_scotland.htm
Wolves in Scotland: Lessons Learned – Dan Whipple www.newwest.net/topic/article/wolves_in_scotland_lessons_learned/C511/L38
Britain looks to US for wolf breeding plan - Juliette Jowit, environment Editor www.guardian.co.uk/environment/2007/sep/30/conservation.wildlife
www.wolftrust.org.uk/faqhighlands.html
Reintroducing Extinct Species – John Dean www.northumberlandnationalpark.org.uk/reintroducingextinctspecies
The Great British Wolf Debat www.canislupus.info/ukwolf.html
Wolf Song Of Alaska, The Disappearance of Wolves in the British Isles – Ivy Stanmore www.wolfsongalaska.org/disappearance_of_wolves.html
British Wolves www.wolftrust.org.uk/britishwolves.html
Why Reintroduce Wolves to Britain www.wolftrust.org.uk/whyreintroduce.html
Reintroducing the wolf to Scotland www.wolvesandhumans.org/wolves/wolf_reintroduction_to_scotland.htm
Wolves in Scotland: Lessons Learned – Dan Whipple www.newwest.net/topic/article/wolves_in_scotland_lessons_learned/C511/L38
Δήμητρα Μπάδα
Ανδριανή Παπαδημητροπούλου
Μέλη της ομάδας: "Ο ΛΥΚΟΣ ΜΑΣ ΕΝΩΝΕΙ"
Ανδριανή Παπαδημητροπούλου
Μέλη της ομάδας: "Ο ΛΥΚΟΣ ΜΑΣ ΕΝΩΝΕΙ"
25/1/10
Τα δέντρα δεν «πεθαίνουν» ... όρθια, αλλά πεσμένα από αλυσοπρίονα!
Πληγωμένα δέντρα, κομμένοι κορμοί από τα αλυσοπρίονα αδίστακτων και παράνομων ξυλοκόπων της ευρύτερης περιοχής, κείτονται καθημερινά πεσμένα στο Βελανιδοδάσος Ξηρομέρου. Οι κάτοικοι δεν θέλουνε τίποτα περισσότερο από το να ζητάνε να εφαρμοστεί ο νόμος, διαφορετικά κινδυνεύει η υπόσταση του δάσους. Χρειάζονται ουσιαστικοί έλεγχοι από τα δασαρχεία για να σταματήσει η λεηλασία της βελανιδιάς και για να σωθεί το περίφημο βελανιδοδάσος. Ως πότε το κράτος θα αδιαφορεί!!.(Φωτο: Γάκιας Τσέλιος)
24/1/10
Οι αγρότες σπάνε το σπυρί της κρίσης!
Ιστορικά, σε όλες τις καμπές των οικονομικών και κοινωνικών εξελίξεων, το αγροτικό πρόβλημα συμπύκνωνε αντιθέσεις που ξέφευγαν από τον τρέχοντα πολιτικό χρόνο. Με την ΚΑΠ το αγροτικό εντάχθηκε στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Και τώρα, με τη συρρίκνωση της ΚΑΠ και τη διαρθρωτική παγκόσμια οικονομική κρίση, οι αγρότες δέχονται πολλαπλές πιέσεις και μονιμότερες απογοητεύσεις.Το αγροτικό στη χώρα μας εικονογραφεί τη συνολική κρίση: κρίση του αναπτυξιακού μοντέλου, κρίση εκπροσώπησης και ηθικοπολιτική κρίση. Γι' αυτό οι κινητοποιήσεις έχουν προσλάβει χαρακτήρα "κανονικότητας". Κάθε χρόνο τέτοια εποχή τα τρακτέρ βγαίνουν στους δρόμους. Ο αγροτικός κόσμος, καταδημαγωγημένος από τα κόμματα εξουσίας, έχει απελπιστεί, καθώς διαπιστώνει ότι "περισσεύει".
Κανείς επίσημος φορέας δεν του συμπαραστέκεται, με σταθερό πλαίσιο οικονομικής στήριξης και παροχή τεχνογνωσίας. Κανείς επίσημος φορέας δεν συνδέει την αγροτική παραγωγή με τις διατροφικές ανάγκες και προτεραιότητες των Ελλήνων πολιτών. Το έλλειμμα της χώρας π.χ. σε κτηνοτροφικά προϊόντα είναι μεγαλύτερο από το ενεργειακό.
Η κυβέρνηση απαντά ότι δεν έχει χρήματα για να ικανοποιήσει τα αιτήματα των αγροτών. Υπάρχουν όμως αιτήματα για τα οποία δεν χρειάζονται χρήματα. Γιατί δεν γίνονται έλεγχοι ώστε να αποτραπούν οι αθρόες εισαγωγές προϊόντων, και μάλιστα χωρίς να δηλώνεται η χώρα προέλευσής τους, με απρόβλεπτες παρενέργειες στη διατροφή των πολιτών; Τόσο γρήγορα ξεχάσαμε το περίφημο ηλιέλαιο από την Ουκρανία;
Η εκάστοτε κυβέρνηση ελπίζει ότι οι κινητοποιήσεις των αγροτών θα τους φέρουν σε αντίθεση με τους άλλους πολίτες. Ας γνωρίζει όμως η σημερινή κυβέρνηση ότι η οικονομική κρίση δημιουργεί άλλη δυναμική για τις κινητοποιήσεις. Ολοένα και μεγαλύτερα τμήματα του πληθυσμού είναι δυνατόν να αναγνωρίσουν τη δική τους δυσχερή θέση στο πρόσωπο των αγροτών. Και τα τεχνάσματα του κοινωνικού αυτοματισμού, παρά τη βίαιη τηλεοπτική προβολή τους, μπορεί να αποδειχθούν παγίδα για τους κυβερνώντες.
Η κρίση εκπροσώπησης αφορά και τη σχέση των αγροτών, ιδιαίτερα των νέων, με τους συνεταιρισμούς και τις αγροτοσυνδικαλιστικές ενώσεις, που, χρόνια τώρα, έχουν μετατραπεί σε χώρους κομματικών συναλλαγών, σκανδάλων και πελατειακών υποχρεώσεων. Τώρα σπάει κι αυτό το σπυρί!
Από τις πικρίες του 2009, στην ελπίδα για το 2010...
Αχιλλέας Πληθάρας*
Κέρδη και απώλειες για το περιβάλλον το 2009.
Το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας νοσεί βαθύτατα, ενώ η απουσία θεσμικών, νομικών και πολιτικών μέτρων και εργαλείων δυσχεραίνει τις προσπάθειες διαφύλαξης των ήδη υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων, των υδάτινων πόρων, των δασών, του εδάφους, της ποιότητας του αέρα κοκ. Εννοείται ότι η ίδια ζοφερή κατάσταση επικρατεί και στο ενεργειακό τοπίο, όπου η Ελλάδα αδυνατεί να μειώσει την εξάρτησή της από το πετρέλαιο και τον λιγνίτη, καθυστερεί δραματικά στην προώθηση των ανανεώσιμων πηγών, αγνοεί τα οφέλη από την εξοικονόμηση ενέργειας και αμελεί να εκσυγχρονίσει το δίκτυο διανομής ηλεκτρισμού. Όλα αυτά τα χρόνια, η μίζερη αντιμετώπιση του περιβάλλοντος αλλά και η αδυναμία κατανόησης των ωφελειών που η προστασία του περιβάλλοντος μπορεί να φέρει στην ποιότητα ζωής και στην οικονομία, οδήγησε σε μια κατάσταση που σίγουρα δεν μας κάνει περήφανους.
Το 2009 ήταν έτος εκλογών. Ευρωεκλογές και εθνικές εκλογές κυριάρχησαν στην κοινωνική και πολιτική ατζέντα του τόπου, σε ένα κλίμα ζοφερό υπό τον ζόφο της οικονομικής κρίσης, που ταλανίζει τη χώρα μας. Το περιβάλλον, ευτυχώς, δεν εξαφανίστηκε από το προεκλογικό τοπίο, όπως συνηθίζονταν εδώ και πολλά πολλά χρόνια. Αντιθέτως, οι προεκλογικές εξαγγελίες υπέρ του περιβάλλοντος, της πράσινης οικονομίας, της καθαρής ενέργειας, της προστασίας της βιοποικιλότητας ήταν περισσότερες από ποτέ. Πρόκειται σαφέστατα για ένα θετικό στοιχείο. Η έννοια της περιβαλλοντικής προστασίας, μπορεί να ειπωθεί πως βρίσκεται επιτέλους εντός της καρδιάς του πολιτικού διαλόγου. Όμως, πλέον, αυτό δεν αρκεί. Το περιβάλλον πρέπει να φύγει από το επίπεδο της ρητορείας και να αγκαλιάσει οριζόντια τις πολιτικές της Ελλάδας. Μια τέτοια ουσιαστική στροφή προς υλοποίηση έργων και πολιτικών για το περιβάλλον επιβάλλεται, ιδίως αν λάβουμε υπόψη τις σωρευτικές αρνητικές επιδόσεις της χώρας επί της περιβαλλοντικής προστασίας.
Εννοείται πως και το 2009, συνέβησαν αναρίθμητες περιβαλλοντικές ʽατασθαλίεςʼ, που υποβάθμισαν ακόμα περισσότερο το ήδη εύθραυστο περιβαλλοντικό υπόβαθρο της επικράτειας. Εν συντομία τα κυριότερα –περιβαλλοντικώς- αρνητικά επιτεύγματα της Ελλάδας τη χρονιά που μας πέρασε ήταν: η ανεπάρκεια του μηχανισμού δασοπυρόσβεσης, όπως αποκαλύφθηκε στις μεγάλες πυρκαγιές στην Αττική και την Εύβοια, η αδυναμία επίλυσης του μεγάλου «τοξικού» εφιάλτη που βιώνουν οι πολίτες σε Οινόφυτα, Ασωπό, Μεσσάπια κοκ, η εμμονή σε περιβαλλοντοκτόνα έργα όπως αυτά της εκτροπής του Αχελώου και της εκτροπής του Αώου, η αδράνεια που ζήσαμε εκ μέρους της Πολιτείας και των ΟΤΑ στο ακανθώδες ζήτημα του κλεισίματος και της αποκατάστασης των παράνομων χωματερών και η δημοσιοποίηση δυο πολύ προβληματικών σχεδίων ρυθμιστικού για την Αττική και ΠΔ για την «προστασία» του Υμηττού.
Αν στα παραπάνω προσθέσουμε και άλλες εξίσου σημαντικές περιβαλλοντικές «παλινωδίες» όπως η μηδενική προσπάθεια διαφύλαξης των προστατευόμενων ειδών βιοποικιλότητας, η πλήρης αποσάθρωση του μηχανισμού ελέγχου περιβαλλοντικών παραβιάσεων, η συνήθης κακή περιβαλλοντική λειτουργία της ΔΕΗ ΑΕ, καταλαβαίνουμε πως –σωρευτικά- έχουμε φτάσει σε ένα οριακό σημείο.
Παρά τα όσα αρνητικά και δυσοίωνα έχουν σημειωθεί έως τώρα, υπήρξαν και μερικές θετικές κινήσεις που αφήνουν ελπιδοφόρες ενδείξεις για ένα καλύτερο μέλλον. Αναφέρθηκε προηγουμένως, η έμφαση που δόθηκε σε θέματα περιβάλλοντος κατά την εκτεταμένη προεκλογική περίοδο, δείγμα σίγουρα θετικό (αν και σίγουρα όχι αρκετό). Το πιο σημαντικό όμως γεγονός που συνέβη το 2009 και έδειξε την δυναμική των πολιτών, ήταν σίγουρα η απαγόρευση εισόδου του λιθάνθρακα στο ενεργειακό μίγμα της χώρας. Μια απαγόρευση που βρήκε ανταπόκριση σε όλα σχεδόν τα κόμματα και στο μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής κοινωνίας. Μια απαγόρευση που υπαγορεύτηκε από τις μεγάλες κινητοποιήσεις που είδαμε να εξελίσσονται στην Καβάλα, τον Αλμυρό, τη Βοιωτία, την Εύβοια, την Αιτωλοακαρνανία, την Αττική. Μια κινητοποίηση στην οποία πρωτοστάτησε το WWF Ελλάς, τεκμηριώνοντας πλήρως και με ακριβή επιστημονικά και οικονομοτεχνικά δεδομένα τους λόγους που συνηγορούν στην μη-αναγκαιότητα του λιθάνθρακα.
Οι πολίτες αρχίζουν να ενδιαφέρονται ολοένα και περισσότερο για το περιβάλλον και αυτό πρέπει να γίνει πλήρως κατανοητό από τους πολιτικούς της χώρας. Έτσι, μόνο τυχαία δεν ήταν η μεγάλη συμμετοχή των Ελλήνων στην «Ώρα της Γης». Το Σάββατο 28 Μαρτίου 2009, εκατομμύρια πολίτες σε πάνω από 100 κράτη της γης, έσβησαν τα φώτα για μια ώρα, στέλνοντας ηχηρό μήνυμα προς τους ηγέτες του κόσμου ότι ήρθε η ώρα να αντιμετωπίσουν σοβαρά την κλιματική αλλαγή, ότι ήρθε η ώρα για φιλόδοξα μέτρα περιορισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Η Ώρα της Γης αποτέλεσε το μεγαλύτερο συμμετοχικό γεγονός που έχει διοργανωθεί ποτέ για την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον γενικότερα. Στην πρωτόγνωρη, για τα ελληνικά δεδομένα, συμβολική δράση της Ώρας της Γης, η ανταπόκριση των Ελλήνων ήταν μαζική και απολύτως ενθαρρυντική. Αν και τα νούμερα έχουν μικρή σημασία, υπολογίζεται ότι πάνω από 1.000.000 Ελληνικά νοικοκυριά, 489 δήμοι και κοινότητες, 1.649 επιχειρήσεις, 845 σχολεία και 325 φορείς ένωσαν τη φωνή τους με ανθρώπους από όλο τον κόσμο, συμμετέχοντας στο κάλεσμα του WWF.
Πάντως, το τελευταίο -και ίσως μακροπρόθεσμα πιο σημαντικό- περιβαλλοντικό γεγονός που συνέβη το 2009 ήταν η ίδρυση του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Η δημιουργία του νέου Υπουργείου ΠΕΚΑ γεννά κατʼ αρχήν ελπίδες πως η νέα κυβέρνηση θα ενσκήψει με προσοχή και θέρμη πάνω στα περιβαλλοντικά θέματα και θα τηρήσει τις πλούσιες υποσχέσεις της για τη θωράκιση του φυσικού μας πλούτου, τη βελτίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών και τη δημιουργία πολλών πράσινων θέσεων εργασίας.
Δυστυχώς, σε παγκόσμιο επίπεδο, το 2009 έκλεισε με μια μεγάλη ήττα για το περιβάλλον και τις επόμενες γενιές. Οι πολίτες ανά τον κόσμο έχουν κάθε δικαίωμα να αισθάνονται αγανακτισμένοι από τα όσα διαδραματίστηκαν στην Κοπεγχάγη. Η μη-συμφωνία της Κοπεγχάγης έχει πολλούς ενόχους, αλλά δεν έχουμε την πολυτέλεια να ʽκαθαρίσουμεʼ το όνειδος απλά και μόνο αποδίδοντας ευθύνες. Και αυτό γιατί πολίτες, επιστήμονες και περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουμε την υποχρέωση να συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε για περισσότερες μειώσεις εκπομπών και πιο δίκαιη κατανομή των βαρών, ή με άλλα λόγια για μια καλή κλιματική συμφωνία εντός του 2010.
Νέα δεκαετία: νέες ελπίδες ή οριστική κατάρρευση;
Το έργο του νέου Υπουργείου κάθε άλλο παρά εύκολο είναι. Τα στελέχη του νέου Υπουργείου είναι αναγκασμένα –αν θέλουν να πετύχουν- να συγκρουστούν με τις παγιωμένες περιβαλλοντοκτόνες αντιλήψεις και πρακτικές ενός μικρού -αλλά διόλου αμελητέου- ποσοστού της πολιτικής, επιχειρηματικής, συνδικαλιστικής και κοινωνικής ζωής του τόπου, που παραμένει προσηλωμένο στις αρχές της «βρώμικης ανάπτυξης» και του οφέλους των λίγων ενάντια στους πολλούς. Πρέπει να κλείσουν τα αυτιά τους σε εύκολες κριτικές, καθώς και σε άλλες παρόμοιες φαιδρότητες. Στο νέο Υπουργείο ΠΕΚΑ, τα στελέχη πρέπει να είναι αποφασισμένα για τομές που θα οδηγήσουν στη ριζική αναδιάρθρωση των διοικητικών δομών για το περιβάλλον, στον ουσιαστικό έλεγχο των περιβαλλοντικών παραβάσεων και στην τήρηση αυστηρού χρονοδιαγράμματος για την υλοποίηση φιλόδοξων μέτρων και πολιτικών υπέρ της βιώσιμης ανάπτυξης. Θα πρέπει, επίσης, να επιτελέσουν το ρόλο του «κινητήριου μοχλού» που με τις ενέργειες και τις πιέσεις τους θα παρασύρουν τις πολιτικές της κυβέρνησης προς την ίδια «πράσινη» κατεύθυνση.
Στην πολιτική της Ελλάδας κυριαρχεί η αρχή της μη-σύγκρουσης ή στην καλύτερη των περιπτώσεων, η σταδιακή εφαρμογή μέτρων σε βάθος χρόνου τετραετίας (τουλάχιστον). Το περιβάλλον, η ενέργεια και η κλιματική αλλαγή, όμως, δεν έχουν αυτήν την πολυτέλεια. Για να διευκολύνει τις εργασίες του νεοσύστατου Υπουργείου, το WWF Ελλάς συνέταξε ένα «πρόγραμμα των 100 πρώτων ημερών για το περιβάλλον», το οποίο μπορεί να βρεθεί στην ιστοσελίδα της οργάνωσης, http://www.wwf.gr. Εκεί προτείνονται όλες εκείνες οι παρεμβάσεις προτεραιότητας, με στόχο την αντιμετώπιση χρονιζόντων περιβαλλοντικών προβλημάτων και την άμεση δρομολόγηση αυτής της τόσο αναγκαίας πορείας προς την αειφορία. Βέβαια, θα συμφωνήσουμε με την άποψη ότι σε εκατό μέρες δεν μπορούν να διορθωθούν όλα τα κακώς κείμενα, που έχουν προκληθεί από την χρόνια ανυπαρξία στιβαρών περιβαλλοντικών πολιτικών στη χώρα.
Περιμένουμε, όμως, από το νέο Υπουργείο εντός του 2010,να δούμε την έναρξη υλοποίησης των έργων που θα συμβάλλουν στην κάλυψη των στόχων για 20% ΑΠΕ και 20% εξοικονόμηση ενέργειας έως το 2020, τη διαμόρφωση Εθνικής Στρατηγικής για τη Βιοποικιλότητα και τη θεσμική θωράκιση των περιοχών Natura 2000, τη δημόσια ανακοίνωση χρονοδιαγράμματος ολοκλήρωσης και κύρωσης των δασικών χαρτών και την κατάργηση νομικών διατάξεων που υποβαθμίζουν την προστασία των δασών. Παράλληλα, αναμένουμε την έναρξη διαδικασιών διαμόρφωσης σχεδίου ολοκληρωμένης και πραγματικά βιώσιμης διαχείρισης του υδάτινου δυναμικού της Θεσσαλίας, την έναρξη διαδικασίας σχεδιασμού νέου Προεδρικού Διατάγματος για τη δημιουργία «Εθνικού Πάρκου» στον Υμηττό, την ανάκληση του Ειδικού Χωροταξικού για τον Τουρισμό και τη δρομολόγηση διαδικασίας αναθεώρησης του Εθνικού Χωροταξικού. Η ανάληψη αυτών των πρωτοβουλιών θα μας επιτρέψει να αισιοδοξούμε, σε στέρεη βάση, για το μέλλον.
Ελπίζουμε, τέλος, πως οι κλιματικές διαπραγματεύσεις θα οδηγηθούν σε μια ουσιαστική παγκόσμια συμφωνία. Το 2010 μπορεί να γίνει ένα νέο ορόσημο για τα περιβαλλοντικά κινήματα, αν ξεπεράσουμε γρήγορα την πικρία που μας άφησε η Κοπεγχάγη και δουλέψουμε με αφοσίωση για την εγκαθίδρυση μιας νέας ελπιδοφόρας συμφωνίας για το κλίμα. Σε αυτό τον αγώνα χρειαζόμαστε τους πολίτες. Χρειαζόμαστε επίσης ηγέτες, που θα σταθούν αντάξιοι των αξιωμάτων και των υποχρεώσεων τους. Χρειαζόμαστε επιπλέον, ειδικά στην Ελλάδα, ομοθυμία και συστράτευση των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων για τη δημιουργία ενός διαφανούς πλαισίου νομοθετημάτων και κανόνων, έτσι ώστε η μείωση των εκπομπών να συνδυαστεί με προστασία του περιβάλλοντος και οικονομικά οφέλη. Σε αυτή την προσπάθεια, η στάση κυρίως της κυβέρνησης, αλλά και του συνόλου των πολιτικών σχηματισμών, καθώς και του καθενός από εμάς, θα πρέπει να ξεφύγει από αγκυλώσεις και φοβικά σύνδρομα, βλέποντας την «μεγάλη εικόνα» και κατανοώντας τα οφέλη για την εθνική οικονομία, τους πολίτες και το περιβάλλον.
Κέρδη και απώλειες για το περιβάλλον το 2009.
Το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας νοσεί βαθύτατα, ενώ η απουσία θεσμικών, νομικών και πολιτικών μέτρων και εργαλείων δυσχεραίνει τις προσπάθειες διαφύλαξης των ήδη υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων, των υδάτινων πόρων, των δασών, του εδάφους, της ποιότητας του αέρα κοκ. Εννοείται ότι η ίδια ζοφερή κατάσταση επικρατεί και στο ενεργειακό τοπίο, όπου η Ελλάδα αδυνατεί να μειώσει την εξάρτησή της από το πετρέλαιο και τον λιγνίτη, καθυστερεί δραματικά στην προώθηση των ανανεώσιμων πηγών, αγνοεί τα οφέλη από την εξοικονόμηση ενέργειας και αμελεί να εκσυγχρονίσει το δίκτυο διανομής ηλεκτρισμού. Όλα αυτά τα χρόνια, η μίζερη αντιμετώπιση του περιβάλλοντος αλλά και η αδυναμία κατανόησης των ωφελειών που η προστασία του περιβάλλοντος μπορεί να φέρει στην ποιότητα ζωής και στην οικονομία, οδήγησε σε μια κατάσταση που σίγουρα δεν μας κάνει περήφανους.
Το 2009 ήταν έτος εκλογών. Ευρωεκλογές και εθνικές εκλογές κυριάρχησαν στην κοινωνική και πολιτική ατζέντα του τόπου, σε ένα κλίμα ζοφερό υπό τον ζόφο της οικονομικής κρίσης, που ταλανίζει τη χώρα μας. Το περιβάλλον, ευτυχώς, δεν εξαφανίστηκε από το προεκλογικό τοπίο, όπως συνηθίζονταν εδώ και πολλά πολλά χρόνια. Αντιθέτως, οι προεκλογικές εξαγγελίες υπέρ του περιβάλλοντος, της πράσινης οικονομίας, της καθαρής ενέργειας, της προστασίας της βιοποικιλότητας ήταν περισσότερες από ποτέ. Πρόκειται σαφέστατα για ένα θετικό στοιχείο. Η έννοια της περιβαλλοντικής προστασίας, μπορεί να ειπωθεί πως βρίσκεται επιτέλους εντός της καρδιάς του πολιτικού διαλόγου. Όμως, πλέον, αυτό δεν αρκεί. Το περιβάλλον πρέπει να φύγει από το επίπεδο της ρητορείας και να αγκαλιάσει οριζόντια τις πολιτικές της Ελλάδας. Μια τέτοια ουσιαστική στροφή προς υλοποίηση έργων και πολιτικών για το περιβάλλον επιβάλλεται, ιδίως αν λάβουμε υπόψη τις σωρευτικές αρνητικές επιδόσεις της χώρας επί της περιβαλλοντικής προστασίας.
Εννοείται πως και το 2009, συνέβησαν αναρίθμητες περιβαλλοντικές ʽατασθαλίεςʼ, που υποβάθμισαν ακόμα περισσότερο το ήδη εύθραυστο περιβαλλοντικό υπόβαθρο της επικράτειας. Εν συντομία τα κυριότερα –περιβαλλοντικώς- αρνητικά επιτεύγματα της Ελλάδας τη χρονιά που μας πέρασε ήταν: η ανεπάρκεια του μηχανισμού δασοπυρόσβεσης, όπως αποκαλύφθηκε στις μεγάλες πυρκαγιές στην Αττική και την Εύβοια, η αδυναμία επίλυσης του μεγάλου «τοξικού» εφιάλτη που βιώνουν οι πολίτες σε Οινόφυτα, Ασωπό, Μεσσάπια κοκ, η εμμονή σε περιβαλλοντοκτόνα έργα όπως αυτά της εκτροπής του Αχελώου και της εκτροπής του Αώου, η αδράνεια που ζήσαμε εκ μέρους της Πολιτείας και των ΟΤΑ στο ακανθώδες ζήτημα του κλεισίματος και της αποκατάστασης των παράνομων χωματερών και η δημοσιοποίηση δυο πολύ προβληματικών σχεδίων ρυθμιστικού για την Αττική και ΠΔ για την «προστασία» του Υμηττού.
Αν στα παραπάνω προσθέσουμε και άλλες εξίσου σημαντικές περιβαλλοντικές «παλινωδίες» όπως η μηδενική προσπάθεια διαφύλαξης των προστατευόμενων ειδών βιοποικιλότητας, η πλήρης αποσάθρωση του μηχανισμού ελέγχου περιβαλλοντικών παραβιάσεων, η συνήθης κακή περιβαλλοντική λειτουργία της ΔΕΗ ΑΕ, καταλαβαίνουμε πως –σωρευτικά- έχουμε φτάσει σε ένα οριακό σημείο.
Παρά τα όσα αρνητικά και δυσοίωνα έχουν σημειωθεί έως τώρα, υπήρξαν και μερικές θετικές κινήσεις που αφήνουν ελπιδοφόρες ενδείξεις για ένα καλύτερο μέλλον. Αναφέρθηκε προηγουμένως, η έμφαση που δόθηκε σε θέματα περιβάλλοντος κατά την εκτεταμένη προεκλογική περίοδο, δείγμα σίγουρα θετικό (αν και σίγουρα όχι αρκετό). Το πιο σημαντικό όμως γεγονός που συνέβη το 2009 και έδειξε την δυναμική των πολιτών, ήταν σίγουρα η απαγόρευση εισόδου του λιθάνθρακα στο ενεργειακό μίγμα της χώρας. Μια απαγόρευση που βρήκε ανταπόκριση σε όλα σχεδόν τα κόμματα και στο μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής κοινωνίας. Μια απαγόρευση που υπαγορεύτηκε από τις μεγάλες κινητοποιήσεις που είδαμε να εξελίσσονται στην Καβάλα, τον Αλμυρό, τη Βοιωτία, την Εύβοια, την Αιτωλοακαρνανία, την Αττική. Μια κινητοποίηση στην οποία πρωτοστάτησε το WWF Ελλάς, τεκμηριώνοντας πλήρως και με ακριβή επιστημονικά και οικονομοτεχνικά δεδομένα τους λόγους που συνηγορούν στην μη-αναγκαιότητα του λιθάνθρακα.
Οι πολίτες αρχίζουν να ενδιαφέρονται ολοένα και περισσότερο για το περιβάλλον και αυτό πρέπει να γίνει πλήρως κατανοητό από τους πολιτικούς της χώρας. Έτσι, μόνο τυχαία δεν ήταν η μεγάλη συμμετοχή των Ελλήνων στην «Ώρα της Γης». Το Σάββατο 28 Μαρτίου 2009, εκατομμύρια πολίτες σε πάνω από 100 κράτη της γης, έσβησαν τα φώτα για μια ώρα, στέλνοντας ηχηρό μήνυμα προς τους ηγέτες του κόσμου ότι ήρθε η ώρα να αντιμετωπίσουν σοβαρά την κλιματική αλλαγή, ότι ήρθε η ώρα για φιλόδοξα μέτρα περιορισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Η Ώρα της Γης αποτέλεσε το μεγαλύτερο συμμετοχικό γεγονός που έχει διοργανωθεί ποτέ για την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον γενικότερα. Στην πρωτόγνωρη, για τα ελληνικά δεδομένα, συμβολική δράση της Ώρας της Γης, η ανταπόκριση των Ελλήνων ήταν μαζική και απολύτως ενθαρρυντική. Αν και τα νούμερα έχουν μικρή σημασία, υπολογίζεται ότι πάνω από 1.000.000 Ελληνικά νοικοκυριά, 489 δήμοι και κοινότητες, 1.649 επιχειρήσεις, 845 σχολεία και 325 φορείς ένωσαν τη φωνή τους με ανθρώπους από όλο τον κόσμο, συμμετέχοντας στο κάλεσμα του WWF.
Πάντως, το τελευταίο -και ίσως μακροπρόθεσμα πιο σημαντικό- περιβαλλοντικό γεγονός που συνέβη το 2009 ήταν η ίδρυση του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Η δημιουργία του νέου Υπουργείου ΠΕΚΑ γεννά κατʼ αρχήν ελπίδες πως η νέα κυβέρνηση θα ενσκήψει με προσοχή και θέρμη πάνω στα περιβαλλοντικά θέματα και θα τηρήσει τις πλούσιες υποσχέσεις της για τη θωράκιση του φυσικού μας πλούτου, τη βελτίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών και τη δημιουργία πολλών πράσινων θέσεων εργασίας.
Δυστυχώς, σε παγκόσμιο επίπεδο, το 2009 έκλεισε με μια μεγάλη ήττα για το περιβάλλον και τις επόμενες γενιές. Οι πολίτες ανά τον κόσμο έχουν κάθε δικαίωμα να αισθάνονται αγανακτισμένοι από τα όσα διαδραματίστηκαν στην Κοπεγχάγη. Η μη-συμφωνία της Κοπεγχάγης έχει πολλούς ενόχους, αλλά δεν έχουμε την πολυτέλεια να ʽκαθαρίσουμεʼ το όνειδος απλά και μόνο αποδίδοντας ευθύνες. Και αυτό γιατί πολίτες, επιστήμονες και περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουμε την υποχρέωση να συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε για περισσότερες μειώσεις εκπομπών και πιο δίκαιη κατανομή των βαρών, ή με άλλα λόγια για μια καλή κλιματική συμφωνία εντός του 2010.
Νέα δεκαετία: νέες ελπίδες ή οριστική κατάρρευση;
Το έργο του νέου Υπουργείου κάθε άλλο παρά εύκολο είναι. Τα στελέχη του νέου Υπουργείου είναι αναγκασμένα –αν θέλουν να πετύχουν- να συγκρουστούν με τις παγιωμένες περιβαλλοντοκτόνες αντιλήψεις και πρακτικές ενός μικρού -αλλά διόλου αμελητέου- ποσοστού της πολιτικής, επιχειρηματικής, συνδικαλιστικής και κοινωνικής ζωής του τόπου, που παραμένει προσηλωμένο στις αρχές της «βρώμικης ανάπτυξης» και του οφέλους των λίγων ενάντια στους πολλούς. Πρέπει να κλείσουν τα αυτιά τους σε εύκολες κριτικές, καθώς και σε άλλες παρόμοιες φαιδρότητες. Στο νέο Υπουργείο ΠΕΚΑ, τα στελέχη πρέπει να είναι αποφασισμένα για τομές που θα οδηγήσουν στη ριζική αναδιάρθρωση των διοικητικών δομών για το περιβάλλον, στον ουσιαστικό έλεγχο των περιβαλλοντικών παραβάσεων και στην τήρηση αυστηρού χρονοδιαγράμματος για την υλοποίηση φιλόδοξων μέτρων και πολιτικών υπέρ της βιώσιμης ανάπτυξης. Θα πρέπει, επίσης, να επιτελέσουν το ρόλο του «κινητήριου μοχλού» που με τις ενέργειες και τις πιέσεις τους θα παρασύρουν τις πολιτικές της κυβέρνησης προς την ίδια «πράσινη» κατεύθυνση.
Στην πολιτική της Ελλάδας κυριαρχεί η αρχή της μη-σύγκρουσης ή στην καλύτερη των περιπτώσεων, η σταδιακή εφαρμογή μέτρων σε βάθος χρόνου τετραετίας (τουλάχιστον). Το περιβάλλον, η ενέργεια και η κλιματική αλλαγή, όμως, δεν έχουν αυτήν την πολυτέλεια. Για να διευκολύνει τις εργασίες του νεοσύστατου Υπουργείου, το WWF Ελλάς συνέταξε ένα «πρόγραμμα των 100 πρώτων ημερών για το περιβάλλον», το οποίο μπορεί να βρεθεί στην ιστοσελίδα της οργάνωσης, http://www.wwf.gr. Εκεί προτείνονται όλες εκείνες οι παρεμβάσεις προτεραιότητας, με στόχο την αντιμετώπιση χρονιζόντων περιβαλλοντικών προβλημάτων και την άμεση δρομολόγηση αυτής της τόσο αναγκαίας πορείας προς την αειφορία. Βέβαια, θα συμφωνήσουμε με την άποψη ότι σε εκατό μέρες δεν μπορούν να διορθωθούν όλα τα κακώς κείμενα, που έχουν προκληθεί από την χρόνια ανυπαρξία στιβαρών περιβαλλοντικών πολιτικών στη χώρα.
Περιμένουμε, όμως, από το νέο Υπουργείο εντός του 2010,να δούμε την έναρξη υλοποίησης των έργων που θα συμβάλλουν στην κάλυψη των στόχων για 20% ΑΠΕ και 20% εξοικονόμηση ενέργειας έως το 2020, τη διαμόρφωση Εθνικής Στρατηγικής για τη Βιοποικιλότητα και τη θεσμική θωράκιση των περιοχών Natura 2000, τη δημόσια ανακοίνωση χρονοδιαγράμματος ολοκλήρωσης και κύρωσης των δασικών χαρτών και την κατάργηση νομικών διατάξεων που υποβαθμίζουν την προστασία των δασών. Παράλληλα, αναμένουμε την έναρξη διαδικασιών διαμόρφωσης σχεδίου ολοκληρωμένης και πραγματικά βιώσιμης διαχείρισης του υδάτινου δυναμικού της Θεσσαλίας, την έναρξη διαδικασίας σχεδιασμού νέου Προεδρικού Διατάγματος για τη δημιουργία «Εθνικού Πάρκου» στον Υμηττό, την ανάκληση του Ειδικού Χωροταξικού για τον Τουρισμό και τη δρομολόγηση διαδικασίας αναθεώρησης του Εθνικού Χωροταξικού. Η ανάληψη αυτών των πρωτοβουλιών θα μας επιτρέψει να αισιοδοξούμε, σε στέρεη βάση, για το μέλλον.
Ελπίζουμε, τέλος, πως οι κλιματικές διαπραγματεύσεις θα οδηγηθούν σε μια ουσιαστική παγκόσμια συμφωνία. Το 2010 μπορεί να γίνει ένα νέο ορόσημο για τα περιβαλλοντικά κινήματα, αν ξεπεράσουμε γρήγορα την πικρία που μας άφησε η Κοπεγχάγη και δουλέψουμε με αφοσίωση για την εγκαθίδρυση μιας νέας ελπιδοφόρας συμφωνίας για το κλίμα. Σε αυτό τον αγώνα χρειαζόμαστε τους πολίτες. Χρειαζόμαστε επίσης ηγέτες, που θα σταθούν αντάξιοι των αξιωμάτων και των υποχρεώσεων τους. Χρειαζόμαστε επιπλέον, ειδικά στην Ελλάδα, ομοθυμία και συστράτευση των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων για τη δημιουργία ενός διαφανούς πλαισίου νομοθετημάτων και κανόνων, έτσι ώστε η μείωση των εκπομπών να συνδυαστεί με προστασία του περιβάλλοντος και οικονομικά οφέλη. Σε αυτή την προσπάθεια, η στάση κυρίως της κυβέρνησης, αλλά και του συνόλου των πολιτικών σχηματισμών, καθώς και του καθενός από εμάς, θα πρέπει να ξεφύγει από αγκυλώσεις και φοβικά σύνδρομα, βλέποντας την «μεγάλη εικόνα» και κατανοώντας τα οφέλη για την εθνική οικονομία, τους πολίτες και το περιβάλλον.
Να σώσουμε την Άγρια Ζωή των Βουνών μας...
ΑΜΕΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΟΡΟΣΕΙΡΑΣ ΤΩΝ ΒΑΡΔΟΥΣΙΩΝ!ΙΔΡΥΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ "ΒΑΡΔΟΥΣΙΩΝ-ΟΞΥΑΣ-ΚΡΑΒΑΡΩΝ"
τώρα!
Η χωροθέτηση των αιολικών πάρκων... καταπίνει το περιβάλλον!
Πολύ νωρίς τα δεύτερα συστατικά του τίτλου του νεοσύστατου υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής αφάνισαν το πρώτο. Στο νομοσχέδιο υπό τον τίτλο "επιτάχυνση της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την κλιματική αλλαγή" ακολουθείται η γνωστή τακτική του παρελθόντος να τροποποιούνται βασικοί νόμοι προς το χειρότερο, όπως αυτός για την προστασία του περιβάλλοντος και ο μεταγενέστερος για τον χωροταξικό σχεδιασμό.
Επιπλέον, σε μια χώρα που δεν διαθέτει δασικούς χάρτες ούτε έχει χαρτογραφήσει τον φυσικό πλούτο της, π.χ. περιοχές Νatura, βαφτίζεται γραφειοκρατική και καταργείται για τις εγκαταστάσεις των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας η τήρηση της διαδικασίας προκαταρκτικής περιβαλλοντικής εκτίμησης και αξιολόγησης, η οποία αποτελεί ουσιαστικό κομμάτι κατά την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων, καθώς προφυλάσσει και το περιβάλλον αλλά και τον επενδυτή, εν προκειμένω, από το να συνεχίσει μια δραστηριότητα η οποία εκ των υστέρων θα αποδειχθεί ότι δεν μπορεί να προχωρήσει. Πόσο μάλλον, όταν η ποιότητα και η πληρότητα των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων ελέγχεται στο περίπου λόγω και της υποστελέχωσης των αρμόδιων υπηρεσιών.
Το επικίνδυνο όμως είναι ότι υπονομεύεται εξ αρχής η ανάπτυξη των ΑΠΕ, αφού χτίζεται στην άμμο. Σε θεσμικό πλαίσιο το οποίο δεν θα αντέξει σε προσφυγές στα εθνικά δικαστήρια αλλά και στην Ε.Ε. Το νομοσχέδιο το οποίο δόθηκε προς διαβούλευση στις 9 Δεκεμβρίου με καταληκτική ημερομηνία 15 Ιανουαρίου τροποποιεί ακόμη και το ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ (χωροθετούσε κατά τα επενδυτικά συμφέροντα), όταν πρόσφατα το ΥΠΕΚΑ ανακοίνωσε τη συγκρότηση ευρείας επιτροπής για τη βελτίωσή του.
Ουσιαστικά το σχέδιο νόμου επιτρέπει παντού, σε δάση, δασικές εκτάσεις, περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης, εθνικά πάρκα κ.α., τη χωροθέτηση αιολικών πάρκων, ενώ προς τούτο επιβάλλει "υποταγή" των θεσμοθετημένων περιφερειακών σχεδίων, ρυθμιστικών, γενικών πολεοδομικών σχεδίων ή άλλων σχεδίων χρήσεων γης προς το ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ! Ήδη φορείς και οργανώσεις έχουν καταθέσει την αντίθεσή τους, διατυπώνοντας τις απόψεις τους κατ' άρθρον, ενώ θεωρούν ότι αυτό οφείλει να συνοδευτεί από Μελέτη Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης.
Η Ορνιθολογική Εταιρεία προειδοποιεί για την αντισυνταγματικότητα των διατάξεων, αλλά και για την παραβίαση σειράς κοινοτικών οδηγιών. Όπως επισημαίνει, "το σχέδιο νόμου παραβιάζει τις οδηγίες για την προστασία της φύσης 79/409 και 92/43, όπως και τις οδηγίες για την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων (2001/42 και 97/11). Ταυτόχρονα επισημαίνει ότι "η αιολική ενέργεια είναι μεν μια καθαρή δραστηριότητα ως προς τις εκπομπές αερίων ρύπων, βιομηχανική δε ως προς τις επιπτώσεις της στη φύση" και το σχέδιο νόμου, τοποθετεί αιολικά πάρκα παντού, χωρίς καμιά σοβαρή πρόβλεψη για δικλείδες ασφαλείας που θα προστατεύσουν τα υψηλότατης αξίας οικοσυστήματα.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών στη γενική τοποθέτησή του για το νομοσχέδιο παρατηρεί ότι "τροποποιεί θεμελιώδεις νόμους και θεσμικές ρυθμίσεις καθʼ υπέρβασιν της προβλεπόμενης θεσμικής διαδικασίας και της απαιτούμενης καθολικότητας των πολιτικών που απαιτούν παρόμοιες ρυθμίσεις. Ειδικότερα τροποποιεί:
(α) Θεμελιώδεις διατάξεις του ν. 2742/99 για τον χωροταξικό σχεδιασμό.
(β) Διατάξεις του ν. 1650/86 για την προστασία του περιβάλλοντος.
(γ) Το εγκεκριμένο Ειδικό Πλαίσιο (Ε.Π.) Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ΑΠΕ (ΚΥΑ 49828/2008 ΦΕΚ 2464 Β).
(δ) Του ν. 2945/2001 για την αγροτική ανάπτυξη και την προστασία των γεωργικών πόρων από την αλλαγή χρήσης γης.
(ε) Διατάξεις του ν. 998/86 για την προστασία των δασών.
(ζ) Διατάξεις του ν. 3028/2002 «Για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς»."Παρατηρεί δε ότι "οι ριζοσπαστικές αλλαγές που απαιτούνται στο δίλημμα 'κλίμα - ενέργεια' δεν μπορούν να επιλυθούν εκτός του δημοκρατικού αναπτυξιακού και χωροταξικού σχεδιασμού και προγραμματισμού, από το κοινοτικό έως το τοπικό επίπεδο" και καλεί το ΥΠΕΚΑ "να επαναξιολογήσει τα προτεινόμενα. Έτσι ώστε η ανάπτυξη των ΑΠΕ να επιτευχθεί με ασφάλεια δικαίου, να μη στραφεί εις βάρος άλλων περιβαλλοντικών αξιών και να μην οδηγήσει ενδεχόμενα σε αντίστροφα αποτελέσματα".
Το WWF Ελλάς εκτιμά ότι το νομοσχέδιο δίνει υπέρμετρη βαρύτητα στη μείωση των σταδίων περιβαλλοντικής αδειοδότησης, χωρίς να είναι προφανές με ποιο τρόπο εμποδίζει την ανάπτυξη των ΑΠΕ η ισχύουσα νομοθεσία για την προστασία του φυσικού χώρου και της βιοποικιλότητας. Επιπλέον αναφέρεται στην πλούσια νομολογία του ΣτΕ για την προστασία του δασικού πλούτου, που αποτελεί περιβαλλοντικό κεκτημένο "το οποίο δεν πρέπει να υποβαθμιστεί, ακόμη κι αν πρόκειται για την ανάπτυξη έργων περιβαλλοντικής ωφέλειας, όπως οι εγκαταστάσεις ΑΠΕ".
Αντιπροτείνει δε κεντρικό σχεδιασμό υπό τη μορφή χωροταξικού σχεδίου με συγκεκριμένα κριτήρια χωροθέτησης και αποκλεισμού χωροθέτησης που θα περιλαμβάνει και τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις. "Με τον τρόπο αυτό θ' αποφευχθεί ο καθορισμός της διασποράς των εγκαταστάσεων ΑΠΕ από την ελεύθερη αγορά, ενώ σίγουρα θα απλουστευθούν οι αδειοδοτικές διαδικασίες, καθώς την ευθύνη χωροθέτησης αναλαμβάνει εξ αρχής το κράτος" καταλήγει, ενώ θεωρεί ότι για τη διαμόρφωση του σχεδίου αυτού θα απαιτηθούν 12 με 18 μήνες.
Επιπλέον, σε μια χώρα που δεν διαθέτει δασικούς χάρτες ούτε έχει χαρτογραφήσει τον φυσικό πλούτο της, π.χ. περιοχές Νatura, βαφτίζεται γραφειοκρατική και καταργείται για τις εγκαταστάσεις των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας η τήρηση της διαδικασίας προκαταρκτικής περιβαλλοντικής εκτίμησης και αξιολόγησης, η οποία αποτελεί ουσιαστικό κομμάτι κατά την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων, καθώς προφυλάσσει και το περιβάλλον αλλά και τον επενδυτή, εν προκειμένω, από το να συνεχίσει μια δραστηριότητα η οποία εκ των υστέρων θα αποδειχθεί ότι δεν μπορεί να προχωρήσει. Πόσο μάλλον, όταν η ποιότητα και η πληρότητα των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων ελέγχεται στο περίπου λόγω και της υποστελέχωσης των αρμόδιων υπηρεσιών.
Το επικίνδυνο όμως είναι ότι υπονομεύεται εξ αρχής η ανάπτυξη των ΑΠΕ, αφού χτίζεται στην άμμο. Σε θεσμικό πλαίσιο το οποίο δεν θα αντέξει σε προσφυγές στα εθνικά δικαστήρια αλλά και στην Ε.Ε. Το νομοσχέδιο το οποίο δόθηκε προς διαβούλευση στις 9 Δεκεμβρίου με καταληκτική ημερομηνία 15 Ιανουαρίου τροποποιεί ακόμη και το ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ (χωροθετούσε κατά τα επενδυτικά συμφέροντα), όταν πρόσφατα το ΥΠΕΚΑ ανακοίνωσε τη συγκρότηση ευρείας επιτροπής για τη βελτίωσή του.
Ουσιαστικά το σχέδιο νόμου επιτρέπει παντού, σε δάση, δασικές εκτάσεις, περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης, εθνικά πάρκα κ.α., τη χωροθέτηση αιολικών πάρκων, ενώ προς τούτο επιβάλλει "υποταγή" των θεσμοθετημένων περιφερειακών σχεδίων, ρυθμιστικών, γενικών πολεοδομικών σχεδίων ή άλλων σχεδίων χρήσεων γης προς το ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ! Ήδη φορείς και οργανώσεις έχουν καταθέσει την αντίθεσή τους, διατυπώνοντας τις απόψεις τους κατ' άρθρον, ενώ θεωρούν ότι αυτό οφείλει να συνοδευτεί από Μελέτη Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης.
Η Ορνιθολογική Εταιρεία προειδοποιεί για την αντισυνταγματικότητα των διατάξεων, αλλά και για την παραβίαση σειράς κοινοτικών οδηγιών. Όπως επισημαίνει, "το σχέδιο νόμου παραβιάζει τις οδηγίες για την προστασία της φύσης 79/409 και 92/43, όπως και τις οδηγίες για την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων (2001/42 και 97/11). Ταυτόχρονα επισημαίνει ότι "η αιολική ενέργεια είναι μεν μια καθαρή δραστηριότητα ως προς τις εκπομπές αερίων ρύπων, βιομηχανική δε ως προς τις επιπτώσεις της στη φύση" και το σχέδιο νόμου, τοποθετεί αιολικά πάρκα παντού, χωρίς καμιά σοβαρή πρόβλεψη για δικλείδες ασφαλείας που θα προστατεύσουν τα υψηλότατης αξίας οικοσυστήματα.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών στη γενική τοποθέτησή του για το νομοσχέδιο παρατηρεί ότι "τροποποιεί θεμελιώδεις νόμους και θεσμικές ρυθμίσεις καθʼ υπέρβασιν της προβλεπόμενης θεσμικής διαδικασίας και της απαιτούμενης καθολικότητας των πολιτικών που απαιτούν παρόμοιες ρυθμίσεις. Ειδικότερα τροποποιεί:
(α) Θεμελιώδεις διατάξεις του ν. 2742/99 για τον χωροταξικό σχεδιασμό.
(β) Διατάξεις του ν. 1650/86 για την προστασία του περιβάλλοντος.
(γ) Το εγκεκριμένο Ειδικό Πλαίσιο (Ε.Π.) Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ΑΠΕ (ΚΥΑ 49828/2008 ΦΕΚ 2464 Β).
(δ) Του ν. 2945/2001 για την αγροτική ανάπτυξη και την προστασία των γεωργικών πόρων από την αλλαγή χρήσης γης.
(ε) Διατάξεις του ν. 998/86 για την προστασία των δασών.
(ζ) Διατάξεις του ν. 3028/2002 «Για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς»."Παρατηρεί δε ότι "οι ριζοσπαστικές αλλαγές που απαιτούνται στο δίλημμα 'κλίμα - ενέργεια' δεν μπορούν να επιλυθούν εκτός του δημοκρατικού αναπτυξιακού και χωροταξικού σχεδιασμού και προγραμματισμού, από το κοινοτικό έως το τοπικό επίπεδο" και καλεί το ΥΠΕΚΑ "να επαναξιολογήσει τα προτεινόμενα. Έτσι ώστε η ανάπτυξη των ΑΠΕ να επιτευχθεί με ασφάλεια δικαίου, να μη στραφεί εις βάρος άλλων περιβαλλοντικών αξιών και να μην οδηγήσει ενδεχόμενα σε αντίστροφα αποτελέσματα".
Το WWF Ελλάς εκτιμά ότι το νομοσχέδιο δίνει υπέρμετρη βαρύτητα στη μείωση των σταδίων περιβαλλοντικής αδειοδότησης, χωρίς να είναι προφανές με ποιο τρόπο εμποδίζει την ανάπτυξη των ΑΠΕ η ισχύουσα νομοθεσία για την προστασία του φυσικού χώρου και της βιοποικιλότητας. Επιπλέον αναφέρεται στην πλούσια νομολογία του ΣτΕ για την προστασία του δασικού πλούτου, που αποτελεί περιβαλλοντικό κεκτημένο "το οποίο δεν πρέπει να υποβαθμιστεί, ακόμη κι αν πρόκειται για την ανάπτυξη έργων περιβαλλοντικής ωφέλειας, όπως οι εγκαταστάσεις ΑΠΕ".
Αντιπροτείνει δε κεντρικό σχεδιασμό υπό τη μορφή χωροταξικού σχεδίου με συγκεκριμένα κριτήρια χωροθέτησης και αποκλεισμού χωροθέτησης που θα περιλαμβάνει και τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις. "Με τον τρόπο αυτό θ' αποφευχθεί ο καθορισμός της διασποράς των εγκαταστάσεων ΑΠΕ από την ελεύθερη αγορά, ενώ σίγουρα θα απλουστευθούν οι αδειοδοτικές διαδικασίες, καθώς την ευθύνη χωροθέτησης αναλαμβάνει εξ αρχής το κράτος" καταλήγει, ενώ θεωρεί ότι για τη διαμόρφωση του σχεδίου αυτού θα απαιτηθούν 12 με 18 μήνες.
Σταυρογιάννης Λ.
Αυγή: 24/01/2010
Αυγή: 24/01/2010
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
