Όταν οι ΗΠΑ ανακαλύπτουν την "Νέα Αποικιοκρατία"!

Η δίκη των "Έξι του Lowell"!

Έξι διαδηλωτές οι οποίοι είχαν αποκλείσει δασικό δρόμο που οδηγεί σε ένα έργο αιολικής ενέργειας στο βουνό Lowell της αμερικανικής πολιτείας του Vermont κρίθηκαν ένοχοι για καταπάτηση "ιδιωτικής γης" από το πολιτειακό δικαστήριο του Νιούπορτ. Οι αποκαλούμενοι πλέον στα Αμερικανικά Μέσα Ενημέρωσης "Έξι του Lowell" είχαν συλληφθεί τον περασμένο Δεκέμβριο, ενώ προσπαθούσαν να εμποδίσουν την οδική πρόσβαση προς το χώρο όπου η εταιρεία  Green Mountain Power- GMP Corp.  σχεδιάζει την εγκατάσταση ενός πάρκου ανεμογεννητριών στο βουνό Lowell. Παρόλο που εκκρεμεί δικαστική διαμάχη για το ιδιοκτησιακό καθεστώς της περιοχής που ενοικίασε η εταιρεία για να εγκαταστήσει το Αιολικό της Πάρκο, το δικαστήριο απεφάνθη πως οι "Έξι του Lowell" καταπάτησαν "γη της εταιρείας"! 

Η Green Mountain Power- GMP Corp. έχει λάβει πολιτειακή άδεια για να εγκαταστήσει 21 ανεμογεννήτριες, ύψους 459 ποδιών η καθεμία, στην κορυφογραμμή του βουνού Lowell. Από την αρχή υπήρξαν έντονες αντιδράσεις για το Αιολικό Πάρκο αυτό, όχι μόνο από κατοίκους των γειτονικών πόλεων Albany και Craftsbury, αλλά και από οικολόγους-περιβαλλοντιστές-ακτιβιστές και υπερασπιστές της Άγριας Φύσης. Οι αντιδράσεις αυτές γρήγορα πήραν τον χαρακτήρα μαχητικών κινητοποιήσεων- ιδίως από κατοίκους της περιοχής καθώς η εταιρεία ξεκίνησε τις εργασίες για την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών στα τέλη του περασμένου έτους, και μάλιστα καταπατώντας ακόμη και ατομικές ιδιοκτησίες Γης. 

Σε μια από τις πολλές κινητοποιήσεις των κατοίκων της περιοχής στις 5  Δεκεμβρίου του 2011, έξι διαδηλωτές συνελήφθησαν μετά από καταγγελία της GMP, καθώς είχαν αποκλείσει αγροτοδασικό δρόμο που οδηγεί προς το βουνό και παρεμπόδιζαν την διέλευση των εκσκαφέων και των φορτηγών της εταιρείας. Σύμφωνα με τις καταγγελίες της εταιρείας οι διαδηλωτές καταπατούσαν την ιδιοκτησία της, ενώ σύμφωνα με τους διαδηλωτές αυτοί βρίσκονταν εντός των ορίων ιδιόκτητης φάρμας και η εταιρεία δεν είχε κανένα νομικό δικαίωμα να βρίσκεται εκεί-ακόμη και ο δρόμος που χρησιμοποιούσε η εταιρεία ήταν "ιδιωτικός" και άνηκε στην φάρμα! Η υπόθεση οδηγήθηκε στα δικαστήρια και τελικά η εκδίκασή της ξεκίνησε στις 15 Αυγούστου του 2012. Οι εργασίες βέβαια για το αιολικό πάρκο συνεχίζονταν κανονικά, χάρη στην αστυνομική παρουσία, παρά τις συνεχιζόμενες αντιδράσεις των ακτιβιστών και τις  εξώδικες αναφορές των κατοίκων.

Η εισαγγελέας  Sarah Baker στην πρότασή της ισχυρίστηκε ότι με βάση τα στοιχεία της προανακριτικής διαδικασίας οι κατηγορούμενοι εισήλθαν σε γη που έχει νόμιμα στην κατοχή της η GMP, και αυτό έγινε παρά τις προειδοποιήσεις από τους υπεύθυνους της εταιρείας ότι θα κατηγορηθούν για καταπάτηση. "Τους ζητήθηκε από την εταιρεία να φύγουν βάση του νόμου, αλλά αυτοί αντ 'αυτού, επέλεξαν να συλληφθούν!" είπε χαρακτηριστικά η εισαγγελέας. Η Barker τόνισε ότι η GMP έχει το δικαίωμα να αποκλείει άτομα από την "περιουσία" της για λόγους ασφαλείας. 

Η υπεράσπιση των "Έξι του Lowell" ισχυρίστηκε πως οι κατηγορούμενοι την ώρα που συνελήφθησαν βρίσκονταν σε ιδιόκτητη φάρμα, η οποία μάλιστα ανήκει σε οικογένεια που όχι μόνο δεν έχει δώσει την γη της στην εταιρεία, αλλά αντιθέτως αντιτίθεται στην ανάπτυξη του Αιολικού Πάρκου! Η δικηγόρος των κατηγορουμένων, Kristina Michelsen, μάλιστα κάλεσε ως μάρτυρες τους ιδιοκτήτες της φάρμας, Shirley και Don Nelson, οι οποίοι και επιβεβαίωσαν ότι οι έξι κατηγορούμενοι βρίσκονταν εντός του δικού τους κτήματος την στιγμή της σύλληψης τους. Σε έναν εξ΄ αυτών είχαν δώσει μάλιστα ακριβές τοπογραφικό διάγραμμα των συνόρων της ιδιοκτησίας τους. Οι κατηγορούμενοι είχαν ζητήσει το συγκεκριμένο τοπογραφικό διάγραμμα, ώστε να εκδηλώσουν την διαμαρτυρία τους εναντίον του Αιολικού Πάρκου ακριβώς στην διαφιλονικούμενη περιοχή, θεωρώντας ότι η εταιρεία καταπατά ιδιωτική Γη.

Το ζήτημα των "δικαιωμάτων ιδιοκτησίας" ήταν ουσιαστικά το επίκεντρο στη δίκη. Και το Δικαστήριο φάνηκε να φτάνει στην καρδιά της υπόθεσης από τις αρχές ήδη των εργασιών του. Ακόμη κι αν οι Κρατικές Αρχές εκχωρούν τα δικαιώματά τους στην Γη στις εταιρείες της "Πράσινης Ανάπτυξης", τι γίνεται με τις ατομικές ιδιοκτησίες που συνεπηρεάζονται από αυτήν την εκχώρηση; Τι γίνεται με τις κατοικίες που οχλούνται οπτικά ή ακουστικά από τις ανεμογεννήτριες; Τι γίνεται με τις τουριστικές επιχειρήσεις που ζημιώνονται λόγω της ανάπτυξης των αιολικών πάρκων; Βέβαια στην περίπτωση της δίκης των "Έξι του Lowell", το θέμα ήταν ακόμη πιο απλό: η Γη που εκχωρήθηκε στην GMP, ήταν τουλάχιστον δικαστικά "διαφιλονικούμενη" και συνεπώς πριν αποφανθούν τα αρμόδια αστικά δικαστήρια για το καθεστώς ιδιοκτησίας αυτής της Γης, η GMP, όχι μόνο δεν μπορούσε να μηνύσει τους έξι κατηγορούμενους, αλλά έπρεπε και να σταματήσει κάθε δραστηριότητά της!

Ένας από τους κατηγορούμενους, ο Ryan Gillard, στην απολογία του υποστήριξε ότι δεν είχε καμία πρόθεση να καταπατήσει ξένη Γη, και ότι πίστευε και συνεχίζει να πιστεύει ότι δεν είχε περάσει τα όρια της ιδιοκτησίας της GMP. Ακόμη και ο δρόμος τον οποίο υποτίθεται ότι "έκλεισαν" αυτός και οι σύντροφοί του ήταν ιδιωτικός δρόμος. Η δικηγόρος υπεράσπισης Michelsen στηρίζοντας σε αυτήν ακριβώς την λογική, την υπερασπιστική της γραμμή, συνόψισε κατ' ανάλογο τρόπο: "Αλλά η υπόθεση είναι πολύ απλή. Όπως είναι σαφές από τον Αμερικανικό Νόμο, αν είστε στην ιδιοκτησία κάποιου άλλου και παραμείνετε εκεί μετά και αφού αυτός ο άλλος σας ζητήσει να φύγετε, τότε αυτό θεωρείται ότι είναι καταπάτηση- και διώκεται ποινικά! Αλλά αν το πρόσωπο που σας λέει να φύγετε δεν έχει τη νομική εξουσία να το πράξει αυτό και δεν έχει την νόμιμη κατοχή του εν λόγω ακινήτου, τότε δεν χρειάζεται να υπακούσετε και σίγουρα δεν μπορείτε να θεωρηθείτε καταπατητής."

Η δικηγόρος υπεράσπισης τόνισε ότι η εταιρεία έχει εγκαταστήσει προειδοποιητικές πινακίδες  σήμανσης σε μια μεγάλη περίμετρο, όπου απαγορεύει την προσέγγιση σε οποιονδήποτε και αυτό το έχει κάνει όχι μόνο σε δημόσια γη, αλλά και σε ιδιόκτητες φάρμες! Οι εκπρόσωποι της εταιρείας δικαιολογήθηκαν πως οι προειδοποιητικές σημάνσεις  τοποθετήθηκαν αρχικά για να προστατευθούν οι περιπατητές και οι κυνηγοί από τυχόν ατυχήματα, αλλά στην πορεία και για να παρεμποδιστούν οι αρκετοί διαφωνούντες με το Αιολικό Πάρκο να εισέρχονται σε αυτήν. 

Οι εκπρόσωποι της εταιρείας υποστήριξαν ακόμη πως η παρουσία των διαδηλωτών στο εργοτάξιο έχει δημιουργήσει κινδύνους για την ασφάλεια, πράγμα που οδήγησε στο να απαιτούνται αυξημένα μέτρα ασφαλείας και να έχει αυξηθεί έτσι και το κόστος του έργου. Σημείωσαν μάλιστα πως τα έργα Αιολικής Ενέργειας υποστηρίχθηκαν από το 75% των ψηφοφόρων της Κομητείας στις πρόσφατες εκλογές, και ταυτόχρονα έχουν και την σαφή έγκριση τόσο του Κυβερνήτη της Πολιτείας, όσο και της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης!

Έξω από το δικαστήριο είχαν συγκεντρωθεί δεκάδες εκατοντάδες κάτοικοι της περιοχής με τύμπανα και σημαίες, αλληλέγγυοι στους "Έξι του Lowell", πολλοί από τους οποίους αντιμετωπίζουν και αυτοί μηνύσεις τόσο από την εταιρεία όσο και από τις πολιτειακές αρχές γιατί προσπάθησαν να "παρεμποδίσουν" τις εργασίες για την εγκατάσταση του Αιολικού Πάρκου.
Για πολλούς μάλιστα από αυτούς οι μηνύσεις που έχουν κατατεθεί αφορούν "αδικήματα" που διετελέσθηκαν εντός των δικών τους περιουσιών! Κάποιοι κατηγορούνται για "εξύβριση" γιατί απλά είχαν κρεμάσει "πλακάτ" κατά της GMP στις αυλές των σπιτιών τους!   

Μέχρι και την τελευταία στιγμή κανείς δεν πίστευε ότι υπήρχε έστω και η πιο μικρή πιθανότητα οι "Έξι του Lowell" να καταδικαστούν. Χωρίς να έχει ξεκαθαρισθεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς της διαφιλονικούμενης περιοχής η υπόθεση δεν έστεκε "νομικά"! Έτσι η απόφαση του Δικαστηρίου έσκασε σαν βόμβα που συντάραξε όχι μόνο την ειδυλλιακή πολιτεία του Vermont, αλλά και ολόκληρο το δικανικό σύστημα των ΗΠΑ. Και πολύ περισσότερο το "σύστημα αξιών" πάνω στο οποίο στηρίζεται όλη η Κοινωνία των ΗΠΑ.

Η δίκη κράτησε μόνο μια ημέρα! Στις 5 το πρωί της 16ης Αυγούστου το δικαστήριο έκρινε ότι οι κατηγορούμενοι Robert Holland, Ryan Gilliard, Suzanna Jones, Anne Μορς, Eric Wallace-Senft και David Rodgers, οι αποκαλούμενοι και "Έξι του Lowell" ήταν ένοχοι για παράνομη καταπάτηση ιδιωτικής Γης. 

Η αίθουσα του δικαστηρίου βουβάθηκε. Οι διαδηλωτές έξω από την αίθουσα πνίγηκαν από την οργή τους! Κάποιοι έβαλαν τα κλάματα! 

Ένας από τους καταδικασθέντες ο γιατρός Robert Holland δήλωσε μόλις άκουσε την ετυμηγορία του Δικαστηρίου: "Είμαι πολύ απογοητευμένος από το γεγονός ότι τα θεσμικά όργανα της κυβέρνησης επιτρέπουν την καταπάτηση της περιουσίας μας! Πολύ περισσότερο όταν εκκρεμεί μια δικαστική απόφαση ακόμη, που θα πρέπει να διευθετήσει την ιδιοκτησιακή διαφορά! Υπάρχουν εκκρεμείς αστικές διαφορές και η δικαιοσύνη δεν έχει ακόμη αποφασίσει που βρίσκεται η συνοριακή γραμμή μεταξύ της μισθωμένης γης της GMP και των ιδιόκτητων ακινήτων!". 

Η πολιτεία του Vermont μοιάζει λες και απέχει χιλιάδες χιλιόμετρα από τις μεγάλες αμερικανικές μεγαλουπόλεις! Μικρές κωμοπόλεις βγαλμένες από την Βικτωριανή εποχή, χαμένες μέσα σε παρθένα εύκρατα δάση, που σφύζουν από άγρια ζωή. Υπάρχουν 5.500 αρκούδες και σχεδόν 140.000 ελάφια σε όλη την Πολιτεία.  Εδώ δεν θα δεις ρακένδυτους λαθρομετανάστες από το Μεξικό και την Λατινική Αμερική, και τους λιγοστούς Αφροαμερικανούς που θα συναντήσει κανείς στα γραφικά χωριά είναι συνήθως χρηματιστές και δικηγόροι που έρχονται για να ηρεμήσουν για λίγο από τους τρελούς ρυθμούς της Wall Street! Από το σύνολο των 626.431 μόνιμων κατοίκων του Vermont σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία αγγλοσαξονικής καταγωγής είναι  ποσοστό που ξεπερνάει το 98%! Το μεσαίο εισόδημα των νοικοκυριών φτάνει τα 45.692 δολάρια. Τον Μάιο του 2010, η πολιτεία είχε 6.2 % ανεργία- το τέταρτο χαμηλότερο ποσοστό στην χώρα. 

Η κύρια πηγή εσόδων της Πολιτείας είναι ο Τουρισμός! Το 2005, η Πολιτεία υποδέχθηκε συνολικά 13,4 εκατομμύρια επισκέπτες, οι οποίοι και εισέφεραν 1,57 δισεκατομμύρια δολάρια στο ΑΕΠ της. 4.125.082 επισκέψεις κατά την περίοδο 2009-2010, αφορούσαν τα φημισμένα χιονοδρομικά κέντρα της Πολιτείας! Το ψάρεμα, η πεζοπορία, η ιππασία, το κυνήγι, η ορειβασία είναι άλλες δραστηριότητες που προσελκύουν χιλιάδες τουρίστες κάθε εποχή του χρόνου! Η πολιτεία είναι ταυτόχρονα και περιοχή "παραθεριστικής" κατοικίας! Σύμφωνα με την απογραφή του 2000, σχεδόν το 15% όλων των σπιτιών της Πολιτείας είναι παραθεριστικές κατοικίες. Με βάση μια εκτίμηση του 2009, το 84% όλων των σπιτιών στην περιοχή του Lowell ανήκουν σε κατοίκους που μένουν μόνιμα εκτός της Πολιτείας του Vermont. Εδώ η Πολιτεία δεν βάζει καθόλου "φόρους κληρονομιάς" και έχει μηδαμινούς φόρους στα ακίνητα! Ο υψηλότερος φορολογικός συντελεστής για τα ατομικά εισοδήματα φτάνει μόλις το  9,5 %! 

Εδώ η Αμερική ζούσε ακόμη το "μικροαστικό της όνειρο" παρά την οικονομική κρίση! Κάθε πρωί χιλιάδες "αστερόεσσες" υψώνονται σε σπίτια και σε επιχειρήσεις στο Vermont εκφράζοντας έτσι την απόλυτη πίστη των κατοίκων της Πολιτείας στα "θέσφατα" της Αμερικανικής Κουλτούρας: στην ατομική ιδιοκτησία, στην αστική δημοκρατία και στην αδέκαστη δικαιοσύνη.  Η μόνη απειλή που ένιωθαν οι κάτοικοί της ήταν αυτή η αόρατη απειλή που ένιωθαν όλοι οι Αμερικανοί μετά τους "Δίδυμους Πύργους": αυτή της Τρομοκρατίας! Μέχρι το πρωί της 16ης Αυγούστου που με αφορμή την καταδίκη των "Έξι του Lowell" κατέρρευσαν τα θέσφατα που στήριζαν όλη την μυθολογία της Αμερικανικής Μικροαστικής Τάξης! 

Η μικροϊδιοκτησία χάνει όταν συγκρούεται με τα μεγάλα συμφέροντα, η δημοκρατία δεν έχει νόημα όταν η πολιτική στηρίζεται στην οικονομία (και όχι το αντίστροφο όπως θα έπρεπε να ισχύει) και η δικαιοσύνη δεν είναι τυφλή αλλά πάντα αλληθωρίζει προς την πλευρά του ισχυρότερου! Πρώτοι από όλους τους κατοίκους των ΗΠΑ, οι κάτοικοι της περιοχής του Lowell ανακαλύπτουν ότι το σύνθημα που φώναζαν χιλιάδες διαδηλωτές στη πρόσφατη "Σύνοδο του Ρίο": «Η πράσινη ανάπτυξη είναι η νέα μορφή αποικιοκρατίας!» τελικά αφορά και αυτούς! 
Και πλέον η απειλή για αυτούς δεν είναι πια "αόρατη", είναι ορατή στις βουνοκορφές πάνω από τα κεφάλια τους!  

Οι φώκαινες της Βαλτικής και οι λύκοι των Κραβάρων.

Στην Γερμανία η κατασκευή ενός φαραωνικού αιολικού πάρκου ισχύος 25.000 μεγαβάτ ανοικτά των ακτών της Βορείου Θάλασσας, αναβάλλεται λόγω των φόβων πως ο θόρυβος μπορεί να σκοτώσει χιλιάδες φώκαινες.

Το Βερολίνο σχεδίαζε να κατασκευάσει ένα τεράστιο υπεράκτιο αιολικό πάρκο- που θα κάλυπτε μια έκταση οκτώ φορές μεγαλύτερη από ό,τι η πόλη της Νέας Υόρκης - ως το 2030. Οι αντιδράσεις όμως από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και τους ακτιβιστές για την προστασία της Άγριας Ζωής, ανέστειλαν τα σχέδια αυτά. Η αιτία είναι ότι ο θόρυβος τόσο από τις εργασίες εγκατάστασης όσο και από την λειτουργία των ανεμογεννητριών μπορεί να επιφέρει τον θάνατο σε χιλιάδες φώκαινες. Υπάρχουν περίπου 230.000 φώκαινες (Phocoena phocoena) στη Βόρεια και τη Βαλτική θάλασσα.  Ο πληθυσμός τους όμως στη Βαλτική Θάλασσα εμφάνισε μια δραματική πτώση κατά 60% και έπεσε σε 11.000 μόλις άτομα μεταξύ 1994 και 2005, όπως τονίζει ο Sven Koschinski, ένας Γερμανός θαλάσσιος βιολόγος. Ο θόρυβος είναι μια ιδιαίτερη απειλή τόσο για αυτές όσο και για τα δελφίνια, επειδή χρησιμοποιούν τον "ήχο" για να περιηγηθούν, να εντοπίσουν το θήραμά τους αλλά και για να βρουν "ταίρι". "Μια φώκαινα είναι καταδικασμένη να πεθάνει αν η ακοή της καταστραφεί!" τονίζει ο Kim Detloff, ένας εμπειρογνώμονας της γερμανικής ένωσης για την προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας, NABU, και συμπληρώνει: "Οι υπεύθυνοι του έργου πρέπει να υποστούν κυρώσεις, εφόσον παραβιάζουν κατ'επανάληψη το όριο θορύβου."

"Στην κεντρική Βαλτική Θάλασσα, υπάρχει ένα ξεχωριστό απόθεμα από μόνο 400 φώκαινες, και αυτό είναι μια εκτίμηση από τα στοιχεία που συλλέξαμε το 1994, πράγμα που θα μπορούσε να σημαίνει πως ο σημερινός πληθυσμός του θα μπορούσε να είναι πολύ μικρότερος!" τονίζει ο Koschinski. "Κάθε νεκρό ζώο απειλεί την επιβίωση του πληθυσμού τους."

Περίπου 1800 ανεμογεννήτριες σχεδιάζονται να κατασκευαστούν μέχρι το 2020 στα γερμανικά ύδατα της Βόρειας Θάλασσας και της Βαλτικής. Κολοσσοί όπως η Siemens, η General Electric, η E.ON, η RWE, η Vattenfall, η Hochtief και η Iberdrola εμπλέκονται στο φαραωνικό αυτό έργο. Το "Bard Offshore 1" ήταν ένα από τα πρώτα πάρκα που κατασκευάστηκαν, 90 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από το νησί Borkum. 15 τεράστιες ανεμογεννήτριες είναι ήδη εκεί στη θάλασσα. Η περιβαλλοντικά υπεύθυνη του έργου και βιολόγος Susanne Schorcht παραδέχεται: "Κατά τη διάρκεια της κατασκευής, μετρήσαμε τα επίπεδα θορύβου στα 178 ντεσιμπέλ (dB), σε απόσταση 750 μέτρων." Το όριο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος, όμως επιτρέπει μόνο 160 dB. "Θέλουμε να λύσουμε το πρόβλημα, το επείγον είναι σαφές για μας!", απολογείται η Schorcht.

Η χρησιμοποίηση τεχνολογίας μείωσης θορύβου αντιπροσωπεύει τουλάχιστον το 0,5% του συνολικού προϋπολογισμού για το έργο, σύμφωνα με τεχνική ανάλυση της εταιρείας Hydrotechnik Lübeck, που εξειδικεύεται σε ανάλογα έργα και διαθέτει την κατάλληλη τεχνογνωσία. Οι εταιρείες που εμπλέκονται  στην κατασκευή του τεράστιου αυτού πάρκου στην ανοιχτή θάλασσα της Γερμανίας εξαναγκάζονται από την Γερμανική Νομοθεσία να επωμιστούν αυτό το κόστος. Πνέουν μένεα όμως εναντίον των ακτιβιστών του Περιβάλλοντος που έφεραν το θέμα στην επιφάνεια. 

Ανάλογες αντιδράσεις Περιβαλλοντικών και Οικολογικών Οργανώσεων σε παρόμοια έργα όλο και αυξάνουν και γενικεύονται στην Γερμανία. Δείχνουν με τον καλύτερο τρόπο, ότι πλέον οι επιχειρηματίες της Αιολικής Ενέργειας αρχίζουν να αντιμετωπίζουν τον ίδιο έλεγχο και ανάλογες επικρίσεις όπως και οι πετρελαϊκές εταιρείες, για έργα σε ευαίσθητες οικολογικά περιοχές, μια τάση που έρχεται να προσθέσει επιπλέον κόστος και ελαχιστοποίηση των περιθωρίων κέρδους για τις εταιρείες τους, που έτσι και αλλιώς ήδη βρίσκονται στην κόψη του ξυραφιού. 

"Η ανάπτυξη της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας στη Γερμανία είναι ήδη πολύ πιο ακριβή από ό,τι σε άλλες χώρες, καθώς τα έργα βρίσκονται πολύ μακριά από την ακτή σε βαθύτερα νερά- για να μην ενοχλούνται οι άνθρωποι!", δηλώνει ο Fraser Johnston, ένας οικονομικός αναλυτής εξειδικευμένος στην Ενεργειακή Πολιτική. "Τυχόν πρόσθετες δαπάνες, όπως οι καθυστερήσεις στις συνδέσεις του δικτύου αλλά και η αντιμετώπιση περιβαλλοντικών ζητημάτων που συνεχώς εγείρονται σε τέτοια έργα, θα ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση στην ήδη χαμηλή απόδοση." "Η ανησυχία για την επιβίωση της φώκαινας είναι ένας από τους παράγοντες που καθιστούν πολύ πιο ακριβή την δημιουργία ενός αιολικού πάρκου στη Γερμανία από ό,τι στο Ηνωμένο Βασίλειο. Έτσι αναμένεται το έργο να κοστίσει 4,2-€ 4,4 € ανά MW στην Γερμανία, σε σύγκριση με τα € 3,7-4 εκ. € που θα στοίχιζε αν το αιολικό εγκαθίσταται στο Ηνωμένο Βασίλειο." Και πόσο άραγε στην Ελλάδα;

Το φαραωνικό γερμανικό πρόγραμμα για τις ανεμογεννήτριες στην Βόρεια Θάλασσα και την Βαλτική, αναμένεται  να κοστίσει 39.2 δις € μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας, ακόμη και με τους καλύτερους υπολογισμούς σύμφωνα με το Bloomberg New Energy Finance. Δεδομένου ότι το κόστος για την "μείωση του θορύβου" θα φτάσει το 0,5% του συνολικού προϋπολογισμού είναι πολλοί πλέον αυτοί που εμπλέκονται με την "Πράσινη Ανάπτυξη" και που απαιτούν να μειωθούν οι "περιβαλλοντικές απαιτήσεις" για την ανάπτυξη της Αιολικής Ενέργειας: είναι πολλά τα λεφτά για τις φώκαινες της Βαλτικής! Εξάλλου η "Πράσινη Ανάπτυξη" ήρθε για να σώσει τον Πλανήτη από το "Φαινόμενο του Θερμοκηπίου", και όχι για να παρέχει φτηνό ηλεκτρικό ρεύμα στους καταναλωτές ή πολύ περισσότερο για να σώσει τις Φώκαινες της Βαλτικής και τους Λύκους των Κραβάρων!

Το δίλημμα του Τάραντα:

Καρκίνος ή ανεργία; 

Το εργοστάσιο χάλυβα Ilva, στον Τάραντα της Νοτίου Ιταλίας είναι το μεγαλύτερο στο είδος του στην Ευρωπαϊκή Ένωση.  Η παραγωγή χάλυβα και «προϊόντων» του, διαφόρων ποιοτήτων και χρήσεων, ανέρχεται σε 10 εκατ. τόνους, η άμεση απασχόληση σε 12.000 άτομα και η έμμεση σε 8.000 σχεδόν άτομα. Το εργοστάσιο που ανήκει στην πανίσχυρη οικογένεια Riva,  έχει βασική σημασία για την ιταλική βιομηχανία. Το 45% της ζήτησης σε χάλυβα της ιταλικής μεταποιητικής βιομηχανίας καλύπτεται από αυτό το εργοστάσιο, από λαμαρίνες για την αυτοκινητοβιομηχανία μέχρι σωλήνες για τους αγωγούς υδρογονανθράκων στη Σιβηρία.

Παράλληλα το εργοστάσιο είναι πηγή ρύπανσης όχι μόνο του εργασιακού χώρου, αλλά και ολόκληρης της πόλης και της γύρω περιοχής! Το 8,8% του σύνολο των διοξινών που εκπέμπονται στην Ευρώπη, σύμφωνα με μια μελέτη του 2005 το εκπέμπει αυτό το εργοστάσιο. Πιο πρόσφατα στοιχεία της κυβέρνησης  αναφέρουν πως το ποσοστό των θανάτων από καρκίνο στην περιοχή βρέθηκαν 15% πιο πάνω από τον εθνικό μέσο όρο και των θανάτων από καρκίνο του πνεύμονα  30% υψηλότερα. Εισαγγελικές έρευνες αναφέρουν ότι οι εκπομπές ρύπων από το εργοστάσιο έχουν σκοτώσει αποδεδειγμένα 400 άτομα μέσα σε 13 χρόνια., ακόμη και σε απόσταση 20 χιλιομέτρων από το ίδιο. Πρόσφατα μάλιστα αποκαλύφθηκε ότι οι θηλάζουσες μητέρες στον Τάραντα έχουν τρεις φορές το επιτρεπόμενο επίπεδο των διοξινών στο γάλα τους.

H επί μια πεντηκονταετία διάχυτη ρύπανση, δεν έχει μόνο δραματικές επιπτώσεις στην υγεία των ίδιων των εργαζόμενων σ' αυτό και στην υγεία ολόκληρου του πληθυσμού του Τάραντα, αλλά έχει και αρνητικές επιπτώσεις σε άλλες παραγωγικές δραστηριότητες, όπως η αλιεία, η γεωργία και η κτηνοτροφία. Παραγωγικές διαδικασίες, σε ορισμένες περιοχές, απαγορεύτηκαν λόγω υπερβολικής ρύπανσης και δη από διοξίνες. Η βόσκηση έχει απαγορευτεί σε ένα κύκλο 20 χιλιομέτρων από το Ilva και περίπου 3.000 ζώα με υπερβολικά υψηλά επίπεδα διοξινών σφαγιάστηκαν πρόσφατα. Η καλλιέργεια μυδιών, για την οποία ήταν γνωστός ο κόλπος του Τάραντα, αγωνίζεται πλέον να επιβιώσει και πολλά "κρεβάτια" για μυδοκαλλιέργειες έχουν απομακρυνθεί δεκάδες χιλιόμετρα σε απόσταση ασφαλείας από την ζώνη ρύπανσης του χαλυβουργείου. Λίγους μήνες νωρίτερα υπήρξε "προειδοποίηση" από τις δημοτικές αρχές της πόλης προς τους γονείς ώστε να μην αφήνουν τα παιδιά να παίζουν στις πλατείες και να μην αγγίζουν παρτέρια ώστε να μην έρχονται σε επαφή με το μολυσμένο χώμα. Ακόμη και το κόψιμο και πολύ περισσότερο το ...μύρισμα των λουλουδιών τέθηκε υπό "απαγόρευση"!

Δεν είναι λοιπόν περίεργο και ίσως να ήταν και αναμενόμενο που αυτή η κατάσταση οδήγησε σε πλήρη διάσταση μεταξύ της κοινωνίας και του εργοστασίου, αλλά και ανάμεσα στους ίδιους τους εργαζόμενους. Μια τέτοια εξέλιξη ήταν προφανής και για συγκεκριμένους λόγους: Πρώτον, λόγω της αυταρχικής και ταυτόχρονα αποτρόπαιας συμπεριφοράς των ιδιοκτητών του εργοστασίου, που είναι και οι πραγματικοί υπεύθυνοι της δραματικής κατάστασης που διαμορφώθηκε. Δεύτερον, γιατί η αυθαιρεσία των αφεντικών ενισχύθηκε από την ακύρωση -από τη μεριά του Υπουργείου Περιβάλλοντος επί κυβέρνησης Μπερλουσκόνι- του διατάγματος του κυβερνήτη της Απουλίας, με το οποίο καλούνταν οι ιδιοκτήτες να σεβαστούν - οπωσδήποτε - τα όρια εκπομπών της Ε.Ε., και που τους εξανάγκαζε να επενδύσουν τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ για τεχνολογικό εκσυγχρονισμό που θα περιόριζε τις θανατηφόρες εκπομπές διοξίνης και αιωρούμενων σωματιδίων από τις καμινάδες του.

Μέρος ευθύνης έχουν και δύο συνδικαλιστικές συνομοσπονδίες (CISL, UIL) που υπέκυψαν τελικά στον ωμό εκβιασμό -των ιδιοκτητών- και τον κίνδυνο για απολύσεις. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις πήραν την θέση των ιδιοκτητών του εργοστασίου με την λογική της διασφάλισης των θέσεων εργασίας σε αυτό! Ενώ -όπως και η εξέλιξη των πραγμάτων δείχνει- μόνον οι διαδικασίες για περιορισμό των εκπομπών μπορούσαν να διασφαλίσουν τις θέσεις εργασίας. Αυτή η υποχωρητικότητα στον εκβιασμό των αφεντικών οδήγησε εκ των πραγμάτων στην κάθετη αντιπαράθεση μεταξύ των εργαζομένων στο εργοστάσιο και των κοινωνικών και περιβαλλοντικών οργανώσεων της πόλης. Με τους τελευταίους να ζητούν την παρέμβαση της δικαιοσύνης για τη λύση του προβλήματος της ρύπανσης.

Στον εργοδοτικό εκβιασμό το μόνο που δεν υπέκυψε ήταν το  συνδικάτο FIOM - CGIL, που μάλιστα πριν από σχεδόν, δυο χρόνια, οργάνωσε μια πρωτοβουλία σε συνεργασία με την οικολογική οργάνωση Legambiente για να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των εργαζομένων και των κοινωνικών και οικολογικών οργανώσεων, και να διαμορφώσει άξονες κοινής πάλης και δράσης. Αλλά τα συμπεράσματα εκείνης της πρωτοβουλίας δεν στάθηκε δυνατόν να βρουν πρακτική εφαρμογή.

Έτσι η σύγκρουση Εργοστασίου και Κοινωνίας οδηγήθηκε στα Ιταλικά Δικαστήρια. Η Ιταλική δικαιοσύνη βρέθηκε μπροστά σε αδιάσειστα στοιχεία που αποδείκνυαν το Περιβαλλοντικό Ολοκαύτωμα που προκαλούσε το εργοστάσιο και την εγκληματική "αδιαφορία" που επιδείκνυαν οι Ιδιοκτήτες του. Η απόφαση του Περιφερειακού Διοικητικού Δικαστηρίου ήταν πραγματικός κόλαφος: 

α. Το δικαστήριο διέταξε τον κατ' οίκον περιορισμό των ιδιοκτητών. Ταυτόχρονα ένα στέλεχος της διεύθυνσης του εργοστασίου τέθηκε υπό κράτηση με την κατηγορία της προσπάθειας δωροδοκίας ενός Επιθεωρητή Περιβάλλοντος.

β. Αποφάσισε την μερική κατάσχεση του εργοστασίου, με τη συνέχιση της παραγωγικής διαδικασίας: το εργοστάσιο πλέον διευθύνεται από τετραμελή επιτροπή υπό τον έλεγχο του δικαστηρίου. Για να συνεχίσει όμως την παραγωγή το εργοστάσιο πρέπει άμεσα να συμμορφωθεί με την Περιβαλλοντική Νομοθεσία, πράγμα που σημαίνει πως για κάποιους μήνες πρέπει να σταματήσει τις πιο μολυσματικές εργασίες του.

γ. Διέταξε επενδύσεις τις τάξης των δισ. ευρώ για την εφαρμογή των τεχνολογιών που θα περιορίζουν τις εκπομπές ρύπων στο επίπεδο των ορίων ασφαλείας που ορίζει η νομοθεσία της Ε.Ε. και ταυτόχρονα την άμεση έναρξη εργασιών απορρύπανση της περιοχής. Η ίδια η Ιταλική Κυβέρνηση λόγω της αδράνειας που έδειξε όλο αυτόν τον καιρό εγκαλείται έμμεσα από την Δικαιοσύνη και εξαναγκάζεται να καταβάλει 330 εκατ. ευρώ για την απορρύπανση της πόλης.

Αυτό που ακολούθησε δεν ήταν περισσότερο  περίεργο και λιγότερο αναμενόμενο. Τα συνδικάτα κατέβηκαν σε μαζικές απεργίες και διαδηλώσεις απαιτώντας την άμεση ανάκληση της δικαστικής απόφασης! Οι εργάτες έστησαν μπλόκα σε γέφυρες και αυτοκινητοδρόμους και διαδήλωσαν μέσα στο δημαρχιακό μέγαρο. Και η Κυβέρνηση Μόντι σπεύδει να συνταχθεί μαζί τους. Με πρώτον τον υπουργό περιβάλλοντος, Corrado Clini, να δηλώνει ότι θα πάρει τουλάχιστον οκτώ μήνες για τις υψικάμινους να κρυώσουν και να εκσυγχρονισθούν, διάστημα κατά το οποίο "ο κινεζικός ανταγωνισμός θα κερδίσει πόντους" (;) και η Ιταλική Οικονομία θα χάσει! "Να μην κλείσει η Ilva και οι παρεμβάσεις για καθαρή παραγωγή να συμβαδίσουν με την προστασία της εργασίας!" δηλώνει η κυβέρνηση Μόντι, και στέλνει στον Τάραντα τρεις υπουργούς (Ανάπτυξης, Δικαιοσύνης και Περιβάλλοντος) σε αναζήτηση λύσης. "Η δικαιοσύνη δεν μπορεί να καθορίζει τη βιομηχανική στρατηγική της χώρας. Έτσι απειλείται το παραγωγικό μας σύστημα" δηλώνει ο υπουργός Περιβάλλοντος. Ο ίδιος ο υπουργός Υγείας της Ιταλίας προειδοποίησε ότι η απώλεια της εργασίας είναι επιζήμια για την υγεία των πολιτών όσο και ο καρκίνος- με πιο άμεσα αποτελέσματα από ότι αυτός. (!)

"Τα επίπεδα διοξίνης μειώθηκαν και οι εκπομπές μπορούν να μειωθούν περαιτέρω με τη νέα τεχνολογία, χωρίς διακοπή της παραγωγής", δηλώνει ο Rocco Palombella, γενικός γραμματέας της συνδικαλιστικής ένωσης UIL. Έχει εργαστεί μέσα στους φούρνους του εργοστασίου για 36 χρόνια, χωρίς, όπως λέει, να έχει αρρωστήσει.

"Δεν υπάρχει ούτε μια οικογένεια εδώ χωρίς έναν άρρωστο ή νεκρό, εξαιτίας της Ilva!", δηλώνει ο Rosella Balestra, ένας τοπικός ακτιβιστής για την προστασία του Περιβάλλοντος. "Οι απλοί άνθρωποι αγνοούσαν πολλά πράγματα εδώ και πολύ καιρό, και όσοι γνώριζαν είχαν τα στόματά τους σφραγισμένα! Οι δικαστές ξεκίνησαν την έρευνά τους, όταν οι πολιτικοί απέτυχαν να κάνουν το καθήκον τους, και τώρα οι πολιτικοί επιτίθενται στους δικαστές γιατί αυτοί κάνουν την δουλειά τους! Τώρα όμως πολλά πράγματα έχουν αλλάξει στον Τάραντα. ​​Σιγά-σιγά, ο τοίχος της σιωπής και της μοιρολατρίας καταρρέει."

Ένα αυξανόμενο κίνημα διαμαρτυρίας των κατοίκων του Τάραντα άρχισε κι αυτό να ξεπηδάει! Σε μια μαχητική πορεία 2.000 πολιτών υπέρ του κλεισίματος του εργοστασίου στον Τάραντα επικεφαλής ήταν ο Cataldo Ranieri, ένα 42χρόνος εργαζόμενος της Ilva που αρχικά είχε  συνταχθεί με τους υπόλοιπους εργαζόμενους κατά της απόφασης των δικαστών, μπλοκάροντας ένα δρόμο σε ένδειξη διαμαρτυρίας, τον Ιούλιο: "Ένας άνθρωπος ήρθε σε μένα εκείνη τη μέρα και είπε: « Η γυναίκα μου θα πρέπει να περάσει για να κάνει χημειοθεραπεία της». Αυτό άλλαξε τη ζωή μου.", δηλώνει ο Ranieri για την αιτία που τον οδήγησε να αλλάξει "στρατόπεδο"!

"Οι εργαζόμενοι σκέφτονται την δουλειά τους και όχι την ασθένεια!", δηλώνει ο 60χρονος Vincenzo Pignatelli, ο οποίος εργάστηκε στους φούρνους για 29 χρόνια και επέζησε της λευχαιμίας μετά τη συνταξιοδότησή του το 2002. Εκεί βασίζεται η Κυβέρνηση. Αυτό θέλουν και επιδιώκουν οι ιδιοκτήτες! "Τέσσερις συνάδελφοί μου στην ομάδα των περίπου 100 που δουλεύαμε μαζί πέθαναν από λευχαιμία! Και έβλεπα τόσους πολλούς πρώην συναδέλφους μου κατά τη διάρκεια των αναγκαστικών μου νοσηλειών που ήταν λες και επέστρεφα στο εργοστάσιο και όχι στο νοσοκομείο!"

Η σύγκρουση στον Τάραντα φέρνει στην επιφάνεια μια παλιά αντιπαράθεση- παλιά όσο και ο Καπιταλισμός: Μπορεί να υπάρχει "ανάπτυξη" με σεβασμό στο Περιβάλλον σε μια Κοινωνία που βασίζεται και θεμελιώνεται στην "λογική του Οικονομικού Κέρδους";  Ή πρέπει να επαναθεμελιώσουμε όλες τις κοινωνικές μας δομές πάνω σε πιο στέρεες και μακροπρόθεσμες αρχές που να θέτουν στο κέντρο τους τον Άνθρωπο άρα και το Περιβάλλον; Και μέχρι να γίνει αυτό τι θα κάνουμε για να λύσουμε προβλήματα όπως αυτό του Τάραντα; 

Κι όμως η απάντηση στο "δίλημμα του Τάραντα" είναι πολύ πιο απλή από ότι νομίζουμε: είναι όμως θέμα λογικών αρχών και ηθικών αξιών! Αν αποδεχτούμε την λογική ότι τα πάντα στην ζωή μας κινούνται με βάση την σχέση οικονομικού κόστους και επιχειρηματικού κέρδους, τότε θα οδηγηθούμε στο συμπέρασμα πως όντως δεν είναι οικονομικά συμφέρον να κλείσει η Χαλυβουργία Ilva- και μάλιστα σε συνθήκες οικονομικής κρίσης! Και πως ακόμη και ο αναγκαίος εκσυγχρονισμός της θα αυξήσει το κόστος παραγωγής της με αναπόφευκτα αποτελέσματα σε συνθήκες σκληρού επιχειρηματικού ανταγωνισμού!

Αν όμως στο κέντρο της λογικής μας βρίσκεται η παραδοχή πως η  ιστορική εξέλιξη κινείται με βάση την σχέση ατομικής ευθύνης και κοινωνικού οφέλους, τότε θα συνειδητοποιήσουμε πως είναι προς κέρδος όλων και πιο πολύ προς κέρδος των παιδιών του Τάραντα, το εργοστάσιο να κλείσει και να εκσυγχρονισθεί! Γιατί αξία δεν έχει ο Χάλυβας αλλά ο Άνθρωπος! Και σε τελική ανάλυση ο Άνθρωπος ανακάλυψε τον Χάλυβα! Όπως ο άνθρωπος ανακάλυψε και το Χρηματιστήριο, εξαιτίας του οποίου ο Χάλυβας έχει μεγαλύτερη αξία από την Ανθρώπινη Ζωή! Και σε αυτό βασίστηκε η οικογένεια Riva για να μετατρέψει την Χαλυβουργία Ilva σε κυριολεκτικά θανατηφόρα επιχείρηση. Και αν δεν αλλάξουμε αρχές και λογική σαν άτομα και σαν κοινωνία, πάντα θα υπάρχουν οικογένειες Riva και πάντα θα βρισκόμαστε μπροστά σε διλήμματα σαν αυτό του Τάραντα! Μέχρι να μην υπάρχουν πλέον άλλα παιδιά στον πλανήτη! 

Πρόωρη συνταξιοδότηση για την Ευρωζώνη;

Το ερώτημα της βιωσιμότητας της Ευρωζώνης παραμένει ανοικτό, σημειώνει ο διάσημος οικονομολόγος Nouriel Roubini σε άρθρο του με τίτλο "Πρόωρη συνταξιοδότηση για την Ευρωζώνη;" προσθέτοντας ότι ένα "φιλικό διαζύγιο" σήμερα είναι προτιμότερο από μια ανεξέλεγκτη διάσπαση αργότερα. Τι γίνεται όμως αν η διάλυση της Ευρωζώνης μπορεί μόνο να αναβληθεί και όχι να αποφευχθεί; Στην περίπτωση αυτή, αναφέρει ο γνωστός οικονομολόγος, η καθυστέρηση του αναπόφευκτου θα κάνει την τελική κατάληξη χειρότερη - πολύ χειρότερη.

Early Retirement for the Eurozone?

Άρθρο του Nouriel Roubini για το "Project Syndicate".

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Βήμα". 

Το εάν η Ευρωζώνη είναι πλέον βιώσιμη ή όχι είναι ένα ερώτημα που παραμένει αναπάντητο. Είναι πιθανό η διάσπαση της να καθυστερήσει, αλλά όχι και να αποφευχθεί. Σε αυτή την περίπτωση, όμως, η καθυστέρηση του αναπόφευκτου θα κάνει το τέλος ακόμη πιο οδυνηρό - πολύ πιο οδυνηρό.

Η Γερμανία συνειδητοποιεί ολοένα και περισσότερο ότι αν η προσαρμογή που επιβάλλεται για την αποκατάσταση της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας του χρέους στην περιφέρεια της Ευρωζώνης επιδιώκεται μέσα από μέτρα λιτότητας και εσωτερική υποτίμηση αντί για αναδιάρθρωση του χρέους και έξοδο από την Ευρωζώνη (η οποία θα οδηγούσε με τη σειρά της στην επανακυκλοφορία σημαντικά υποτιμημένων εθνικών νομισμάτων), το προβλεπόμενο κόστος υπολογίζεται να ανέλθει σε τρισεκατομμύρια ευρώ.

Πράγματι, θα χρειαστεί επαρκής επίσημη χρηματοδότηση, ώστε να γίνει δυνατή η έξοδος των διεθνών, αλλά και των εγχώριων επενδυτών. Καθώς οι επενδυτές θα ελαττώνουν την έκθεσή τους στα κρατικά ομόλογα, στις τράπεζες και στις επιχειρήσεις των περιφερειακών κρατών, το πρόβλημα της φυγής κεφαλαίων θα εξακολουθήσει να υπάρχει, κάνοντας αναγκαία τεράστια ποσά επίσημης χρηματοδότησης.

Μέχρι πρόσφατα, η επίσημη αυτή χρηματοδότηση προερχόταν από τις δημοσιονομικές αρχές (όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Δημοσιονομικής Σταθερότητας, που σύντομα θα γίνει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας) και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Εντούτοις, ολοένα και περισσότερο, η χρηματοδότηση προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα - αρχικά με την αγορά ομολόγων και στη συνέχεια με τη στήριξη της ρευστότητας των τραπεζών της Ευρωζώνης. Με τα πολιτικά εμπόδια στη Γερμανία και αλλού να γίνονται ανάχωμα για την ενίσχυση των δημοσιονομικών τειχών προστασίας, η ΕΚΤ πλέον σχεδιάζει ένα νέο γύρο εκτεταμένης οικονομικής ενίσχυσης για την Ισπανία και την Ιταλία (με περισσότερες αγορές ομολόγων).

Κατά συνέπεια, η Γερμανία και ο πυρήνας της Ευρωζώνης έχουν αναθέσει σε μεγάλο βαθμό στην ΕΚΤ την επίσημη χρηματοδότηση των κρατών μελών της Ευρωζώνης που απειλούνται με χρεοκοπία. Εάν η Ιταλία και η Ισπανία παρουσιάζουν έλλειψη ρευστότητας, αλλά είναι φερέγγυες, και η μεγάλης κλίμακας οικονομική ενίσχυση προσφέρει επαρκή χρόνο ώστε η λιτότητα και οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις να αποκαταστήσουν τη βιωσιμότητα του χρέους, την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ανάπτυξη, η πολιτική που υιοθετείται σήμερα θα επιτύχει και η Ευρωζώνη θα επιβιώσει.

Στη διάρκεια των παραπάνω διεργασιών, είναι πιθανό επίσης να προκύψει ένα είδος δημοσιονομικής ή τραπεζικής ενοποίησης, σε συνδυασμό με την ενδεχόμενη πρόοδο της ολοκλήρωσης σε πολιτικό επίπεδο. Αλλά, όσο σημαντικά και αν είναι τα στοιχεία της δημοσιονομικής και τραπεζικής ενοποίησης στην παραπάνω διαδικασία, θα είναι καθοριστικός ο ρόλος της οικονομικής ενίσχυσης μεγάλης κλίμακας και των σταδιακών προσαρμογών για την αποκατάσταση της βιώσιμης ανάπτυξης σε βάθος χρόνου. Για να επιτευχθεί αυτό οι κυβερνήσεις και οι λαοί τόσο στον πυρήνα όσο και στην περιφέρεια της Ευρώπης θα χρειαστεί να επιδείξουν αρκετή υπομονή. Τα κράτη του πυρήνα θα πρέπει να εξακολουθούν να παρέχουν χρηματοδότηση, ενώ τα περιφερειακά κράτη θα πρέπει να αποφύγουν τον κίνδυνο κοινωνικής και πολιτικής παλινδρόμησης για όσα χρόνια διαρκέσει η επώδυνη οικονομική ύφεση και η απώλεια των κοινωνικών παροχών.

Είναι, άραγε, εφικτό αυτό το σενάριο; 

Ας αναλογιστούμε μόνο τα εμπόδια που πρέπει να υπερνικηθούν: οικονομική απόκλιση των κρατών και πιο βαθιά ύφεση, μη αναστρέψιμη βαλκανοποίηση του τραπεζικού συστήματος και των χρηματαγορών, μη βιώσιμα βάρη εξαιτίας του χρέους για δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, τρομακτικό κόστος ανάπτυξης και ισολογισμού σε κράτη τα οποία θα καταφύγουν σε εσωτερική υποτίμηση και αποπληθωρισμό ώστε να ανακτήσουν την ανταγωνιστικότητά τους, μη συμμετρικές προσαρμογές, με ηθικούς κινδύνους για τα κράτη του πυρήνα και μη επαρκή χρηματοδότηση για τα κράτη της περιφέρειας να γίνονται το έναυσμα για την ανάπτυξη ασυμβίβαστων πολιτικών δυναμικών, άστατες και ανυπόμονες αγορές και επενδυτές, κορεσμός από τη λιτότητα στην περιφέρεια και κορεσμός από την παροχή οικονομικής υποστήριξης στον πυρήνα, απουσία των κατάλληλων συνθηκών για μια υγιή νομισματική ζώνη και σημαντικές δυσκολίες στην επίτευξη της πλήρους δημοσιονομικής, τραπεζικής, οικονομικής και πολιτικής ενοποίησης.

Αν μια σταδιακή διαδικασία κατακερματισμού στην Ευρωζώνη οδηγήσει αναπόφευκτα στην οριστική διάσπασή της, ο δρόμος που έχουν επιλέξει η Γερμανία και η ΕΚΤ - δηλαδή η μεγάλης κλίμακας οικονομική ενίσχυση της περιφέρειας - θα είναι καταστροφικός για τους ισολογισμούς των κεντρικών τραπεζών του πυρήνα της Ευρωζώνης. Και ακόμα χειρότερα: οι μαζικές απώλειες ως αποτέλεσμα της επαλήθευσης των πιστωτικών κινδύνων ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τις οικονομίες του πυρήνα της Ευρωζώνης, θέτοντας έτσι υπό διακύβευση την επιβίωση της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτή την περίπτωση, ένα «ειρηνικό διαζύγιο» είναι αδιαμφισβήτητα καλύτερη λύση από έναν άσχημο χωρισμό αργότερα.

Φυσικά η διάσπαση αυτή τη στιγμή θα είχε πολύ μεγάλο κόστος, και θα ήταν απαραίτητη μια διάσκεψη για το χρέος σε διεθνές επίπεδο, ώστε να συμφωνηθούν αφενός η αναδιάρθρωση του χρέους των κρατών της περιφέρειας και αφετέρου οι αξιώσεις των κρατών του πυρήνα. Ωστόσο, εάν η διάσπαση είχε πραγματοποιηθεί νωρίτερα, θα ήταν δυνατή η επιβίωση της ενιαίας αγοράς και της Ε.Ε. Η μάταιη προσπάθεια καθυστέρησης της διάσπασης για ένα ή δύο χρόνια - μετά και την κατασπατάληση τρισεκατομμυρίων ευρώ επιπλέον της επίσημης χρηματοδότησης από τον πυρήνα - θα κατέληγε σε άτακτο τέλος για την Ευρωζώνη, σε συνδυασμό με την καταστροφή της ενιαίας αγοράς, εξαιτίας της υιοθέτησης πολιτικών προστατευτισμού σε ευρεία κλίμακα. Επομένως, εάν η διάσπαση είναι αναπόφευκτη, η καθυστέρησή της συνεπάγεται ακόμη υψηλότερο κόστος.

Ωστόσο, οι πολιτικές στην Ευρώπη δεν επιτρέπουν να εξεταστεί το ενδεχόμενο πρόωρης διάσπασης. Η Γερμανία και η ΕΚΤ βασίζονται στην ενίσχυση της ρευστότητας σε μεγάλο βαθμό, ώστε να «εξαγοράσουν» τον απαραίτητο χρόνο για τις αναγκαίες προσαρμογές με στόχο την αποκατάσταση της ανάπτυξης και της βιωσιμότητας του χρέους. Και παρά τον τεράστιο κίνδυνο που ενέχει το ενδεχόμενο μιας τελικής διάσπασης, οι περισσότεροι πρωταγωνιστές της Ευρωζώνης παραμένουν προσηλωμένοι στην παραπάνω κατεύθυνση. Μόνο ο χρόνος θα αποδείξει αν το να στοιχηματίζει κανείς όλο το σπίτι, για να σωθεί το γκαράζ, είναι η σωστή κίνηση.

Αν αυτό δεν είναι χρεοκοπία τότε τι είναι;

Το Ελληνικό χρέος διογκώθηκε, τα ταμειακά διαθέσιμα του Κράτους μειώθηκαν!

Στα 303,5 δισ. ευρώ διαμορφώθηκε στο τέλος Ιουνίου το χρέος της κεντρικής διοίκησης, από τα 280,2 δισ. ευρώ που ήταν στις 31 Μαρτίου 2012, σύμφωνα με στοιχεία που ανακοίνωσε σήμερα η διεύθυνση Δημοσίου Χρέους του υπουργείου Οικονομικών. Δηλαδή, σε ένα τρίμηνο, το δημόσιο χρέος της χώρας διογκώθηκε κατά περίπου 23 δισ. ευρώ. Από το συνολικό χρέος, το 30% έχει λήξεις μικρότερες του ενός έτους (σ.σ. πρόκειται για τα έντοκα γραμμάτια που εκδίδει η κυβέρνηση και λήξεις παλαιότερων ομολόγων) και το 69,6% θα πρέπει να αποπληρωθεί σε διάστημα μεγαλύτερο των πέντε ετών. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα δάνεια του μηχανισμού στήριξης και τα νέα ομόλογα που εκδόθηκαν στο πλαίσιο του PSI.  Αναλυτικότερα, το 76,7% των 303 δισ. ευρώ αφορά σε δάνεια του EFSF, το 3,4% χρηματοδότηση από το ΔΝΤ και το 19,9% εκδόσεις εντόκων γραμματίων.

Τα ταμειακά διαθέσιμα στα τέλη Ιουνίου ήταν περίπου τα 3,5 δισ. ευρώ, έναντι 4,4 στα τέλη Μαρτίου. Το ύψος των εγγυήσεων ήταν στα 20,007 από 20,046 δισ. ευρώ.

Ο Ισπανός Ρομπέν των δασών!

The Spanish Robin Hood!

Του Dan Hancox.

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα "The Guardian".

Όταν o Juan Manuel Sánchez Gordillo  ηγήθηκε της επιδρομής μιας ομάδας εργατών της Γης σε ένα σούπερ μάρκετ στο μυαλό του είχε την ανακατανομή του πλούτου από τους πλούσιους στους φτωχούς. Δεν θα περίμενε κανείς τίποτα λιγότερο από τον δήμαρχο της κομμουνιστικής ουτοπίας της Marinaleda!

«Oι Ουτοπίες δεν είναι χίμαιρες, είναι τα πιο ευγενή όνειρα που έχουν οι άνθρωποι!» 

Την περασμένη εβδομάδα, και όχι για πρώτη φορά, ο Juan Manuel Sanchez Gordillo βρέθηκε στα ισπανικά πρωτοσέλιδα. Βαπτίστηκε "Ρομπέν των Δασών" από την ισπανική εφημερίδα El Pais! Ο Sánchez Gordillo, ο δήμαρχος μιας μικρής πόλης στην εξοχή της Ανδαλουσίας, οδήγησε μια ομάδα εργατών Γης σε σούπερ μάρκετ για να απαλλοτριώσoυν βασικές προμήθειες: γέμισαν τα καρότσια τους με ζυμαρικά, ζάχαρη, γάλα και ρεβίθια, έφυγαν χωρίς να πληρώσουν, και διένειμαν το "πλιάτσικο" τους στις τοπικές τράπεζες τροφίμων. Η συλλογιστική του Gordillo είναι ξεκάθαρη και ο λόγος του αποφασιστικός και αιχμηρός: "Η κρίση έχει και πρόσωπο και όνομα! Υπάρχουν πολλές οικογένειες που δεν έχουν πλέον την δυνατότητα να φάνε."

Δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε πόσο κοντά στο χείλος της αβύσσου βρίσκεται η Ισπανία αυτή τη στιγμή. Η ανεργία φτάνει στο 25% σε πανεθνικό επίπεδο (υψηλότερα κι από την Ελλάδα), το 34% στην Ανδαλουσία και το 53% για τις ηλικίες 16-24-ετών! Oι ανθρακωρύχοι της Αστούριας εξεγέρθηκαν κατά της λιτότητας και χρησιμοποίησαν μέχρι και αυτοσχέδιους εκτοξευτήρες ρουκετών για να αντιμετωπίσουν τα ΜΑΤ, πριν από λίγες ημέρες! Οι κατασχέσεις σπιτιών από τις Τράπεζες και η κατάρρευση του κλάδου των κατασκευών έχουν οδηγήσει στο να υπάρχουν 800.000 άδεια σπίτια την ώρα που οι άστεγοι στους δρόμους των μεγάλων ισπανικών πόλεων είναι χιλιάδες! Εδώ και ένα χρόνο ένα γιγαντιαίο ισχυρό κίνημα διαμαρτυρίας, αυτό των Ισπανών Αγανακτισμένων «Los Indignados», ένας πρόδρομος του κινήματος Occupy, έθεσε ανοιχτά υπό αμφισβήτηση τις ικανότητες και τις δυνατότητες του υπάρχοντος Πολιτικού Συστήματος να αντιμετωπίσει την Οικονομική Κρίση και τα Κοινωνικά Προβλήματα που αυτή γεννάει! Και όλα αυτά πλέον φαντάζουν μηδαμινά καθώς τον περασμένο μήνα, ο Ισπανός πρωθυπουργός, Mariano Rajoy, ανακοίνωσε επιπλέον περικοπές κοινωνικών δαπανών ύψους 51 δισ. ευρώ για τα επόμενα δύο χρόνια.

Και την ίδια ώρα, σαν ένα πραγματικό και σύγχρονο Γαλατικό χωριό του Αστερίξ η πόλη του Gordillo αυτοπεριγράφεται ως "κομμουνιστική ουτοπία". Η Marinaleda με έναν πληθυσμό 2.600 ατόμων, έχει πλήρη απασχόληση για όλους τους κατοίκους της, κοινοκτημοσύνη στην γη και ισότητα μισθών. Κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων δεκαετιών, οι κάτοικοι έχουν χτίσει τουλάχιστον 350 σπίτια με τα ίδια τους τα χέρια. Οι  "ένοικοι" των σπιτιών πληρώνουν μια «υποθήκη» λίγων ευρώ το μήνα για τα σπίτια τους, αλλά δεν έχουν το δικαίωμα να τα πουλήσουν.

Όταν φτάσετε για πρώτη φορά στην πόλη, η Marinaleda μοιάζει το ίδιο όπως και κάθε μικρή πόλη στην εξοχή της Ανδαλουσίας, με ελαιώνες που απλώνονται προς ένα σκονισμένο ορίζοντα, παιδιά να κλοτσούν μπάλες ποδοσφαίρου κατά φθαρμένων πέτρινων τοίχων και ομπρέλες να κυματίζουν έξω από τα τάπας-μπαρ. Σύντομα όμως, θα αρχίσετε να παρατηρείτε τις μικρές διαφορές: η έλλειψη διαφημίσεων ή εμπορικών ονομασιών, και τα χαρακτηριστικά ονόματα που έχουν οι δρόμοι όπως είναι το όνομα του Fermín Salvochea, του αναρχικού δήμαρχου του Cadiz στον 19ο αιώνα, του Salvador Allende, του Federico García Lorca και του Pablo Neruda.

Στο γραφείο του δημάρχου κρέμεται ένα κορνιζαρισμένο πορτρέτο του Τσε Γκεβάρα, μαζί με τρεις σημαίες: μία για την Ανδαλουσία, μία για την ισπανική Δεύτερη Δημοκρατία (η εκλεγμένη δημοκρατική κυβέρνηση που ανατράπηκε από το στρατιωτικό πραξικόπημα του Φράνκο), και μία της ίδιας της Marinaleda,  που φέρει το κόκκινο, το λευκό και το πράσινο χρώμα! Το γραφείο είναι πολύ καθαρό, αλλά και ταυτόχρονα ακατάστατα. Σε μια γωνία είναι ένας πίνακας ανακοινώσεων- ένα flip-chart που καλύπτεται με δυσκολοανάγνωστα γράμματα, μουντζούρες μαρκαδόρου, κουκκίδες, ξεχαρβαλωμένα βέλη και καρφιτσωμένες σημειώσεις: Αυτός, αποδεικνύεται, είναι ο προϋπολογισμός της πόλης.

Ο Sánchez Gordillo γεννήθηκε στην Marinaleda το 1949. Τότε, όπως εξηγεί ο ίδιος, ήταν μια πόλη σε μαρασμό από την μετανάστευση και την φτώχεια. "Οι γονείς μας μετανάστευσαν στη Γερμανία και τη Γαλλία! Κάποιοι πιο τυχεροί, μετανάστευαν μόνο για δύο μήνες το χρόνο, προς τα χωράφια με το σιτάρι του βορά, για να αναζητήσουν εκεί εργασία. Έτσι ήταν αναγκασμένοι να κάνουν για να θρέψουν τις οικογένειές τους διαφορετικά, θα ήταν άνεργοι! Τότε βασίλευε η μιζέρια στην πόλη! Τα γύρω χωράφια ήταν όλα τεράστιες εκτάσεις ιδιωτικής γης... Η Ανδαλουσία είναι σαν την Λατινική Αμερική: μόλις το 2% των ιδιοκτητών κατέχει πάνω από το 50% της γης! ".

Μετά το θάνατο του Φράνκο το 1975, η Marinaleda άρχισε να αγωνίζεται να κατακτήσει τον δικό της δρόμο της ελευθερίας. Η πόλη οργανώθηκε γύρω από μια νέα συνδικαλιστική και συνεταιριστική οργάνωση και οι κάτοικοί της με εβδομαδιαίες μαζικές συναντήσεις εδραίωσαν αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες αυτοοργάνωσης! Άρχισαν να καταλαμβάνουν ένα μέρος των εδαφών  γύρω από το χωριό, που ανήκαν στον Δούκα του Infantil. Η αστυνομία θα συλλάβει πολλούς και προσωρινά θα τους εκδιώξει από την "καταπατημένη" γη, αλλά αυτοί θα επιμείνουν! Θα μπλοκάρουν δρόμους, θα καταφέρουν να κλείσουν τα αεροδρόμια της Μάλαγα και της Σεβίλλης, θα διαδηλώσουν μέσα στη Μαδρίτη, και θα καταφύγουν σε μαζική απεργία πείνας. Ο Sánchez Gordillo θα μπει στη φυλακή επτά φορές, και θα επιζήσει από δύο απόπειρες δολοφονίας από δεξιούς εξτρεμιστές.

Μετά από 12 χρόνια επίμονης πάλης, και μπροστά στην διεθνή έκθεση της Σεβίλλης World Expo το 1992 η Ισπανική Κυβέρνηση και οι περιφερειακές αρχές της Ανδαλουσίας θέλοντας να "ηρεμήσουν" την έκρυθμη κατάσταση αναγκάστηκαν να διαθέσουν 1.200 εκτάρια από την γη του Δούκα του Infantil για εκμετάλευση στον γεωργικό συνεταιρισμό της πόλης.

"Η δική μας ένωση συγκεντρώνει ανθρώπους από πολλές πολιτικές παρατάξεις." εξηγεί ο  Gordillo, "αλλά συνεχίζουμε τη σκυτάλη της άμεσης δράσης του αναρχισμού." Αναφέρει τα 5.000 χρόνια ιστορίας της Ανδαλουσίας και του αγώνα του λαού της για τη γη, και σκέφτεται για μια στιγμή. "Ακόμη και η εβδομαδιαία συνέλευση μας είναι στην λογική της άμεσης δράσης και της άμεσης δημοκρατίας."

Η σχέση της πόλης με την γενικότερη κατάσταση της Ισπανίας είναι περίπλοκη. Η πόλη  εξακολουθεί να υπόκειται στον ισπανικό εκλογικό νόμο (ο Gordillo επανεκλέγεται με μεγάλη πλειοψηφία κάθε φορά), αλλά έχει καταργήσει την αστυνομική δύναμη. "Σύμφωνα με το νόμο, λόγω του αριθμού των κατοίκων που έχουμε εδώ, θα έπρεπε να έχουμε στην πόλη μας μια δύναμη από τέσσερις μέχρι επτά μπάτσους," λέει. "Αλλά δεν θέλουμε αστυνομία εδώ! Επειδή έχουμε την κοινή εθελοντική εργασία μας, επειδή αγωνιζόμαστε όλοι μαζί, επειδή οργανώνουμε τη ζωή μας μαζί, έχουμε κατακτήσει έναν υψηλό βαθμό συνύπαρξης. Όταν φυτεύουν δέντρα, το κάνουμε όλοι μαζί!" Ο τρόπος με τον οποίο ο Sánchez Gordillo χρησιμοποιεί τον όρο «κοινότητα» δείχνει και το τι μπορεί να σημαίνει πραγματικά ο όρος «κοινότητα» και είναι όντως εντυπωσιακό, αν σκεφτεί κανείς πόσο φαιδρά η ίδια αυτή λέξη χρησιμοποιείται από τους πολιτικούς σε όλο τον δυτικό κόσμο.

"Οι Ουτοπίες δεν είναι χίμαιρες, είναι τα πιο ευγενή όνειρα που έχουν οι άνθρωποι! Το όνειρο της ισότητας! Το όνειρο ότι στέγη θα πρέπει να έχουν όλοι οι άνθρωποι! Γιατί όλοι οι άνθρωποι είναι ζωντανά πρόσωπα με ανάγκες και όνειρα και όχι άβουλα κομμάτια ενός μηχανισμού παραγωγής... Το όνειρο ότι οι φυσικοί πόροι - για παράδειγμα η ενέργεια - δεν θα πρέπει να είναι στην υπηρεσία των πολυεθνικών, αλλά στην υπηρεσία του λαού! Όλα αυτά τα όνειρα είναι τα όνειρα που θα θέλαμε να μετατραπούν σε πραγματικότητα: πρώτον, στον τόπο όπου ζούμε,... με την επίγνωση βέβαια ότι η πόλη μας περιβάλλεται από τον καπιταλισμό παντού τριγύρω, και αργότερα στην Ανδαλουσία, και στον κόσμο ολόκληρο!"

Φεύγοντας από το αστραφτερό λευκό κτίριο του δημαρχείου και  καθώς αναχωρείτε μέσα στο σούρουπο, θα βρείτε μια  μεταλλική αψίδα από μέταλλο να σας αποχαιρετά με το σύνθημα "Otro mundo es posible": Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός. Στη Marinaleda, αυτό δεν αποτελεί ένα ουτοπικό σύνθημα, αλλά μια επιβεβαίωση της πραγματικότητας.