ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ ΔΥΤ. ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ
Γαρδίκι Φθιώτιδας
Τ.Κ. 35003
Τηλέφωνο: (22360) 61020
E-mail: tsekouras.ilias@atticabank.gr
Γαρδίκι 6/10/09
Προς: κ. Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ Πρωθυπουργό της Ελλάδας
Θέμα: Ειδικό Χωροταξικό για ΑΠΕ. Ανάγκη άμεσης τροποποίησής του για τον κατάφυτο πανέμορφο ορεινό όγκο μεταξύ Φθιώτιδας και Ευρυτανίας.
Εξοχότατε Κύριε Πρωθυπουργέ,
Κατ’ αρχήν σας ευχόμαστε καλή επιτυχία στο έργο σας, για το καλό της Πατρίδας μας στις δύσκολες σημερινές συνθήκες.
Μέσα στα τόσα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζετε, θα θέλαμε και εμείς να σας απασχολήσουμε με ένα ζήτημα που θεωρούμε ότι είναι πρώτης προτεραιότητας για το μέλλον της περιοχής μας, αλλά και της χώρας μας γενικότερα.
Το πρόσφατο Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο 2008 επί Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ κ. Σουφλιά, μεταξύ άλλων ενέκρινε την ένταξη της ορεινής Δυτικής Φθιώτιδας και της Ευρυτανίας στις Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας (ΠΑΠ), όπου η εγκατάσταση αιολικών πάρκων έχει την πρώτη προτεραιότητα έναντι κάθε άλλης δράσης ή ανάπτυξης!Η ορεινή περιοχή στα όρια Φθιώτιδας και Ευρυτανίας (Δήμοι Καρπενησίου, Δομνίστας, Σπερχειάδας, Αγ. Γεωργίου) ανάμεσα στον Τυμφρηστό (Βελούχι) και την Οξιά (Σαράνταινα), είναι μια πανέμορφη περιοχή γεμάτη από πυκνά δάση, δρυός μέχρι τα 900 μέτρα, και ελάτης στα μεγαλύτερα υψόμετρα, ενώ από τα 1400 έως τα 1700 μέτρων περί την κορυφή Σαράνταινα είναι το περίφημο δάσος οξιάς, το νοτιότερο της Ευρώπης. Πάνω από τα υψόμετρα των 1600 – 1700 μέτρα υπάρχει μικρή αλπική ζώνη με θαμνώδη βλάστηση, που ολοκληρώνει το ιδιαίτερα καλαίσθητο τοπίο, ουσιαστικά αδιατάρακτο επί χιλιάδες χρόνια.
Μια απλή επίσκεψη στην περιοχή αρκεί για να πιστοποιήσει την ακρίβεια των ανωτέρω, για το κάλλος, την πλούσια χλωρίδα και πανίδα, την φυσικότητα και το ολοκληρωτικό δασώδες της περιοχής, που έλκουν και μαγνητίζουν τον επισκέπτη, για αυτό και έχει αρχίσει να αναπτύσσεται συνεχώς ο οικο-τουρισμός και αγροτουρισμός με αξιοποίηση αυτού ακριβώς του φυσικού περιβάλλοντος.
Για τους παραπάνω λόγους, τα Νομαρχιακά Συμβούλια της Φθιώτιδας και της Ευρυτανίας καθώς και τα Δημοτικά Συμβούλια όλων των Δήμων στα πλαίσια της διαβούλευσης για το χωροταξικό για ΑΠΕ, είχαν απορρίψει σχεδόν ομόφωνα την ένταξη της περιοχής αυτή στις περιοχές ΠΑΠ, αλλά δυστυχώς δεν εισακούσθηκαν!
Εμείς δεν γνωρίζουμε με ποια αξιολόγηση προέκριναν οι συντάκτες του Ειδικού Χωροταξικού αυτή την περιοχή να ενταχθεί στις περιοχές με την μεγαλύτερη πυκνότητα σε αιολικά πάρκα. Προφανώς δεν γνωρίζουν ότι για μια τέτοια εγκατάσταση εκεί, με τις τεράστιες ανεμογεννήτριες, την διάνοιξη δρόμων, τους Υποσταθμούς, τις τεράστιες γραμμές υψηλής τάσεως (με πυλώνες) και τις δεκάδες γραμμές μέσης τάσης θα πρέπει οπωσδήποτε να ξηλωθούν δάση και να καταστραφούν πανέμορφα δασικά και αλπικά τοπία. ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΚΕΙ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ, ΒΡΑΧΩΔΕΙΣ ή ΑΠΟΨΙΛΩΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΔΑΣΗ. ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΠΛΟΥΣΙΑ ΔΑΣΗ.
Προφανώς δεν γνωρίζουν τα ανωτέρω, διότι, αν τα γνώριζαν, δεν πιστεύουμε ότι θα πρότειναν κάτι τέτοιο. Δεν νομίζουμε ότι φθάσαμε στο έσχατο σημείο να έχουμε πλέον εξαντλήσει όλες τις άλλες δυνατότητες στην χώρα, σε γυμνές και βραχώδεις περιοχές και σε υπεράκτια πάρκα, ώστε πλέον να αρχίσουμε συνειδητά να ξηλώνουμε δάση για να βάλουμε ΑΠΕ! και μάλιστα να ορίζουμε περιοχές δασών εξαιρετικού φυσικού περιβάλλοντος, και ″μακραίωνης ιστορίας συνεργασίας ανθρώπου-φύσης, με εξαιρετική απείραχτη φύση και τοπία παγκόσμιου ενδιαφέροντος″ όπως ανέφερε το χωροταξικό πλαίσιο της περιφέρειάς μας για την συγκεκριμένη περιοχή, ως προτεινόμενες για την μεγαλύτερη πυκνότητα σε αιολικά πάρκα! Είναι τυχαίο ότι και η Γενική Διεύθυνση Δασών του Υπ. Γεωργίας, όταν χρειάστηκε να γνωματεύσει για την εγκατάσταση εκεί αιολικών πάρκων, ήταν απόλυτα απορριπτικά με γνωμάτευση-ύμνο για την περιοχή; Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η απόλυτα απορριπτική αυτή γνωμάτευση των επιστημόνων του Υπ. Γεωργίας αλλά και πλήθους άλλων ειδικών (πανεπιστημιακών καθηγητών περιβάλλοντος, γεωλόγων κλπ.) έγινε για τις καταστροφικές επιπτώσεις στο συγκεκριμένο περιβάλλον, το τοπίο (φράξιμο του ορίζοντα!), το έδαφος, τα νερά και τα πανέμορφα γραφικά ορεινά χωριά της Δυτικής Φθιώτιδας, που θα προκαλούνταν από ένα αιολικό πάρκο, που επρόκειτο να εγκατασταθεί στην κορυφογραμμή μεταξύ Φθιώτιδας-Ευρυτανίας. Συνοπτικά αναφέρουμε πέραν της καταστροφής του τοπίου και μέρους του δάσους, την καταστροφή του ορίζοντα όλης της περιοχής, τα τεράστια χωματουργικά έργα για θεμελίωση και διάνοιξη δρόμων σε ένα δασώδες και ευαίσθητο περιβάλλον, ισοπεδώσεις και επιχωματώσεις εκατομμυρίων κυβ. μέτρων, αδυναμία αναχλόασης λόγω υψομέτρου, αλλαγές του υδροκρίτη, διάβρωση εδαφών, καταστροφή δασών για δρόμους, υποσταθμούς και δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, επιπτώσεις στις πηγές ύδρευσης (των χωριών) που είναι πολύ κοντά στην κορυφογραμμή, αύξηση των κατολισθήσεων των χωριών λόγω του ασταθούς και ολισθηρού υπεδάφους (φλύσχης), υπόκωφος θόρυβος στους οικισμούς.
Το Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ, προβλέπει μέγιστη επιτρεπόμενη πυκνότητα για τις περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας, μία ″τυπική″ ανεμογεννήτρια ανά 1000 στρέμματα συνολικής επιφάνειας κάθε ενταγμένου ΟΤΑ. Ήτοι, κάλυψη 8% της συνολικής έκτασης κάθε ΟΤΑ! (Θυμίζουμε ότι μία ″τυπική″ ανεμογεννήτρια των 2 MW έχει διάμετρο πτερωτής 85 μέτρα, ύψος πύργου περίπου 65 μέτρα, και επομένως συνολικό ύψος περίπου 110 μέτρα). Π.χ. για τον Δήμο Σπερχειάδας, που η συνολική του επιφάνεια είναι 380.000 στρέμματα, η πυκνότητα αυτή σημαίνει ότι επιτρέπεται η εγκατάσταση 380 τέτοιων ανεμογεννητριών! Και μάλιστα, επειδή δεν πρόκειται να εγκατασταθούν στα πεδινά Δημοτικά Διαμερίσματα του Δήμου (λόγω έλλειψης αιολικού δυναμικού και λόγω Natura του Σπερχειού), όλες αυτές θα εγκατασταθούν στα βουνά, κυρίως στην ως άνω κορυφογραμμή Βελούχι-Σαράνταινα, όπου η κάλυψη μπορεί να φθάσει το 40% ή 80% της έκτασής τους, αρκεί στο σύνολο του Δήμου να μην ξεπερασθεί το 8% ! ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ!
Αν η απορριπτική γνωμάτευση των ειδικών επιστημόνων αφορούσε τις καταστροφικές συνέπειες από 36 ανεμογεννήτριες των 0,9 MW η καθεμία, ποιές μπορεί να είναι οι επιπτώσεις από 700 ανεμογεννήτριες των 2 MW η καθεμία (380 λόγω Δήμου Σπερχειάδας και άλλες τόσες, στην ίδια κορυφογραμμή λόγω Δήμων Δομνίστας και Καρπενησίου); Υπενθυμίζουμε την ανάγκη, μόνο για την ηλεκτρική σύνδεση αυτών των αιολικών, να γίνουν 7 μεγάλοι Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης, πολλές γραμμές Υψηλής Τάσης με πυλώνες, αναρίθμητες γραμμές Μέσης Τάσης, όλα μέσα στο παρθένο δάσος! ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΠΑΡΑΛΟΓΙΣΜΟ, ΓΙΑ ΑΠΙΣΤΕΥΤΗ ΑΚΡΟΤΗΤΑ, για μια περιοχή που είναι από τα ελάχιστα φυσικά αποθέματα της χώρας, από τις καθαρότερες στον κόσμο, με πλούσια φυσική και πολιτιστική κληρονομιά και ιστορικές μνήμες από την αρχαιότητα έως σήμερα, (με κορυφαία στιγμή την εκκίνηση και το θέριεμα της Εθνικής Αντίστασης). Εκτιμούμε ότι εκ παραδρομής, ή από υπόγειες διαδρομές πίεσης συμφερόντων, βρέθηκε αυτή η περιοχή στις προτεινόμενες ΠΑΠ και ζητούμε να αφαιρεθεί από ΠΑΠ και ΠΑΚ (περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας και Καταλληλότητας).
Ο Νομός μας ήδη συνεισφέρει στην αναγκαία εθνική προσπάθεια με την εγκατάσταση υδροηλεκτρικών στην Δυτική Φθιώτιδα, ενώ υπάρχουν περαιτέρω δυνατότητες για υδροηλεκτρικά τόσο στην Δυτική Φθιώτιδα όσο και στον υπόλοιπο Νομό, και με την εγκατάσταση κάποιων αιολικών πάρκων στην Νότια Φθιώτιδα, αλλά και στα όρια του Δήμου Στυλίδας με την Κοινότητα Ανάβρας Μαγνησίας, στο όρος Όθρυς, όπου έχει ήδη αναπτυχθεί μεγάλο αιολικό πάρκο και προβλέπεται επέκτασή του. Παράλληλα, η Νομαρχία Φθιώτιδας έχει ζητήσει εγγράφως από την ΔΕΗ να προχωρήσει σε έρευνα και εκμετάλλευση του πλούσιου γεωθερμικού πεδίου της Φθιώτιδας για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Δεν θα υπήρχε επίσης αντίρρηση για λογική χωροθέτηση φωτοβολταϊκών, που είναι χαμηλές εγκαταστάσεις χωρίς θόρυβο και δεν αλλοιώνουν τους ορίζοντες και τα τοπία. Ειδικά η συγκεκριμένη περιοχή της Δυτικής Φθιώτιδας απορροφά ελάχιστη ηλεκτρική ενέργεια, που υπερκαλύπτεται και μόνο από τα μικρά υδροηλεκτρικά που ήδη λειτουργούν εκεί. Παράλληλα, η Ευρυτανία ήδη προσφέρει ηλεκτρική ενέργεια από υδροηλεκτρικά, όχι μόνο 20% της κατανάλωσής της, αλλά 20 φορές την κατανάλωσή της!
Θα πρέπει να σημειώσουμε επίσης ότι μας προκάλεσε κατάπληξη το γεγονός της προτεινόμενης υπερσυγκέντρωσης τεράστιων ανεμογεννητριών στην Δυτική Φθιώτιδα και την Ευρυτανία, όταν από τον ίδιο τον χάρτη αιολικού δυναμικού που συνοδεύει το ειδικό χωροταξικό προκύπτει ότι αντίστοιχες ταχύτητες ανέμου υπάρχουν στο Πήλιο, την Όσσα, τον Όλυμπο, την Πίνδο, την Βόρεια Εύβοια, την Βόρεια Πελοπόννησο, και τα βουνά της Ανατολικής Μακεδονίας. Θεωρούμε ότι δεν είναι σωστό να γίνει τώρα η δική μας περιοχή το αντίστοιχο της Πτολεμαΐδας, με τον μανδύα της ήπιας ενέργειας αλλά με την πραγματικότητα της υπερσυγκέντρωσης θηριωδών ανεμογεννητριών, καταστρέφοντας μια περιοχή για να δώσει ενέργεια στις άλλες. Έχουμε την άποψη ότι οι εγκαταστάσεις για παραγωγή ήπιας μορφής ενέργειας θα έπρεπε να είναι επίσης ήπιες και να έχουν ήπια και όχι βάρβαρη παρέμβαση στο περιβάλλον. Θα μπορούσε το πρόβλημα να κατανεμηθεί σε περισσότερους Νομούς, με την υποχρέωση όλοι να συμμετάσχουν στην επίλυσή του. Γενικώς οι ορισθείσες μέγιστες επιτρεπόμενες πυκνότητες ανεμογεννητριών φαίνονται πολλαπλάσιες των ορίων που έπρεπε να τεθούν, οδηγώντας σε συγκεντρώσεις που ξεπερνούν την κλίμακα και την φέρουσα ικανότητα των επιμέρους θέσεων που επιλέγονται (π.χ. για την Ευρυτανία οδηγούν σε 1.700 ανεμογεννήτριες! Έλεος! Για την Λέσβο οδηγούν, με την μισή πυκνότητα ανεμογεννητριών, σε 1077 ανεμογεννήτριες, όταν διασυνδεθεί στο διασυνδεδεμένο ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας! Πρόκειται για καταστροφή της χώρας εάν εφαρμοσθεί αυτό το Ειδικό χωροταξικό). Τέτοιες πυκνότητες δεν έχουν επιτραπεί πουθενά στην Ευρώπη και, αν δεν μειωθούν δραστικά, σε συνδυασμό με την επιτρεπόμενη στάθμη θορύβου από αιολικά στα όρια των χωριών, που ορίστηκε στα 45 db (!), θεωρούμε βέβαιο ότι το προτεινόμενο ειδικό χωροταξικό θα καταστρέψει τη χώρα, δάση, βουνά και νησιά, βουλιάζοντας τον τουρισμό και καθιστώντας ιστορικές περιοχές μη κατοικήσιμες! Πιστεύουμε ότι ΠΑΠ δεν θα έπρεπε να χωροθετηθούν πουθενά, ενώ έπρεπε να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση κυρίως στα φωτοβολταϊκά αλλά και την γεωθερμία, και να μην επιτρέπεται η εγκατάσταση ΑΠΕ σε πραγματικά δάση και αλπικές ζώνες, όχι μόνο στους πυρήνες των χαρακτηρισμένων εθνικών δρυμών. Δηλαδή εάν ένα δάσος δεν έχει χαρακτηρισθεί εθνικός δρυμός και δεν ανήκει μάλιστα στον πυρήνα του, θα μπορούμε να το κόψουμε για να βάλουμε αιολικά; (Ας μην ξεχνούμε ότι τα διαχρονικά συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας μας που πρέπει πάσει θυσία να διαφυλάξουμε, είναι τα τοπία, η φύση και ο πολιτισμός. Τα τοπία και οι ορίζοντες αλλοιώνονται βάναυσα από τον όγκο των ανεμογεννητριών και από τα τεράστια συνοδά έργα τους, δίκτυα και δρόμους).
Η άποψή μας αυτή συμβαδίζει με εξελίξεις στον ανεπτυγμένο κόσμο, όπου οδεύουμε σε κατανεμόμενη και όχι συγκεντρωμένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, με μικρές εγκαταστάσεις κοντά στα δίκτυα και την κατανάλωση, ιδίως όταν πρόκειται για ανανεώσιμες πηγές. Στις ευρωπαϊκές χώρες (Γαλλία, Βέλγιο, Αγγλία, Δανία κλπ.) η εγκατάσταση ανεμογεννητριών προβλέπεται σε περιβαλλοντικά υποβαθμισμένες περιοχές, δίπλα σε αυτοκινητόδρομους κλπ., όπου η ανθρώπινη παρέμβαση ήδη έχει αλλοιώσει τα τοπία, ή συγκεντρωμένα σε αβαθείς θαλάσσιες περιοχές ή, πρόσφατα, σε πλωτά θαλάσσια πάρκα. Σε καμμία χώρα δεν εγκατέστησαν ανεμογεννήτριες ξηλώνοντας δάση ή αλπική ζώνη όπως αναγκαστικά θα γίνει στην δική μας περιοχή αν το προτεινόμενο ειδικό χωροταξικό εγκριθεί όπως είναι. Σε ορισμένες χώρες έκαναν υπερσυγκέντρωση αιολικών πάρκων μόνο σε ορισμένες περιοχές, όπου όμως ήταν κατάλληλες μόνον για τέτοια χρήση και μοιάζουν με ″κρανίου τόπο″ (π.χ. Καλιφόρνια), όχι σε περιοχές σαν τη δική μας! Σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες προχωρούν πλέον σε μεγάλα αιολικά πάρκα μόνο στην θάλασσα, για να μην αλλοιώσουν τα τοπία τους.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, Κύριε Πρωθυπουργέ, ζητούμε την παρέμβασή σας για την αφαίρεση των Δήμων Σπερχειάδας, Αγ. Γεωργίου, Καρπενησίου και Δομνίστας, από τις περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας και Καταλληλότητας (ΠΑΠ και ΠΑΚ), όπως ακριβώς -και ορθώς- προβλέπει το χωροταξικό για την Κοινότητα Τυμφρηστού, με τα ίδια ακριβώς κριτήρια και για τους ίδιους λόγους, καθώς πρόκειται ακριβώς για την ίδια περιοχή, με παρόμοια χωριά και τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, κατάλληλη για ήπια τουριστική ανάπτυξη.
Δεν είναι δυνατόν π.χ. να προωθείται ισχυρά για τουριστική ανάπτυξη η περιοχή της Κεντρικής και Βόρειας Πίνδου, μεταξύ Θεσσαλίας και Ηπείρου-Μακεδονίας, ενώ η περιοχή η δική μας, με τον Τυμφρηστό, την Οίτη και τα Βαρδούσια, συνέχεια της Πίνδου, με ανώτερο φυσικό περιβάλλον και παράδοση, να προτείνεται για συγκέντρωση των αιολικών πάρκων και μαζική παραγωγή ενέργειας! Ποιοι είναι αυτοί που εξουσιάζουν το παρόν και το μέλλον ενός τόπου, αναβαθμίζοντας τον ένα και καταστρέφοντας τον άλλον;
Οι δασικές περιοχές με υψόμετρο άνω των 800 μέτρων, πρέπει να θεωρηθούν περιοχές «φυσικού αποθέματος», όπου δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση αιολικών πάρκων. Τα αιολικά πάρκα ας γίνουν σε γυμνές και βραχώδεις περιοχές χωρίς ιδιαίτερη αισθητική αξία, και κυρίως σε ακατοίκητα νησιά και βραχονησίδες, καθώς και συγκεντρωμένα σε υπεράκτια πάρκα όπως γίνεται σήμερα στην Ευρώπη.
Η καταπράσινη Δυτική Φθιώτιδα και η Ευρυτανία, με τα παραδοσιακά χωριά και τα πλούσια δάση, τι άλλο έχουν εκτός από πράσινη ανάπτυξη; Χρειάζονται αιολικά πάρκα για να έχουν πράσινη ανάπτυξη; Θα ξηλώσουμε πράσινα δάση για να βάλουμε εγκαταστάσεις πράσινης ενέργειας; Αλήθεια, τα δάση δεν είναι αυτά που κατακρατούν τις μεγαλύτερες ποσότητες CO2 μετατρέποντάς τες σε ξύλο;
Κύριε Πρωθυπουργέ,
Προσέξαμε την απάντησή σας σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου στο πρόσφατο «debate», που ήταν περίπου η εξής: «Πράσινη ανάπτυξη δεν σημαίνει μόνο ανανεώσιμες πηγές, σημαίνει πρώτα απ’ όλα σεβασμό του χαρακτήρα της περιοχής, ήπιας μορφής τουρισμό και αειφόρο ανάπτυξη. Για αιολικά πάρκα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και βραχονησίδες. Η πράσινη ανάπτυξη δεν μπορεί να γίνεται με τους πολίτες και τις τοπικές κοινωνίες απέναντι, αλλά μαζί με αυτές».
Πιστεύουμε σε Σας και ελπίζουμε ότι θα κριθεί λογικό και θα ικανοποιηθεί το πάνδημο αίτημα για αφαίρεση των Δήμων Σπερχειάδας, Αγ. Γεωργίου, Καρπενησίου και Δομνίστας από τις περιοχές ΠΑΠ (Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας) του Ειδικού Χωροταξικού για τις ΑΠΕ.
Θα μας τιμούσε ιδιαίτερα αν είχαμε κάποια απάντηση, δική Σας ή από το Γραφείο Σας.
Με ιδιαίτερη τιμή,
Η Πρόεδρος
Κων. ΤΣΑΝΤΖΑΛΟΥ
Ο Γεν. Γραμματέας
ΗΛ. ΤΣΕΚΟΥΡΑΣ
****************************************************
Προσυπογράφουμε και εμείς - και επιπλέον απαιτούμε:
ΑΜΕΣΗ ΙΔΡΥΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ "ΒΑΡΔΟΥΣΙΩΝ-ΣΑΡΑΝΤΑΙΝΑΣ-ΚΡΑΒΑΡΩΝ"
..jpg)
.jpg)
«Αλλαχού, τα κόμματα γεννώνται διότι εκεί υπάρχουν άνθρωποι διαφωνούντες και έκαστος άλλα θέλοντες. Εν Ελλάδι συμβαίνει ακριβώς το ανάπαλιν. Αιτία της γεννήσεως και της πάλης των κομμάτων είναι η θαυμαστή συμφωνία μεθ' ης πάντες θέλουσι το αυτό πράγμα: να τρέφωνται δαπάνη του δημοσίου. Ο ορισμός της λέξεως "κόμμα" ήθελεν είναι ο ακόλουθος: Ομάς ανθρώπων ειδότων να αναγιγνώσκωσι και να ανορθογράφωσιν οίτινες ενούμενοι υπό έναν οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι να αναβιβάσωσιν αυτόν διά παντός μέσου εις την έδραν του πρωθυπουργού ίνα παράσχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι.
