Ο λαός των μουνούχων.

Το κείμενο που ακολουθεί, είναι απόσπασμα από την νουβέλα «Ο λαός των μουνούχων» που δημοσίευσε ο Κ. Βάρναλης  στην Αλεξάνδρεια το 1923, με το ψευδώνυμο Δήμος Τανάλιας. Ο Κώστας Βάρναλης εξέδωσε το βιβλίο του «Ο λαός των μουνούχων» στην Αλεξάνδρεια το 1923 χρησιμοποιώντας το χαρακτηριστικό ψευδώνυμο Δήμος Τανάλιας. Το ίδιο ψευδώνυμο είχε χρησιμοποιήσει έναν χρόνο νωρίτερα για το ποιητικό του έργο «Το φως που καίει», που είχε κι αυτό εκδοθεί στην Αλεξάνδρεια από τον ίδιο εκδότη, τον Στέφανο Πάργα. Έγραφε με ψευδώνυμο γιατί ήταν δημόσιος υπάλληλος (εκπαιδευτικός) και χρησιμοποιούσε σκόπιμα ένα προκλητικό, «μουτζούρικο» ψευδώνυμο, αντίθετο στα καλλιεπή ψευδώνυμα (πχ. Πορφύρας κτλ.) που συνηθίζονταν ευρέως τότε. Βέβαια, όλοι ήξεραν την πραγματική του ταυτότητα και η ψευδωνυμία δεν τον προστάτεψε από τη δίωξη λίγα χρόνια αργότερα (επί δικτατορίας Παγκάλου), οπότε και απολύθηκε. Το βιβλίο «Ο λαός των μουνούχων» περιέχει την ομώνυμη νουβέλα και άλλες δύο («Ιστορία του Αγίου Παχωμίου» και «Φυλακές»). 

Η γένεση του αστικού κράτους και της πάλης των τάξεων βρίσκονται στον πυρήνα της σκοτεινής, δυσοίωνης αλληγορίας του «Λαού των Μουνούχων». Ένας λαός αθανάτων, αποκλεισμένος στη μικρή του χώρα από τον υπόλοιπο κόσμο και το ρου της Ιστορίας, καταφεύγει στον αυτοευνουχισμό για να αντιμετωπίσει την εφιαλτική πληθυσμιακά διαιώνισή (αναπαραγωγή) του. Νάρκισσοι όσο και ανίδεοι, οι Μουνούχοι θα σκοτώσουν έναν περιπλανωμένο Ιουδαίο, τον Αχασβήρο, όταν εκείνος τους αποκαλύψει ανίδωτες αλήθειες για τον έξω κόσμο, και ύστερα θα εκλιπαρήσουν το Θεό να αποκτήσουν ξανά τη θνητή τους φύση. Οι ικεσίες τους θα εισακουστούν, όμως θα σημάνουν την αρχή ενός αλληλοκτόνου πολέμου υπό το πρόσχημα της κοινωνικής συνείδησης, στο κυνήγι της επιβίωσης, της δύναμης και της εξουσίας.

Στην «Ιστορία του Αγίου Παχωμίου» πνεύμα και ύλη συγκρούονται σε μια γλαφυρή διακωμώδηση της θρησκοληψίας. Ο Άγιος Παχώμιος, μέγας αναχωρητής της Αιγύπτου, βλέπει σε όραμα τη θυγατέρα του Διαβόλου, που υποστηρίζει ότι εκπροσωπεί την Παρατήρηση, τη δίψα της Έρευνας και τη θέληση της Προόδου, να τον προκαλεί να εγκαταλείψει την εγωιστική, στείρα τελειότητα του ασκητικού βίου και να θυμηθεί τον ανθρώπινο προορισμό του, παλεύοντας για τα ιδανικά ενός καλύτερου κόσμου. Σε μια σφοδρή αντιπαράθεση για τις έννοιες της Ηδονής και της Αλήθειας, ο Παχώμιος καταφέρνει να αντισταθεί στα ερωτικά κελεύσματα της νεαρής οπτασίας. Η είδηση όμως ότι ο Διάβολος παραμονεύει για να κολάσει την αγιοσύνη τους, αναστατώνει τους υπόλοιπους μοναχούς και μοναχές των ασκηταριών του Νείλου και τους οδηγεί σε απονενοημένες πράξεις για να νικήσουν τον Πειρασμό.

Οι «Φυλακές», το τρίτο αφήγημα της συλλογής, αποτελούν ένα καυστικό σχόλιο για το κυνήγι του κέρδους και του εύκολου πλουτισμού, για την ανθρώπινη κτηνωδία και τη στυγνή εκμετάλλευση της ανθρώπινης δυστυχίας. Οι κάτοικοι ενός νησιού που χρόνια ζουν από την πολυποίκιλη εκμετάλλευση των τοπικών φυλακών, εξαγριώνονται στην είδηση ότι θα καταργηθούν. Με τη σιωπηρή ανοχή των Αρχών, πυρπολούν τις φυλακές, οδηγώντας στο θάνατο πεντακόσιους περίπου εξαθλιωμένους κατάδικους. Όταν όμως γίνεται γνωστό ότι η κυβέρνηση ανακάλεσε την απόφασή της, οδύρονται όχι για το αποτρόπαιο έγκλημα που διέπραξαν αλλά γιατί κατέστρεψαν τη μοναδική σημαντική πηγή πλούτου στο νησί.

Καρπός μιας συνειδητοποιημένης πορείας, μιας μάχιμης ιδεολογίας και μιας σθεναρής κριτικής αμφισβήτησης της κατεστημένης εξουσίας, τα αφηγήματα του Βάρναλη αφυπνίζουν, προκαλούν, συγκινούν˙ επικαλούνται την απονεκρωμένη μνήμη κάθε ανθρώπου, κάθε τόπου, κάθε λαού, καθώς μας καλούν να συλλογιστούμε τους μουνούχους του χθες και του σήμερα, τους σύγχρονους αφέντες και σκλάβους, την πολιτική φαυλότητα και τον εκμαυλισμό των συνειδήσεων σε περιόδους κρίσης, σ’ έναν κόσμο «μ’ αλυσίδες στα χέρια» και «μ’ αλυσίδες στην ψυχή»˙ κληροδοτούν αγώνες και αντιστάσεις, κυρίως όμως αμείλικτα ερωτήματα. Κείμενα ρεαλιστικά όσο και προφητικά, δεν είναι τυχαίο ότι σχεδόν έναν αιώνα από την εποχή που γράφτηκαν διατηρούν ακέραιες τη ζωντάνια, τη δραστικότητα και τη μαχητικότητά τους.

Το κείμενο προέρχεται από την Ιστοσελίδα του Νίκου Σαραντάκου.

Ο ΛΑΟΣ ΤΩΝ ΜΟΥΝΟΥΧΩΝ.

O che sciagura d'essere senza coglioni! ...
(Voltaire – “Candide”)
«Μεγάλη σιωπή βασίλευε στη χώρα τους.

Όλα φαινόντανε σαν πεθαμένα.

Άνεμος δε φυσούσε· τα φύλλα των δέντρων δε σαλεύανε· τα νερά δεν τραγουδούσανε· ακίνητα λαμποκοπούσανε, σαν από μέταλλο ή από λάδι. Τα πουλιά αφήνανε μια ξαφνική ψιλή φωνή και χωνόντανε βαθύτερα μέσα στα κλαριά. Ο ήλιος όμως άστραβε θαμπωτικά· μα και τούτος σα να μην περπατούσε: έμοιαζε καρφωμένος στον ουρανό. Κι αν κανένα σύννεφο με την ασώματη λάφρια του χώνευε μέσα στο πλήθιο φως, θαρρούσες, πως από αιώνες αγωνιούσε κρεμασμένο στην ίδια θέση.

Αν έμπαινες στη χώρα τους, θα ’βλεπες παντού μιαν αξήγητη ερημιά. Αν ζητούσες ανθρώπους, δε θα ’βρισκες. Έπρεπε να πας να ψάξεις στις πιο απόμερες γωνιές. Πίσου από πέτρες, στις μπασιές των σπήλιων, στις φουντωμένες ρίζες γιγάντιων δέντρων, μέσα σε λακκούβες θα τους έβρισκες κρυμμένους έναν-ένανε. Καθόντανε μαζεμένοι, δίχως να μιλούνε. Όχι, γιατί ’τανε μικροί· μονάχα τα μάτια τους ήτανε μικρά και γοργοκίνητα. Μα έχοντας το χρώμα της γης σκεπαζόντανε με χόρτα και κλαριά, για να κρύβονται καλύτερα: να μην τους βλέπει κανείς και να μη βλέπουνε κανένα!

Μοιάζανε πολύ συλλογισμένοι· κι όμως δε συλλογιόντανε τίποτα. Αν θα σ’ αντικρύζανε θα πηδούσανε απάνου αγριεμένοι, ξεφωνίζοντας στριγγά. Κι ένα σύννεφο μύγες θα σηκωνότανε με μιας μαζί τους και θα τους σκέπαζε σα σεντόνι. Όταν θα ξανακαθόντανε οι μύγες, θα ’βλεπες ανθρώπους ξερούς, πρασινοκίτρινους, με κοφτερά δόντια και μεγάλα νύχια. Δε θα μπορούσες να ξεχωρίσεις, ποιος είναι αρσενικός, ποιος θηλυκός. Όλοι τους ήτανε το ίδιο. Χωρίς μαλλιά και χωρίς γένια….

Όμοια δε μπορούσες να ξεχωρίσεις, ποιος είναι γέρος, ποιος είναι νιός. Όλοι ήτανε γέροι· παιδιά δεν υπήρχανε. Ακόμα κι οι ίδιοι, σα μαζευόντανε τα βράδια οι φαμίλιες, για να ζεσταίνονται ο ένας κοντά στον άλλον, δεν ξέρανε, ποιος είναι ο πατέρας, ποιο το παιδί. Μέσα στους αμέτρητους αιώνες, που ζήσανε, το ’χανε ξεχάσει… Δεν τους χρειαζότανε να το θυμούνται!…

Αυτοί οι άνθρωποι ήτανε αθάνατοι! Όμως όλος ο κόσμος τους ονόμαζε Μουνούχους. Κάτι ξέρανε. Μαζί με όλους θα τους λέμε κι εμείς το ίδιο.

Είπαμε: αν έμπαινες στη χώρα τους· όμως ήτανε αδύνατο να μπεις! Γιατί ’ταν ολούθε κλεισμένη με θεόρατα βουνά. Κανένας δεν τους είδε ποτέ! Ό,τι λοιπόν διηγόμαστε, είναι, όπως τα παρασταίνει το παραμύθι.

Μα που ήτανε αυτή χώρα; Κανένας δε μπορεί να πει σωστά. Κάπου όμως στην Ανατολή θα ’τανε, γιατί εκεί υπάρχει ακόμα η παράδοση γι’ αυτούς και γιατί εκεί γίνονται όλα τα θαμαστά πράματα….

*      *      *

Αθάνατοι! … Πώς βρεθήκανε αθάνατοι; Ο Θεός τους έκανε; μόνοι τους γενήκανε με τη θέλησή τους και με την ακατάπαυστη προσπάθεια; Και να το ξέρουμε και να μην το ξέρουμε, ούτε σημασία έχει, ούτε και φελά.

Στην αρχή ήτανε όπως όλοι οι άνθρωποι. Ζούσανε μαζί σε πολιτείες και βοηθούσε ο ένας τον άλλονε σε ώρες ανάγκης. Όταν όμως, είτε τους το ’πε ο Θεός, είτε μοναχοί τους το καταλάβανε, πως είναι αθάνατοι, τους ήρθε σαν τρέλα. Πηδούσανε, ξεφωνίζανε, τινάζανε χέρια, πόδια, κεφάλι με τόση ορμή, που ’λεγες θα τα ξεκολλήσουνε. Όταν ξεθυμάνανε, κοιταχθήκανε λοξά συναμεταξύ τους, σαν οχτροί. Καθένας νόμιζε, πως μονάχα αυτός είναι αθάνατος και φοβότανε τον άλλονε, μην του πάρει την τύχη του. Σκορπίσανε λοιπόν γρήγορα γρήγορα, ο ένας δεξιά, ο άλλος ζερβά, κοιτάζοντας με φόβο πίσω τους, και τρυπώσανε, όπου μπόρεσε καθένας, με δυνατό, ακράτητο καρδιοχτύπι….

Πηγαίνανε να κρυφτούνε και, κλειώντας τα μάτια σα σε όνειρο, να δοκιμάσουνε την απέραντη ηδονή του μυστήριου της αθανασίας.

*      *      *

Η ιδέα, πως είναι αθάνατοι, τους έκανε πολύ περήφανους. Κοιτάζανε με μεγάλη προσοχή και μ’ έρωτα τον εαυτό τους. Πασπατεύανε την κοιλιά τους, τα σκέλια τους, τα νεφρά τους· τα χαϊδεύανε, τα θαμάζανε, τα χαιρόντανε! Παρακολουθούσανε την κίνηση του αιμάτου στις φλέβες τους, τους αχούς των μελιγγιών τους· γιατί το πνέμα τους βούιζε! Αν και δε βρίσκανε τίποτε καινούργιο σ’ όλ’ αυτά, όμως πιστεύανε πως κάτι ανείπωτο τους γινότανε. Με τον καιρό ελπίζανε να το καταλάβουνε και να τ’ ορίσουνε.

Στην αρχή ριχτήκανε με πάθος στις ηδονές! Τρώγανε πολύ, πίνανε πολύ κι ερωτευόντανε περισσότερο. Μα γρήγορα βαρεθήκανε. Κάθε τους απόλαψη, μετρημένη με την αιωνιότητά τους, τους φαινότανε τιποτένια. Οι γυναικούλες, η μεγαλύτερή τους χαρά, με το κυματιστό κορμί, την τρυφερή φωνή, το βαθύ κόρφο, τη σκοτεινή κοιλιά, όσο περνούσε ο καιρός, τόσο γινόντανε πιο κουραστικές, πιο άνοστες. Δεν είχανε τίποτα νέο να προσφέρουνε από καταβολής κόσμου όλες οι γυναίκες! Και το κρασί, που άλλοτες αύξαινε την αξία της ζωής προσθέτοντας σε τούτη μ’ έναν αλαφρό πυρετό του αιμάτου, την ευτυχιά του ονείρου, που τους ένωνε με την άπειρη Φύση, τώρα το μισήσανε κι’ αυτό. Τους παρουσίαζε την αδυναμία τους να πραγματοποιούνε τα ονείρατά τους, σα μιαν ατέλεια της αθανασίας τους.

Στερνά μισήσανε και την αθανασία τους.

Ωστόσο μένανε πάντα χωρισμένοι. Γιατί να ζούνε μαζί; Κανείς δεν είχε την ανάγκη τ’ αλλουνού. Κι όλο καθόντανε., Η φύση τους τα ’δινε όλα· κι αν δεν τους τα ’δινε, αυτοί δεν παθαίνανε τίποτα· όντας αθάνατοι, ούτε φοβόντανε ούτε παθαίνανε τίποτα.

Χωνόντανε λοιπόν όλο και βαθύτερα στις τρύπες τους και σιγά-σιγά πήρανε όλοι το χρώμα της γης, όπως οι λαγοί, τα ορτύκια, οι σαλίγκαροι.

*      *      *

Ωστόσο, μ’ όλη τη βαριεμάρα, που τους βασάνιζε, γεμίζανε τη χώρα παιδιά. Ούτε οι ίδιοι θυμόντανε πώς τα κάμνανε. Μήπως τα σπέρνανε στον ύπνο τους; Τα παιδιά μεγαλώνανε γρήγορα, γονιμοποιούντανε γρηγορότερα.

Οι γενιές ακολουθούσανε τις γενιές, χωρίς οι παλιότερες ν’ αφήνουνε τόπο στις καινούργιες, όπως γίνεται με τα φύλλα των δέντρων.

Έτσι άρχισε να τους γίνεται στενόχωρος ο τόπος, στενόχωρος κι ο αέρας. Πνιγότανε η ανάσα τους μέσα στα χνώτα τόσης πληθούρας. Η γης και τα ποτάμια αρχίσανε να λερώνονται, μα η γενοβόλια τους εξακολουθούσε όλο και πιο μεγαλύτερη.

Ψάχνανε λοιπόν να βρούνε τρόπο για να ’βγουνε όξω από τα σύνορά τους, ν’ απλώσουνε σ’ άλλη γης τις περισσευούμενες ζωές, που τους σφίγγανε ολούθε. Μόλις όμως προχωρήσανε λίγο κι ένα θεόρατο βουνό υψώθηκε κάθετα μπροστά τους. Στρέψανε αριστερά –άλλο βουνό! Στρέψανε προς το νοτιά, προς το βοριά, –το ίδιο! Καθίσανε τότε χάμου κι αρχίσανε να συλλογιούνται. Αυτά τα βουνά ήτανε από πριν; Ξύνανε το κεφάλι τους· κανένας δε θυμότανε. Μα πώς βρεθήκανε έτσι κλεισμένοι στη φάκα, σαν τα ποντίκια;

Συλλογιστήκανε άλλη μια φορά –και τους έπιασε ύπνος. Κοιμηθήκανε, όπου είχανε βρεθεί, καθισμένοι.

Το πρωί, σαν ξυπνήσανε, δε θυμόντανε γιατί βρισκόνταν εκεί. Άμα σηκώσανε τα μάτια τους κι είδανε τα τρομερά βουνά, ξαναθυμηθήκανε τη συμφορά τους. Τί να κάνουνε λοιπόν; Κοιταζόντανε στα μάτια δίχως να μιλούνε. Βαριόντανε ν’ ανοίξουνε το στόμα. Όμως το ζήτημα ήτανε σοβαρό. Κάποια λύση έπρεπε να βρεθεί. Μα πώς να ρωτήσουνε τον πλαγινό τους, που χρόνια τόνε μισούσανε κατάβαθα;

Στερνά ο γεροντότερος απ’ όλους σηκώθηκε απάνου, κρεμάστηκε στο ραβδί του και τους είπε: «Μπορούσαμε να κάνουμε όλη τη Γης αθάνατη, μα φαίνεται, πως δεν έχει άλλη γης. Αυτό είναι άδικο! Μα είτε άδικο είτε δίκιο, δεν έχουμε καιρό να χάνουμε. Πρέπει να τολμήσουμε μια για πάντα. Πρέπει να πάψουμε να γεννούμε!»

Εδώ όλοι τιναχτήκανε απάνου και κοιταχτήκανε με φοβισμένη απορία. Κι’ αρχίσανε να μουρμουρίζουνε…

Ο γερός ξακολούθησε:

«Επειδής ο έρωτας, όσο κι’ αν τόνε περιφρονούμε, είναι γλυκός, δε φτάνει μονάχα ένας λόγος, για να τον αρνηθούμε. Οι γυναίκες είναι πειρασμοί και σαν πάψουμε να τις μεταχειριζόμαστε θα βάζουνε σ’ ενέργεια πλήθος αφάνταστες διαβολιές, για να μας τραβήξουνε. Κι επειδής, ό,τι είναι απαγορεμένο, γίνεται τρομερά επιθυμητό, άμα ορκιστούμε, να μην πλησιάσουμε γυναίκα, θα ξεσπάσει παντού ασυγκράτητη η λύσσα του έρωτα. Γι’ αυτό προτείνω, όλοι οι αρσενικοί να μουνουχιστούμε!»

Στ’ άκουσμα τούτο, όλοι μείνανε με στόματα ανοιχτά και με στεγνά τα λαρύγγια.

Τα μάτια τους πήγανε να πεταχτούνε όξω.

«Το πράμα είναι τώρα ευκολότερο, που από χρόνια πολλά ο έρωτας μας έγινε μια βαρετή συνήθεια.

Κι επειδής και τώρα ακόμα είμαστε πολύ περισσότεροι, απ’ όσο πρέπει και δεν είναι τρόπος να πεθάνει ή να φύγει κανένας μας, γι’ αυτό να κάψουμε το γειτονικό δάσος κι απάνω στις στάχτες του να στείλουμε να κατοικήσουνε οι μισοί…»

Μόλις τέλειωσε τούτα τα λόγια και πριν προφτάσει να συνέρθει το πλήθος, έβγαλε γρήγορα ένα μαχαίρι, σήκωσε τη ρόμπα του και μπροστά σ’ όλους χρατς! έκοψε τη γονιμότητά του.

Η χειρονομία αυτή μεταδόθηκε σ’ όλους σαν αστραπή. Χωρίς ν’ αργήσουνε, χωρίς να φοβηθούνε και χωρίς να σκεφτούνε, κάνανε όλοι το ίδιο, ουρλιάζοντας όσο μπορούσανε, για να σκεπάζουνε με τις φωνές τον αβάσταγο πόνο.

Όμοια, αργότερα, οι αφοσιωμένοι νέοι της Κυβέλης απάνω στην άψη της οργιαστικής τους μανίας κόβανε τη φύση τους και την ανεμίζαν, ουρλιάζοντας σα σκυλιά, στον αέρα, σα να ’τανε ξένο κρέας!

Μετά οι πατεράδες μουνουχίσανε τα παιδιά τους και σε λίγα λεφτά όλος ο λαός των αθανάτων έγινε λαός μουνούχων.

Όμως πιο αξιολύπητες απ’ όλους ήταν οι γυναίκες. Κλαίγανε, δερνόντανε, κυλιόντανε χάμου, κουλουριαζότανε σα φίδια, κι αρπάζοντας  τα ματωμένα μέλη των αντρών, τα σφίγγανε με λαχτάρα στο στήθος, τα φιλούσανε – και πολλές απ’ την απελπισία τους χώσανε τα χέρια βαθιά τους και πετάξαν τις μήτρες τους.

Ύστερις όλοι τσακισμένοι από τον πόνο και την κούραση, καθίσαν ως το βράδυ πάνου στον καυτόν άμμο για να σταματήσει το αίμα και να δέσει η πληγή.

Με το βασίλεμα του ήλιου τα ’χαν όλα ξεχασμένα. Φάγανε καλά, ήπιανε καλά και κοιμηθήκαν ένα βαθύ κι άκοπο ύπνο.

Την άλλη μέρα άρχισε μια άλλη ζωή...»

*      *      *

«...Την άλλη μέρα οι Μουνούχοι ξύπνησαν αργά. Από μοχθηροί κι άπραγοι, που ήταν, ξύπνησαν κλέφτες και πατριώτες. 

H ιδέα πως μπορούσε να πεθάνουν ξαφνικά, σε ώρα απροσδιόριστη από πρωτύτερα, τους έκανε να προσκολληθούν με λύσσα στα υλικά αγαθά και να ζητάνε να τα χαρούν όσο το δυνατό περισσότερο. Από στιγμή σε στιγμή ο θάνατος μπορούσε να κρούσει τη θύρα τους. Πώς ν' αφήσουν αυτά τ' άπειρα δώρα, τ' αξετίμητα δώρα της ζωής, πρώτου προφτάσουν να τα περάσουν όλα, ή τουλάχιστο τα περισσότερα, από μέσα τους; 
Ρίχτηκαν λοιπόν αμέσως στ' άρπαγμα της Γης. Τη μαντρώνανε γρήγορα-γρήγορα με πέτρες, με πλιθιές, με παλιούρια και δήλωνε καθένας, πως αυτό το μέρος είναι «δικό του». Στην αρχή, έλεγες, θα σκοτωθούν. Τόσο πολλή τανε η βιασύνη, που βουτούσαν τα λιβάδια και τους δεντρότοπους. Αρματωμένοι καθότανε απάνω και ξαγρυπνούσαν μερόνυχτα για τη φύλαξη τους. Μια και σε λίγες μέρες μοιράστηκαν όλη τη γη, έλεγες, πως τώρα θa ησυχάσουν και θα ευτυχήσουν. 
Μα τώρα άρχισε καθένας να ματιάζει το χτήμα του γείτονα του. Τί του χρειάζεται κείνου τόσο μεγάλο; Γιατί καθενός, αν και του 'φτανε το δικό του, όμως του φαινότανε λίγο. Κι' αν δεν του φαινότανε λίγο, όμως μια και κινδύνευε να του το πάρει ο άλλος, καλύτερα να 'παιρνε αυτός ταλλουνού. Κ' επειδή καθένας απομονώθηκε μες τη δική του μάντρα και ζούσε μονάχα με τον εαυτό του και σκεφτόταν μονάχα τον εαυτό του, έβρισκε φυσικά, πως ο εαυτός του ήταν το κέντρο κι ο σκοπός της δημιουργίας, άρα πως άξιζε περισσότερο από τους άλλους, κι είχε περισσότερα δικαιώματα να ζήσει και να ευτυχήσει. Έτσι δίκιο ήτανε να πάρει και το χτήμα των αλλωνών... 
Αφού η γη συγκεντρώθηκε με τον καιρό σε λιγοστούς, είτε με την βία είτε με την πονηριά, περνώντας από τα χέρια των πατεράδων στα χέρια των παιδιών, απόχτησε σε μια-δυο γενιές νομιμότητα και κάποια ιερότητα. Ήταν η ιδιοκτησία. Κανένας δε θυμόταν, πως ήταν κλεμμένη. Έτσι οι πιο δυνατοί κι οι πιο κατεργαρέοι γενήκανε οι αφεντάδες της γης κι οι αφεντάδες του λαού. 
Μα ποιος ήταν ο λαός; 
Όσοι, είτε από αδυναμία, είτε από κουταμάρα, δεν προλάβανε ν' αρπάξουν τίποτα ή ό,τι αρπάξανε, τους το πήραν έπειτα οι δυνατοί...»

Η μυθολογία της Κλιματικής Αλλαγής και η Απάτη της Πράσινης Ανάπτυξης!

Προσοχή: άλλο πράγμα η "κλιματική αλλαγή", και άλλο πράγμα οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της ανθρώπινης ανάπτυξης και οι περιβαλλοντικές καταστροφές που προκαλεί ο άνθρωπος! Το κλίμα στον Πλανήτη Γη πάντα άλλαζε και πάντα θα αλλάζει! Και χωρίς την παρουσία του ανθρώπου! Και το Περιβάλλον πάντα άλλαζε και πάντα θα αλλάζει, όσο υπάρχει η Γη. Ακόμη και χωρίς την παρουσία του ανθρώπου! Το θέμα και το πραγματικό διακύβευμα είναι το πως ο Άνθρωπος θα προσαρμοστεί στις αλλαγές αυτές προς όφελος τελικά της ίδιας της Ανθρωπότητας και πως η ίδια η Ανθρωπότητα  θα σεβαστεί το Περιβάλλον και την ίδια την Γη, σαν το σπίτι της, ώστε να εξασφαλίσει ότι και η ίδια θα συνεχίσει να ζει και συνεπώς  να αλλάζει και να εξελίσσεται! Το Climategate θα μείνει στην Ιστορία ως η Μεγαλύτερη Απάτη στην Ανθρώπινη Ιστορία από την οποία μπορεί κανείς να διδαχθεί πολλά, τόσο για το πως παράγεται και διακινείται η επιστημονική πληροφορία όσο και για το πως τελικά η Επιστήμη, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και η Πολιτική ελέγχονται και χρησιμοποιούνται από τα Οικονομικά Συμφέροντα για να μεγιστοποιήσουν τα Επιχειρηματικά τους Κέρδη! Και για να ανοίξουν νέα πεδία επιχειρηματικής δράσης και εκμετάλλευσης των Ανθρώπων και τελικά και της ίδιας της Γης! 

Τι εστί Τράπεζα σήμερον;

Πτωχοτραπεζοκρατία!

Του Γιάννη Βαρουφάκη,

αναδημοσίευση από το "Protagon.gr"

Μια φορά κι έναν καιρό υπήρχαν ιδιωτικές τράπεζες που λειτουργούσαν ως κανονικές επιχειρήσεις. Που έπαιρναν δηλαδή ρίσκο και είτε, εφόσον τους «έβγαινε», κέρδιζαν είτε, όταν τα πράγματα δεν πήγαιναν «κατ’ ευχήν», διακινδύνευαν την ύπαρξή τους. Από τότε κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι. Τέτοιες τράπεζες σήμερα δεν υπάρχουν. Σήμερα οι «ιδιωτικές» τράπεζες, παγκοσμίως, αποτελούν έναν παραπλανητικό ευφημισμό. Ιδίως μετά το Κραχ του 2008, οι τράπεζες λειτουργούν ως μορφώματα που συνδυάζουν τα μεγαλύτερα μειονεκτήματα του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, αποτελώντας έτσι βαρίδια που τραβάνε τις κοινωνίες και τις αγορές μαζί τους στον πυθμένα ενός ωκεανού ζημιών και χρέους.Αυτές τις μέρες, που μια υπό προθεσμία (και υπό αμφιλεγόμενη νομιμοποίηση) κυβέρνηση «διαπραγματεύεται» την λεγόμενη επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, καλό είναι να θυμηθούμε τι εστί τράπεζα την σήμερον. Για να το θυμηθούμε όμως αυτό, χρειαζόμαστε μια αναδρομή στο ιστορικό του πώς φτάσαμε εδώ που είμαστε.

Όταν οι τράπεζες λειτουργούσαν ως επιχειρήσεις...

Στις αρχές του 19ου αιώνα, οι κραταιές τράπεζες (π.χ. του Λονδίνου) λειτουργούσαν ως ιδιωτικές εταιρείες απεριόριστης ευθύνης. Οι ιδιοκτήτες τους, οι οποίοι τις διεύθυναν κιόλας (ή τουλάχιστον επέβλεπαν τον τρόπο διοίκησης), διέτρεχαν τον κίνδυνο να χάσουν και το σπίτι τους ακόμα αν η τράπεζα δεν μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες (σε ρευστό) των καταθετών της ή να ανταποκριθεί στα δάνεια που είχε η ίδια συνάψει με πιστωτές. Στην προσπάθειά τους να περιοριστεί αυτός ο κίνδυνος, οι τραπεζίτες κρατούσαν στα ταμεία τους, για να έχουν «καβάτζα», την δική τους χρηματική περιουσία  (σε ρευστό, μετοχές ή ομολογίες) και δεν δάνειζαν ποτέ πάνω από το 50% των συνολικών τους κεφαλαίων (δηλαδή του αθροίσματος των χρημάτων που είτε κατέθεταν στην τράπεζα οι πελάτες της είτε κατέθεταν οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες).

Από τα μέσα του 19ου αιώνα, τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν για αντικειμενικούς λόγους. Κατ’ αρχάς, καθώς ο καπιταλισμός απογειωνόταν, με την δημιουργία νέων, πανάκριβων αλλά και, παράλληλα, υπερκερδοφόρων δικτύων (π.χ. σιδηροδρομικά, τηλεγραφικά, ηλεκτροφόρα δίκτυα), οι επιχειρήσεις είχαν ανάγκη τεράστιων δανείων – για τα οποία ήταν έτοιμες να καταβάλουν αντίστοιχα τεράστιους τόκους. Έτσι, σιγά-σιγά οι τράπεζες «αναγκάστηκαν» να αποποιηθούν τον εγγενή συντηρητισμό τους. Το πρώτο βήμα έγινε το 1826 στο Λονδίνο. Έως τότε, καμία τράπεζα δεν είχε το δικαίωμα να έχει πάνω από έξι μετόχους. Αυτός ο περιορισμός ήταν ο πρώτος που υπέκυψε στις νέες ανάγκες για μεγαλύτερη δανειοδοτική δυνατότητα: ξάφνου, ο αριθμός των μετόχων πολλαπλασιάστηκε, τα κεφάλαια που διέθεσαν οι νέοι μέτοχοι πέρασαν στα βιβλία των τραπεζών και, έτσι, οι τράπεζες μπόρεσαν να χρηματοδοτήσουν την Β’ Βιομηχανική Επανάσταση (μέσα του 19ου αιώνα και μετέπειτα). Πάντως, παρά αυτά τα ανοίγματα, οι μέτοχοι (αν και πιο πολλοί) παρέμειναν υπό την απειλή της προσωπικής πτώχευσης, σε περίπτωση του η τράπεζα παρέπαιε. Αυτή η απειλή αρκούσε ώστε οι ιδιοκτήτες των τραπεζών, οι τραπεζίτες, να κρατάνε σφικτά τα ηνία των διευθυντών τους, στους οποίους δεν επέτρεπαν να διακινδυνεύσουν την περιουσία τους.

Ο περιορισμός της ευθύνης των μετόχων-ιδιοκτητών των τραπεζών νομοθετήθηκε το 1855-6. Έχει ενδιαφέρον ότι οι τραπεζίτες, αντί να αδράξουν την ευκαιρία να αποποιηθούν τον κίνδυνο της προσωπικής πτώχευσης, αντιστάθηκαν στον νέο νόμο – προσπάθησαν, για δεκαετίες, να κρατήσουν το καθεστώς της απεριόριστης ευθύνης διατυμπανίζοντας ότι επέλεγαν να επενδύσουν το προσωπικό τους ρίσκο στην τράπεζά τους ως τίτλο τιμής, ως μέρος του συμβολαίου με τους καταθέτες (του στυλ: «αν πτωχεύσει η τράπεζά μας, να ξέρετε ότι θα καταστραφούμε κι εμείς»). Χρειάστηκε να έρθει η Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930, με τις πολλαπλές πτωχεύσεις τραπεζιτών, για να πειστούν οι τραπεζίτες (δηλαδή οι ιδιοκτήτες των τραπεζών) να «περιορίσουν την ευθύνη τους», κόβοντας τον ομφάλιο λώρο που συνέδεε τις τύχες της τράπεζάς τους με την τύχη της προσωπικής τους περιουσίας.

Το τέρας της μόχλευσης (leverage)!

Στα μέσα του 19ου αιώνα, όταν οι τράπεζες αρχίζουν να μεταλλάσσονται σε κάτι που σιγά-σιγά παύει να θυμίζει τις υπόλοιπες επιχειρήσεις, το σύνολο του ενεργητικού όλων των τραπεζών (δηλαδή, των δανείων που δίνουν και των κεφαλαίων που διακρατούν ως «καβάτζα») κυμαινόταν γύρω το 50% του ΑΕΠ μιας αναπτυγμένης χώρας (π.χ. Βρετανίας, Γαλλίας κλπ). Σήμερα, κυμαίνεται μεταξύ του 300% και του 500% του ΑΕΠ. Μια τράπεζα, όπως η Deutsche Bank ή η BNP, μπορεί να έχει ενεργητικό μεγαλύτερο του ΑΕΠ της χώρας στην οποία εδρεύει.

Πώς συνέβη αυτό; Η απάντηση, μονολεκτική: Μόχλευση. Τι είναι αυτό το φρούτο; Κάτι που όλοι γνωρίζουμε με άλλο, απλούστερο, όρο: Χρέος (ή, για την ακρίβεια, ο λόγος του χρέους). Αν σας πω ότι για κάθε €10 που έχω, δανείστηκα €120, θα με περάσετε για τρελό. Όμως αν είμαι τραπεζίτης, και έχω κάνει το ίδιο πράγμα, δεν θα πω ποτέ ότι δανείστηκα. Θα πω απλώς ότι ο συντελεστής μόχλευσης της τράπεζάς μου είναι 12 (δηλαδή, €120 χρέους για κάθε €10 κεφαλαίων που διαθέτει το ταμείο μου). Όχι μόνο ακούγεται καλύτερο και πιο «τεχνοκρατικό» αυτό αλλά, δεδομένης της κατάστασης στο τραπεζικό σύστημα σήμερα, θα θεωρηθεί και ιδιαίτερα συντηρητικός συντελεστής μόχλευσης!

Ποια η σημασία του συντελεστή μόχλευσης; Αποτελεί το μυστικό του αμύθητου πλούτου των τραπεζιτών στις εποχές των παχιών αγελάδων και της βαθιάς τους πτώχευσης σήμερα. Έστω μια τράπεζα που κερδίζει ένα ποσοστό 1% επί των κεφαλαίων που διαθέτει ή διαχειρίζεται (εκ μέρους καταθετών, πελατών κλπ). Επιλέγοντας όμως έναν συντελεστή μόχλευσης ίσο με, π.χ., το δώδεκα, η καλή τράπεζα δωδεκαπλασιάζει τα κέρδη της χωρίς ιδρώτα ή κόπο. Αυτόματα, δωδεκαπλασιάζονται τα μερίσματα των μετόχων, τα bonus των διευθυντών, οι μισθοί των μεγαλο-υπαλλήλων κλπ κλπ. Αν σκεφτείτε μάλιστα ότι το 2008, λίγο πριν την κατάρρευση ολόκληρου του τραπεζικού οικοδομήματος, ο συντελεστής μόχλευσης των ευρωπαϊκών τραπεζών είχε φτάσει το ιλιγγιώδες 50 προς 1, καταλαβαίνουμε τι είχε συμβεί: γιατί οι αποδοχές των διοικούντων έφτασαν την στρατόσφαιρα, οι τιμές των τραπεζικών μετοχών ήταν η «ατμομηχανή» των χρηματιστηρίων, το χρηματοπιστωτικό σύστημα έριχνε την σκιά του στην «πραγματική» οικονομία.

Μετά την Άνοδο, η Πτώση!

Για να κινδυνεύσει να πτωχεύσει μια τράπεζα με συντελεστή μόχλευσης 2 προς 1, χρειάζεται να έχει ζημίες ίσες με το μισό (το 50%) των δανείων που έχει παράσχει και των τοποθετήσεων που έχει επιλέξει. Όταν όμως ο συντελεστής μόχλευσης φτάσει στο 20 προς 1 (ένα μέγεθος που χαρακτήριζε τις ελληνικές τράπεζες προ της Κρίσης), τότε αρκούν για να πτωχεύσει ζημίες της τάξης του 5%. Κι όταν ο συντελεστής μόχλευσης φτάσει στο επίπεδο που ισχύει στην περίπτωση (για να φέρω ως παράδειγμα μια «κραταιά» τράπεζα που όλοι γνωρίζουμε) μιας Deutsche Bank (περί το 50 προς 1), αν μόλις το 1,25% των δανείων που έχει διαθέσει «ατυχήσουν» (π.χ. οικογένειες που λόγω ανεργίας δεν μπορούν να αποπληρώσουν το στεγαστικό τους ή επιχειρήσεις που κλείνουν) ξάφνου η καλή τράπεζα, με την βούλα του νόμου, φαλίρισε. Να γιατί, παρά τα αμύθητα κέρδη των τραπεζών προ του 2008, σήμερα είναι όλες του πτωχευμένες. Το μόνο που χρειάστηκε για να πάνε οι ελληνικές τράπεζες από τον Παράδεισο στην Κόλαση ήταν ζημίες της τάξης του 5% - κάτι απόλυτα φυσιολογικό σε μια υφεσιακή οικονομία.

Αυτά έχει το μαγικό ραβδί της μόχλευσης: όσο πιο ψηλά σε εκσφεντονίζει στην περίοδο της «Ακμής», τόσο πιο μεγάλη και τραυματική η πτώση στην περίοδο της «Ύφεσης» που ακολουθεί.

Καλά, δεν πρόσεχαν;

Αυτό δεν το είχαν σκεφτεί οι καλοί οικονομολόγοι που προσλάμβαναν οι τράπεζες να τους συμβουλεύουν (και οι οποίοι, σήμερα, συμβουλεύουν τον πρωθυπουργό μας); Δεν το είχαν σκεφτεί οι Κεντρικές Τράπεζες; Γιατί δεν τους έβαζαν χέρι; Οι λόγοι είναι δύο, ο εξής ένας: το χρήμα έρεε τόσο καταρρακτωδώς που όποιος τόλμαγε να πει κάτι, να κρούσει κάποιον κώδωνα κινδύνου, είτε συνειδητοποιούσε ότι την φωνή του την έπνιγε ο αχός του εκκολαπτόμενου κέρδους είτε (στις σπάνιες περιπτώσεις που φώναζε αρκετά δυνατά για να ακουστεί) αγνοείτο επιδεικτικά, έχανε την δουλειά του, χαρακτηριζόταν «παλιομοδίτης», «εκκεντρικός», «συντηρητικός, «αριστερός» κλπ. Τόσο απλά.

Υπάρχει κι άλλος ένας λόγος, περισσότερο στην σφαίρα της θεωρίας, ο οποίος παρουσιαζόταν ως απάντηση σε τέτοιου είδους ερωτήματα από Κεντρικούς Τραπεζίτες (καλή ώρα από τον κ. Παπαδήμο): Η πεποίθηση των (καθεστωτικών) οικονομολόγων ότι η αγορά έχει τον τρόπο της να αυτο-ρυθμίζεται. Π.χ. μπορεί οι τραπεζίτες να μην φοβούνται την πτώχευση της τράπεζάς τους (από τότε που οι τράπεζες έγιναν εταιρείες περιορισμένης ευθύνης) όμως, σκεφτόταν ο θιασώτης της αγοράς, οι πιστωτές των τραπεζών, οι οποίοι κινδυνεύουν να χάσουν τα χρήματά τους (σε περίπτωση που πτωχεύσουν), θα ασκούν de facto έλεγχο στις πρακτικές των τραπεζιτών. Πώς; Αρνούμενοι να δανείσουν τραπεζίτες που το «παρακάνουν» με την μόχλευση. Πού τέτοια τύχη; Αυτό μπορεί να συνέβαινε μέχρι το 1929-1933. Μετά την τραυματική εμπειρία των μαζικών λουκέτων στις τράπεζες, όλοι γνώριζαν ότι το κράτος, η Κεντρική Τράπεζα, δεν θα αφήσει ποτέ τις τράπεζες να κλείσουν ή, το ίδιο είναι, να αφήσουν απλήρωτους τους πιστωτές τους. (Δεν βλέπετε με τι μανία επιμένει σήμερα η ΕΚΤ ότι οι ιρλανδοί φορολογούμενοι, που δεν έφταιξαν σε απολύτως τίποτα, πρέπει να αποπληρώνουν για τα επόμενα 20 χρόνια τα χρέη των πτωχευμένων ιδιωτικών τραπεζών;) Έτσι, λοιπόν, οι τραπεζίτες, ανεξέλεγκτοι τόσο από τους μετόχους τους όσο και από τους πιστωτές τους, είχαν κάθε λόγο να δανείζονται με τρόπο που ούτε το ελληνικό δημόσιο δεν έχει κάνει...

Χαμένοι και κερδισμένοι!

Την εποχή της φούσκας, οι διευθύνοντες τις τράπεζες όχι μόνο δεν αντιμετώπιζαν την κριτική και τον έλεγχο των μετόχων και των πιστωτών τους αλλά, κι εδώ είναι η ουσία, μέτοχοι και πιστωτές τους χειροκροτούσαν περισσότερο όσο πιο μεγάλο συντελεστή μόχλευσης επέλεγαν. Επρόκειτο για ένα απίστευτο φαγοπότι άνευ ρίσκου (τουλάχιστον για τους συμμετέχοντες σε αυτό). Όσο τα πράγματα πήγαιναν καλά (η φούσκα καλά κρατούσε), μεγαλύτερος συντελεστής μόχλευσης σήμαινε μεγαλύτερα κέρδη, ελκυστικότερα μερίσματα, παχυλότερους υπερ-μισθούς. Κι αν ερχόταν η Πτώση (όπως και ήρθε), ούτε γάτα ούτε ζημιά: Ο λογαριασμός θα πληρωνόταν από το γκουβέρνο (δηλαδή τον ταλαίπωρο τον φορολογούμενο) και από την Κεντρική Τράπεζα.

Εν ολίγοις, αν κάποιος διάβολος ήθελε να σχεδιάσει ένα τραπεζικό σύστημα ταγμένο στο να δημιουργήσει συνθήκες τεράστιας Κρίσης, δεν θα μπορούσε να κάνει κάτι καλύτερο από αυτό το οποίο, ψευδεπίγραφα, χαρακτηρίζεται «σύγχρονο σύστημα ιδιωτικών τραπεζών»... Ποιος κερδίζει από αυτό; Ποιος χάνει; Είναι προφανές ότι χάνει η κοινωνία στο σύνολό της. Ποιοι κερδίζουν; Δύο είναι οι συνομοταξίες των κερδισμένων από αυτό το αλισβερίσι ιδιωτικής και δημόσιας διαφθοράς:

Πρώτον, οι βραχυπρόθεσμοι επενδυτές σε τραπεζικά (όχι κρατικά) ομόλογα και μετοχές. Τα τελευταία είκοσι χρόνια, έχει εκλείψει το είδος των μακροπρόθεσμων μετόχων. Ως επί το πλείστον, οι μετοχές των τραπεζών πωλούνται το πολύ μερικούς μήνες (συνήθως μερικές μέρες) αφού αγοραστούν. Ένα ολόκληρο παρατραπεζικό σύστημα έχει στηθεί στην βάση των πολύ βραχυπρόθεσμων αγορών και πωλήσεων τραπεζικών μετοχών, τα λεγόμενα hedge funds (τα οποία κερδοσκοπούν στοιχηματίζοντας στις μικρές αυξομειώσεις των τιμών των μετοχών, ιδίως του τραπεζικού τομέα). Κάτι αντίστοιχο «παίζεται» και με τα ομόλογα έκδοσης των ιδιωτικών τραπεζών. Για να το πω απλά, η αυξημένη μόχλευση φέρνει και αυξημένες διακυμάνσεις στις τιμές των μετοχών και των ομολόγων των τραπεζών. Αυτές οι διακυμάνσεις είναι το ψωμοτύρι των hedge funds.

Δεύτερον, οι μεγαλο-μέτοχοι των τραπεζών που ελέγχουν την διοίκηση απομυζώντας όχι τόσο πολύ μεγάλα μερίσματα αλλά υπερ-μισθούς που οι ίδιοι δίνουν στους εαυτούς τους και τα λοιπά «οφέλη» που, εξ ορισμού, γεύεται όποιος διαχειρίζεται την «ροή του χρήματος».

Και τώρα; Η επίσημη έκφανση...

Αυτές τις μέρες κλείνει από την κυβέρνηση Παπαδήμου το μέγα θέμα της επανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών. Επισήμως, το θέμα τίθεται ως εξής: Το ελληνικό δημόσιο αθέτησε τις υποχρεώσεις του προς τις τράπεζες. Αναγκάζοντάς τις να κουρέψουν το 53% της ονομαστικής αξίας των δανείων τους προς το δημόσιο, τις έφερε σε δύσκολη θέση. Έτσι ώστε να μην φαλιρίσουν, και να δώσουν και κανένα δάνειο σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά (αναστέλλοντας την στάση δανείων που έχει «στεγνώσει» την αγορά), το κράτος μας θα δανειστεί από το EFSF, αυξάνοντας έτσι το δημόσιο χρέος κι άλλο, για να τα δώσει στις τράπεζες. Κι επειδή είναι παράνομο να δώσει κεφάλαια στις τράπεζες χωρίς αντάλλαγμα κάποια περιουσιακά στοιχεία των τραπεζών (καθώς το κράτος δεν δικαιούται, τουλάχιστον επισήμως, να δωρίζει αμύθητες περιουσίες σε ανώνυμες εταιρείες), θα πρέπει να λάβει μετοχές των τραπεζών. Όμως αυτό συνεπάγεται μερική κρατικοποίηση. Κι επειδή, λέγεται, η κρατικοποίηση των τραπεζών είναι ό,τι χειρότερο μπορεί να συμβεί, ο κ. Παπαδήμος και οι σύμβουλοί του (με βασικό σύμβουλο ως πρότινος έμμισθο σύμβουλο μίας εκ των πτωχευμένων, υπό ανακεφαλαιοποίηση, τραπεζών) πασχίζουν να βρουν μια φόρμουλα έτσι ώστε οι μετοχές που θα πάρει το δημόσιο ως αντάλλαγμα για τα νέα χρέη που φορτώνει στην πλάτη του φορολογούμενου εκ μέρους των τραπεζών δεν θα δίνουν στο δημόσιο δικαίωμα συμμετοχής στην διοίκηση. Με απλά λόγια, το δημόσιο θα πάρει μετοχές που τελικά δεν θα είναι ακριβώς... μετοχές.

Το απεχθές παιχνίδι των ημερών!

Οι τράπεζες πρέπει να ανακεφαλαιωθούν. Αυτό θα ήταν απαραίτητο ανεξάρτητα από το «κούρεμα» του δημόσιου χρέους. Ο συντελεστής μόχλευσής τους ήταν τέτοιος (βλ. πιο πάνω) που μια οικονομική ύφεση της τάξης του -5% για μια μόνο χρονιά θα τις οδηγούσε, έτσι κι αλλιώς, στην πτώχευση. Παρά το γεγονός ότι οι τράπεζες λειτούργησαν καταστροφικά (και αυτοκαταστροφικά) για πολύ καιρό (θυμάστε τα εορτοδάνεια, τα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου που αγόραζαν σαν να ήταν σοκολατάκια;), και σπατάλησαν βουνά κερδών στον βωμό της μόχλευσης, καμία κοινωνία δεν μπορεί να συνέλθει, καλώς ή κακώς, αν δεν βγουν από την μαύρη τρύπα οι τράπεζές της.

Η ανακεφαλαίωση δεν μπορεί να γίνει, βέβαια, από ιδιωτικά κεφάλαια. Ποιος επενδυτής ρίχνει τα χρήματά του σε μια μαύρη τρύπα, από την οποία δε θα τα ξαναπάρει ποτέ; Κανείς. Να γιατί η Ευρώπη αποφάσισε να κάνει αυτό που κάποιοι φωνάζουμε ότι έπρεπε να έχει γίνει πριν δυο χρόνια: η επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών με δημόσιο, ευρωπαϊκό χρήμα. Αυτό, τελικά, αποφασίστηκε να γίνει, έστω και καθυστερημένα. Χρήματα που δανείζεται το EFSF εκ μέρους ολόκληρης της ευρωζώνης, θα δοθούν στις τράπεζες όχι ως δανεικά αλλά ως «έγχυση» νέων κεφαλαίων. [Μην ξεχνάμε ότι ο πτωχευμένος δεν σώζεται με νέα δάνεια – κεφάλαια χρειάζεται.]

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν θα πρέπει να γίνει «μετάγγιση» κεφαλαίων από το ευρωπαϊκό δημόσιο στις ιδιωτικές τράπεζες. Αυτό είναι (και πρέπει να είναι) δεδομένο. Το ερώτημα είναι: Με τι ανταλλάγματα; Η άποψη που πασχίζουν να περάσουν στην κοινή γνώμη τραπεζίτες και κυβέρνηση είναι ότι τα ανταλλάγματα πρέπει να είναι τέτοια που να αποφευχθεί, πάση θυσία, η κρατικοποίηση των τραπεζών. Κι επειδή στην Ελλάδα, η λέξη «κράτος» δεν ηχεί πολύ χειρότερα από την λέξη «μαφία», ο κόσμος τείνει να αποδεχθεί αυτή την άποψη. Την άποψη που λέει ότι το κράτος πρέπει, ως αντάλλαγμα, να πάρει είτε «ομολογίες» είτε μια άλλη μορφή μετοχών που δεν δίνουν στον κάτοχό του δικαίωμα συμμετοχής ή ελέγχου της διοίκησης.

Αν αυτή η «άποψη» περάσει, ο ελληνικός λαός θα έχει, άλλη μια φορά, συναινέσει στις ραδιουργίες μιας αρπακτικής διαπλεκόμενης συμμαχίας κράτους και επιτήδειων ιδιωτών που στόχο έχουν την διαφύλαξη των συμφερόντων τους εναντίον τόσο του κοινωνικού συνόλου όσο και των τραπεζών της χώρας. Αν η κυβέρνηση Παπαδήμου, στην εκπνοή της, περάσει την επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών με τρόπο που αφήνει στο απυρόβλητο την διαπλοκή μεταξύ των μετόχων, διευθυντών, και πιστωτών των τραπεζών η οποία τις έριξε στον γκρεμό (την οποία περιέγραψα πιο πάνω), θα έχει καταφέρει το μεγαλύτερο πλήγμα στο μέλλον της ελληνικής οικονομίας μετά το Μνημόνιο. Αν μια τέτοια τεράστια αποτυχία της διοίκησης των τραπεζών μας δεν οδηγήσει στην απώλεια της εξουσίας επί των τραπεζών των μεγαλο-μετόχων-διευθυνόντων που συμμετείχαν με τόση χαρά και ευεξία στο φαγοπότι της μόχλευσης, η κυβέρνηση θα έχει στείλει το εξής μήνυμα στους τραπεζίτες: Ξαναθρέψτε το τέρας της μόχλευσης – ο φορολογούμενος, αν όχι ο Έλληνας τότε σίγουρα ο Ευρωπαίος, εδώ είναι!

Επίλογος: Ο θρίαμβος της Πτωχοτραπεζοκρατίας επί του καπιταλισμού!

Μέσα στην αγωνία του «συστήματος» μεγαλο-μετόχων των τραπεζών, πιστωτών των τραπεζών και των υποτιθέμενων ρυθμιστών των τραπεζών (δηλαδή των κυβερνώντων που πασχίζουν να διατηρήσουν μια «συγκινητικά» στενή σχέση με τους τραπεζίτες) να μην χάσουν τον έλεγχο αυτής της χήνας που γεννά τα χρυσά αυγά, ακούμε τους εκπροσώπους τους στα ΜΜΕ, στην Βουλή κλπ να αποτροπιάζονται με την ιδέα ότι το κράτος θα πάρει κοινές μετοχές ως αντάλλαγμα για τα κεφάλαια που φορτώνεται ως νέο χρέος για να τα δώσει στις τράπεζες. Πρόκειται για ανείπωτη υποκρισία.

Κάποτε, οι φιλελεύθεροι επιχειρηματολογούσαν εναντίον των κρατικοποιήσεων στην βάση ότι ήταν υποχρεωτικές, δηλαδή ότι το κράτος σου έπαιρνε την επιχείρηση με το έτσι θέλω, σου έδινε μια γελοία αποζημίωση και σε πέταγε στον δρόμο. Όμως η σημερινή περίπτωση διαφέρει ριζικά. Το κράτος δεν έχει καμία όρεξη να βάλει χέρι στις τράπεζες. Οι τράπεζες ζητιανεύουν κεφάλαια από το κράτος. Μόνο που δεν θέλουν να δώσουν ως αντάλλαγμα αυτό που πρέπει: ιδιοκτησιακά δικαιώματα. Ποτέ έως τώρα δεν είχα ακούσει επιχείρημα εναντίον των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων του δημοσίου. Γιατί περί αυτού πρόκειται: Από την μία οι τράπεζες θα πτωχεύσουν χωρίς τα κεφάλαια του δημοσίου, και ζητούν κεφάλαια από το δημόσιο. Από την άλλη θέλουν να τα πάρουν χωρίς να είναι ούτε δανεικά (καθώς δάνεια παίρνουν αβέρτα από την ΕΚΤ, με επιτόκιο 1%, χωρίς να τις σώζουν, πτωχευμένες ούσες) ούτε και να αποδίδουν ιδιοκτησιακά δικαιώματα στους φορολογούμενους που δανείζονται για να τα πάρουν.

Όσο για το επιχείρημα ότι αν συμμετέχει το δημόσιο πιο δυναμικά στο μετοχικό κεφάλαιο των ιδιωτικών τραπεζών, τότε οι τράπεζες θα γίνουν κρατικοδίαιτες, διεφθαρμένες και αναποτελεσματικές, η απάντησή μου είναι η εξής: Όπως είδαμε πιο πάνω, εδώ και καιρό, ιδιωτικές τράπεζες (με την σωστή έννοια του επιθετικού προσδιορισμού) δεν υπάρχουν. Σε ολόκληρο τον κόσμο, και ιδίως στην χώρα μας, οι τράπεζες έχουν μετατραπεί σε αρπακτικά μορφώματα ιδιωτικο-κρατικού χαρακτήρα. Οπότε ας αφήσουμε τις ανοησίες περί ανάγκης να αποφευχθεί η κρατικοποίηση των ιδιωτικών τραπεζών. Αυτά είναι λόγια που σκοπό έχουν την τρομοκράτηση της κοινωνίας ώστε να συναινέσει στις επιταγές της Πτωχοτραπεζοκρατίας (ένα καθεστώς που δίνει την μέγιστη εξουσία στους πιο πτωχευμένους τραπεζίτες) η οποία έχει υπονομεύσει πλήρως τον... καπιταλισμό.

Τι θα έπρεπε, λοιπόν, να συζητάμε σήμερα; 

Θα έπρεπε να συζητάμε όχι το αν θα δοθούν ιδιοκτησιακά δικαιώματα επί των τραπεζών στους φορολογούμενους που δανείζονται για να επανακεφαλαιοποιηθούν οι τράπεζες, αλλά τι μορφή πρέπει να πάρουν αυτά τα δικαιώματα ώστε και οι τράπεζες να ορθοποδήσουν και η οικονομία να πάρει ανάσες. Κι επειδή ούτε κι εγώ (όπως οι περισσότεροι) δεν έχουμε καμία εμπιστοσύνη στους κυβερνώντες μας (ούτε στους σημερινούς ούτε και στους επόμενους), μετά χαράς να συζητήσουμε μια σειρά από καινοτόμες, δημοκρατικές, τεχνοκρατικές λύσεις. Π.χ. από την στιγμή που τα κεφάλαια έρχονται από το EFSF, γιατί να μην πάρει τις μετοχές των τραπεζών το…EFSF (το οποίο να μπορεί να ορίσει, κατά το δοκούν, Ευρωπαίους τεχνοκράτες στα ΔΣ των τραπεζών ώστε να εκπροσωπούν τα συμφέροντα των Ευρωπαίων πολιτών που δανείστηκαν αυτά τα χρήματα); Μάλιστα, κάτι τέτοιο θα μας έδινε την δυνατότητα να αιτηθούμε από την ΕΕ τα κεφάλαια αυτά να μην βαρύνουν το ελληνικό δημόσιο χρέος, μιας και τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα θα περάσουν απ’ ευθείας στην ευρωζώνη.

Λύσεις υπάρχουν που ούτε επιβραβεύουν την υφιστάμενη Κλεπτοκρατία μετόχων-διευθυντών-πολιτικών ούτε και οδηγούν τις τράπεζες στην αγκαλιά του ελληνικού δημοσίου. Όσοι όμως σήμερα κόπτονται για τον κίνδυνο «κρατικοποίησης» των τραπεζών, και όσοι διαπραγματεύονται μαζί τους στο Μαξίμου, προσφέρουν χέρι βοήθειας στην Πτωχοτραπεζοκρατία που επιβουλεύεται τόσο την ελληνική οικονομία όσο και τις ελληνικές τράπεζες. 

Ολι Ρεν: «Μεγάλο λάθος η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωζώνη»!

Την προσοχή στην επέκταση της ευρωζώνης επέστησε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων σε συνέντευξή του σε φινλανδικό τηλεοπτικό δίκτυο, τονίζοντας ότι η ένταξη της Ελλάδας στο ευρώ ήταν ένα μεγάλο λάθος.

«Οι ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να είναι προσεκτικοί και η ευρωζώνη να ενισχυθεί πριν να μπορέσει να επεκταθεί, ώστε να αποφευχθούν μελλοντικές οικονομικές κρίσεις», δήλωσε ο ευρωπαίος Επίτροπος με αφορμή το ότι η Λιθουανία, η Λετονία και η Πολωνία είναι υποψήφιες να ενταχθούν στην ευρωζώνη. Τόνισε μάλιστα ότι «η ικανότητα της ευρωζώνης να δρα πρέπει να βελτιωθεί πολύ, προτού μπορέσει να επεκταθεί σημαντικά». «Δεν θέλω να αναφερθώ σε ονόματα ή να επικρίνω κανέναν, όμως το γεγονός ότι η Ελλάδα μπόρεσε να ενταχθεί στην ευρωζώνη το 2001 είναι, κρίνοντας εκ των υστέρων και ίσως από τότε, μεγάλο λάθος», πρόσθεσε ο ευρωπαίος Επίτροπος, σε συνέντευξη του που ανέβηκε στον ιστότοπο του Φινλανδικού τηλεοπτικού δικτύου MTV3.

Αγορές και οικονομία: ξανάρθαν οι άσχημες μέρες!

Markets and the economy: unhappy days are here again!

The longer-term outlook, both for financial markets and for the eurozone economy, is anything but calm!

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Τhe Guardian".

Η μακροπρόθεσμη πρόβλεψη τόσο για την Ευρωζώνη  όσο και για τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές κάθε άλλο παρά ρόδινη είναι!

Ο δείκτης FTSE έχει πέσει περισσότερο από 2%. Οι γερμανικές μετοχές σημειώνουν πτώση 3%. Η Wall Street έχει σκαμπανεβάσματα. Υπάρχει κάτι πολύ οικείο και μάλλον τρομακτικό στον τρόπο με τον οποίο ανεβοκατεβαινουν οι χρηματοπιστωτικές αγορές. Πράγμα που καταδεικνύεται καλύτερα από το εξής γεγονός: η διαφορά στα κόστη δανεισμού μεταξύ των δανείων για την Ισπανική κυβέρνηση και για την κυβέρνηση της Άγγελα Μέρκελ αυξήθηκε κατά 3.88% - η μεγαλύτερη άνοδος που έχει σημειωθεί από τον Νοέμβριο... Αυτός ήταν ο προηγούμενος μήνας από όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εισήγαγε την κατεπείγουσα διαδικασία βάσει της οποίας θα έριχνε χρήματα στις ηπειρωτικές τράπεζες που επλήγησαν από την κρίση. Στην αποκαλούμενη μακροπρόθεσμη διαδικασία αναχρηματοδότησης (LTRO) η ΕΚΤ κατέβαλε περισσότερα από 1 τρισ. ευρώ σε πάμφθηνα δάνεια σε τράπεζες. Τώρα πια ξέρουμε πως αυτό το 1 τρις προσέφερε το εξής: απλά μια ανάπαυλα στον πανικό που έχει καταλάβει την ευρωζώνη για περισσότερα από 2 χρόνια.

Οι αγορές δεν κινούνται σε ευθείες, τείνουν να κινούνται σε μορφή "ζιγκ ζαγκ". Είναι πολύ πιθανό τις επόμενες ημέρες να υπάρξει κάποια ηρεμία χάρη στους επενδυτές που θα κυνηγούν κάποια ευκαιρία. Αλλά η μακροπρόθεσμη πρόβλεψη, τόσο για τις χρηματοπιστωτικές αγορές όσο και για την οικονομία της Ευρωζώνης, κάθε άλλο παρά ήρεμη προδιαγράφεται!

Ένας λόγος είναι πως το σχήμα LTRO τελεί υπό αυξανόμενη αμφισβήτηση τόσο εντός ευρωπαϊκών κεντρικών τραπεζών όσο και από ανεξάρτητους οικονομολόγους. Άλλος ένας λόγος είναι πως έχει γίνει πια σαφές σε αυτούς που λαμβάνουν τις αποφάσεις στην Ευρωζώνη πως δεν έχουν άλλες επιλογές στο συρτάρι στην περίπτωση που η πολιτική των φτηνών δανείων αποτύχει. 

Και, τέλος, αυξάνονται τα στοιχεία που υποστηρίζουν πως το να ρίχνεις λεφτά στον τραπεζικό τομέα, σε επίπεδο ηπείρου, είτε στη Βρετανία, δεν βοηθάει και πολύ την πραγματική οικονομία.

Τους προηγούμενους 4 μήνες η ΕΚΤ έκανε ό,τι μπορούσε για να αναζωογονήσει έναν τραπεζικό τομέα που βρισκόταν στο χείλος της καταστροφής και τελικά συνετέλεσε στη δημιουργία μιας "οικονομικής πυραμίδας" σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ήπειρο. Το 1 τρισεκατομμύριο € που κατέβαλε μέσα σε δύο ημέρες, τοποθετημένο με διάφορα άλλα σχήματα ρευστότητας, σίγουρα τόνωσε τις απελπισμένες τράπεζες. Χρησιμοποίησαν τα χρήματα για να αγοράσουν το χρέος που εξέδωσαν οι κυβερνήσεις τους. Σύμφωνα με ανάλυση της UBS, οι ισπανικές τράπεζες έλαβαν συνολικά 250 δισεκατομμύρια €. Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο αύξησαν τους τίτλους των κρατικών ισπανικών ομολόγων κατά 29%. Στην Ιταλία, οι τράπεζες έλαβαν περίπου 260 δισ. € σε επίσημες καταβολές, στην συνέχεια αύξησαν τους τίτλους που είχαν επί του χρέους της Ρώμης κατά 13%.

Οι ηγέτες της Ευρώπης τόνωσαν αδύναμες τράπεζες, οι οποίες με την σειρά τους τόνωσαν τους ηγέτες. Και, όπως παραδέχθηκε και ο ίδιος ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, δεν υπάρχει σχεδόν κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει πως αυτή η πραγματικά ιστορική διοχέτευση τεράστιων ποσών μετρητών προς τις Τράπεζες, αύξησε τη δυνατότητα δανεισμού των επιχειρήσεων ή των νοικοκυριών από τις Τράπεζες που ενισχύθηκαν με χρήμα των ίδιων των φορολογούμενων.

Άρα, το δημόσιο χρήμα χρησιμοποιήθηκε για να τονώσει ιδιωτικές τράπεζες, με πολύ λίγα ορατά οφέλη για το κοινό - πέρα από την προσωρινή αποφυγή της συμφοράς. Και δεν αποτελεί καμία έκπληξη πλέον το πως ο κ. Ντράγκι και οι συνεργάτες του αντιμετωπίζουν ολοένα και σκληρότερα ερωτήματα αναφορικά με το όλο σχήμα. Ούτε θα πρέπει να αποτελεί έκπληξη πως και αυτοί που φοβούνται τον πληθωρισμό στη γερμανική Bundesbank πιέζουν την ΕΚΤ να ετοιμάσει "στρατηγική εξόδου".

Χθες, ο κ. Ντράγκι απέρριψε όποια τέτοια συζήτηση ως "ανώριμη", αλλά το επιτελείο που τον συνόδευε έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στους κινδύνους που θα είχε ο υψηλός πληθωρισμός, όπως και η έλλειψη ανάπτυξης. Ωστόσο, χωρίς να συνεχιστεί το LTRO, οι κυβερνήσεις της Νότιας Ευρώπης θα δυσκολευτούν να βρουν αγοραστές για τα ομόλογά τους - όπως έγινε και με τη Μαδρίτη. Οι μεγαλύτερες περικοπές δαπανών από την εποχή του Φράνκο, όπως αποκάλυψε ο πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι την περασμένη εβδομάδα, δεν θα βοηθήσουν, διότι απλώς θα παραλύσουν την οικονομία και θα εξαλείψουν τα φορολογικά έσοδα.

Η Τράπεζα της Αγγλίας επίσης τελεί υπό πίεση να αποκαλύψει τα αποτελέσματα της προσφοράς των 325 δισ. £ στον χρηματοπιστωτικό τομέα, γνωστή και ως "ποσοτική διευκόλυνση". Την ώρα που η οικονομία παραπαίει, το στοίχημα του Μέρβιν Κίνγκ με την ποσοτική διευκόλυνση μοιάζει να μην αποδίδει μέχρι τώρα. Στην Ευρωζώνη και στη Βρετανία, η χρήση νομισματικών μέτρων βασιζόταν ανέκαθεν σε μια ιδεολογική αποστροφή για τη χρήση των κυβερνητικών δαπανών, πόσο μάλλον για την πρόκληση ταραχής στο τραπεζικό σύστημα. Το πόσο λανθασμένη είναι αυτή η πολιτική θα το δούμε τις επόμενες εβδομάδες, ενώ οι αγορές θα συνεχίζουν την εμετική διαδρομή τους.

Ισπανικό ταγκό με την πλήρη Ευρωπαϊκή κατάρρευση!

Η Ισπανία, και όχι η Ελλάδα, είναι η πραγματική δοκιμασία για την Ε.Ε.

Bloomberg: Spain Not Greece Is the Real Test for the European Union!

Η αποφασιστική δοκιμασία για τα σχέδια οικονομικής ανάκαμψης της Ευρωζώνης δεν ήταν ποτέ η Ελλάδα, αλλά η Ισπανία και η Ε. Ε. δείχνει με κάθε τρόπο ότι εκεί θα αποτύχει. Το νέο πρόγραμμα λιτότητας της ισπανικής κυβέρνησης δεν κέρδισε την εμπιστοσύνη των επενδυτών και αυτό απειλεί την Ισπανία αλλά και ολόκληρη την Ε. Ε. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να αλλάξουν ρότα πριν να είναι πολύ αργά. Η προχθεσινή δημοπρασία ισπανικών ομολόγων ήταν η πρώτη ετυμηγορία για τον νέο προϋπολογισμό. Δεν πήγε καλά. Η ζήτηση ήταν μικρή και οι τιμές έπεσαν. Το κόστος δανεισμού της χώρας αυξήθηκε, με τις αποδόσεις των 10ετών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά να φθάνουν το 5,7%, ρεκόρ από τις αρχές του έτους. Η διαφορά απόδοσης με τα αντίστοιχα γερμανικά ομόλογα αυξήθηκε σχεδόν κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες, η μεγαλύτερη από τον Νοέμβριο.

Το πρόβλημα δεν αφορά την ατολμία του νέου προγράμματος λιτότητας της Ισπανίας. Ακριβώς το αντίθετο: ακολουθώντας τις εντολές της Ε. Ε., η Μαδρίτη υπόσχεται ίσως τα αυστηρότερα δημοσιονομικά μέτρα που έχει υιοθετήσει ποτέ η ίδια ή οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή οικονομία. Το νέο πρόγραμμα προβλέπει συρρίκνωση του ελλείμματος από 8,5% στο 5,3% του ΑΕΠ φέτος. Με την οικονομία ήδη να συρρικνώνεται, απαιτείται δημοσιονομική λιτότητα της τάξης του 4% του ΑΕΠ, την ώρα που ο δείκτης ανεργίας ήδη αναρριχάται στο 23%.

Η Ισπανία «ξέφυγε» από τους δύο προηγούμενους υπερβολικά αυστηρούς δημοσιονομικούς στόχους και είναι υποχρεωμένη να καλύψει το χαμένο έδαφος. Εχασε τον στόχο του προϋπολογισμού γιατί οι περιφερειακές κυβερνήσεις -επί των οποίων η Μαδρίτη έχει περιορισμένο έλεγχο- δεν έκαναν αυτό που τους αναλογούσε, ενώ η ανάπτυξη διαμορφώθηκε χαμηλότερη απ' όσο αναμενόταν. Ολα αυτά πολύ πιθανό να ξανασυμβούν. Η υπερβολική λιτότητα υπονομεύει την ανάπτυξη και αυτό αυξάνει τον δημόσιο δανεισμό παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης. Τα νέα σχέδια της κυβέρνησης είναι απλώς μη αξιόπιστα: όσο επιτυγχάνει στη μείωση των δημόσιων δαπανών, τόσο χειρότερη θα είναι η προοπτική της ανάπτυξης και επακόλουθα του δημόσιου χρέους.

Ο συνολικός δείκτης ανεργίας της Ισπανίας είναι ήδη τρομερός, όμως εκείνος που αφορά τους νέους έχει εκτιναχθεί στο 50%. Η ύφεση δεν είναι η μόνη αιτία. Η αγορά εργασίας της χώρας, χωρισμένη από την εποχή του Φράνκο σε έναν παράλογα προστατευμένο τομέα εργαζομένων αορίστου χρόνου και σε έναν ουσιαστικά ανεξέλεγκτο για τους ορισμένου χρόνου, έχει προ πολλού θεωρηθεί από τις πλέον δυσλειτουργικές στον ανεπτυγμένο κόσμο. Οι προσπάθειες μεταρρύθμισης είναι αναγκαίες και έχουν καθυστερήσει, όμως δύσκολα η νέα κεντροδεξιά κυβέρνηση θα κερδίσει στήριξη για μέτρα που θα επιδεινώσουν την αγορά εργασίας. Ηδη απεργίες σαρώνουν τη χώρα και η κυβέρνηση έχασε απρόσμενα σε περιφερειακές εκλογές.

Η ελληνική οικονομία είναι πολύ μικρή, όμως η ισπανική είναι η τέταρτη μεγαλύτερη της Ευρωζώνης. Αν καταρρεύσει, θα συμπαρασύρει τις εύθραυστες ακόμα άμυνες της Ε. Ε. Η Ισπανία δεν μπορεί να ξεπεράσει την κρίση χωρίς επιπλέον βοήθεια από τους Ευρωπαίους εταίρους της. Εκείνοι, για το δικό τους συμφέρον, πρέπει να επιτρέψουν έναν ηπιότερο ρυθμό δημοσιονομικής προσαρμογής και να στηρίξουν την ισπανική ανάπτυξη. Αυτό σημαίνει βήματα εξισορρόπησης της ανάπτυξης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μεταξύ των οποίων από τη Γερμανία και την ΕΚΤ. Σημαίνει απευθείας προσωρινή οικονομική στήριξη στην Ισπανία. Πάνω απ' όλα, σημαίνει τη διαβεβαίωση ότι η ΕΚΤ θα δράσει ως δανειστής ύστατης ανάγκης. Η Ισπανία σύρεται σε ένα φαύλο κύκλο οικονομικής, δημοσιονομικής και πολιτικής κατάρρευσης. Ακόμα και τώρα ο κίνδυνος μπορεί να αποφευχθεί, αρκεί η Ε. Ε. να είναι πρόθυμη να δράσει. Αν όμως σταθεί παράμερα για πολύ καιρό και αφήσει την Ισπανία να πέσει στην παγίδα, η πρόκληση συγκράτησης της καταστροφής θα κάνει την αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης να μοιάζει με παιχνιδάκι.

Δέκα χαράτσια ως το τέλος του χρόνου!

Έρχονται λυπητερές 8 δισ. αμέσως μετά τις κάλπες!

Βάσει του χρονοδιαγράμματος που θέτει το νέο Μνημόνιο, μετά τις εκλογές και μέχρι το τέλος του χρόνου, κι αν δεν αλλάξει κάτι δραματικά στο πολιτικό σκηνικό της χώρας, οι φορολογούμενοι θα κληθούν να πληρώσουν έως και 10 απανωτά χαράτσια. Χωρίς να ξέρουμε  ακόμα τι θα αλλάξει με το νέο  Μεσοπρόθεσμο στον έλεγχο της Τρόικα τον Μάιο, τα ήδη δρομολογημένα  μέτρα ανεβάζουν την «πίεση»  των φορολογουμένων κατά τα 8-9 δισ. που  θα λείψουν από τις τσέπες τους, εφόσον εφαρμοστεί το χρονοδιάγραμμα που έχει συμφωνηθεί στο ισχύον Μνημόνιο. Όπως γράφει σήμερα το "Πρώτο Θέμα", τα 10 χαράτσια, είναι τα εξής: 

1. ΕΤΑΚ 2009: Αμέσως μετά το Πάσχα θα σταλούν τα εκκαθαριστικά σημειώματα σε 370.000 ιδιοκτήτες ακινήτων και οι οποίοι θα κληθούν να το πληρώσουν μέχρι τον Ιούνιο. 

2. Φόρος Ακίνητης Περιουσίας (ΦΑΠ) 2010 και ΦΑΠ 2011: Θα αποσταλούν το Μάιο σε 5,5 εκ. ιδιοκτήτες ακινήτων. 

3. ΦΑΠ 2012: Η εκκαθάριση θα γίνει το Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο του 2012 

4. Ειδικό Τέλος Ακινήτων 2012: Περίπου 5,5 εκ. ιδιοκτήτες ακινήτων θα κληθούν να πληρώσουν μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ αυτό το χαράτσι για τα ακίνητα, σε πέντε δόσεις, από το Μάιο του 2012 έως το Φεβρουάριο του 2013. 

5. Εκκαθάριση φόρου για τα εισοδήματα του 2011: Μέσα στο καλοκαίρι αναμένεται να αρχίσει η εκκαθάριση στην οποία, φέτος , κρύβονται εκπλήξεις, καθώς θα κληθούν να πληρώσουν φόρο ακόμη και όσοι βγάζουν μόλις 5.000 ή 6.000 το χρόνο, ενώ ως πέρυσι δεν υπέβαλαν καν δήλωση. Επίσης, από φέτος δεν ισχύει το υψηλό αφορολόγητο για τις τρίτεκνες οικογένειες. 

6. Τέλος επιτηδεύματος 2012: Από το καλοκαίρι και μετά και μέσω των εκκαθαριστικών της εφορίας, θα κληθούν να πληρώσουν οι 1 εκ. επιτηδευματίες, περίπου, το αυξημένο τέλος επιτηδεύματος για το 2012. Συγκεκριμένα, φέτος θα πληρώσουν 500 ευρώ, αντί 300 που πλήρωσαν πέρυσι, ενώ για κάθε υποκατάστημα θα επιβαρύνονται με 300 ευρώ επιπλέον. 

7. Ειδική Εισφορά Αλληλεγγύης: Μετά το καλοκαίρι, μέσω του εκκαθαριστικού σημειώματος της εφορίας, οι φορολογούμενοι που δηλώνουν ετήσια εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ, θα κληθούν να πληρώσουν και την Ειδική Εισφορά Αλληλεγγύης, η οποία ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος κυμαίνεται από 1 έως 4% επί του δηλωθέντος. 

8. Έκτακτη Εισφορά για τους ιδιοκτήτες ακινήτων: Θα κληθούν να την πληρώσουν βάσει των νέων των αντικειμενικών αξιών, που θα αυξηθούν το καλοκαίρι. 

9. Έκτακτη Εισφορά δαπανών διαβίωσης 2012: Θα κληθούν να πληρώσουν και πάλι φέτος όσοι έχουν μεγάλου κυβισμού Ι.Χ., σκάφη και πισίνες. 

10. Έκτακτη εισφορά στην ακίνητη περιουσία 2009: Μέχρι το φθινόπωρο θα κληθούν να πληρώσουν το χαράτσι αυτό όσοι κατείχαν την 1-1-2009 κτίσματα και εντός σχεδίων πόλεων οικόπεδα συνολικής αντικειμενικής αξίας άνω των 400.000 . Θα υπολογιστεί με συντελεστές από 0,1% έως και 0,9% επί της συνολικής αντικειμενικής αξίας των ακινήτων τους, μετά την αφαίρεση του ποσού των 400.000 ευρώ.

Το μεγαλείο του ανθρώπινου αλτρουισμού!

Μετανάστες έδωσαν τη ζωή τους στην προσπάθεια να σώσουν ζευγάρι ελλήνων!

Τραγωδία με τέσσερις νεκρούς κι έναν τραυματία, έπειτα από σύγκρουση τρένου με ΙΧ αυτοκίνητο, σήμερα το μεσημέρι στο Κρυονέρι Αττικής. Οι δύο από τους νεκρούς και ο τραυματίας, είναι Πακιστανοί μετανάστες, οι οποίοι και  προσπάθησαν με αυτοθυσία, να σώσουν τους επιβάτες του αυτοκινήτου, αλλά δεν τα κατάφεραν και "θυσιάστηκαν" μαζί τους. Το τραγικό περιστατικό συνέβη στο τέρμα της οδού Ανοίξεως, στο σημείο που αυτή διασταυρώνεται ισόπεδα με τη σιδηροδρομική γραμμή. Το ΙΧ αυτοκίνητο, στο οποίο επέβαινε ηλικιωμένο ζευγάρι, για άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία, ξέφυγε από την πορεία του, ανέβηκε στις ράγες και ακινητοποιθήθηκε, την ώρα που ερχόταν η επιβατική αμαξοστοιχία "Ιντερσίτι" Θεσσαλονίκης- Αθηνών. Τρεις Πακιστανοί μετανάστες που ήταν στο σημείο και είδαν τι συνέβη, έτρεξαν να βοηθήσουν τον άνδρα και την γυναίκα, αλλά καθώς προσπαθούσαν να τους βοηθήσουν δυστυχώς τους πρόλαβε το τρένο. Χρειάστηκε η επέμβαση της Πυροσβεστικής, συνεργεία της οποίας απεγκλώβισαν πριν απο λίγο νεκρούς τους επιβάτες του ΙΧ και τους δύο μετανάστες, που βρέθηκαν μεταξύ του αυτοκινήτου και της αμαξοστοιχίας. Ο τραυματίας αλλοδαπός διακομίστηκε σε νοσοκομείο για τις πρώτες βοήθειες. 

Η Ευρώπη υπό ελλειμματική… γερμανική κατοχή!

Η Άνγκελα Μέρκελ συναντά εμπόδια στην εφαρμογή του Δημοσιονομικού Συμφώνου;

Του Λεωνίδα Βατικιώτη,

αναδημοσίευση από το περιοδικό "Επίκαιρα".

Το πιο εύκολο για την Μέρκελ στην διαδικασία επιβολής του Δημοσιονομικού Συμφώνου ήταν να αποσπάσει την αποδοχή των ευρωπαίων ηγετών, έστω των 25 από τους 27. Έκτοτε όλα πηγαίνουν από το κακό στο χειρότερο για το Τέταρτο Ράιχ καθώς οι πολιτικές αντιδράσεις πληθαίνουν και τα οικονομικά μηνύματα που υποδεικνύουν τις καταστροφικές συνέπειες από την εφαρμογή του Δημοσιονομικού Συμφώνου γίνονται όλο και πιο ανησυχητικά.

Να υπενθυμίσουμε ότι το Δημοσιονομικό Σύμφωνο που αποφασίστηκε για πρώτη φορά στη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις 9 Δεκεμβρίου 2011 στην πράξη απαγορεύει τους ελλειμματικούς προϋπολογισμούς καθιερώνοντας μάλιστα αυτόματους μηχανισμούς τιμωρίας, δια της επιβολής χρηματικών προστίμων για τα απείθαρχα κράτη – μέλη. Ειδικότερα, το «δομικό έλλειμμα» δεν επιτρέπεται να ξεπερνά το 0,5% του ΑΕΠ. Με το νέο αυτό όρο (δομικό έλλειμμα) περιγράφεται το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα μείον το κυκλικό, μείον επίσης τα μέτρα άμεσης απόδοσης. Χαρακτηριστικό δε στοιχείο για το πόσο ψηλά τοποθετείται πλέον ο πήχης είναι ότι τώρα 4 μόνο χώρες πληρούν αυτό το κριτήριο: Το Λουξεμβούργο (που δεν αποτελεί και κράτος με την …συνήθη έννοια του όρου), η Σουηδία (που δεν συμμετέχει στην ευρωζώνη καθώς έχει το δικό της εθνικό νόμισμα, την σουηδική κορώνα), η Φινλανδία και η Εσθονία. Ούτε καν η Γερμανία δεν πληροί το κριτήριο! Ιδιαίτερα σημαντική πλευρά είναι πως η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση, το φρένο χρέους, όπως συχνά περιγράφεται, θα έχει πάγια χαρακτηριστικά καθώς το Βερολίνο απαίτησε να συνοδευτεί από τροποποίηση του συντάγματος. Όπως είχε δηλώσει χαρακτηριστικά η γερμανίδα καγκελάριος «το φρένο χρέους θα είναι δεσμευτικό και θα ισχύει για πάντα. Ποτέ δεν θα είναι δυνατό να αλλάξει μέσω μιας κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας». Το Τέταρτο Ράιχ επομένως δεν βγάζει εκτός νόμου μόνο τον Κεϋνσιανισμό, που αποτέλεσε την πιο επιτυχημένη συνταγή οικονομικής ανάπτυξης με κριτήριο την κοινωνική ωφέλεια, αλλά και το ίδιο το δικαίωμα των ψηφοφόρων να αποφασίζουν για την οικονομική πολιτική που προτιμούν!

Τα πολιτικά εμπόδια ωστόσο που έχει να αντιμετωπίσει ο γερμανικός οικονομικός φονταμενταλισμός είναι αρκετά, χωρίς να θέτουν σε αμφισβήτηση την υιοθέτησή του καθώς γι’ αυτήν αρκεί η θετική ψήφος 12 μόνο χωρών. Τα εμπόδια ξεκινούν από την Ιρλανδία που είναι αναγκασμένη, λόγω του συντάγματός της κι όχι της δημοκρατικής ευαισθησίας των πολιτικών της, να θέσει σε δημοψήφισμα τις επικείμενες αλλαγές. Οι δημοσκοπήσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας μέχρι στιγμής συνηγορούν στην άνετη επικράτηση του στρατοπέδου του «ναι». Σε μια από τις πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις το 44% των ερωτηθέντων τασσόταν υπέρ της συμφωνίας, ενώ απορριπτική θέση έπαιρνε το 29%. Παρόλα αυτά με ένα ποσοστό της τάξης του 27% να δηλώνει αναποφάσιστο, σε μια περίοδο μάλιστα που η οικονομία βυθίζεται στην ύφεση, κανείς στο Δουβλίνο ή το Βερολίνο δεν μπορεί να δηλώνει σίγουρος για το αποτέλεσμα που θα βγάλουν οι κάλπες. Τα ανησυχητικά νέα εμφανίστηκαν στην Ιρλανδία την προηγούμενη Πέμπτη, όταν έγινε γνωστό πως και το τέταρτο τρίμηνο του 2011, μετά και το τρίτο τρίμηνο, συρρικνώθηκε το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν. Εξέλιξη που ισοδυναμεί με ύφεση, σύμφωνα με τον τεχνικό ορισμό που την περιγράφει ως δύο συνεχόμενα τρίμηνα μείωσης του ΑΕΠ, τοποθετώντας την χώρα του Τζέιμς Τζόις δίπλα στις άλλες έξι χώρες της ευρωζώνης που βρίσκονται μέχρι στιγμής σε ύφεση: Ελλάδα, Πορτογαλία, Βέλγιο, Ιταλία, Σλοβενία και Ολλανδία.

Αντιδρούν Ολλανδία, Ισπανία, Γαλλία!

Συνεχίζοντας με τα πολιτικά εμπόδια που είναι υποχρεωμένη να υπερπηδήσει η γερμανίδα καγκελάριος αν θέλει να επιβάλλει τον σιδερένιο νόμο των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών στην Ευρώπη ξεχωρίζουμε επίσης αυτά που προέρχονται από την Ολλανδία, την Ισπανία και την Γαλλία. Στο Άμστερνταμ συγκεκριμένα, το Εργατικό Κόμμα, χωρίς τις ψήφους του οποίου η κυβέρνηση μειοψηφίας του Μαρκ Ρουτ δεν μπορεί να περάσει το νόμο, έθεσε όρο για να ψηφίσει να μην υπάρξουν περικοπές κοινωνικών δαπανών για φέτος. Ο δεξιός πρωθυπουργός της Ισπανίας Μαριάνο Ραχόι δήλωσε ενώπιον όλων των ευρωπαίων ηγετών, στην τελευταία σύνοδο κορυφής της ΕΕ, ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα στη χώρα του θα κυμανθεί στο 5,3% του ΑΕΠ δηλαδή σε υψηλότερα επίπεδα απ’ αυτά που είχαν ενσωματωθεί στον προϋπολογισμό, παραβιάζοντας προηγούμενη δέσμευσή του. Στη Γαλλία τέλος ο υποψήφιος για την προεδρία επικεφαλής των σοσιαλιστών Φρανσουά Ολάντ (κι επικρατέστερος μέχρι τα αιματηρά και ύποπτα γεγονότα της Τουλούζης) έχει ξεκαθαρίσει ότι σκοπεύει να επαναδιαπραγματευτεί το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, δηλώνοντας με αυτό τον τρόπο στο Βερολίνο ότι το Παρίσι στο εξής δεν θα είναι δεδομένο όπως ήταν μέχρι τώρα. «Αυτή η στροφή δεν έχει να κάνει τόσο με την ιδεολογία όσο με τα μηνύματα που στέλνουν τώρα οι ευρωπαίοι ψηφοφόροι απ’ όλο το πολιτικό φάσμα προς τους ηγέτες τους: Χόρτασαν από πολιτικές λιτότητας που δεν αποδίδουν και δεν επιθυμούν οι κυβερνήσεις τους να αποποιηθούν όλα τα δημοσιονομικά εργαλεία που διαθέτουν για την αντιμετώπιση των υφέσεων», έγραφε στο εντιτόριάλ της η International Herald Tribune την Παρασκευή 23 Μαρτίου. Τίτλος του: «Η ανελαστικότητα της Μέρκελ – Οι πολιτικοί ηγέτες στην Ευρώπη αρχίζουν να αποστασιοποιούνται από την εκστρατεία της για αδιάκοπη δημοσιονομική λιτότητα».

Μήνυμα αποτυχίας της πολιτικής λιτότητας που διατάσουν Βερολίνο και Βρυξέλλες να πυροδοτήσει την μεγέθυνση της οικονομίας είναι και οι αλλεπάλληλες ενδείξεις συρρίκνωσης του προϊόντος. Ενδεικτικά, παρότι δεν υπάρχουν ακόμη τα επίσημα τελικά στοιχεία θεωρείται βέβαιο πως το πρώτο τρίμηνο του 2012 το παραγόμενο προϊόν της ευρωζώνης συρρικνώθηκε, όπως συνέβη και το τελευταίο τρίμηνο του 2011. Και τυπικά επομένως η ευρωζώνη βρίσκεται σε ύφεση. Επίσης οι βιομηχανικές παραγγελίες τον Ιανουάριο σε σχέση με τον Δεκέμβρη μειώθηκαν.

Όλα αυτά τα δραματικά μάλιστα συμβαίνουν την ίδια ώρα που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα από τον Δεκέμβρη έχει πλημμυρίσει τις εμπορικές τράπεζες με πρωτοφανή ρευστότητα, που υπερέβη το 1 τρις. ευρώ! Η συνταγή επομένως της Μέρκελ «λεφτά υπάρχουν για τις τράπεζες» δεν σήμανε την υπέρβαση της κρίσης, αλλά τον παροξυσμό της καθώς η κρίση δημόσιου χρέους συνέχισε να λειτουργεί διαβρωτικά για τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών των κρατών μελών, ενώ η κρίση της πραγματικής οικονομίας συνέχισε να στερεί θέσεις εργασίας και να μειώνει μισθούς και εισοδήματα.

Πλημμυρίδα ρευστού σε μεγάλες εταιρείες!

Δεν είναι όμως μόνο οι τράπεζες που έχουν ωφεληθεί από το μείγμα οικονομικής πολιτικής που έχει επιβάλλει το Βερολίνο. «Ένας τομέας της οικονομίας αποτελεί μια σημαντική εξαίρεση στον κανόνα της ύφεσης» έγραφε η Wall Street Journal του Σαββατοκύριακου. «Είναι οι εταιρείες, ειδικά οι μεγάλες. Σε όλη την Ευρώπη οι εταιρείες κάθονται σε ένα βουνό από ρευστό. Το πρόβλημα είναι πως δεν καταναλώνουν πολύ απ’ αυτό. Αυτό σημαίνει πως μια πιθανή διέξοδος στην οικονομική κρίση της Ευρώπης – μια μεγάλη ώθηση των επιχειρηματικών επενδύσεων – έχει αποκλειστεί. Δεν είναι μόνο στην Ευρώπη που οι επιχειρήσεις αποθησαυρίζουν σωρούς από χρήμα. Σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Χρηματοοικονομικής, το ίδιο ισχύει και σε έναν αριθμό ώριμων και αναδυόμενων οικονομιών. Τον Ιανουάριο ο οργανισμός με έδρα την Ουάσινγκτον υπολόγισε πως οι εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ, την ευρωζώνη, την Αγγλία και την Ιαπωνία διαθέτουν σε ρευστό μια ποσότητα χρήματος χωρίς προηγούμενο, περίπου 7,75 τρισ. δολ. Το πρόβλημα στην Ευρώπη είναι ιδιαίτερα οξύ. Ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ στην Ευρώπη βρίσκεται σε χαμηλό επίπεδο 60 ετών καθώς οι εταιρείες συσσωρεύουν ρευστό. Τα αποθέματα των εταιρειών σε ρευστό είναι 2 τρισ. ευρώ στην ευρωζώνη και ένα ασυνήθιστο ποσό περίπου 750 δις. λίρες στην Αγγλία». Μεταξύ των αιτιών για την εποχή των παχιών αγελάδων που βιώνει ο ιδιωτικός τομέας ξεχωρίζουμε την ακόλουθη: «Γιατί να γίνουν επενδύσεις στην παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών σε οικονομίες που έχουν ελάχιστη πιθανότητα να αναπτυχθούν;»

Εν κατακλείδι η άλλη όψη των κοινωνικά ολέθριων πολιτικών αιώνιας λιτότητας που έχει ήδη επιβάλλει το Βερολίνο στην ΕΕ και επιδιώκει να υιοθετηθούν με ακόμη πιο δεσμευτικούς όρους μέσω του Δημοσιονομικού Συμφώνου είναι μια προσωρινή ανάσχεση στη δράση των οικονομικών μηχανισμών εξ αιτίας της ανεπαρκούς ζήτησης. Έτσι, πλημμυρίδα ρευστού σε τράπεζες και μεγάλες επιχειρήσεις από την μια και χρηματοδοτική ξηρασία σε κράτη και νοικοκυριά αποτελούν το άκρως πολωτικό και εξαιρετικά ασταθές αποτέλεσμα της λιτότητας, μέχρι τώρα. Ας φανταστούμε τι θα γίνει αν αυτή η οικονομική πολιτική αποκτήσει και συνταγματική ισχύ, μέσα από την ενσωμάτωση του Δημοσιονομικού Συμφώνου!

Ο Τσουκάτος τώρα δικαιώνεται!

Υπερψηφίστηκε στην ολομέλεια της Βουλής με τις ψήφους 164 βουλευτών από το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ η συμφωνία με Siemens!

Με πλειοψηφία 164 βουλευτών από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας, πέρασε τελικά από την Ολομέλεια της Βουλής η ρύθμιση για τη Siemens, με την οποία η γερμανική εταιρεία θα καταβάλλει στο ελληνικό δημόσιο 80 εκατ. ευρώ για συμψηφισμό απαιτήσεων, θα διαθέσει 90 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, θα χρηματοδοτήσει επένδυση 100 εκατ. ευρώ στη Siemens Hellas και ενδεχομένως θα προβεί στην κατασκευή εργοστασίου, προϋπολογισμού 70 εκατ. ευρώ, «που θα οδηγήσει σε απασχόληση 700 ατόμων». Σε αντάλλαγμα, η ελληνική κυβέρνηση απαλλάσσει τη Siemens από κάθε αστική ή διεκδικητική αξίωση σε σχέση με το σκάνδαλο. Υπενθυμίζεται πως η ζημία για το ελληνικό δημόσιο, είχε υπολογιστεί από την Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής σε 2 δισ. ευρώ. Το πόσα χρήματα όμως μπήκαν και βγήκαν από τα  "μαύρα" ταμεία της Siemens, και που τελικά κατέληξαν όλα αυτά τα χρήματα δεν θα το μάθουμε ποτέ, παρόλο που τον λογαριασμό θα τον πληρώσουμε μέχρι τελευταίου λεπτού εμείς και μόνο εμείς!

Ο αγώνας του Τσουκάτου, του Μαντέλη και των άλλων εθνοσωτήρων μας τώρα δικαιώνεται!

ΥΓ) Ο αρχιτέκτων της ατιμωρησίας...

Θυμίζουμε ότι ο εκτρωματικός νόμος περί ευθύνης υπουργών (Ν. 3126/2003) είναι του κ. Βενιζέλου και ψηφίστηκε επί υπουργείας Φίλιππου Πετσάλνικου το 2003, λίγο πριν την κατάρρευση του Σημίτη, με τις ψήφους και του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, ώστε τα μεν στελέχη του ΠΑΣΟΚ να αποφύγουν τη φυλακή, από το «πάρτι» της περιόδου «Εκσυγχρονισμού» και του Χρηματιστηρίου, τα δε στελέχη της ΝΔ να έχουν το κεφάλι τους ήσυχο όταν θα......ερχόταν η στιγμή να κυβερνήσουν – όπως και ήρθε. Ο νόμος αυτός στηρίζεται στο εξίσου εκτρωματικό άρθρο 86 του Συντάγματος που εισηγήθηκε ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος κατά τη διάρκεια της αναθεώρησης του Συντάγματος το 2001.

Και φόρο ιδιοκατοίκησης θέλει τώρα η Κομισιόν!

Σοκ για τους Έλληνες πολίτες από τα … συμπεράσματα της έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την οικονομία της Ευρωζώνης! Σοκ γιατί σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση της Κομισιόν στην ταλανισμένη ελληνική οικονομία και κοινωνία υπάρχει – λένε – ακόμα περιθώριο για περαιτέρω αύξηση του επιπέδου φορολογίας έστω με «έμμεσα» μέτρα όπως η κατάργηση φοροαπαλλαγών και η επιβολή τεκμαρτού εισοδήματος ιδιοκατοίκησης!
Μάλιστα οι «ειδικοί» της Κομισιόν φρόντισαν να προχωρήσουν σε μια σύγκριση των επιπέδων φορολογίας  μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης από την οποία προκύπτει ότι το συνολικό επίπεδο φορολογίας  στην Ελλάδα ήταν το 2011 32,5% του ΑΕΠ έναντι 39,5% που είναι ο μέσος όρος στις 17 χώρες της Ευρωζώνης.
Κι ως εκ τούτου η Κομισιόν θεωρεί πως μπορούν να γίνουν αναπροσαρμογές σε φόρους, προτείνοντας τους εξής: 

-Επιβολή τεκμαρτού εισοδήματος στην ιδιοκατοίκηση.
-Την κατάργηση των φοροαπαλλαγών.
-Αύξηση φόρων κατοχής ακίνητης περιουσίας.
Στον αντίποδα η Κομισιόν σημειώνει ότι οι συντελεστές στο φόρο εισοδήματος ειδικά για τα μεγάλα εισοδήματα είναι ήδη υψηλοί, όπως και ο φόρος επί των επιχειρηματικών κερδών. Αυτό που δεν προτείνουν -τουλάχιστον εμφανώς και άμεσα- είναι η μείωση τους, όπως προτείνει η Κυβέρνηση Παπαδήμου! Να σημειώσουμε ότι ακριβώς την μέρα της Πρωταπριλιάς η Κυβέρνηση ανακοίνωσε την πρόθεσή της για μείωση του συντελεστή φορολόγησης 45% που ισχύει για όσους έχουν εισοδήματα πάνω από τα 100.000 ευρώ, κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες, δηλαδή στο 40%. Ταυτόχρονα η Ελληνική Κυβέρνηση ανακοίνωσε και την πρόταση της για τη μείωση και του συντελεστή για τα αδιανέμητα όσο και για τα διανεμόμενα κέρδη των επιχειρήσεων (μερισμάτων) κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες (15% από 20%).
Οι αναλυτές της Κομισιόν θεωρούν ότι παρά την βαριά φορολόγηση που επιβάλλεται την χώρα μας, οι εισπράξεις από φόρους ακινήτων είναι κάτω του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ τονίζουν πως υπάρχουν ακόμα περιθώρια για να αυξηθούν ακόμα περισσότερο οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης που επιβάλλονται σε καύσιμα τσιγάρα και ποτά.
Στις 42 σελίδες της τριμηνιαίας έκθεσής της για την Ευρωζώνη, τονίζεται επίσης ότι τα φορολογικά έσοδα που εισπράττει ελληνικό δημόσιο από τους φόρους στις μεταβιβάσεις ακινήτων είναι χαμηλά, συγκριτικά με τον μέσο όρο της ευρωζώνης.  Η Κομισιόν υπογραμμίζει όμως και ότι η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες όπου δεν επιβάλλεται φόρος στο τεκμαρτό ενοίκιο που πληρώνει κάποιος για… το σπίτι που μένει, δηλαδή δεν υπάρχει φόρος ιδιοκατοίκησης.

Πηγή: εφημερίδα "Πρώτο Θέμα"