15/11/26

Περιέργεια και αδιακρισία – Τα όρια της αναζήτησης.



Υπάρχει μια λεπτή γραμμή που χωρίζει την περιέργεια από την αδιακρισία. Μοιάζουν εκ πρώτης όψεως συγγενικές, αφού και οι δύο γεννιούνται από την επιθυμία να μάθουμε κάτι περισσότερο. Στην πραγματικότητα, όμως, τις χωρίζει μια ουσιαστική διαφορά: ο σεβασμός στα όρια του άλλου.

Η περιέργεια είναι η κινητήρια δύναμη της γνώσης. Είναι η ανάγκη να ανακαλύψεις, να εξερευνήσεις, να αμφισβητήσεις, να κατανοήσεις όσα δεν γνωρίζεις. Δεν συμβιβάζεται με την άγνοια ούτε βολεύεται στις έτοιμες απαντήσεις. Ρωτά για να μάθει, όχι για να εκθέσει. Αναζητά την αλήθεια, όχι τα προσωπικά μυστικά των άλλων.

Η αδιακρισία, αντίθετα, δεν ενδιαφέρεται τόσο για τη γνώση όσο για την πρόσβαση. Θέλει να εισχωρήσει εκεί όπου δεν έχει προσκληθεί, να μάθει όσα δεν της αναλογούν, να παραβιάσει την ιδιωτικότητα και συχνά να μετατρέψει την προσωπική ζωή των άλλων σε αντικείμενο σχολιασμού. Βαφτίζει το κουτσομπολιό ενδιαφέρον, την παραβίαση οικειότητα και την ανακριτική διάθεση ανθρώπινη επικοινωνία.

Κάπως έτσι, η φράση «ρωτάω επειδή ενδιαφέρομαι» γίνεται συχνά το άλλοθι της αδιακρισίας.

Δεν είναι, βέβαια, κακό να θέλεις να γνωρίζεις. Κακό είναι να θεωρείς ότι δικαιούσαι να γνωρίζεις τα πάντα. Δεν είναι κάθε ερώτηση αθώα, ούτε κάθε απάντηση υποχρεωτική. Υπάρχουν προσωπικές επιλογές, συναισθήματα, σχέσεις και μυστικά που δεν χρειάζονται δημόσια διαβούλευση.

Η πραγματική περιέργεια διευρύνει τους ορίζοντες. Η αδιακρισία στενεύει τις αποστάσεις που οφείλουμε να σεβόμαστε.

Και υπάρχει ακόμη μία μεγάλη ειδοποιός διαφορά: ο περίεργος άνθρωπος θέλει να καταλάβει τον κόσμο. Ο αδιάκριτος θέλει να γνωρίζει τι συμβαίνει στον κόσμο των άλλων.

Γιατί η γνώση δεν απαιτεί την παραβίαση της ιδιωτικότητας και το ενδιαφέρον δεν αποτελεί άδεια εισόδου στην προσωπική ζωή κανενός. Άλλο να ανοίγεις παράθυρα στον κόσμο κι άλλο να προσπαθείς να κοιτάξεις μέσα από τις κλειστές κουρτίνες των άλλων.


Δεν υπάρχουν σχόλια: