Το καλό φαΐ...

Το καλό φαΐ δεν είναι απλώς αυτό που χορταίνει. Είναι αυτό που θυμάται. Έχει μέσα του τον χρόνο που χρειάστηκε για να γίνει, το χέρι που το ετοίμασε, την υπομονή της φωτιάς, τη μυρωδιά ενός σπιτιού που ίσως δεν υπάρχει πια. Μερικές φορές ένα πιάτο είναι μια μικρή αρχαιολογία της ζωής: σκάβεις με το πιρούνι και βρίσκεις ανθρώπους.

Το πρόχειρο φαΐ γεμίζει το στομάχι. Το καλό φαΐ γεμίζει τη μνήμη. Γι’ αυτό και η γεύση δεν κατοικεί μόνο στη γλώσσα. Κατοικεί στα χρόνια. Ένα κομμάτι ψωμί μπορεί να έχει τη γεύση μιας φτώχειας που δεν ντρεπόταν για τον εαυτό της. Μια ντομάτα μπορεί να μυρίζει καλοκαίρι. Ένα γλυκό να επιστρέφει από μια παιδική ηλικία που νόμιζες πως είχες χάσει.

Ίσως τελικά τρώμε λιγότερο για να ζήσουμε και περισσότερο για να μη χαθεί εντελώς αυτό που ζήσαμε. Γιατί το καλό φαΐ έχει ένα παράξενο χάρισμα: τελειώνει στο πιάτο, αλλά συνεχίζει μέσα μας.

Και τότε καταλαβαίνεις πως το τραπέζι δεν είναι μόνο τόπος τροφής. Είναι ένας από τους παλιότερους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι λένε «μείνε». Καθίσε λίγο ακόμη. Μην τελειώσεις τη συζήτηση. Μην τελειώσεις τη βραδιά. Μην αφήσεις τόσο γρήγορα τους άλλους να επιστρέψουν στη μοναξιά τους. Γι’ αυτό τα καλύτερα τραπέζια δεν θυμούνται τι φαγώθηκε. Θυμούνται ποιοι κάθισαν γύρω τους.

Υπάρχουν φαγητά που τα μαγειρεύει η ανάγκη και φαγητά που τα τελειοποιεί η αγάπη. Κι ανάμεσά τους βρίσκεται όλη η ανθρώπινη ιστορία: η πείνα, η αφθονία, η προσφορά, η απώλεια, η γιορτή. Το αλάτι δεν είναι πάντα για τη γεύση. Μερικές φορές είναι για να κρατήσει κάτι από τη φθορά. Ίσως γι’ αυτό μεγαλώνοντας γινόμαστε πιο ευαίσθητοι στο απλό. Ένα καλό ψωμί. Λίγο λάδι. Ένα ώριμο φρούτο. Ένα πιάτο που δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει κανέναν. Η γαστρονομία της επίδειξης θέλει να την κοιτάζουν. Το καλό φαΐ δεν ζητά χειροκρότημα. Ξέρει.

Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο παράξενο: όσο περισσότερο αποκτούμε, τόσο περισσότερο ανακαλύπτουμε πως η απόλαυση δεν βρίσκεται στην ποσότητα αλλά στην παρουσία. Δεν χρειάζεται να είναι γεμάτο το τραπέζι. Χρειάζεται να μην είναι άδειοι οι άνθρωποι γύρω του. Γιατί μπορείς να φας μόνος σου το ακριβότερο γεύμα και να μείνεις νηστικός. Και μπορείς να μοιραστείς ένα κομμάτι ψωμί και να φύγεις από το τραπέζι έχοντας χορτάσει κάτι που δεν έχει όνομα. Ίσως αυτό να είναι τελικά το καλό φαΐ: όχι αυτό που περνά από το στόμα και καταλήγει στο σώμα, αλλά εκείνο που περνά από τη ζωή και αφήνει πίσω του μια μικρή, επίμονη γεύση ανθρώπου.