Ακυρίευτα Πάθη.

 

Ο άνθρωπος περνά μεγάλο μέρος της ζωής του προσπαθώντας να κυβερνήσει ό,τι τον κυβερνά.

Ονομάζει αυτογνωσία την προσπάθεια να εξηγήσει τις επιθυμίες του, ωριμότητα την ικανότητα να τις περιορίζει και ελευθερία την πειθαρχία απέναντί τους. Χτίζει μέσα του σύνορα, βάζει ονόματα στα αισθήματα, ταξινομεί το επιτρεπτό και το απαγορευμένο. Θέλει ακόμη και το άγνωστο κομμάτι του εαυτού του να υπακούει.

Αλλά το πάθος αρχίζει ακριβώς εκεί όπου τελειώνει η υπακοή.

Δεν είναι απλώς ένα ισχυρό συναίσθημα. Είναι μια ρωγμή στην τάξη με την οποία έχουμε κατασκευάσει τον εαυτό μας. Μια στιγμή κατά την οποία αυτό που επιθυμούμε αποκτά μεγαλύτερη πραγματικότητα από αυτό που αποφασίσαμε να επιθυμούμε.

Και τότε αποκαλύπτεται κάτι δυσάρεστο: δεν είμαστε πάντοτε οι συγγραφείς της ζωής μας. Συχνά είμαστε οι χαρακτήρες της.

Υπάρχουν μέσα μας επιθυμίες που δεν ζητούν άδεια από τη λογική, μνήμες που δεν αποδέχονται την ημερομηνία λήξης τους, άνθρωποι που εξακολουθούν να υπάρχουν μέσα μας χωρίς να υπάρχουν πια στη ζωή μας. Δεν τους κρατάμε εμείς. Μας κρατά εκείνο που δεν ολοκληρώθηκε.

Γιατί το τελειωμένο έχει την πολυτέλεια της ανάπαυσης.

Το ατελείωτο όχι.

Το πάθος μπορεί να πεθάνει όταν εκπληρωθεί. Μπορεί να διαψευστεί, να κουραστεί, να φθαρεί μέσα στην καθημερινότητα. Το ανεκπλήρωτο όμως παραμένει ανοιχτό. Δεν έχει υποχρεωθεί ποτέ να συναντήσει τη φθορά της πραγματικότητας. Γι’ αυτό και μερικές φορές μια ζωή που δεν ζήσαμε αποκτά μέσα μας μεγαλύτερο βάρος από μια ζωή που ζήσαμε.

Δεν πονάμε μόνο για όσα χάσαμε.

Πονάμε και για όσα δεν προλάβαμε να χάσουμε.

Εκεί βρίσκεται η παράξενη δύναμη των ακυρίευτων παθών. Δεν είναι απλώς αναμνήσεις. Είναι δυνατότητες που αρνήθηκαν να πεθάνουν. Μικρές, αθέατες εκδοχές μιας άλλης ζωής που εξακολουθούν να κατοικούν μέσα στη ζωή που τελικά επιλέξαμε.

Κάθε άνθρωπος κουβαλά ίσως έναν τέτοιο κρυφό κόσμο.

Όχι απαραίτητα έναν άνθρωπο. Μπορεί να είναι ένας έρωτας, μια πράξη που δεν τόλμησε, ένας δρόμος που δεν πήρε, μια φυγή που ανέβαλε, μια αλήθεια που δεν είπε. Το πάθος δεν συνδέεται πάντοτε με το αντικείμενό του. Μερικές φορές συνδέεται με τον άνθρωπο που θα μπορούσαμε να είχαμε γίνει.

Και αυτό είναι βαθύτερο από τη νοσταλγία.

Η νοσταλγία κοιτάζει πίσω.

Το πάθος κοιτάζει ακόμη μπροστά, ακόμη κι όταν ξέρει ότι δεν υπάρχει δρόμος.

Ίσως λοιπόν η πλήρης αυτοκυριαρχία να είναι ένας μύθος. Όχι επειδή ο άνθρωπος δεν μπορεί να επιλέξει, αλλά επειδή καμία επιλογή δεν εξαφανίζει όλες τις άλλες ζωές που θα μπορούσε να είχε ζήσει. Κάθε απόφαση δημιουργεί μια πραγματικότητα και ταυτόχρονα θάβει αμέτρητες δυνατότητες.

Μερικές όμως δεν θάβονται αρκετά βαθιά.

Επιστρέφουν.

Σε ένα τραγούδι. Σε ένα βλέμμα. Σε μια μυρωδιά. Σε μια τυχαία συνάντηση. Σε μια νύχτα που δεν συμβαίνει τίποτε και, παρ’ όλα αυτά, ξυπνά μέσα μας κάτι που νόμιζε πως είχε πεθάνει.

Τότε καταλαβαίνουμε πως ο χρόνος δεν θεραπεύει τα πάντα. Ο χρόνος απλώς μας μαθαίνει να ζούμε γύρω από τις πληγές μας χωρίς να τις αγγίζουμε.

Τα ακυρίευτα πάθη δεν είναι επομένως αποτυχίες της λογικής.

Είναι τα σημεία όπου ο άνθρωπος συναντά το όριο της κυριαρχίας του πάνω στον εαυτό του.

Και ίσως αυτό το όριο να είναι αναγκαίο.

Γιατί ένας άνθρωπος που έχει κατακτήσει τα πάντα μέσα του έχει πάψει, κατά κάποιον τρόπο, να εκπλήσσεται από τον ίδιο του τον εαυτό.

Ενώ εκείνος που εξακολουθεί να έχει κάτι μέσα του που δεν υπακούει, κάτι που δεν εξηγείται, κάτι που επιμένει χωρίς να ζητά δικαίωση, παραμένει ανοιχτός στη δυνατότητα.

Και η ζωή, τελικά, δεν είναι μόνο αυτό που κατορθώσαμε να ζήσουμε.

Είναι και ό,τι, παρά την προσπάθειά μας, αρνήθηκε να πεθάνει μέσα μας.