Η συμπεριφορά είναι ο καθρέφτης μας, αλλά δεν είναι πάντα η εικόνα που θα θέλαμε να βλέπουμε. Ανάμεσα σε αυτό που αισθανόμαστε και σε αυτό που κάνουμε υπάρχει ένας λεπτός χώρος: η συνείδηση. Εκεί βρίσκεται το όριο.
Δεν μπορούμε να επιλέξουμε όλα όσα μας συμβαίνουν. Μπορούμε όμως, σε μεγάλο βαθμό, να επιλέξουμε τι θα κάνουμε με αυτά. Ο θυμός δεν είναι αδυναμία· η βία που γεννιέται από τον θυμό είναι επιλογή. Ο φόβος είναι ανθρώπινος· η ταπείνωση του άλλου για να τον νικήσουμε δεν είναι αναγκαιότητα. Η επιθυμία είναι φυσική· η μετατροπή του άλλου σε αντικείμενο δεν είναι.
Τα όρια της συμπεριφοράς αρχίζουν εκεί όπου τελειώνει η δικαιολογία.
Και ίσως ο πολιτισμός ενός ανθρώπου να μη φαίνεται τόσο από το πώς φέρεται όταν όλα πηγαίνουν όπως τα θέλει, αλλά από το τι κάνει όταν ματαιώνεται, όταν αδικείται, όταν έχει δύναμη και κανείς δεν μπορεί να τον σταματήσει.
Γιατί η ελευθερία χωρίς όρια μπορεί εύκολα να γίνει αυθαιρεσία. Και η αυτοσυγκράτηση δεν είναι φυλακή της ελευθερίας· είναι η μορφή που της δίνει ανθρώπινο πρόσωπο.
Τα όρια της συμπεριφοράς δεν χαράσσονται στους νόμους μόνο. Χαράσσονται μέσα μας -εκεί όπου ο άλλος παύει να είναι εμπόδιο και ξαναγίνεται άνθρωπος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου