Η πληγή που αρνείται να κλείσει.

Οι πατρίδες δεν χάνονται μόνο από τη δύναμη του εισβολέα. Καμιά φορά ανοίγουν πρώτα μια ρωγμή από μέσα τους. Μια Κερκόπορτα. Έτσι άρχισε η κυπριακή τραγωδία. Το πραξικόπημα του Σαμψών της 15ης Ιουλίου 1974, οργανωμένο από τη στρατιωτική Χούντα των Αθηνών με τη συμμετοχή της ΕΟΚΑ Β΄, ανέτρεψε τον Πρόεδρο Μακάριο και άφησε την Κύπρο πολιτικά διχασμένη και στρατιωτικά αποδιοργανωμένη. Πέντε ημέρες αργότερα, τα χαράματα της 20ής Ιουλίου, άρχισε η τουρκική εισβολή με την κωδική ονομασία «Αττίλας 1».

Στις 05:30, τα τουρκικά αποβατικά πλοία εμφανίστηκαν στον όρμο "Πέντε Μίλι" της Κερύνειας. Ο ουρανός γέμισε αλεξιπτωτιστές και η θάλασσα πολεμικά πλοία. Οι σειρήνες δεν προειδοποιούσαν μόνο για έναν εξωτερικό εχθρό· ηχούσαν και για το τίμημα των λαθών, των διχασμών και των επιλογών που είχαν προηγηθεί απο ελληνικής πλευράς.

Τα ιστορικά αρχεία δείχνουν ότι η κυπριακή άμυνα βρέθηκε σε κατάσταση σύγχυσης. Μονάδες είχαν αποδυναμωθεί από το πραξικόπημα, η επιστράτευση παρουσίασε σοβαρά προβλήματα και πολύτιμος χρόνος χάθηκε. Η προδοσία, όταν υπάρχει στην Ιστορία, δεν είναι πάντοτε μια μόνο πράξη· είναι συχνά μια αλυσίδα αποφάσεων, αυταπατών και παραλείψεων που αφήνουν μια χώρα ανυπεράσπιστη την κρίσιμη στιγμή.

Στις 22 Ιουλίου επιβλήθηκε κατάπαυση του πυρός από τα Ηνωμένα Έθνη, όμως οι τουρκικές δυνάμεις είχαν ήδη εδραιώσει το προγεφύρωμά τους. Οι συνομιλίες της Γενεύης δεν απέδωσαν και, στις 14 Αυγούστου, ο «Αττίλας 2» ολοκλήρωσε την καταστροφή, αφήνοντας υπό τουρκική κατοχή περίπου το 37% της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Πίσω από τις ημερομηνίες υπάρχουν άνθρωποι. Νεκροί, αγνοούμενοι, πρόσφυγες, οικογένειες που κράτησαν στα χέρια τους μόνο ένα κλειδί σπιτιού και την ελπίδα της επιστροφής. Τα επίσημα αρχεία καταγράφουν αριθμούς. Η μνήμη καταγράφει πρόσωπα.

Η μεγαλύτερη προδοσία απέναντι στην Κύπρο δεν είναι μόνο όσα συνέβησαν τότε. Είναι να επιτρέψουμε στη λήθη να σβήσει την αλήθεια. Η Ιστορία δεν ζητά εκδίκηση· ζητά γνώση, αυτογνωσία και δικαιοσύνη. Μόνο ένας λαός που έχει το θάρρος να κοιτάξει κατάματα την αλήθεια και τα δικά του λάθη μπορεί να υπερασπιστεί πραγματικά την ελευθερία του και να τιμήσει τη μνήμη εκείνων που χάθηκαν στη δίνη της κυπριακής τραγωδίας.