Soylent Green.

 

Νέα Υόρκη, Έτος 2022 μ.Χ. (Soylent Green): Η δυστοπία του 1973 που έγινε η εφιαλτική προειδοποίηση του Σήμερα.

Υπάρχουν ταινίες επιστημονικής φαντασίας που διασκεδάζουν και ταινίες που στοιχειώνουν. Το «Νέα Υόρκη, Έτος 2022 μ.Χ.» (Soylent Green), σε σκηνοθεσία Ρίτσαρντ Φλάισερ, ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Κυκλοφόρησε το 1973, βασισμένο χαλαρά στο μυθιστόρημα «Make Room! Make Room!» του Χάρι Χάρισον, και τόλμησε να κοιτάξει 50 χρόνια μπροστά, τοποθετώντας την πλοκή του στο (τότε μακρινό) έτος 2022. Σήμερα, έχοντας πλέον ξεπεράσει αυτό το χρονικό ορόσημο, η ταινία δεν μοιάζει απλώς με ένα cult sci-fi αριστούργημα της δεκαετίας του '70, αλλά με μια ανατριχιαστικά επίκαιρη προειδοποίηση για το πού μπορεί να οδηγηθεί η ανθρωπότητα.

🌍Ένας εφιαλτικός Κόσμος σε κατάρρευση.

Η ιστορία μας μεταφέρει σε μια Νέα Υόρκη που ασφυκτιά κάτω από το βάρος 40 εκατομμυρίων κατοίκων. Ο πλανήτης έχει υποστεί ολική οικολογική καταστροφή. Ένας μόνιμος, αποπνικτικός καύσωνας και μια κίτρινη ομίχλη –αποτέλεσμα του φαινομένου του θερμοκηπίου– καλύπτουν την πόλη, ενώ το αληθινό φαγητό, το καθαρό νερό και ο κλιματισμός αποτελούν ασύλληπτη πολυτέλεια για τους λίγους.

Οι μάζες επιβιώνουν στους δρόμους και στις σκάλες των κτιρίων, εξαρτώμενες αποκλειστικά από την κρατική διανομή τεχνητών πλακιδίων τροφής που παράγει η μονοπωλιακή εταιρεία Soylent Industries. Το νεότερο προϊόν τους, το εξαιρετικά θρεπτικό Soylent Green, υποτίθεται ότι παράγεται από πλαγκτόν των ωκεανών και αποτελεί τη μοναδική ελπίδα επιβίωσης του πληθυσμού.

🎬Η πλοκή: Ένα αστυνομικό μυστήριο με Φρικτό Φινάλε.

Η πλοκή πυροδοτείται από τη δολοφονία του Γουίλιαμ Σίμονσον, ενός πλούσιου στελέχους της Soylent Industries, που ζούσε σε ένα απομονωμένο και υπερπολυτελές διαμέρισμα. Την υπόθεση αναλαμβάνει ο κυνικός ντετέκτιβ Ρόμπερτ Θορν (Τσάρλτον Ίστον), ο οποίος συγκατοικεί με τον ηλικιωμένο Σολ Ροθ (Έντουαρντ Τζ. Ρόμπινσον, στον τελευταίο ρόλο της ζωής του). Ο Σολ λειτουργεί ως «Βιβλιοθηκάριος» – ένας ερευνητής που χρησιμοποιεί παλιά βιβλία και αρχεία για να βοηθά την αστυνομία, καθώς το διαδίκτυο και οι ψηφιακές βάσεις δεδομένων δεν υπάρχουν.

Ψάχνοντας το σπίτι του θύματος, ο Θορν κατασχει κρυφά δύο απόρρητους τόμους εκθέσεων της εταιρείας και τους παραδίδει στον Σολ. Όταν ο Σολ αναλύει τα δεδομένα, ανακαλύπτει μια φρικτή αλήθεια: οι ωκεανοί έχουν πεθάνει προ πολλού και δεν υπάρχει ίχνος πλαγκτόν. Συντετριμμένος από την αποκάλυψη, ο Σολ επιλέγει να δώσει τέλος στη ζωή του σε ένα κυβερνητικό κέντρο ευθανασίας.

Πριν ξεψυχήσει, ψιθυρίζει το μυστικό στον Θορν. Ο ντετέκτιβ ακολουθεί κρυφά το φορτηγό που μεταφέρει τη σορό του φίλου του και καταλήγει σε ένα βαριά φρουρούμενο εργοστάσιο της Soylent. Εκεί έρχεται αντιμέτωπος με το απόλυτο ταμπού: τα πτώματα των ανθρώπων ανακυκλώνονται βιομηχανικά και μετατρέπονται σε Soylent Green. Η ανθρωπότητα, χωρίς να το γνωρίζει, εξαναγκάζεται σε κανιβαλισμό για να επιβιώσει. Η ταινία κλείνει με τον τραυματισμένο Θορν να ουρλιάζει μέσα στο πλήθος την ιστορική πλέον ατάκα: «Το Soylent Green είναι άνθρωποι! Πρέπει να τους σταματήσουμε!» (Soylent Green is people! We've got to stop them!)

Η ταινία κλείνει με το πλάνο του ματωμένου χεριού του Θορν υψωμένου στον αέρα, αφήνοντας ένα ανοιχτό και βαθιά απαισιόδοξο ερώτημα για το αν αυτή η αλήθεια θα αλλάξει τη μοίρα του κόσμου ή αν η κοινωνία είναι ήδη καταδικασμένη.

📽Οι βαθύτεροι συμβολισμοί και τα μηνύματα.

Το Soylent Green δεν είναι μια απλή ταινία τρόμου ή δράσης. Είναι μια βαθιά πολιτική και κοινωνική αλληγορία που κρύβει ισχυρούς συμβολισμούς:

•Ο Ακραίος Καπιταλισμός και η Εταιρική Απληστία: Το Soylent Green συμβολίζει το έσχατο στάδιο του καπιταλισμού, όπου η ανθρώπινη ζωή χάνει κάθε αξία και μετατρέπεται κυριολεκτικά σε καταναλωτικό προϊόν. Μια και μόνο εταιρεία ελέγχει την επιβίωση του παγκόσμιου πληθυσμού. Η ταινία δείχνει πώς οι μεγάλες πολυεθνικές, σε συνεργασία με μια διεφθαρμένη κυβέρνηση, μπορούν να εκμεταλλευτούν μια κρίση για να αποκτήσουν απόλυτο έλεγχο πάνω στις μάζες.

•Οικολογική Αποκάλυψη: Η ταινία ήταν από τις πρώτες στο Χόλιγουντ που μίλησε ανοιχτά για το φαινόμενο του θερμοκηπίου και την υπερθέρμανση του πλανήτη. Ο μόνιμος κίτρινος καύσωνας και η ομίχλη στη Νέα Υόρκη συμβολίζουν το γεγονός ότι ο άνθρωπος κατέστρεψε το οικοσύστημα που τον έτρεφε. Η εταιρεία Soylent ισχυρίζεται ότι η τροφή φτιάχνεται από πλαγκτόν, στρέφοντας την ελπίδα των ανθρώπων στη θάλασσα. Η αποκάλυψη ότι οι ωκεανοί είναι νεκροί συμβολίζει την ολική κατάρρευση της γήινης βιόσφαιρας.

•Κοινωνικό Απαρτχάιντ και Απανθρωποποίηση: Η ταινία παρουσιάζει έναν κόσμο δύο ταχυτήτων. Από τη μία, το 99% του πληθυσμού ζει στους δρόμους, κοιμάται σε σκάλες και τρέφεται με τεχνητά πλακίδια. Από την άλλη, η ελίτ του 1% ζει σε φρουρούμενα συγκροτήματα με κλιματισμό, καθαρό νερό και αληθινό φαγητό. 

Στα διαμερίσματα των πλουσίων, οι γυναίκες παραχωρούνται μαζί με το real estate ως αντικείμενα- «έπιπλα» (furniture). Αυτός ο όρος συμβολίζει την πλήρη απώλεια της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και τη μετατροπή των ανθρώπων σε διακοσμητικά ή χρηστικά αντικείμενα.

•Η Θυσία της Μνήμης και της Ομορφιάς: Η σκηνή όπου ο Σολ επιλέγει να πεθάνει στο κέντρο ευθανασίας είναι γεμάτη συμβολισμούς. Η κλασική μουσική (Μπετόβεν, Τσαϊκόφσκι) και οι εικόνες των καταπράσινων δασών και των καθαρών ποταμιών λειτουργούν ως ένας θρήνος για τον κόσμο που χάθηκε. Ο Σολ αντιπροσωπεύει την τελευταία γενιά που θυμάται πώς ήταν η Γη πριν από την καταστροφή. Ο θάνατός του συμβολίζει το τέλος της ανθρώπινης ιστορίας, του πολιτισμού και της συλλογικής μνήμης.

•Μεταφορικός Κανιβαλισμός: Το γεγονός ότι οι άνθρωποι τρέφονται με ανθρώπους είναι η απόλυτη μεταφορά για μια αυτοκαταστροφική κοινωνία. Αντιπροσωπεύει ένα σύστημα που, προκειμένου να διατηρήσει την απληστία και τον τρόπο ζωής του, καταλήγει κυριολεκτικά να καταβροχθίζει το ίδιο του το μέλλον.

💀Όταν το μέλλον τρώει τις σάρκες του παρόντος.

Μισό αιώνα μετά την κυκλοφορία της, η ταινία Soylent Green παραμένει κάτι πολύ περισσότερο από μια δυστοπική επιστημονική φαντασία. Είναι μια κινηματογραφική προειδοποίηση για έναν κόσμο που καταναλώνει αχόρταγα τους ίδιους τους όρους της επιβίωσής του.

Το 2022, η χρονιά στην οποία διαδραματίζεται η ιστορία, πέρασε χωρίς να δούμε ανθρώπους να μετατρέπονται σε πλακίδια τροφής. Δεν χρειάστηκε, όμως, να επιβεβαιωθεί αυτή η ανατριχιαστική πρόβλεψη για να αναγνωρίσουμε την πραγματικότητα που περιέγραφε. Η περιβαλλοντική κατάρρευση, η εξάντληση των φυσικών πόρων, η υπερσυγκέντρωση του πλούτου και η κυριαρχία των μεγάλων εταιρικών συμφερόντων αποτελούν ήδη πλευρές ενός κόσμου που απομακρύνεται από τις ανθρώπινες ανάγκες.

Γιατί το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι κάποτε μπορεί να μην έχουμε αρκετή τροφή. Είναι ότι έχουμε οικοδομήσει έναν πολιτισμό που αντιμετωπίζει τη φύση ως ανεξάντλητη αποθήκη πρώτων υλών και τον άνθρωπο ως μονάδα κατανάλωσης και παραγωγής. Όταν όλα αποκτούν τιμή, ακόμη και η ίδια η ζωή κινδυνεύει να χάσει την αξία της.

Το Soylent Green δεν μας καλεί απλώς να φοβηθούμε το μέλλον. Μας καλεί να αναγνωρίσουμε τις επιλογές του παρόντος. Γιατί οι δυστοπίες δεν εμφανίζονται ξαφνικά. Χτίζονται σταδιακά, μέσα από την αδιαφορία, την απληστία και την αποδοχή ενός συστήματος που καταναλώνει τον πλανήτη για να συντηρεί τα προνόμια των λίγων.

Και ίσως το πιο τρομακτικό μήνυμα της ταινίας να μην είναι το μυστικό του Soylent Green, αλλά η πιθανότητα να συνηθίσουμε τόσο πολύ την καταστροφή, ώστε κάποια στιγμή να πάψουμε ακόμη και να την αναγνωρίζουμε.