Στην Ινδία παρατηρήθηκε ένα παράξενο φαινόμενο της φύσης. Ορισμένες τίγρεις της Βεγγάλης εμφανίζουν ασυνήθιστα πλατιές μαύρες ρίγες, οι οποίες ενώνονται μεταξύ τους, αλλοιώνοντας την παραδοσιακή εικόνα του τριχώματός τους. Δεν πρόκειται για συνειδητή προσαρμογή, αλλά για μια σπάνια γενετική παραλλαγή. Η φύση, ακόμη και μέσα στην ίδια της την επανάληψη, βρίσκει τρόπους να διαφοροποιείται.
Ο άνθρωπος, πάλι, έχει τους δικούς του τρόπους να αλλάζει τις ...ρίγες του. Μόνο που οι δικές του μεταλλάξεις δεν είναι πάντοτε γενετικές. Είναι συχνά ιδεολογικές, κοινωνικές και πολιτικές. Αλλάζει πεποιθήσεις, στρατόπεδα, φιλίες και συμμαχίες, άλλοτε επειδή αναθεώρησε πραγματικά και άλλοτε επειδή άλλαξαν οι συνθήκες και μαζί τους τα συμφέροντά του.
Χθες πολεμούσε εκείνους που σήμερα χειροκροτεί. Χθες υπερασπιζόταν αρχές που σήμερα διαπραγματεύεται. Και το αξιοσημείωτο δεν είναι τόσο η αλλαγή, όσο η ευκολία με την οποία επιχειρεί να διαγράψει τη διαδρομή που τον οδήγησε σε αυτήν.
Βέβαια, η αλλαγή δεν είναι από μόνη της κάτι μεμπτό. Η αναθεώρηση είναι συστατικό της σκέψης και η εξέλιξη προϋποθέτει την αμφισβήτηση όσων κάποτε θεωρούσαμε δεδομένα. Υπάρχει όμως μια ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην αλλαγή που γεννιέται από την ωρίμανση και στην αλλαγή που υπαγορεύεται από την ευκαιρία. Η πρώτη απαιτεί αυτογνωσία και ειλικρίνεια. Η δεύτερη χρειάζεται απλώς να προσαρμόζεται στις περιστάσεις.
Ίσως, τελικά, το ζήτημα να μην είναι αν αλλάζουμε τις ρίγες μας, αλλά αν προσπαθούμε να κρύψουμε την πραγματική μας εικόνα πίσω από καινούργιες. Να παρουσιάσουμε έναν διαφορετικό εαυτό χωρίς να έχουμε αλλάξει ουσιαστικά τίποτα μέσα μας. Να μεταμφιέσουμε τις προθέσεις μας, να εξωραΐσουμε τις αντιφάσεις μας και να βαφτίσουμε την ιδιοτέλεια εξέλιξη.
Γιατί άλλο είναι να αλλάζεις επειδή αναθεώρησες και άλλο να αλλάζεις εμφάνιση για να μην αναγνωρίζουν οι άλλοι ποιος πραγματικά είσαι.
Οι τίγρεις της Ινδίας άλλαξαν την όψη τους χωρίς να το επιλέξουν. Ο άνθρωπος, αντίθετα, συχνά επιλέγει τις μεταμφιέσεις του, ανάλογα με τις περιστάσεις και τις ανάγκες του. Άλλοτε για να προσαρμοστεί, άλλοτε για να γίνει αποδεκτός και άλλοτε για να αποκρύψει όσα δεν τον συμφέρει να αποκαλυφθούν.
Ίσως, λοιπόν, να μην είναι όλες οι αλλαγές σημάδια εξέλιξης. Κάποιες είναι απλώς αλλαγές περιτυλίγματος. Γιατί μπορεί κανείς να αλλάξει τις ρίγες του, να φορέσει ένα καινούργιο προσωπείο, να διεκδικήσει μια διαφορετική εικόνα. Το δύσκολο είναι να αλλάξει πραγματικά αυτό που κρύβεται από κάτω.
Και τελικά, δεν έχει τόση σημασία πώς φαίνεται η τίγρη, όσο τι εξακολουθεί να κρύβει πίσω από τις καινούργιες της ρίγες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου