Δαμάζοντας το κτήνος.

Δαμάζοντας το κτήνος ή μαθαίνοντας να ζεις μαζί του.

Υπάρχει μια παράξενη διαδρομή στη ζωή ορισμένων ανθρώπων. Ξεκινούν θέλοντας να αλλάξουν τον κόσμο και καταλήγουν να προσαρμόζονται τόσο καλά σε αυτόν, ώστε κάποια στιγμή δεν θυμούνται καν γιατί ήθελαν να τον αλλάξουν.

Στο μυθιστόρημα «Δαμάζοντας το κτήνος» της Έρσης Σωτηροπούλου, που τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος, βρισκόμαστε στην Αθήνα του 2003, λίγο πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Μια Ελλάδα που ζει στον πυρετό της ανάπτυξης, του εύκολου χρήματος και του θεάματος, χωρίς να υποψιάζεται πόσο εύθραυστη είναι η ευημερία που έχει οικοδομήσει.

Κεντρικός ήρωας είναι ο Άρης Παυλόπουλος, ένας πενηντάρης πρώην αριστερός επαναστάτης, ο οποίος έχει πλέον μεταμορφωθεί σε καλοπληρωμένο σύμβουλο υπουργού. Από την αμφισβήτηση του συστήματος έχει περάσει στην υπηρεσία του. Από την επαναστατική αμφισβήτηση στην ασφαλή διαχείριση της εξουσίας.

Η προσωπική του ζωή, κι αυτή, δεν μοιάζει περισσότερο τακτοποιημένη από τις ιδεολογικές του αντιφάσεις. Αντιμετωπίζει μια βαθιά υπαρξιακή κρίση, κυνηγά την αναγνώριση ως ποιητής, παλεύει με τις κρυφές σεξουαλικές του εμμονές και βρίσκεται εγκλωβισμένος ανάμεσα στην παραμελημένη Ιταλίδα σύζυγό του, Κάρλα, την καλλίγραμμη ερωμένη του και τον αποξενωμένο έφηβο γιο του. Οι επιθυμίες του συγκρούονται με τις ευθύνες του, ενώ ο χρόνος που περνά τού υπενθυμίζει όλα όσα δεν έγινε και όλα όσα δεν κατάφερε να είναι.

Το κτήνος του τίτλου δεν περιορίζεται στα πρωτογενή ένστικτα του ήρωα. Είναι η σύγκρουση ανάμεσα σε όσα πιστεύουμε και σε όσα τελικά πράττουμε. Ανάμεσα στον άνθρωπο που ονειρευτήκαμε να γίνουμε και σε εκείνον που καταλήξαμε να υπηρετούμε.

Και εδώ η προσωπική ιστορία αποκτά πολιτική διάσταση.

Ο παλιός επαναστάτης μεγαλώνει, οι ιδέες του ξεθωριάζουν, οι απαιτήσεις του αυξάνονται και η επανάσταση αποκτά πλέον μισθό, γραφείο και υπουργικό τίτλο. Δεν χρειάζεται να εγκαταλείψει τις παλιές του πεποιθήσεις. Αρκεί να τις αφήσει κάπου στο συρτάρι, δίπλα στις νεανικές του φωτογραφίες.

Η Ελλάδα του 2003 μοιάζει να βρίσκεται στην ίδια ακριβώς κατάσταση. Μια κοινωνία που γοητεύεται από τη βιτρίνα της ευημερίας, καταναλώνει το θέαμα της επιτυχίας και συγχέει την οικονομική μεγέθυνση με την κοινωνική πρόοδο. Όλοι θέλουν να συμμετέχουν στη γιορτή, αρκεί να μη χρειαστεί να αναρωτηθούν ποιος πληρώνει τον λογαριασμό.

Κάπως έτσι, οι επαναστάσεις μετατρέπονται σε επαγγελματικές σταδιοδρομίες, οι ιδεολογίες σε διακοσμητικά στοιχεία του βιογραφικού και η κοινωνική συνείδηση σε πολυτέλεια για τις ώρες που δεν υπάρχει κάτι καλύτερο να κάνουμε.

Ίσως, τελικά, το κτήνος να μην είναι τόσο δύσκολο να δαμαστεί. Μπορεί να αρκεί να του προσφέρεις μια καλή θέση, έναν ικανοποιητικό μισθό και μερικές δημόσιες σχέσεις.

Το δύσκολο είναι να διατηρήσεις ζωντανό εκείνο το κομμάτι του εαυτού σου που κάποτε πίστευε πως ο κόσμος μπορεί να γίνει διαφορετικός.

Γιατί το μεγαλύτερο επίτευγμα του συστήματος δεν είναι ότι νικά τους επαναστάτες. Είναι ότι τους πείθει να γίνουν διαχειριστές του.

Και τότε δεν χρειάζεται πια να δαμάσεις το κτήνος.

Έχεις μάθει να το ταΐζεις.