Υπάρχουν στιγμές που ο κόσμος μέσα μας χάνει τον ρυθμό του. Οι σκέψεις γίνονται ένας αδιάκοπος θόρυβος, οι αναμνήσεις ανοίγουν παλιά παράθυρα και οι σιωπές αποκτούν το βάρος πραγμάτων που δεν ειπώθηκαν ποτέ. Τότε, κάπου ανάμεσα στην εσωτερική αναστάτωση και στην ανάγκη για γαλήνη, εμφανίζεται η μουσική.
Υπάρχουν πόνοι που δεν βρίσκουν λέξεις, πληγές που δεν αφήνουν σημάδια στο σώμα και σιωπές που γίνονται τόσο βαριές, ώστε ακόμη και η σκέψη δυσκολεύεται να τις σηκώσει. Για όλα αυτά υπάρχει ένας παράξενος τρόπος επικοινωνίας, μια γλώσσα χωρίς αλφάβητο, μια αφή χωρίς χέρια. Η μουσική.
Μοιάζει με αόρατο νήμα που διασχίζει τον χρόνο και συνδέει όσα έχουμε ζήσει με όσα προσπαθούμε να ξεχάσουμε. Μια μελωδία μπορεί να ξεκλειδώσει δωμάτια της μνήμης που είχαν μείνει χρόνια σφραγισμένα. Να επιστρέψει ανθρώπους που έφυγαν, καλοκαίρια που τελείωσαν, έρωτες που δεν ολοκληρώθηκαν. Για λίγα λεπτά, το παρελθόν παύει να είναι ανάμνηση και γίνεται ξανά παρόν.
Η μουσική δεν θεραπεύει με τον τρόπο που θεραπεύει ένα φάρμακο. Δεν επιτίθεται στον πόνο, δεν τον εξουδετερώνει, δεν επιχειρεί να τον εξηγήσει. Κάθεται δίπλα του. Του κρατά συντροφιά. Κάποιες φορές τον μεταμορφώνει σε κάτι που μπορείς να αντέξεις. Ένα μπλουζ μπορεί να δώσει φωνή στη μοναξιά, μια συμφωνία να απλώσει φως μέσα στο σκοτάδι, ένα ροκ κομμάτι να γίνει η εξέγερση που δεν τολμήσαμε ποτέ να πραγματοποιήσουμε.
Δεν χτυπά την πόρτα. Γλιστρά από τις χαραμάδες της συνείδησης, διασχίζει τις αθέατες διαδρομές της μνήμης και φτάνει σε μέρη όπου η λογική δεν έχει πρόσβαση. Σαν υπόγειο ποτάμι που γνωρίζει καλύτερα από εμάς τη γεωγραφία της ψυχής.
Μια μελωδία μπορεί να γίνει κλειδί για δωμάτια που είχαμε ξεχάσει πως υπάρχουν. Να ανασύρει ένα πρόσωπο από τη στάχτη του χρόνου, να επιστρέψει ένα καλοκαίρι που δεν υπάρχει πια, να ξαναδώσει φωνή σε έναν έρωτα που έμεινε μετέωρος. Κι εκεί που νομίζαμε πως οι αναμνήσεις είχαν χάσει το χρώμα τους, μια κιθάρα αρκεί για να τις βάψει ξανά.
Άλλοτε η μουσική είναι μια θάλασσα όπου αφήνουμε να βυθιστούν οι φόβοι μας. Άλλοτε ένας άνεμος που παρασύρει τη σκόνη από τις σκέψεις μας. Μπορεί να γίνει κραυγή χωρίς φωνή, εξέγερση χωρίς οδοφράγματα, αγκαλιά χωρίς σώμα. Ένα μπλουζ μπορεί να μας συμφιλιώσει με τη μοναξιά, ένα ροκ κομμάτι να απελευθερώσει όσα καταπιέσαμε και μια αργή μελωδία να μας επιστρέψει στην ηρεμία μιας εσωτερικής πατρίδας.
Ίσως γι' αυτό η μουσική δεν έχει σύνορα. Δεν χρειάζεται μετάφραση, διαβατήριο ή κοινή γλώσσα. Διασχίζει πολιτισμούς, ηλικίες και εποχές, επειδή απευθύνεται σε κάτι βαθύτερο από τη σκέψη. Συναντά τον άνθρωπο πριν ακόμη εκείνος προλάβει να εξηγήσει τον εαυτό του.
Άλλωστε, η μουσική είναι μια μορφή επικοινωνίας που δεν απαιτεί την παρουσία της γλώσσας. Γι' αυτό μπορεί να φτάσει εκεί όπου οι λέξεις έχουν αποτύχει. Να ενώσει ανθρώπους που δεν μπορούν να συνεννοηθούν, να δώσει υπόσταση σε συναισθήματα που δεν γνωρίζουν το όνομά τους, να δημιουργήσει γέφυρες εκεί όπου η μνήμη, η ασθένεια ή η απομόνωση έχουν υψώσει τείχη.
Και το παράδοξο είναι πως δεν χρειάζεται να αλλάξει τίποτα στον κόσμο για να αλλάξει ο κόσμος μέσα μας. Η ίδια πραγματικότητα εξακολουθεί να βρίσκεται εκεί, οι δυσκολίες δεν εξαφανίζονται, οι απώλειες δεν επιστρέφουν. Κι όμως, ο εσωτερικός μας καιρός μεταβάλλεται. Τα σύννεφα μπορεί να παραμένουν, αλλά κάπου ανάμεσά τους βρίσκει χώρο μια αχτίδα φωτός.
Η μουσική δεν είναι η απόδραση από τη ζωή. Είναι ένας διαφορετικός τρόπος να κατοικείς μέσα της. Να αντέχεις τις αντιφάσεις της, να αποδέχεσαι τις ρωγμές της, να αναγνωρίζεις την ομορφιά ακόμη και στις ατέλειές της.
Γιατί, τελικά, ο άνθρωπος δεν έχει ανάγκη μόνο από απαντήσεις. Έχει ανάγκη από συγκινήσεις, από ρυθμό, από εκείνες τις μικρές δονήσεις που του θυμίζουν ότι κάτω από την καθημερινή φθορά εξακολουθεί να υπάρχει ένας ζωντανός κόσμος.
Και ίσως τελικά η μουσική να είναι η πιο ανθρώπινη μορφή θεραπείας, επειδή δεν απαιτεί να είμαστε δυνατοί, λογικοί ή αισιόδοξοι. Μας επιτρέπει να είμαστε ευάλωτοι, να θυμόμαστε, να πονάμε, να ονειρευόμαστε. Να αφήνουμε για λίγο την ψυχή μας να ταξιδεύει χωρίς προορισμό.
Γιατί υπάρχουν στιγμές που η ζωή δεν χρειάζεται άλλη μία εξήγηση. Χρειάζεται μόνο μια μελωδία.
Και τότε, χωρίς να έχει αλλάξει τίποτα γύρω μας, κάτι μέσα μας αρχίζει ξανά να κινείται. Σαν μια ξεχασμένη χορδή που περίμενε χρόνια κάποιο χέρι για να δονηθεί.
Ίσως η μουσική να μην μπορεί να αλλάξει όσα μας συνέβησαν. Μπορεί όμως να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο συνεχίζουμε να υπάρχουμε μετά από αυτά.
Και ίσως η μεγαλύτερη θεραπεία της μουσικής να βρίσκεται ακριβώς εκεί: Δεν γιατρεύει τις ρωγμές μας. Μαθαίνει στο φως να περνά μέσα από αυτές.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου