10/11/26

Νέος Επιστημονικός Ρεαλισμός.


Ο Νέος Επιστημονικός Ρεαλισμός - Φιλοσοφικές διερευνήσεις στον χώρο της μικροφυσικής.

Υπάρχει μια θεμελιώδης φιλοσοφική ερώτηση που διατρέχει ολόκληρο το έργο του Ευτύχη Μπιτσάκη: Η πραγματικότητα υπάρχει ανεξάρτητα από τη συνείδησή μας ή αποκτά υπόσταση μόνο μέσα από την παρατήρησή της;

Στον «Νέο Επιστημονικό Ρεαλισμό», ο Μπιτσάκης επιχειρεί να υπερασπιστεί την αντικειμενικότητα του φυσικού κόσμου απέναντι στις ιδεαλιστικές και θετικιστικές ερμηνείες της κβαντικής μηχανικής.

Η διαμάχη δεν αφορά απλώς το τι συμβαίνει στον μικρόκοσμο. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον ίδιο τον κόσμο. Αν η αιτιότητα έχει καταργηθεί, αν η πραγματικότητα εξαρτάται από τον παρατηρητή, αν η ύλη στερείται αντικειμενικής υπόστασης πριν από τη μέτρηση, τότε δεν μεταβάλλεται μόνο η εικόνα μας για τη Φυσική. Κλονίζονται ευρύτερες φιλοσοφικές αντιλήψεις για τη γνώση, την ύλη και την ανθρώπινη θέση στο σύμπαν.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η σύνδεση που επιχειρεί ο συγγραφέας ανάμεσα στις επιστημονικές θεωρίες και στις ιδεολογικές τους προεκτάσεις. Η επιστήμη δεν αναπτύσσεται σε κοινωνικό κενό, ούτε η φιλοσοφία είναι πάντοτε απαλλαγμένη από ιδεολογικές προκαταλήψεις.

Το βιβλίο υπερασπίζεται μια υλιστική και ορθολογική κοσμοαντίληψη, χωρίς να αντιμετωπίζει την επιστήμη ως ένα κλειστό σύστημα βεβαιοτήτων.

Ίσως, τελικά, το σημαντικότερο ερώτημα να μην είναι αν μπορούμε να γνωρίσουμε τα πάντα για το σύμπαν, αλλά αν έχουμε το δικαίωμα να εγκαταλείψουμε την προσπάθεια να το κατανοήσουμε.

Γιατί η πραγματικότητα δεν είναι προϊόν της επιθυμίας μας. Και η άγνοιά μας δεν αποτελεί απόδειξη του μυστηρίου της.


Δεν υπάρχουν σχόλια: