Η ενσυναίσθηση δεν είναι για χόρταση. Δεν είναι κοινωνικό αγαθό που διανέμεται με δελτίο, ούτε πολιτικό επίδομα που χορηγείται σε δόσεις, ανάλογα με τις δημοσκοπήσεις, τις τηλεοπτικές κάμερες και τις επικοινωνιακές ανάγκες της εξουσίας.
Στην πλατεία Κλαυθμώνος κάποτε έκλαιγαν οι δημόσιοι υπάλληλοι που έχαναν τις θέσεις τους με κάθε κυβερνητική εναλλαγή- έτσι πήρε και το όνομά της. Σήμερα, η πλατεία θα μπορούσε να φιλοξενεί ένα διαφορετικό είδος κλαυθμού: τους πολίτες που περιμένουν ενσυναίσθηση από εκείνους που έχουν αναγάγει την πολιτική στην τέχνη της διαχείρισης του ανθρώπινου πόνου.
Οι πολιτικοί ανακάλυψαν εγκαίρως τη δύναμη του συναισθήματος. Έμαθαν να σκύβουν πάνω από τον αδύναμο, αρκεί να υπάρχει φωτογράφος. Να συγκινούνται με τον συνταξιούχο, αρκεί να μην τους ζητήσει να ζήσει με τη σύνταξή του. Να συμπάσχουν με τον εργαζόμενο, αρκεί να μην ενοχληθούν οι ισορροπίες της αγοράς. Να μιλούν για τους φτωχούς, χωρίς να χρειάζεται να συναντηθούν με τις αιτίες της φτώχειας.
Η ενσυναίσθηση έγινε μέρος του πολιτικού μάρκετινγκ. Ένα ακόμη επικοινωνιακό προϊόν, συσκευασμένο σε δηλώσεις συμπαράστασης, επετειακές αναρτήσεις και δακρύβρεχτες ομιλίες. Άλλωστε, στην εποχή μας ακόμη και η ανθρωπιά χρειάζεται υπεύθυνο επικοινωνίας.
Υπάρχει, όμως, και η καθημερινή εκμετάλλευσή της. Εκείνοι που απαιτούν διαρκώς κατανόηση, αλλά δεν καταλαβαίνουν κανέναν. Που επικαλούνται τις δυσκολίες τους για να δικαιολογούν κάθε ιδιοτέλεια. Που θεωρούν την ευαισθησία του άλλου προσωπικό τους απόθεμα, διαθέσιμο προς κατανάλωση. Μια μικρή ιδιωτική εξουσία, με δωρεάν πρόσβαση στα συναισθήματα των άλλων.
Και κάπως έτσι η ενσυναίσθηση κινδυνεύει να γίνει το πιο κακοπληρωμένο επάγγελμα της κοινωνίας. Οι ευαίσθητοι καλούνται να κατανοούν, να συγχωρούν, να υποχωρούν και να προσφέρουν. Οι επιτήδειοι αναλαμβάνουν απλώς να εισπράττουν.
Αλλά η ενσυναίσθηση δεν σημαίνει πολιτική υποταγή, προσωπική αυτοθυσία ή απεριόριστη ανοχή. Δεν είναι υποχρέωση του αδύναμου να κατανοεί διαρκώς εκείνον που τον εκμεταλλεύεται. Ούτε η καλοσύνη μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την αδικία.
Μια κοινωνία δεν αποδεικνύει την ανθρωπιά της με το πόσο συχνά συγκινείται, αλλά με το πόσο περιορίζει τις συνθήκες που παράγουν δυστυχία, ανισότητα και αποκλεισμό. Δεν χρειάζεται περισσότερες δηλώσεις συμπόνιας. Χρειάζεται λιγότερους λόγους για να τις ζητούν οι άνθρωποι.
Και ίσως κάποτε η πλατεία Κλαυθμώνος να πάψει να είναι το σύμβολο όσων κλαίνε επειδή χάνουν τη θέση τους και να γίνει το σύμβολο μιας κοινωνίας που αρνείται να κλαίει για όσα θα μπορούσε να έχει αλλά της στερούν.
Γιατί η ενσυναίσθηση δεν είναι για χόρταση. Δεν είναι πολιτικό εμπόρευμα, προσωπικό προνόμιο ή συναισθηματικό ΑΤΜ. Είναι κοινωνική ευθύνη και έμπρακτη αλληλεγγύη.
Και για να μην υπάρξει παρεξήγηση: η ανθρωπιά δεν χρειάζεται επικοινωνιακή στρατηγική. Χρειάζεται να κατέβει από τα προεκλογικά μπαλκόνια και να συναντήσει τους ανθρώπους στην πλατεία. Χωρίς κάμερες, χωρίς χειροκροτήματα και, κυρίως, χωρίς να ζητήσει την ψήφο τους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου