Οι πιθανότητες στην πράξη της χειρουργικής.

 

Στη χειρουργική, η βεβαιότητα είναι περισσότερο μια επιθυμία παρά μια πραγματικότητα. Κάθε απόφαση λαμβάνεται μέσα σε ένα πεδίο πιθανοτήτων, ακόμη κι όταν η εμπειρία, η τεχνολογία και η επιστημονική γνώση δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι όλα μπορούν να προβλεφθούν.

Πριν από μια επέμβαση υπάρχουν δεδομένα, εξετάσεις, εικόνες, στατιστικές, διεθνής βιβλιογραφία και προσωπική εμπειρία. Υπάρχουν όμως και παράγοντες που δεν μπορούν να μετρηθούν με απόλυτη ακρίβεια. Κάθε ασθενής είναι μια διαφορετική βιολογία, μια διαφορετική ανατομία, ένας διαφορετικός οργανισμός που μπορεί να αντιδράσει διαφορετικά από αυτό που θεωρείται αναμενόμενο.

Οι πιθανότητες, επομένως, δεν είναι απλώς αριθμοί. Είναι ένας τρόπος να περιγράψουμε την αβεβαιότητα.

Ένα ποσοστό επιτυχίας μπορεί να είναι εξαιρετικά υψηλό σε μια μεγάλη σειρά ασθενών, αλλά δεν μπορεί να εγγυηθεί το αποτέλεσμα για τον συγκεκριμένο άνθρωπο που βρίσκεται απέναντι από τον χειρουργό. Η στατιστική περιγράφει ομάδες· η χειρουργική αντιμετωπίζει πρόσωπα.

Εκεί βρίσκεται και η ηθική διάσταση της χειρουργικής απόφασης. Ο χειρουργός δεν καλείται να επιλέξει ανάμεσα στη βεβαιότητα και την αβεβαιότητα. Καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε διαφορετικές αβεβαιότητες.

Η επέμβαση έχει τους δικούς της κινδύνους. Η αναμονή έχει τους δικούς της. Η μη επέμβαση έχει επίσης συνέπειες. Ακόμη και η απόφαση να μην κάνεις τίποτα είναι, στην πραγματικότητα, μια ιατρική απόφαση.

Γι’ αυτό η χειρουργική δεν είναι μόνο η τέχνη της τεχνικής. Είναι η τέχνη της απόφασης όταν το αποτέλεσμα δεν είναι ακόμη γνωστό.

Ο καλός χειρουργός δεν είναι εκείνος που υπόσχεται βεβαιότητα. Είναι εκείνος που γνωρίζει τα όρια της πρόβλεψης, αξιολογεί τις πιθανότητες, αναγνωρίζει τους κινδύνους και μπορεί να αποφασίσει πότε το αναμενόμενο όφελος δικαιολογεί την ανάληψη του κινδύνου.

Η εμπειρία δεν καταργεί την αβεβαιότητα. Την κάνει περισσότερο κατανοητή.

Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα δυσκολότερα μαθήματα της χειρουργικής: όσο αυξάνεται η γνώση, τόσο περισσότερο γίνεται αντιληπτό ότι η πραγματική ζωή δεν λειτουργεί με βεβαιότητες αλλά με πιθανότητες.

Γιατί στο τέλος της επέμβασης δεν υπάρχει ένας αριθμός.

Υπάρχει ένας άνθρωπος που πρέπει να ζήσει με το αποτέλεσμα.