«Και στα δικά σας!»
Η πιο ευγενική απειλή της ελληνικής κοινωνίας.
Δεν πρόλαβες να καθίσεις στο τραπέζι, να φας δύο ντολμαδάκια και να πιεις μισό ποτήρι κρασί, και κάποιος έχει ήδη αποφασίσει για το μέλλον σου. Σε κοιτάζει με εκείνο το γεμάτο καλοσύνη ύφος του ανθρώπου που μόλις σου φόρτωσε μια ολόκληρη κοινωνική υποχρέωση και περιμένει να τον ευχαριστήσεις.
«Και στα δικά σας!»
Σαν να λέει:
Μην ανησυχείς. Θα έρθει και η σειρά σου.
Αν είσαι παντρεμένος, την γλιτώνεις. Τότε η ευχή αλλάζει αποδέκτη. Πάει στους ανύπαντρους, στους χωρισμένους, στους εργένηδες, στους ανθρώπους που δεν έχουν ακόμη βρει τον κατάλληλο, στους ανθρώπους που βρήκαν τον κατάλληλο αλλά τον έχασαν, ακόμη και σε εκείνους που δεν ψάχνουν καν.
Γιατί η κοινωνία δεν αντέχει το κενό.
Πρέπει όλοι κάπου να καταλήξουν.
Στο γάμο, κατά προτίμηση.
Έτσι, για να υπάρχει τάξη.
Ο γάμος άλλωστε είναι η μεγάλη κοινωνική επιτυχία που έχει οργανωθεί σαν τελετή και πληρώνεται σαν παραγωγή κινηματογραφικής ταινίας. Προσκλητήρια, λουλούδια, μπομπονιέρες, φωτογράφοι, βίντεο, νυφικό, κουστούμι, αυτοκίνητο, δεξίωση, DJ, πυροτεχνήματα και στο τέλος ένας λογαριασμός που αποδεικνύει ότι η αγάπη, εκτός από τυφλή, είναι και αρκετά ακριβή.
Και όλοι είναι ευτυχισμένοι.
Ή τουλάχιστον έτσι φαίνονται στις φωτογραφίες.
Γιατί η φωτογραφία έχει αυτή την υπέροχη κοινωνική λειτουργία: εξαφανίζει ό,τι δεν πρέπει να φαίνεται.
Δεν φωτογραφίζεται ο φόβος.
Δεν φωτογραφίζεται η αμφιβολία.
Δεν φωτογραφίζεται το «μήπως κάνουμε λάθος;».
Δεν φωτογραφίζεται εκείνο το μικρό εσωτερικό ένστικτο που ψιθυρίζει ότι άλλο είναι να αγαπάς έναν άνθρωπο κι άλλο να μπορείς να ζήσεις μαζί του.
Φωτογραφίζεται όμως το χαμόγελο.
Και το χαμόγελο ανεβαίνει στα κοινωνικά δίκτυα, παίρνει εκατοντάδες «likes» και συνοδεύεται από ευχές:
«Να ζήσετε!»
«Βίον ανθόσπαρτον!»
«Και στα δικά μας οι ελεύθεροι!»
Ελεύθεροι.
Να σημειωθεί αυτό.
Γιατί χρειάζεται μια μικρή κοινωνική μεταμόρφωση για να θεωρηθεί κάποιος πραγματικά ολοκληρωμένος: πρέπει πρώτα να είναι ελεύθερος και ύστερα να πάψει να είναι.
Κι έτσι η ελευθερία γίνεται προσωρινό στάδιο πριν από την κοινωνική αποκατάσταση.
Ο εργένης θεωρείται ύποπτος.
Η ανύπαντρη γυναίκα «κάτι πρέπει να κάνει».
Ο χωρισμένος «κάτι θα έφταιξε».
Ο άνθρωπος που επιλέγει να μείνει μόνος «φοβάται τη δέσμευση».
Και εκείνος που λέει ότι είναι ευτυχισμένος χωρίς γάμο αντιμετωπίζεται περίπου σαν να δήλωσε ότι δεν πιστεύει στη βαρύτητα.
Γιατί η κοινωνία έχει ανάγκη από κουτάκια.
Και ο γάμος είναι ένα από τα μεγαλύτερα.
Μέσα του χωράει η οικογένεια, η περιουσία, η συγγένεια, η κοινωνική αποδοχή, οι φορολογικές δηλώσεις, τα κοινά δάνεια, οι πεθερές, τα τραπέζια της Κυριακής και, αν όλα πάνε καλά, και λίγη αγάπη.
Η αγάπη, βέβαια, δεν είναι υποχρεωτική.
Αρκεί να υπάρχει φωτογραφία.
Κι όμως, μέσα σε όλη αυτή την κοινωνική φασαρία υπάρχει κάτι που αξίζει να σωθεί.
Όχι ο γάμος ως θεσμός.
Ο άνθρωπος μέσα στον γάμο.
Εκείνος που δεν χρειάζεται να υποδυθεί τον ευτυχισμένο επειδή έτσι επιβάλλει το σκηνικό.
Εκείνη που δεν χρειάζεται να μικρύνει για να χωρέσει στη ζωή κάποιου άλλου.
Εκείνος που μπορεί να πει «φοβάμαι».
Εκείνη που μπορεί να πει «δεν είμαι καλά».
Δύο άνθρωποι που μπορούν να γελούν χωρίς κοινό και να αγαπιούνται χωρίς μάρτυρες.
Γιατί ο πραγματικός γάμος αρχίζει όταν τελειώνει το γλέντι.
Όταν μαζευτούν τα πιάτα.
Όταν σβήσουν τα πυροτεχνήματα.
Όταν φύγουν οι συγγενείς.
Όταν ο φωτογράφος παραδώσει το άλμπουμ και η κοινωνία πάψει να ενδιαφέρεται.
Τότε αρχίζει η δύσκολη τελετή.
Χωρίς παπά.
Χωρίς κουφέτα.
Χωρίς μουσική.
Μόνο δύο άνθρωποι και η καθημερινότητα.
Και τότε, ίσως, καταλαβαίνουμε πόσο εύκολα λέγεται το «και στα δικά σας».
Γιατί είναι πολύ εύκολο να ευχηθείς σε κάποιον έναν γάμο.
Πολύ δυσκολότερο να του ευχηθείς έναν άνθρωπο δίπλα του με τον οποίο να μπορεί να γεράσει χωρίς να γεράσει η ψυχή του.
Γι’ αυτό, την επόμενη φορά που θα σηκωθεί ένα ποτήρι και θα ακουστεί το γνωστό:
«Και στα δικά σας!»
ας μη βιαστούμε να χαμογελάσουμε.
Ας αναλογιστούμε πρώτα τι ευχόμαστε.
Γιατί μπορεί να μην ευχόμαστε έναν γάμο.
Μπορεί να ευχόμαστε απλώς να συνεχίσουμε όλοι να παίζουμε το ίδιο έργο.
Κι αυτό, μεταξύ μας, δεν είναι γάμος.
Είναι κοινωνική επανάληψη με νυφικό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου