Υπάρχουν λουλούδια που ανθίζουν για να πεθάνουν και λουλούδια που μοιάζουν να αρνούνται να πεθάνουν. Η Στατική (Limonium/ Λιμόνιουμ), αυτό το παράξενο πλάσμα της φύσης με τα χάρτινα άνθη, ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Όταν κοπεί και αποξηρανθεί, δεν χάνει εύκολα το χρώμα της, δεν καταρρέει, δεν παραδίδεται στη φθορά όπως τα περισσότερα λουλούδια. Στέκεται εκεί, μωβ, ροζ, γαλάζια ή λευκή, σαν μια μικρή ανάμνηση που αποφάσισε να διατηρήσει το σχήμα της.
Τα αποξηραμένα άνθη της έχουν κάτι από παλιό γράμμα που φυλάχτηκε μέσα σε ένα βιβλίο. Από εκείνα τα γράμματα που κιτρίνισαν στις άκρες, μα οι λέξεις τους εξακολουθούν να συγκινούν. Δεν είναι πια λουλούδια της στιγμής· είναι λουλούδια του χρόνου. Δεν ζητούν νερό, δεν περιμένουν την άνοιξη, δεν φοβούνται ιδιαίτερα την απουσία του ήλιου. Η ομορφιά τους έχει αλλάξει μορφή: από ζωντανή παρουσία έχει γίνει διαρκής υπενθύμιση.
Ίσως γι’ αυτό τα αποξηραμένα λουλούδια μάς συγκινούν περισσότερο απ’ όσο παραδεχόμαστε. Κουβαλούν μέσα τους μια μικρή αντίφαση. Είναι όμορφα, αλλά η ομορφιά τους έχει αποσπαστεί από τη ζωή που τη γέννησε. Διατηρούν το σχήμα τους, όχι όμως και την κίνηση. Το χρώμα τους, όχι τον χυμό τους. Μοιάζουν με ανθρώπους που επέζησαν από μια μεγάλη αγάπη και κράτησαν ό,τι απέμεινε από αυτήν: μια εικόνα, μια μυρωδιά, μια φράση που δεν ειπώθηκε ποτέ μέχρι το τέλος.
Η στατική δεν προσποιείται ότι είναι ακόμη ζωντανή. Δεν ανοίγει τα πέταλά της κάθε πρωί, δεν γέρνει προς το φως, δεν υπόσχεται καινούργια άνθη. Έχει περάσει σε μια άλλη κατάσταση, όπου η ομορφιά δεν εξαρτάται πλέον από την ανθοφορία. Και αυτό, αν το καλοσκεφτεί κανείς, είναι ένα μικρό μάθημα για τη μνήμη. Δεν διατηρούμε όσα αγαπήσαμε επειδή παραμένουν αναλλοίωτα, αλλά επειδή κάτι από αυτά εξακολουθεί να μας αφορά, ακόμη κι όταν όλα γύρω τους έχουν αλλάξει.
Τα αποξηραμένα άνθη της στατικής στολίζουν βάζα, στεφάνια και σπίτια. Μπαίνουν σε γαμήλιες συνθέσεις, σε δώρα, σε χώρους που θέλουν να κρατήσουν λίγο από το καλοκαίρι μέσα στον χειμώνα. Κάποτε χρησιμοποιούνται ακόμη και σε στεφάνια μνήμης, εκεί όπου η ομορφιά συναντά την απουσία. Το ίδιο λουλούδι μπορεί να συμβολίζει την αγάπη που διαρκεί, τη νοσταλγία, την ανάμνηση ενός ανθρώπου ή την επιθυμία να μη χαθεί κάτι που υπήρξε πολύτιμο.
Κι όμως, υπάρχει μια λεπτή ειρωνεία σε αυτή την επιθυμία μας να διατηρούμε τα λουλούδια. Τα κόβουμε για να μη χαθούν, τα αποξηραίνουμε για να μην αλλάξουν, τα κλείνουμε σε βάζα για να τα κρατήσουμε κοντά μας. Θέλουμε την ομορφιά τους χωρίς την αναπόφευκτη φθορά της. Όπως ακριβώς θέλουμε μερικές φορές και τους ανθρώπους: να παραμένουν εκείνοι που γνωρίσαμε, να μη μεταβάλλονται, να μην απομακρύνονται, να μην πεθαίνουν μέσα μας ως εικόνες.
Αλλά η ζωή δεν συντηρείται όπως τα άνθη της στατικής. Η ζωή απαιτεί μεταβολή, απώλεια, αναγέννηση. Το αποξηραμένο λουλούδι είναι όμορφο ακριβώς επειδή κάτι έχει ήδη τελειώσει. Δεν είναι η συνέχεια της ανθοφορίας του· είναι το αποτύπωμά της.
Και ίσως αυτό να είναι το μυστικό του: η στατική δεν διατηρεί την άνοιξη. Διατηρεί την απόδειξη ότι κάποτε υπήρξε.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου