Ο φόβος της αποτυχίας αρχίζει συνήθως πολύ πριν από την ίδια την αποτυχία. Γεννιέται όταν μαθαίνουμε να μετράμε την αξία μας με το βλέμμα των άλλων, όταν ο έπαινος γίνεται επιβεβαίωση και η αποδοκιμασία μοιάζει με καταδίκη. Από μικροί εκπαιδευόμαστε να κερδίζουμε, να ξεχωρίζουμε, να ανεβαίνουμε. Κανείς δεν μας εξηγεί τι να κάνουμε όταν δεν θέλουμε πια να ανεβαίνουμε, ούτε αν η κορυφή στην οποία μας σπρώχνουν είναι πράγματι εκείνη που επιθυμούμε.
Έτσι περνούν τα χρόνια κυνηγώντας επιτυχίες που συχνά δεν επιλέξαμε. Φοβόμαστε να αλλάξουμε δουλειά, μήπως αποτύχουμε. Να εγκαταλείψουμε μια σχέση, μήπως μετανιώσουμε. Να δοκιμάσουμε κάτι καινούργιο, μήπως γελοιοποιηθούμε. Και μέσα σε αυτή την αδιάκοπη πρόβα μιας μελλοντικής καταστροφής, ξεχνάμε να εξετάσουμε το ενδεχόμενο πως η μεγαλύτερη αποτυχία μπορεί να είναι να παραμείνουμε εκεί όπου δεν θέλουμε να βρισκόμαστε.
Ίσως γι’ αυτό οι παλιές λαϊκές παροιμίες διαθέτουν μια σοφία που δεν χρειάζεται πτυχία και πιστοποιήσεις.
«Από πίτα που δεν τρως, μην σε νοιάζει κι αν καεί».
Μια ολόκληρη φιλοσοφία ζωής χωράει σε αυτή την κουβέντα. Γιατί η πίτα που καίγεται δεν είναι πάντοτε μια χαμένη ευκαιρία. Μπορεί να είναι μια επιτυχία που δεν μας αφορά, ένας αγώνας στον οποίο δεν έχουμε κανέναν λόγο να συμμετέχουμε, μια προσδοκία που μας φόρτωσαν άλλοι κι εμείς τη φυλάμε σαν να εξαρτάται από αυτήν η επιβίωσή μας.
Κι όμως, πόση ενέργεια ξοδεύουμε για να μη χαλάσει κάτι που δεν επιθυμούμε; Πόσες φορές υπερασπιζόμαστε επιλογές που μας κάνουν δυστυχισμένους μόνο και μόνο επειδή έχουμε ήδη επενδύσει σε αυτές χρόνο, κόπο και αξιοπρέπεια; Σαν να είναι μεγαλύτερη ντροπή να παραδεχτούμε ότι αλλάξαμε γνώμη από το να συνεχίσουμε να ζούμε με μια γνώμη που δεν μας ανήκει πια.
Η αποτυχία, βέβαια, πονάει. Καμιά φιλοσοφία δεν ακυρώνει την απογοήτευση ούτε μετατρέπει αυτομάτως την ήττα σε μάθημα. Μερικές φορές χάνουμε κάτι που αγαπήσαμε πραγματικά. Άλλες φορές πληρώνουμε ακριβά ένα λάθος μας. Αλλά υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα στην αποτυχία που μας βρίσκει ενώ προσπαθούμε να ζήσουμε και στην αποτυχία που μας περιμένει επειδή δεν τολμήσαμε ποτέ να δοκιμάσουμε.
Ίσως, τελικά, το ερώτημα να μην είναι πώς θα αποφύγουμε την αποτυχία, αλλά πώς θα ξεχωρίσουμε τις δικές μας επιθυμίες από εκείνες που μας εμφύτευσαν οι άλλοι. Να πάψουμε να θεωρούμε κάθε κλειστή πόρτα προσωπική προσβολή και κάθε χαμένη ευκαιρία το τέλος του κόσμου. Να καταλάβουμε πως δεν είναι υποχρεωτικό να συμμετέχουμε σε όλους τους αγώνες, ούτε να διεκδικούμε όλα τα βραβεία.
Γιατί, στο τέλος, δεν μας βασανίζει τόσο η πίτα που κάηκε όσο η ιδέα ότι θα μπορούσαμε να είχαμε πετύχει κάτι που ποτέ δεν θελήσαμε πραγματικά.
Και η ζωή, όσο κι αν επιμένουμε να την αντιμετωπίζουμε σαν εξετάσεις, δεν έχει εξεταστές που πρέπει διαρκώς να εντυπωσιάζουμε.
Το δύσκολο δεν είναι να αποτύχεις. Είναι να περάσεις μια ολόκληρη ζωή προσπαθώντας να πετύχεις σε πράγματα που δεν σε αφορούν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου