Ανισόρροπες ισορροπίες.

Η ζωή δεν ισορροπεί. Αυτοσχεδιάζει.

Στέκεται κάπου ανάμεσα στην επιθυμία και στον φόβο, στη λογική και στην τρέλα, στην ανάγκη να ανήκεις και στην ακατανίκητη παρόρμηση να ξεφύγεις. Κι εμείς, με την αφέλεια των ανθρώπων που πιστεύουν πως μπορούν να ελέγξουν τα πάντα, ονομάζουμε ισορροπία την εύθραυστη συμφωνία που συνάπτουμε με τις αντιφάσεις μας.

Οι πιο ενδιαφέρουσες ισορροπίες είναι οι ανισόρροπες. Εκείνες που δεν στηρίζονται στη συμμετρία, αλλά στην αμοιβαία ανοχή των αντιθέτων. Ο έρωτας, για παράδειγμα, δεν είναι η ένωση δύο τέλειων ανθρώπων που συμπληρώνουν αρμονικά ο ένας τον άλλον. Είναι η συνάντηση δύο ατελειών που, για κάποιο ανεξήγητο διάστημα, βρίσκουν συναρπαστικό τον τρόπο με τον οποίο συγκρούονται. Δύο άνθρωποι που άλλοτε πλησιάζουν τόσο ώστε να μπερδεύουν τις ανάσες τους κι άλλοτε απομακρύνονται για να θυμηθούν πως εξακολουθούν να έχουν δική τους ανάσα.

Κάπως έτσι λειτουργεί και η φύση. Κανένα δάσος δεν είναι μια ακίνητη καρτ ποστάλ. Είναι ανταγωνισμός και συνεργασία, γέννηση και αποσύνθεση, φως και σκιά. Ένας οργανισμός ευδοκιμεί εκεί όπου ένας άλλος δυσκολεύεται. Ένα πεσμένο δέντρο γίνεται τροφή για καινούργια ζωή. Η ισορροπία δεν επιτυγχάνεται επειδή όλα παραμένουν στη θέση τους, αλλά επειδή τίποτε δεν είναι αποκομμένο από όλα τα υπόλοιπα.

Ο άνθρωπος, ωστόσο, προτιμά τις βεβαιότητες. Θέλει σταθερές σχέσεις, σταθερές αξίες, σταθερές αγορές, σταθερές κυβερνήσεις. Ακόμη κι όταν οι σταθερές του έχουν σαπίσει, επιμένει να τις συντηρεί, επειδή φοβάται περισσότερο την ανατροπή από την παρακμή. Έτσι, συχνά αποκαλεί ισορροπία την υποταγή, ωριμότητα την παραίτηση και σύνεση την απουσία τόλμης.

Κι όμως, υπάρχει μια λεπτή γραμμή που χωρίζει την ισορροπία από την ακινησία. Ο άνθρωπος που δεν αμφιβάλλει ποτέ μπορεί να είναι απλώς φυλακισμένος στις βεβαιότητές του. Η κοινωνία που δεν συγκρούεται μπορεί να έχει απλώς φιμώσει τις αντιθέσεις της. Και η ηρεμία που δεν διαταράσσεται ποτέ ίσως να μην είναι γαλήνη, αλλά η σιωπή όσων έπαψαν να ελπίζουν.

Οι ανισόρροπες ισορροπίες είναι η τέχνη του να ζεις χωρίς να έχεις λύσει όλες τις αντιφάσεις σου. Να αγαπάς χωρίς να κατέχεις, να σκέφτεσαι χωρίς να λατρεύεις τις σκέψεις σου, να αλλάζεις χωρίς να απολογείσαι για κάθε μετατόπιση. Να αποδέχεσαι πως η ελευθερία δεν βρίσκεται στην απουσία περιορισμών, αλλά στην ικανότητα να αμφισβητείς εκείνους που παρουσιάζονται ως φυσικοί και αναπόφευκτοι.

Άλλωστε, ακόμη και ο σχοινοβάτης δεν ισορροπεί επειδή μένει ακίνητος. Ισορροπεί επειδή διορθώνει διαρκώς την τάση πτώσης του.

Κι ίσως αυτό να είναι το μυστικό: δεν χρειάζεται να βρεις το σημείο όπου τίποτε δεν σε κλονίζει. Χρειάζεται να ανακαλύψεις εκείνο που σε κρατά ζωντανό όταν όλα γύρω σου μετακινούνται.

Γιατί η τέλεια ισορροπία είναι συχνά μια κομψή μορφή ακινησίας. Ενώ η ζωή, για να συνεχίσει να χορεύει, πρέπει να χάνει διαρκώς το βήμα της.