Κάθε πράξη υπήρξε κάποτε μια σκέψη που αρνήθηκε να παραμείνει σκέψη. Ένα αόρατο σχέδιο, μια παράξενη υπόθεση, μια εικόνα που γεννήθηκε στο μυαλό κάποιου και περίμενε υπομονετικά να βρει τον δρόμο προς τον πραγματικό κόσμο.
Η φαντασία είναι η ικανότητα να βλέπεις αυτό που δεν υπάρχει ακόμη. Να αναγνωρίζεις δυνατότητες εκεί όπου οι άλλοι βλέπουν μόνο τα όρια της πραγματικότητας. Όμως, από μόνη της, δεν αλλάζει τον κόσμο. Μπορεί να κατασκευάσει ολόκληρα σύμπαντα μέσα στο μυαλό μας, να θεραπεύσει απογοητεύσεις, να γεννήσει ελπίδες και να σχεδιάσει το μέλλον. Για να αποκτήσει, ωστόσο, υπόσταση, χρειάζεται την πράξη. Εκείνη τη μικρή ή μεγάλη κίνηση που μετατρέπει το «θα μπορούσε» σε «συμβαίνει».
Η ιστορία της ανθρωπότητας είναι γεμάτη από τέτοιες διαδρομές. Πριν ο άνθρωπος πετάξει, είχε ήδη φανταστεί ότι μπορούσε να ξεφύγει από τη βαρύτητα. Πριν διασχίσει τους ωκεανούς, είχε ονειρευτεί τι υπήρχε πέρα από τον ορίζοντα. Πριν από κάθε επιστημονική ανακάλυψη, κάποιος είχε τολμήσει να αμφισβητήσει όσα θεωρούνταν αυτονόητα.
Και η ιατρική, ίσως περισσότερο από κάθε άλλη τέχνη, γνωρίζει αυτή τη διαδρομή. Κάθε νέα χειρουργική τεχνική, κάθε καινοτόμο εργαλείο, κάθε μέθοδος που επιτρέπει την αντιμετώπιση μιας ασθένειας που άλλοτε θεωρούνταν ανίατη, ξεκινά από μια δυνατότητα που κάποιος τόλμησε να φανταστεί. Ακολουθούν η γνώση, η παρατήρηση, ο πειραματισμός, η αμφισβήτηση και η επίμονη εργασία. Η φαντασία ανοίγει την πόρτα· η επιστήμη ελέγχει αν ο δρόμος που αποκαλύπτεται οδηγεί πράγματι κάπου.
Βέβαια, δεν αρκεί να ονειρεύεται κανείς. Η φαντασία μπορεί να γίνει καταφύγιο, ένας βολικός τόπος όπου όλα είναι δυνατά ακριβώς επειδή τίποτα δεν δοκιμάζεται. Η πράξη, αντίθετα, εκθέτει την ιδέα στην πραγματικότητα. Την υποβάλλει στη δοκιμασία του λάθους, της αποτυχίας, της αμφισβήτησης. Και τότε είναι που η δημιουργία αρχίζει πραγματικά: όταν ο άνθρωπος αποδέχεται ότι η αρχική του ιδέα ίσως χρειαστεί να αλλάξει για να μπορέσει να υπάρξει.
Ίσως, τελικά, η απόσταση ανάμεσα στη φαντασία και στην πράξη να μην είναι τόσο μεγάλη όσο πιστεύουμε. Μερικές φορές τη γεφυρώνει μια απόφαση. Άλλες φορές, μια αποτυχία που μας αναγκάζει να ξαναρχίσουμε. Και συχνά, η επιμονή να συνεχίσουμε ακόμη κι όταν το αποτέλεσμα παραμένει αβέβαιο.
Γιατί ο κόσμος δεν αλλάζει μόνο από εκείνους που μπορούν να φανταστούν έναν διαφορετικό κόσμο. Αλλά από εκείνους που αναλαμβάνουν την ευθύνη να τον δημιουργήσουν.
Η φαντασία μάς δείχνει τι θα μπορούσε να υπάρξει. Η πράξη αποφασίζει αν θα υπάρξει.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου