21/10/26

Γιατί φοβόμαστε τις ενέσεις;



Ο φόβος της ένεσης είναι ένα παράξενο παιχνίδι του μυαλού: γνωρίζουμε ότι μια μικρή βελόνα μπορεί να μας βοηθήσει, κι όμως, μόλις τη δούμε, το σώμα μας συμπεριφέρεται σαν να βρίσκεται μπροστά σε απειλή.

Δεν φοβόμαστε πάντα τον πόνο. Φοβόμαστε την προσμονή του. Εκείνα τα λίγα δευτερόλεπτα πριν από το τσίμπημα, όταν η φαντασία προλαβαίνει την πραγματικότητα και μετατρέπει μια μικρή ενόχληση σε ολόκληρη περιπέτεια. Η βελόνα δεν έχει ακόμη αγγίξει το δέρμα και ο εγκέφαλος έχει ήδη σκηνοθετήσει την καταστροφή.

Για κάποιους, ο φόβος ξεκινά από μια δυσάρεστη παιδική ανάμνηση. Για άλλους, από την εικόνα του αίματος, την αίσθηση ότι χάνουν τον έλεγχο ή την αδυναμία να γνωρίζουν ακριβώς τι θα αισθανθούν. Το σώμα αντιδρά αυτόματα: η καρδιά επιταχύνει, οι μύες σφίγγονται, οι παλάμες ιδρώνουν. Σε ορισμένους ανθρώπους, μάλιστα, η αρτηριακή πίεση πέφτει απότομα και εμφανίζεται τάση λιποθυμίας.

Κι εδώ βρίσκεται η ειρωνεία: πολλές φορές υποφέρουμε περισσότερο από την αναμονή της ένεσης παρά από την ίδια την ένεση.

Υπάρχει, όμως, και κάτι βαθύτερο. Η ένεση είναι μια μικρή εισβολή στο σώμα μας. Ένα ξένο αντικείμενο διαπερνά το δέρμα, αυτό το όριο που μας χωρίζει από τον κόσμο. Ακόμη κι όταν γνωρίζουμε ότι βρισκόμαστε σε ασφαλή χέρια, ένα αρχέγονο ένστικτο αυτοπροστασίας μπορεί να ενεργοποιηθεί. Η λογική λέει «δεν κινδυνεύεις», αλλά το ένστικτο δεν περιμένει πάντα να ακούσει τις εξηγήσεις.

Γι’ αυτό και το «μη φοβάσαι, δεν είναι τίποτα» σπάνια βοηθά. Ο φόβος δεν υπακούει σε διαταγές. Χρειάζεται χρόνο, εμπιστοσύνη και την αίσθηση ότι έχουμε κάποιον έλεγχο πάνω σε αυτό που πρόκειται να συμβεί.

Μερικές φορές αρκεί να κοιτάξουμε αλλού, να αναπνεύσουμε αργά, να χαλαρώσουμε το χέρι μας και να ενημερώσουμε τον επαγγελματία υγείας για τον φόβο μας. Αν υπάρχει τάση λιποθυμίας, βοηθά να γίνει η ένεση ξαπλωμένοι. Όταν ο φόβος είναι έντονος, η σταδιακή εξοικείωση και η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά.

Ίσως, τελικά, να μη φοβόμαστε τόσο τη βελόνα όσο την αδυναμία μας να ελέγξουμε αυτό που έρχεται. Η ένεση διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα. Ο φόβος, όμως, μπορεί να αρχίσει ώρες ή και ημέρες νωρίτερα.

Η βελόνα τρυπά το δέρμα. Η φαντασία, όμως, μπορεί να τρυπά την ηρεμία μας πολύ πριν από εκείνη.


Δεν υπάρχουν σχόλια: