20/10/26

Ποιος φοβάται τις εκλογές;



Οι εκλογές είναι μια παράξενη υπόθεση. Κάθε τέσσερα χρόνια, περίπου, οι κυβερνώντες θυμούνται ότι η εξουσία ανήκει στον λαό. Στο μεταξύ, κάνουν ό,τι μπορούν για να τον πείσουν πως δεν υπάρχει λόγος να την πάρει πίσω: την εξουσία εννοείται- που ο λαός τους την παραχώρησε με την ψήφο του. Γιατί την ψήφο άπαξ και ο λαός την ρίξει στην κάλπη με τίποτα δεν την παίρνει πίσω. 

Τον καλούν να ψηφίσει, αρκεί να μην αμφισβητήσει όσα έχουν ήδη αποφασιστεί. Του ζητούν να επιλέξει, αρκεί να μην επιλέξει κάτι που θα ανατρέψει τις ισορροπίες. Του μιλούν για τη δημοκρατία, αλλά συχνά συμπεριφέρονται σαν να είναι μια ενοχλητική διαδικασία που πρέπει να ολοκληρωθεί χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις.

Και τότε αρχίζει η γνωστή συζήτηση: Είναι η κατάλληλη στιγμή; Είναι ώριμες οι συνθήκες; Αντέχει η οικονομία; Μήπως χρειάζεται σταθερότητα;

Η σταθερότητα, βέβαια, είναι υπέροχο πράγμα. Ιδίως για εκείνους που βρίσκονται ήδη στην εξουσία. Για τους υπόλοιπους, μπορεί να σημαίνει απλώς ότι πρέπει να συνηθίσουν τη θέση τους.

Αλλά ποιος φοβάται πραγματικά τις εκλογές; Εκείνος που κυβερνά και θέλει να συνεχίσει να κυβερνά χωρίς να ενοχλείται; Εκείνος που έχει επενδύσει στην πολιτική του επιβίωση; Εκείνος που συγχέει το κράτος με το κόμμα του, τους θεσμούς με τους μηχανισμούς του και την κοινωνική συναίνεση με τη σιωπή;

Ή μήπως τις φοβούνται όσοι έχουν μάθει να αντιμετωπίζουν τους πολίτες ως θεατές μιας παράστασης, στην οποία οι πρωταγωνιστές αλλάζουν κοστούμια, αλλά το έργο παραμένει το ίδιο;

Οι εκλογές, ασφαλώς, δεν λύνουν από μόνες τους τα προβλήματα. Δεν καταργούν την ανισότητα, δεν εξαφανίζουν τη διαφθορά, δεν εξασφαλίζουν ότι οι υποσχέσεις θα γίνουν πράξεις. Προσφέρουν, όμως, κάτι θεμελιώδες: τη δυνατότητα του πολίτη να κρίνει, να αποδοκιμάσει, να επιβραβεύσει ή να ανατρέψει τους πολιτικούς συσχετισμούς.

Κι αυτό είναι που κάνει την κάλπη τόσο ενοχλητική για όποιον θεωρεί την εξουσία προσωπική ιδιοκτησία.

Γιατί στη δημοκρατία η κυβέρνηση δεν έχει ιδιοκτήτη. Έχει ημερομηνία λήξης και οφείλει να λογοδοτεί. Δεν δικαιούται να απαιτεί την εμπιστοσύνη των πολιτών ως λευκή επιταγή ούτε να επικαλείται διαρκώς τον φόβο της επόμενης ημέρας για να αποφεύγει την κρίση της κοινωνίας.

Οι εκλογές δεν είναι απειλή για τη δημοκρατία. Είναι η δοκιμασία της.

Και αν κάποιος τις φοβάται, το ερώτημα δεν είναι γιατί ο λαός θέλει να ψηφίσει.

Το ερώτημα είναι γιατί ορισμένοι θέλουν τόσο πολύ να αποφασίζουν εκείνοι πότε δικαιούται να μιλήσει.





Δεν υπάρχουν σχόλια: