Υπάρχει ένας άνθρωπος που συναντάς κάθε πρωί στον καθρέφτη. Ξέρεις το πρόσωπό του, τις ρυτίδες του, τις μικρές ασυμμετρίες του, τις αλλαγές που άφησε πάνω του ο χρόνος. Ξέρεις τις συνήθειές του, τις προτιμήσεις του, τις ιστορίες που διηγείται για τον εαυτό του. Κι όμως, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι τον γνωρίζεις.
Γιατί ο εαυτός μας είναι ίσως ο πιο οικείος ξένος.
Βλέπεις τις πράξεις σου, αλλά όχι πάντα τα κίνητρά τους. Αναγνωρίζεις τις επιθυμίες σου, αλλά αγνοείς τις ρίζες τους. Ονομάζεις επιλογή αυτό που μπορεί να είναι φόβος, αξιοπρέπεια αυτό που ίσως είναι εγωισμός, υπομονή αυτό που ενδέχεται να είναι αδυναμία να φύγεις. Κατασκευάζεις μια ιστορία για το ποιος είσαι και, με τον καιρό, γίνεσαι ο πρώτος που πιστεύει την αφήγησή του.
Ο νους είναι ένας εξαιρετικός δικηγόρος του εαυτού του. Βρίσκει ελαφρυντικά για τις δικές μας σκληρότητες, ευγενείς προθέσεις για τις ιδιοτέλειές μας και περίπλοκες εξηγήσεις για τα λάθη μας. Για τους άλλους διαθέτουμε κρίσεις· για τον εαυτό μας, ολόκληρα μυθιστορήματα.
Κι έτσι περνούν τα χρόνια. Γνωρίζουμε τις αντιδράσεις μας, αλλά όχι τις αιτίες τους. Επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη, αλλάζοντας πρόσωπα, τόπους και συνθήκες, σαν η ζωή να ανεβάζει ξανά και ξανά το ίδιο έργο με διαφορετικούς ηθοποιούς. Κατηγορούμε την τύχη, τους ανθρώπους που συναντήσαμε, τις περιστάσεις που μας αδίκησαν. Σπάνια αναρωτιόμαστε μήπως υπάρχει ένας κοινός συντελεστής σε όλες αυτές τις ιστορίες.
Εμείς.
Η αυτογνωσία δεν είναι να κοιτάζεσαι στον καθρέφτη και να αναγνωρίζεις το πρόσωπό σου. Είναι να αντέχεις να βλέπεις εκείνο που το πρόσωπο προσπαθεί να κρύψει. Να ανακαλύπτεις τον φόβο πίσω από την επιθετικότητα, την ανάγκη για αποδοχή πίσω από την επίδειξη, την ανασφάλεια πίσω από την αλαζονεία. Και, κυρίως, να εγκαταλείπεις την ευκολία να θεωρείς πως κάθε δυσάρεστη αλήθεια για σένα είναι αναγκαστικά ψέμα.
Ίσως, τελικά, να μη φοβόμαστε τόσο να γνωρίσουμε τον εαυτό μας όσο να χάσουμε την εικόνα που έχουμε κατασκευάσει γι’ αυτόν. Γιατί η εικόνα μάς προστατεύει. Μας επιτρέπει να συνεχίζουμε χωρίς να αλλάζουμε, να δικαιωνόμαστε χωρίς να εξεταζόμαστε, να γερνάμε χωρίς να ωριμάζουμε.
Και ο καθρέφτης; Αυτός κάνει πάντα το ίδιο λάθος: μας δείχνει την όψη μας, αφήνοντας σε εμάς την ψευδαίσθηση ότι μας αποκάλυψε ολόκληρους.
Το πιο δύσκολο δεν είναι να κοιτάξεις τον εαυτό σου στα μάτια. Είναι να ανακαλύψεις ποιος κοιτάζει από μέσα -και αν είσαι πράγματι εσύ ή ο άνθρωπος που επινόησες για να μπορείς να ζεις μαζί του.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου