Η τοπογεωγραφία του ανθρώπινου εγκεφάλου.

 

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένας τόπος που δεν φαίνεται στον χάρτη. Δεν έχει θάλασσες, βουνά και σύνορα· κι όμως μέσα του κατοικεί ένας ολόκληρος κόσμος. Ένας παράξενος χάρτης, όπου οι λοβοί μοιάζουν με ηπείρους, οι έλικες με οροσειρές και οι νευρικές ίνες με αόρατα μονοπάτια που διασταυρώνονται αδιάκοπα.

Στον μετωπιαίο λοβό κατοικούν οι αποφάσεις και τα σχέδια για το αύριο. Στον κροταφικό περνούν οι ήχοι, οι λέξεις και τα θραύσματα της μνήμης. Ο ινιακός μετατρέπει το φως σε εικόνα, ενώ ο βρεγματικός μας τοποθετεί στον χώρο και μας υπενθυμίζει πού τελειώνει το σώμα μας και πού αρχίζει ο κόσμος.

Μα κανένα από αυτά τα μέρη δεν είναι πραγματικά απομονωμένο.

Ο εγκέφαλος δεν είναι ένας χάρτης χωρών με τελωνεία και αυστηρά σύνορα. Είναι περισσότερο μια πόλη που δεν κοιμάται ποτέ. Οι δρόμοι της επικοινωνούν, οι γειτονιές της συνεργάζονται, κάποιες φωτίζονται και άλλες βυθίζονται στη σιωπή. Από τους δρόμους αυτούς περνάει η ζωή: μια εικόνα, ένας ήχος, ένα άγγιγμα, η μυρωδιά ενός καλοκαιριού, το πρόσωπο κάποιου που αγαπήσαμε, ένας φόβος που δεν ξεχάστηκε ποτέ.

Και το πιο παράξενο είναι πως ο χάρτης αυτός δεν παραμένει ίδιος.

Η εμπειρία ανοίγει δρόμους. Η μάθηση κατασκευάζει νέες διαδρομές. Η επανάληψη βαθαίνει τα μονοπάτια. Το τραύμα μπορεί να γκρεμίσει μια γέφυρα και ο εγκέφαλος, πεισματικά, να επιχειρήσει να χτίσει μια άλλη.

Έτσι, η πραγματική τοπογεωγραφία του εγκεφάλου δεν βρίσκεται μόνο στην ανατομία του. Βρίσκεται και σε όσα ζήσαμε.

Κάθε άνθρωπος κουβαλά έναν διαφορετικό χάρτη. Άλλοι δρόμοι φωτίστηκαν από τη χαρά, άλλοι χαράχτηκαν από την απώλεια. Κάποιοι οδηγούν σε πρόσωπα, κάποιοι σε φόβους, κάποιοι σε παιδικά καλοκαίρια που εξακολουθούν να υπάρχουν κάπου βαθιά, παρότι ο χρόνος τα έχει διαγράψει από τον εξωτερικό κόσμο.

Ίσως λοιπόν η μνήμη να μην είναι απλώς ένα αρχείο. Να είναι το παλιό οδικό δίκτυο μιας ζωής. Οι διαδρομές που συνεχίζουμε να διασχίζουμε ακόμη κι όταν δεν θυμόμαστε πότε κατασκευάστηκαν.

Κάτω από το κρανίο δεν υπάρχει απλώς ένα όργανο. Υπάρχει η προσωπική γεωγραφία ενός ανθρώπου.

Ένας τόπος που αλλάζει ενώ κατοικείται.

Ένας χάρτης που σχεδιάζεται από τη ζωή την ώρα ακριβώς που τη ζούμε.

Και ίσως τελικά ο άνθρωπος να είναι αυτό: ένας χάρτης χωρίς τελικό σύνορο, που διαρκώς αλλάζει, χωρίς ποτέ να γνωρίζει ποιος σχεδιάζει τα σύνορά του.