Το σκάκι είναι ίσως η πιο παράξενη μικρογραφία της ύπαρξης. Ένας κόσμος περιορισμένος σε εξήντα τέσσερα τετράγωνα, όπου η ελευθερία γεννιέται μέσα από την ανάγκη και το τυχαίο μεταμφιέζεται σε επιλογή.
Κάθε κομμάτι έχει τη δική του φύση. Ο πύργος επιμένει στην ευθεία, ο αξιωματικός ζει διαγώνια, ο ίππος αρνείται τη λογική των άλλων και πηδά πάνω από τα εμπόδια. Το πιόνι προχωρά μόνο μπροστά, ενώ μπορεί να αιχμαλωτίσει μόνο πλάγια. Σαν να έχει γραφτεί από πριν η μοίρα του- κι όμως, αν φτάσει στην άλλη άκρη της σκακιέρας, μπορεί να γίνει κάτι άλλο.
Ίσως εκεί βρίσκεται το πιο βαθύ μυστικό του σκακιού: η μοίρα δεν είναι πάντοτε αυτό που μας συνέβη, αλλά αυτό που μπορούμε ακόμη να γίνουμε.
Ο βασιλιάς, που όλοι προστατεύουν, είναι ο πιο αδύναμος. Η βασίλισσα, που μοιάζει πανίσχυρη, μπορεί να χαθεί σε μία στιγμή απροσεξίας. Και το πιόνι, το μικρότερο από όλα, κουβαλά μέσα του την πιθανότητα μιας μεταμόρφωσης.
Κανένα κομμάτι δεν γνωρίζει ολόκληρη τη σκακιέρα. Κινείται μέσα σε έναν κόσμο που αποκαλύπτεται λίγο λίγο. Κάθε κίνηση καταστρέφει άπειρες άλλες δυνατότητες. Αυτό ίσως είναι και το τίμημα της ελευθερίας: για να επιλέξεις έναν δρόμο, πρέπει να εγκαταλείψεις όλους τους άλλους.
Και ο αντίπαλος; Δεν είναι απλώς ο άλλος άνθρωπος. Είναι η αβεβαιότητα. Το απρόβλεπτο. Εκείνο το μέρος της πραγματικότητας που δεν υπακούει στα σχέδιά μας.
Γιατί μπορείς να σχεδιάσεις δέκα κινήσεις μπροστά.
Δεν μπορείς όμως να ξέρεις τι σκέφτεται ο χρόνος για την ενδέκατη.
Ίσως γι’ αυτό το σκάκι δεν είναι παιχνίδι νίκης αλλά παιχνίδι συνείδησης. Σε μαθαίνει πως κάθε επιλογή έχει κόστος, πως η δύναμη χωρίς πρόνοια γίνεται παγίδα και πως ακόμη και η καλύτερη θέση μπορεί να χαθεί.
Και όταν τελικά ακουστεί το «ματ», δεν έχει νικήσει μόνο ο ένας βασιλιάς.
Έχει τελειώσει ένας ολόκληρος κόσμος από δυνατότητες.
Κι η σκακιέρα, αδιάφορη για τη νίκη και την ήττα, περιμένει ήδη την επόμενη παρτίδα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου