Υπάρχουν λέξεις που μοιάζουν αθώες μέχρι να να τις χρησιμοποιήσουν οι αλμπάνηδες της πολιτικής.
Μισή Ιατρική, μισό Δίκαιο. Ή μήπως το αντίστροφο;
Γιατί κάποτε η Ιατρική είχε έναν ασθενή απέναντί της και το Δίκαιο έναν πολίτη. Σήμερα, ανάμεσα στον ασθενή, τον γιατρό και τον νόμο έχει εγκατασταθεί ένας τέταρτος: η πολιτική. Και δίπλα της, σαν πιστός συγγενής, η αγορά.
Το «Ελληνικό Ιατρονομικό Συμβούλιο» του 2012 θα μπορούσε να ήταν απλώς ένα ξεχασμένο σωματείο. Στα δικαστικά έγγραφα που δημοσιοποιήθηκαν, όμως, εμφανίζονται στην προσωρινή διοίκησή του ο Θάνος Πλεύρης, ο Ηλίας Θεοδωρόπουλος και η Ιωάννα Γάκα. Ο Πλεύρης σήμερα αναγνωρίζει ότι γνώριζε τον Θεοδωρόπουλο από τότε, παρόλο που αρχικά δήλωνε ότι η σχέση γιατρού–ασθενούς άρχισε το 2016 λόγω δικών του θεμάτων υγείας.
Και εδώ αρχίζει το Ιατρονομικό.
Όχι στο αν μια γνωριμία είναι έγκλημα. Δεν είναι.
Ούτε στο αν η συμμετοχή σε ένα σωματείο αποδεικνύει εγκληματική γνώση. Δεν την αποδεικνύει.
Αλλά στο πιο απλό πράγμα του κόσμου:
Πότε γνώριζες ποιον;
Τι ήξερες;
Τι είπες;
Και γιατί το είπες έτσι;
Γιατί στην πολιτική η μνήμη έχει γίνει περίεργο όργανο. Θυμάται επιλεκτικά. Άλλοτε πάσχει από αμνησία και άλλοτε θεραπεύεται ξαφνικά όταν εμφανίζεται ένα έγγραφο.
Και τα έγγραφα έχουν αυτή την κακή συνήθεια: δεν ψηφίζουν.
Δεν χειροκροτούν. Δεν κάνουν δηλώσεις. Δεν αλλάζουν εκδοχή.
Απλώς υπάρχουν.
Και απέναντι στα έγγραφα η πολιτική αναγκάζεται κάποτε να κάνει αυτό που αποφεύγει περισσότερο: να εξηγήσει.
Αλλά το ζήτημα δεν σταματά εκεί. Γιατί άραγε τι μπορεί να εξηγήσει τα ανεξήγητα και τι μπορεί να δικαιολογήσει τα αδιανόητα?
Γιατί την ίδια στιγμή που η πολιτική ζητά από την κοινωνία να εμπιστευθεί την Ιατρική, η ίδια πολιτική έχει υπάρξει μέρος μιας κουλτούρας όπου η υγεία μπορεί να γίνει τηλεοπτικό εμπόρευμα.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης είχε παρουσιάσει και πουλήσει τηλεοπτικά προϊόντα Nanobionic, μεταξύ αυτών τα γνωστά «νανογιλέκα», και το 2017 ανακοίνωσε ότι σταματά τις τηλεπωλήσεις.
Δεν χρειάζεται να αποφανθεί κανείς εδώ αν ένα συγκεκριμένο προϊόν ήταν αποτελεσματικό ή όχι για να δει το πρόβλημα.
Το πρόβλημα είναι η σύγχυση των ρόλων.
Ο πολιτικός γίνεται τηλεπωλητής.
Ο τηλεπωλητής μιλά για υγεία.
Ο γιατρός γίνεται τηλεοπτικός σχολιαστής.
Ο δικηγόρος γίνεται πολιτικός.
Ο πολιτικός μιλά ως ειδικός.
Και ο πολίτης, κάπου στη μέση, καλείται να ξεχωρίσει μόνος του ποιος μιλά ως επιστήμονας, ποιος ως επιχειρηματίας και ποιος ως πολιτικός.
Εκεί βρίσκεται η πραγματική ασθένεια.
Όχι στην έλλειψη νόμων.
Στην έκπτωση των ορίων.
Το "Ιατρονομικό", λοιπόν, δεν είναι απλώς ένας κλάδος που εξετάζει την ιατρική ευθύνη μέσα από τα μάτια του νόμου. Είναι η περιοχή όπου μια κοινωνία αποφασίζει πόση αλήθεια, πόση ευθύνη και πόση διαφάνεια απαιτεί από εκείνους που αγγίζουν το σώμα της.
Γιατί το σώμα του ασθενούς είναι ευάλωτο.
Αλλά υπάρχει και ένα άλλο σώμα εξίσου ευάλωτο:
το σώμα της κοινωνίας.
Και αυτό μπορεί επίσης να δηλητηριαστεί.
Όχι από ένα φάρμακο.
Από την κακή πληροφορία.
Από την εμπορευματοποίηση της ελπίδας.
Από την ιδέα ότι η αλήθεια είναι κάτι που προσαρμόζεται ανάλογα με το ποιος ρωτά και ποιος απαντά.
Ο ασθενής μπαίνει στο χειρουργείο και παραδίδει το σώμα του στον γιατρό.
Ο πολίτης παραδίδει προσωρινά ένα μέρος της εξουσίας του στον πολιτικό.
Και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει μια κοινή προϋπόθεση:
εμπιστοσύνη.
Ο γιατρός που την προδίδει διακινδυνεύει τον ασθενή.
Ο πολιτικός που την προδίδει διακινδυνεύει τη Δημοκρατία.
Γι' αυτό το "Ιατρονομικό" δεν είναι τελικά μια λέξη για νομικούς και γιατρούς.
Είναι μια λέξη για όλους μας.
Γιατί όταν η Ιατρική συναντά το χρήμα, χρειάζεται δεοντολογία.
Όταν συναντά την εξουσία, χρειάζεται διαφάνεια.
Όταν συναντά το Δίκαιο, χρειάζεται ευθύνη.
Και όταν συναντά την πολιτική, χρειάζεται κάτι ακόμη πιο σπάνιο:
μνήμη.
Γιατί μπορείς να αλλάξεις μια δήλωση.
Μπορείς να αλλάξεις τη λέξη «γνωριμία» με τη λέξη «γιατρός».
Μπορείς να μετακινήσεις μια ιστορία από το 2012 στο 2016.
Μόνο τα έγγραφα δεν μετακινούνται.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο «ιατρονομικό» απ’ όλα:
η διάγνωση μπορεί να καθυστερήσει.
Η αλήθεια όμως έχει ήδη τον φάκελό της.
Και η αλήθεια ...γελάει πάντα τελευταία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου