Μαύρα κοράκια με νύχια γαμψά.

 

Από παλιά ο άνθρωπος τοποθέτησε τα κοράκια στη σκοτεινή πλευρά των συμβόλων. Ίσως επειδή είναι μαύρα. Ίσως επειδή κάθονται ψηλά και παρατηρούν από εκεί τον κόσμο για την ανεύρεση της τροφής τους. Ή ίσως επειδή, χωρίς να το ξέρουμε, αναγνωρίζουμε πάνω τους κάτι από τον εαυτό μας.

Το κοράκι στέκεται ψηλά. Η εξουσία επίσης. Μόνο που το κοράκι βρίσκεται ψηλά επειδή πετάει. Η εξουσία βρίσκεται ψηλά επειδή κάποιος βρίσκεται από κάτω.

Αυτό είναι το πρώτο μάθημα του ύψους.

Κανένα κλαδί δεν είναι από μόνο του ψηλό. Χρειάζεται κάποιος άλλος να βρίσκεται χαμηλότερα για να αποκτήσει νόημα το ύψος.

Το κοράκι δεν το γνωρίζει αυτό. Δεν έχει κοινωνική τάξη, ούτε πολιτική θεωρία. Πετάει επειδή έχει φτερά και κατεβαίνει όταν χρειάζεται τροφή.

Ο άνθρωπος έκανε κάτι πιο περίπλοκο. Έφτιαξε κλαδιά. Και ύστερα αποφάσισε ποιος θα κάθεται πάνω τους.

Έφτιαξε θρόνους, γραφεία, τράπεζες, διοικήσεις, περιουσίες, τίτλους. Έφτιαξε ολόκληρη αρχιτεκτονική ύψους, ώστε η απόσταση από τον άλλον να μπορεί να μετατραπεί σε δύναμη.

Και κάποια στιγμή τα κλαδιά έγιναν τόσο πολλά, ώστε ξεχάσαμε πως είναι κλαδιά. Τα ονομάσαμε θεσμούς.

Νόμους.

Αξίες.

Αξιοκρατία.

Ανάπτυξη.

Κάτω, οι άνθρωποι συνεχίζουν να περπατούν.

Άλλοι κουβαλούν, άλλοι αποφασίζουν τι θα κουβαληθεί.

Άλλοι δουλεύουν για να φτάσουν στο τέλος του μήνα, άλλοι διαχειρίζονται τον μήνα σαν να ήταν περιουσία.

Και πάνω απ’ όλους, τα κοράκια.

Όχι όμως τα αληθινά.

Εκείνα είναι αθώα.

Τα πραγματικά κοράκια δεν χρειάζονται εξουσία. Δεν χρειάζονται να πείσουν κανέναν ότι δικαιούνται το κλαδί. Δεν χρειάζονται να κρύψουν τα νύχια τους πίσω από ευγενικές λέξεις.

Εμείς τα βάλαμε στα σύμβολα της αρπαγής, ίσως επειδή η φύση μάς προσφέρει έναν βολικό ένοχο. Γιατί το κοράκι αρπάζει ένα κομμάτι τροφής. Η εξουσία μπορεί να αρπάξει ολόκληρο το τραπέζι. Και τότε δεν μιλάμε πια για ένστικτο. Μιλάμε για σύστημα.

Το κοράκι παίρνει ό,τι χρειάζεται για να ζήσει. Η εξουσία, όταν ξεφεύγει από την ανάγκη και γίνεται αυτοσκοπός, χρειάζεται όλο και περισσότερα για να συνεχίσει να υπάρχει.

Δεν της αρκεί το κλαδί. Θέλει το δέντρο. Και ύστερα το δάσος. Κι όταν αποκτήσει και το δάσος, αρχίζει να κοιτάζει τον ουρανό.

Ίσως λοιπόν αδικήσαμε τα κοράκια.

Τα νύχια τους είναι γαμψά, αλλά είναι φανερά. Τα ανθρώπινα νύχια είναι πιο επικίνδυνα όταν δεν φαίνονται.

Κι έτσι, πάνω από την πόλη, ένα πραγματικό κοράκι μπορεί να κάθεται ήσυχο σε ένα πρεβάζι, χωρίς να γνωρίζει τίποτε από εξουσία. Κάτω του, άνθρωποι αγωνίζονται για μια θέση στο κλαδί του δένδρου της εξουσίας. Και κάπου ψηλότερα, κάποιος έχει ήδη αποφασίσει ποιος θα πέσει.

Το «Μαύρα κοράκια με νύχια γαμψά» είναι ο εναρκτήριος στίχος από το πολύ γνωστό ομότιτλο αντάρτικο και επαναστατικό τραγούδι, το οποίο συνδέθηκε έντονα με την ελληνική αντίσταση και το εργατικό κίνημα. Οι στίχοι του αναφέρονται στον Γκεόργκι Δημητρόφ, τον Βούλγαρο κομμουνιστή ηγέτη που συμπεριλήφθηκε στους κατηγορούμενους για τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ το 1933 από τους Ναζί, αλλά κατάφερε να μετατραπεί σε κατήγορο των διωκτών του κατά τη διάρκεια της δίκης της Λειψίας. Οι Ναζί, έχοντας μόλις ανέβει στην εξουσία, οργάνωσαν τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ (του γερμανικού κοινοβουλίου) ως προβοκάτσια για να ενοχοποιήσουν τους κομμουνιστές και να εκδιώξουν τους πολιτικούς τους αντιπάλους. Ο Δημητρόφ παραπέμφθηκε σε δίκη στη Λειψία. Αντί όμως να πτοηθεί, ανέλαβε ο ίδιος την υπεράσπισή του, μετατρέποντας το εδώλιο του κατηγορουμένου σε δικαστικό βήμα καταγγελίας του ναζισμού. Αντιμετώπισε με τεράστιο θάρρος κορυφαία στελέχη του καθεστώτος, όπως τον Χέρμαν Γκέρινγκ, αποδομώντας πλήρως το κατηγορητήριο. Η διεθνής κατακραυγή και η ηρωική του στάση ανάγκασαν το ναζιστικό δικαστήριο να τον αθωώσει πανηγυρικά. Μετά την αθώωσή του κατέφυγε στην ΕΣΣΔ, όπου έλαβε τη σοβιετική υπηκοότητα. Χάρη στο τεράστιο κύρος που απέκτησε, εκλέχθηκε Γενικός Γραμματέας της Γ΄ Κομμουνιστικής Διεθνούς (Κομιντέρν), θέση την οποία διατήρησε μέχρι τη διάλυσή της το 1943. Από τη θέση αυτή, ο Δημητρόφ διαμόρφωσε την ιστορική στρατηγική των «Λαϊκών Μετώπων», δηλαδή της συμμαχίας των κομμουνιστών με σοσιαλιστές και άλλες δημοκρατικές/αντιφασιστικές δυνάμεις για την αναχαίτιση του φασισμού στην Ευρώπη.

"Μαύρα κοράκια με νύχια γαμψά

πέσανε πάνω στην εργατιά.

Άγρια κράζουν για αίμα διψούν,

τον Δημητρόφ στην κρεμάλα να δουν.

Τον Ντάνεφ και Ποπόφ, τον Τέλμαν 

κι άλλους αντιφασίστες αρχηγούς,

και στην Καντόνα 

χιλιάδες  σφάζουν προλεταρίους ηρωικούς.

Γίγας στους γίγαντες ο Δημητρόφ.

Βράχος γρανίτης στέκει ορθός.

Τους δικαστές του χτυπάει σκληρά.

Τους ξεσκεπάζει τους ποδοπατά.

Και μπρος στο θάνατο

και την κρεμάλα

έδειξες σ' όλους, Δημητρώφ,

τους προλετάριους

της οικουμένης

το δρόμο για το λυτρωμό.

Ήρωες τέτοιοι μπορούν μοναχά,

να βγούνε μέσ' απ' την εργατιά.

Δοκιμασμένος στη μάχη σκληρά,

κρατάς εσύ τη σημαία ψηλά.

Της τρίτης Διεθνούς

του Λένιν, Στάλιν,

κι έδειξες σ' όλους τους λαούς

πώς να παλεύουν,

πώς να νικάνε.

τους ταξικούς τους τους εχθρούς.

Της επανάστασης,

και της θυσίας,

κι έδειξες σ' όλους τους λαούς,

πώς να παλεύουν,

πώς να νικάνε,

τους ταξικούς τους τους εχθρούς."