Η επιστήμη προχωρά κάθε φορά που το άγνωστο υποχωρεί λίγο μπροστά στη γνώση. Μετρά, παρατηρεί, πειραματίζεται, αμφισβητεί τις βεβαιότητες και μετακινεί διαρκώς τα όρια του δυνατού. Κι όμως, όσο περισσότερο γνωρίζει ο άνθρωπος, τόσο καθαρότερα αντιλαμβάνεται πως η γνώση δεν είναι ένας προορισμός. Είναι ένας ορίζοντας που απομακρύνεται καθώς τον πλησιάζουμε.
Τα όρια της επιστήμης δεν βρίσκονται μόνο σε όσα δεν έχουμε ακόμη ανακαλύψει. Βρίσκονται και σε όσα, ακόμη κι αν μπορούμε να τα μετρήσουμε, δεν μπορούμε να τα εξαντλήσουμε με μια μέτρηση.
Η επιστήμη μπορεί να περιγράψει τον μηχανισμό μιας ασθένειας, να απεικονίσει έναν εγκέφαλο, να προβλέψει μια πιθανότητα, να κατασκευάσει ένα φάρμακο ή ένα χειρουργικό εργαλείο. Δεν μπορεί όμως να μετατρέψει τον άνθρωπο σε αριθμό χωρίς να χάσει κάτι από την αλήθεια του.
Γιατί άλλο είναι να γνωρίζεις πώς συμβαίνει κάτι και άλλο να γνωρίζεις τι σημαίνει.
Κι ακόμη περισσότερο: άλλο είναι να μπορείς να κάνεις κάτι και άλλο να πρέπει να το κάνεις.
Εκεί συναντά η επιστήμη την ηθική. Εκεί η τεχνολογική δυνατότητα παύει να είναι από μόνη της απάντηση και γίνεται ερώτημα. Το «μπορούμε;» δεν αρκεί. Χρειάζεται και το «γιατί;», το «για ποιον;» και τελικά το «με ποιο τίμημα;».
Η επιστήμη δεν μικραίνει όταν αναγνωρίζει τα όριά της. Αντίθετα, τότε γίνεται πραγματικά επιστημονική. Γιατί η μεγαλύτερη κατάκτηση της γνώσης ίσως δεν είναι η βεβαιότητα πως γνωρίζουμε, αλλά η επίγνωση του πόσα ακόμη δεν γνωρίζουμε.
Το όριο της επιστήμης δεν είναι ο τοίχος που σταματά τη γνώση.
Είναι η πόρτα που της θυμίζει ότι υπάρχει ακόμη κάτι έξω από αυτήν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου