Υπάρχουν στιγμές στη ζωή όπου στεκόμαστε απέναντι σε έναν ανεμόμυλο και τον βλέπουμε σαν γίγαντα. Οι άλλοι χαμογελούν. Μας λένε πως δεν υπάρχει εχθρός, πως πολεμάμε κάτι που δεν υπάρχει. Κι όμως, εμείς σηκώνουμε το κοντάρι και προχωρούμε.
Ο Δον Κιχώτης δεν είναι απλώς ένας άνθρωπος που μπερδεύει την πραγματικότητα με τη φαντασία. Είναι ο άνθρωπος που αρνείται να δεχτεί ότι η πραγματικότητα είναι οριστικά αυτό που του παρουσιάζουν. Οι ανεμόμυλοι γίνονται έτσι το σύνορο ανάμεσα σε δύο κόσμους: εκείνον που υπάρχει και εκείνον που θα θέλαμε να υπάρχει.
Ο Σάντσο βλέπει ανεμόμυλους. Ο Δον Κιχώτης βλέπει γίγαντες. Ποιος από τους δύο έχει δίκιο; Η εύκολη απάντηση είναι ο Σάντσο. Η πραγματικότητα είναι με το μέρος του. Οι ανεμόμυλοι δεν είναι γίγαντες. Όμως η ανθρώπινη ιστορία δεν προχώρησε πάντοτε χάρη σε εκείνους που έβλεπαν μόνο αυτό που υπήρχε.
Κάθε μεγάλη αλλαγή ξεκίνησε κάποτε ως μια παράλογη εικόνα μέσα στο μυαλό κάποιου. Κάποιος είδε ελευθερία εκεί όπου υπήρχε δουλεία, δικαιοσύνη εκεί όπου υπήρχε ανισότητα, έναν δρόμο εκεί όπου υπήρχε μόνο τοίχος. Το όραμα προηγείται συχνά της πραγματικότητας. Και τότε ο οραματιστής μοιάζει, στους πολλούς, με τρελό.
Αλλά υπάρχει και η άλλη πλευρά. Δεν είναι κάθε ανεμόμυλος γίγαντας. Μερικές φορές ο άνθρωπος κατασκευάζει τους εχθρούς του για να δικαιολογήσει τη μάχη του. Πολεμά φαντάσματα, κυνηγά σκιές, εξαντλεί τη ζωή του σε μάχες που δεν χρειάζεται να δοθούν. Η αυταπάτη μπορεί να γίνει φυλακή εξίσου εύκολα όσο το όνειρο μπορεί να γίνει ελευθερία.
Ίσως, λοιπόν, η σοφία να βρίσκεται κάπου ανάμεσα στον Δον Κιχώτη και τον Σάντσο. Να έχουμε τα μάτια του Σάντσο για να αναγνωρίζουμε τον ανεμόμυλο, αλλά και τη φαντασία του Δον Κιχώτη για να αναρωτιόμαστε αν πίσω από αυτόν υπάρχει ένας γίγαντας που ακόμη δεν έχουμε μάθει να βλέπουμε.
Γιατί η ζωή δεν απαιτεί μόνο να βλέπουμε την πραγματικότητα. Απαιτεί και να αποφασίζουμε ποια πραγματικότητα αξίζει να αλλάξει.
Ίσως τελικά ο πραγματικός ανεμόμυλος να μην βρίσκεται απέναντί μας. Να βρίσκεται μέσα μας: ο φόβος, η παραίτηση, η συνήθεια, η βεβαιότητα ότι «τίποτα δεν αλλάζει». Αυτούς τους ανεμόμυλους αξίζει να πολεμήσουμε.
Και αν κάποτε πέσουμε από το άλογό μας, πληγωμένοι και γελοιοποιημένοι, ίσως να μην έχει τόση σημασία η ήττα. Σημασία έχει ότι για μια στιγμή αρνηθήκαμε να ζήσουμε σε έναν κόσμο που μας ζητούσε απλώς να κοιτάμε τους ανεμόμυλους και να λέμε: «Είναι μόνο ανεμόμυλοι».
Γιατί ο άνθρωπος δεν είναι μόνο αυτός που βλέπει τον κόσμο όπως είναι. Είναι και εκείνος που, κάποτε, τολμά να τον φανταστεί διαφορετικό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου