Υπάρχουν φαγητά που δεν χορταίνουν μόνο την πείνα· χορταίνουν και τη μνήμη. Οι κρεμμυδοντολμάδες ανήκουν σε αυτά. Ένα απλό κρεμμύδι, χωρισμένο προσεκτικά σε φύλλα, γίνεται μικρό σκεύος που κρατά μέσα του ρύζι, μυρωδικά, κιμά, αρώματα και, κυρίως, την υπομονή μιας άλλης εποχής.
Η παλιά νοικοκυρά δεν μετρούσε πάντα τις ποσότητες. Μετρούσε με το μάτι, με το χέρι, με την πείρα. Έβραζε τα κρεμμύδια, ξεχώριζε τα φύλλα ένα ένα και τα γέμιζε χωρίς βιασύνη. Κάθε δίπλωμα του κρεμμυδοντολμά ήταν και μια μικρή χειρονομία φροντίδας. Στην κατσαρόλα, οι ντολμάδες μαγειρεύονταν αργά, ώσπου το κρεμμύδι να γλυκάνει και να αγκαλιάσει τη γέμιση.
Ίσως αυτή να είναι και η βαθύτερη σοφία της παραδοσιακής κουζίνας: τίποτα δεν χρειάζεται να είναι εντυπωσιακό για να είναι σπουδαίο. Το ταπεινό κρεμμύδι, που δακρύζει όταν το κόβουμε, μπορεί με τη φωτιά και τον χρόνο να μεταμορφωθεί σε γλύκισμα της γης.
Οι κρεμμυδοντολμάδες έχουν μέσα τους κάτι από τα παλιά σπίτια, τα κυριακάτικα τραπέζια, τις αυλές και τις κουζίνες όπου η μυρωδιά του φαγητού προλάβαινε τους ανθρώπους πριν ακόμη καθίσουν στο τραπέζι.
Και όταν τους δοκιμάζεις, δεν γεύεσαι μόνο ρύζι, κρεμμύδι και μυρωδικά. Γεύεσαι έναν τρόπο ζωής που ήξερε να κάνει πολλά με λίγα και να μετατρέπει την ανάγκη σε δημιουργία.
Γιατί η παράδοση δεν είναι μόνο όσα μας άφησαν οι παλιοί. Είναι και η μνήμη που καταφέρνει να ταξιδεύει από κατσαρόλα σε κατσαρόλα, από σπίτι σε σπίτι, από γενιά σε γενιά. Και οι κρεμμυδοντολμάδες είναι ένας τέτοιος μικρός, νόστιμος φορέας μνήμης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου