Όταν τα παντοπωλεία έγιναν mini market.

Κάποτε το παντοπωλείο δεν ήταν απλώς ένα μαγαζί. Ήταν ένα μικρό κέντρο ζωής. Η πόρτα του άνοιγε με ένα κουδουνάκι, ο παντοπώλης γνώριζε τους πελάτες του με το μικρό τους όνομα και ήξερε τις ανάγκες κάθε οικογένειας. Από το σακί με τα όσπρια και το βαρέλι με το λάδι μέχρι το χαρτί που τύλιγε το τυρί και τη ζάχαρη που ζυγιζόταν στη ζυγαριά, όλα είχαν τη μυρωδιά μιας εποχής πιο αργής και πιο ανθρώπινης.

Με τα χρόνια, η ζωή άλλαξε, οι ρυθμοί επιταχύνθηκαν και το παντοπωλείο φόρεσε μια νέα μορφή. Οι ξύλινες προθήκες έγιναν ράφια, η χειρόγραφη σημείωση έγινε ταμειακή μηχανή και η προσωπική σχέση αντικαταστάθηκε από την ταχύτητα και την ποικιλία. Το παντοπωλείο έγινε mini market, ένα μικρό κομμάτι του μεγάλου καταναλωτικού κόσμου που ερχόταν.

Δεν χάθηκε μόνο ένας τύπος καταστήματος· χάθηκε και ένας τρόπος επικοινωνίας. Εκεί που κάποτε η αγορά ήταν μια μικρή καθημερινή συνάντηση, έγινε μια γρήγορη στάση ανάμεσα σε υποχρεώσεις. Τα προϊόντα πλήθυναν, αλλά οι κουβέντες λιγόστεψαν. Οι συσκευασίες έγιναν πιο όμορφες, όμως οι αναμνήσεις λιγότερο χειροπιαστές.

Κι όμως, μέσα σε κάθε παλιό παντοπωλείο που μεταμορφώθηκε σε mini market, υπάρχει ακόμη η σκιά μιας άλλης Ελλάδας. Μιας Ελλάδας όπου το εμπόριο δεν ήταν μόνο συναλλαγή, αλλά σχέση. Γιατί μερικές φορές δεν νοσταλγούμε τα πράγματα που χάθηκαν· νοσταλγούμε τον άνθρωπο που ήμασταν όταν αυτά υπήρχαν.