Το λιμάνι από το κάστρο.

Από το κάστρο το λιμάνι μοιάζει μικρότερο απ' όσο είναι. Ίσως γιατί το ύψος δεν μικραίνει τα πράγματα· μικραίνει την έπαρσή τους. Τα καΐκια γίνονται λευκές πινελιές, οι άνθρωποι σκιές που διασχίζουν την προκυμαία και οι φωνές χάνονται πριν φτάσουν στα τείχη.

Το κάστρο βλέπει το ίδιο λιμάνι εδώ και αιώνες, κι όμως ποτέ δεν αντικρίζει την ίδια ημέρα. Άλλα πλοία, άλλοι ταξιδιώτες, άλλες προσμονές. Μόνο η θάλασσα επιμένει να επαναλαμβάνει την ίδια γλώσσα, σαν να θέλει να πείσει την πέτρα πως ακόμη και η αιωνιότητα χρειάζεται λίγη κίνηση.

Από εδώ πάνω καταλαβαίνει κανείς ότι τα λιμάνια δεν χτίζονται μόνο για να δένουν τα πλοία. Χτίζονται για να δένουν οι μνήμες με τους τόπους. Κάθε επιστροφή αφήνει ένα αόρατο ίχνος πάνω στο νερό, κι ας το σβήνει αμέσως το επόμενο κύμα.

Ίσως γι' αυτό το κάστρο και το λιμάνι ανήκουν το ένα στο άλλο. Το πρώτο θυμάται, το δεύτερο ελπίζει. Κι ανάμεσά τους απλώνεται η θάλασσα, που δεν κάνει ποτέ το λάθος να διαλέξει ανάμεσα στο παρελθόν και στο μέλλον.