Τα πρόβατα της πολιτικής αρετής.

 

Τα πρόβατα είναι αξιοθαύμαστα πλάσματα. Δεν κάνουν ποτέ αντιπολίτευση στον βοσκό. Δεν ζητούν πρόγραμμα, δεν απαιτούν απολογισμό, δεν ρωτούν γιατί το χορτάρι λιγοστεύει. Αρκεί να τους δείξει κάποιος τον δρόμο και να τους διαβεβαιώσει πως «όλα πάνε καλά».

Ο άνθρωπος, βέβαια, είναι πιο εξελιγμένος. Δεν ακολουθεί πια έναν βοσκό με ραβδί. Ακολουθεί έναν κύριο με κοστούμι, μικρόφωνο και ωραίες λέξεις. Δεν του λένε «πήγαινε εκεί». Του λένε «μαζί χτίζουμε το μέλλον». Και το κοπάδι συγκινείται, γιατί το μέλλον είναι πάντα ένα υπέροχο μέρος όπου όλα θα διορθωθούν — απλώς ποτέ δεν φτάνουμε εκεί.

Κάθε εποχή έχει τα δικά της πρόβατα. Άλλα χειροκροτούν, άλλα καταγγέλλουν, άλλα φωνάζουν πως δεν ανήκουν σε κανένα κοπάδι, ενώ βαδίζουν περήφανα πίσω από το δικό τους. Το σημαντικό δεν είναι να μην είσαι πρόβατο. Το σημαντικό είναι να έχεις πειστεί πως οι άλλοι είναι.

Οι ποιμένες γνωρίζουν καλά την ανθρώπινη φύση. Δεν χρειάζεται να δώσουν σε όλους ψωμί. Αρκεί να δώσουν σε όλους μια ιστορία. Έναν φόβο, έναν εχθρό, μια υπόσχεση. Και το κοπάδι θα κάνει τα υπόλοιπα.

Το πιο παράξενο όμως είναι πως τα πρόβατα σήμερα δεν θέλουν πια να τα λένε πρόβατα. Θέλουν να τα λένε «ενημερωμένους πολίτες». Έτσι, με λίγη αυτοπεποίθηση και αρκετή φασαρία, η στάνη μετατρέπεται σε βουλή και το βέλασμα σε πολιτικό λόγο.

Και κάπου εκεί, ανάμεσα σε τόσους ποιμένες και τόσα κοπάδια, ξεχνάμε το απλό: μια κοινωνία δεν αλλάζει όταν βρίσκει καλύτερο βοσκό. Αλλά όταν θυμάται ότι δεν γεννήθηκε για να βόσκει.