Ίριδα η Φλωρεντινή.

 

Όταν σκεφτόμαστε τη Φλωρεντία, το μυαλό μας πηγαίνει αυτόματα στην Αναγέννηση, τον Μικελάντζελο, τον Μποτιτσέλι και τον επιβλητικό Καθεδρικό Ναό Santa Maria del Fiore. Υπάρχει όμως ένα ζωντανό σύμβολο που συνοδεύει την πρωτεύουσα της Τοσκάνης εδώ και αιώνες, κρυμμένο στις πλαγιές των λόφων της και στα οικόσημα των ευγενών της: η Ίριδα η Φλωρεντινή (Iris florentina).

Αν και πολλοί πιστεύουν ότι το διάσημο έμβλημα της πόλης είναι ένας κρίνος, η πραγματικότητα κρύβει μια γοητευτική βοτανική παρεξήγηση.

Το επίσημο σύμβολο της Φλωρεντίας ονομάζεται στα ιταλικά Giglio. Η λέξη μεταφράζεται ως «κρίνος», όμως το σχήμα του εμβλήματος προέρχεται ξεκάθαρα από την άγρια λευκή ίριδα που φύτρωνε σε αφθονία γύρω από τα τείχη της πόλης και στην κοιλάδα του ποταμού Άρνου κατά τον 11ο αιώνα.

Οι Φλωρεντινοί αγάπησαν τόσο πολύ αυτό το κομψό λουλούδι, που το 1251 το αποτύπωσαν επίσημα στη σημαία τους. Αρχικά, το σύμβολο ήταν μια λευκή ίριδα σε κόκκινο φόντο. Μετά την τελική επικράτηση των Γουέλφων (στην σύγκρουση μεταξύ Γουέλφων και Γιβελλίνων), τα χρώματα αντιστράφηκαν: το έμβλημα έγινε κόκκινη ίριδα σε λευκό φόντο, το οποίο παραμένει μέχρι και σήμερα το επίσημο οικόσημο της πόλης.

Η σχέση της Ίριδας με τη Φλωρεντία δεν ήταν μόνο οπτική, αλλά και βαθιά πρακτική. Οι μοναχοί της πόλης, ιδιαίτερα εκείνοι του ιστορικού φαρμακείου Officina Profumo-Farmaceutica di Santa Maria Novella (που λειτουργεί από το 1221), ανακάλυψαν τις θαυματουργές ιδιότητες της ρίζας του φυτού. Όταν η ρίζα αποξηρανθεί για 2-3 χρόνια, αναπτύσσει ένα έντονο, γλυκό άρωμα που θυμίζει βιολέτα. Χρησιμοποιείται ως σταθεροποιητής στα ακριβά αρώματα.

Ο περίφημος "Κήπος της Ίριδας" (Giardino dell'Iris). Βρίσκεται κοντά στην πανοραμική Piazzale Michelangelo και είναι ένας κήπος αφιερωμένος αποκλειστικά σε αυτό το φυτό.

Κάθε Μάιο, ο κήπος γεμίζει με χιλιάδες ποικιλίες ίριδας από όλο τον κόσμο, με την αυθεντική, λευκή Iris florentina να κλέβει πάντα την παράσταση, θυμίζοντας στους επισκέπτες το ένδοξο παρελθόν της πόλης.

Η Φλωρεντία διάλεξε για έμβλημά της ένα άνθος που μοιάζει με φλόγα από λευκό μάρμαρο. Και το άνθος, με τη σειρά του, κράτησε στο όνομά του την πόλη, ώστε κανείς να μην μπορεί να πει αν η ίριδα γεννήθηκε από τη Φλωρεντία ή αν η Φλωρεντία ήταν πάντοτε ένα άνθος που ονειρευόταν να γίνει πόλη.