18/6/26

Η Αρπαγή των Σαβίνων.



Η πλατεία Piazza della Signoria μοιάζει να ονειρεύεται τον εαυτό της.

Το άγαλμα της Σαβίνας παρθένας υψώνει ένα χέρι προς τον ουρανό, όχι για να ζητήσει βοήθεια, αλλά για να αγγίξει μια στιγμή που ήδη χάνεται. Πίσω του, ο πέτρινος πύργος του Palazzo Vecchio κρατά το μεγάλο ρολόι σαν ένα άγρυπνο μάτι. Οι δείκτες γυρίζουν αργά, με την αδιαφορία των άστρων.

Οι άνθρωποι περνούν από κάτω πιστεύοντας πως διασχίζουν μια πλατεία. Ίσως όμως διασχίζουν έναν λαβύρινθο χρόνου. Διασχίζοντας τις αψίδες της Loggia dei Lanzi οι σκιές τους εμφανίζονται και χάνονται πάνω στις ίδιες πλάκες, όπως οι σελίδες ενός βιβλίου που γράφεται και σβήνεται ταυτόχρονα.

Κάθε πόλη κρύβει στον πυρήνα της μια λησμονημένη αρπαγή. Όχι πάντοτε ανθρώπων· συχνά χρόνων, ονομάτων και πεπρωμένων. Εδώ στην Piazza della Signoria, το γλυπτό αναπαριστά την «Αρπαγή των Σαβίνων Γυναικών». Ένας νεαρός Ρωμαίος σηκώνει ψηλά με τη βία μια Σαβίνα γυναίκα που προσπαθεί να ξεφύγει. Στα πόδια τους, ένας ηλικιωμένος Σαβίνος άνδρας (ο πατέρας της) είναι πεσμένος στο έδαφος νικημένος. 

Το χέρι του αγάλματος δείχνει τον ουρανό. Το ρολόι δείχνει το τέλος. Ανάμεσά τους βρίσκεται ο άνθρωπος: ένα πλάσμα που κοιτάζει ψηλά ενώ τον τραβάει αόρατα η φθορά.

Και όμως, η ομορφιά αυτού του τόπου γεννιέται ακριβώς από αυτή τη διαμάχη. Η πέτρα γνωρίζει πως θα νικηθεί από τον χρόνο. Ο χρόνος γνωρίζει πως δεν μπορεί να νικήσει τη μνήμη.

Το ρολόι του Palazzo Vecchio γυρνάει.

Στο τέλος ο χρόνος όλους θα μας αρπάξει.

Μα για μια στιγμή, κάτω από αυτόν τον γαλανό ουρανό της Φλωρεντίας, η ψυχή υψώνει κι εκείνη το χέρι της και προσποιείται πως αγγίζει την αιωνιότητα.


ΥΓ) Η Αρπαγή των Σαβίνων: η ίδρυση της Ρώμης το 753 π.Χ. από τον Ρωμύλο συνοδεύτηκε από ένα σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης. Η νέα πόλη ήταν γεμάτη άνδρες, τυχοδιώκτες και φυγάδες, αλλά στερούνταν γυναικών. Όταν οι γειτονικοί λαοί αρνήθηκαν να δώσουν τις κόρες τους σε γάμο στους Ρωμαίους, ο Ρωμύλος κατέστρωσε ένα δόλιο σχέδιο. Διοργάνωσε μια μεγαλειώδη γιορτή προς τιμήν του θεού Ποσειδώνα και προσκάλεσε τους γειτονικούς Σαβίνους. Στο απόγειο της γιορτής, με ένα προκαθορισμένο σύνθημα, οι Ρωμαίοι επιτέθηκαν και άρπαξαν τις νεαρές Σαβίνες, τρέποντας τους άνδρες τους σε φυγή. Ο πόλεμος που ακολούθησε ήταν αναπόφευκτος. Οι Σαβίνοι επέστρεψαν με στρατό για να πάρουν πίσω τις γυναίκες τους και οι δύο πλευρές συγκρούστηκαν σε μια μάχη μέχρι εσχάτων. Η ανατροπή, όμως, ήρθε από το πιο αναπάντεχο σημείο. Οι ίδιες οι Σαβίνες γυναίκες, έχοντας ήδη αποκτήσει δεσμούς και παιδιά με τους Ρωμαίους, μπήκαν θαρραλέα ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα. Με δάκρυα στα μάτια, ικέτεψαν τους πατέρες και τους νέους τους συζύγους να σταματήσουν το μακελειό. Η παρέμβασή τους άλλαξε την ιστορία. Αντί για σφαγή, οι δύο λαοί υπέγραψαν συνθήκη ειρήνης, ενώθηκαν σε ένα ενιαίο κράτος και έθεσαν τα θεμέλια για τη δημιουργία της πανίσχυρης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο μύθος αυτός, πέρα από τη σκοτεινή του πλευρά, έμεινε στην ιστορία ως ένα διαχρονικό σύμβολο συμφιλίωσης και ενότητας, εμπνέοντας μερικά από τα σπουδαιότερα έργα της παγκόσμιας τέχνης.

Δεν υπάρχουν σχόλια: