Τελευταίο Τανγκό στο Παρίσι.

Το «Τελευταίο Τανγκό στο Παρίσι»: Ένα Σκοτεινό Κινηματογραφικό Έπος στην Εποχή της Ηθικής Επανεκτίμησης.

Το «Τελευταίο Τανγκό στο Παρίσι» (Ultimo Tango a Parigi, 1972) του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι παραμένει ένα από τα πιο πολυσυζητημένα και επιδραστικά κεφάλαια στην ιστορία της έβδομης τέχνης. Μισό αιώνα μετά την κυκλοφόρησή της, η ταινία συνεχίζει να προκαλεί έντονες συζητήσεις, όχι μόνο για την καλλιτεχνική της αξία, αλλά κυρίως για το βαρύ ηθικό τίμημα πίσω από τις κάμερες. 

Η Πλοκή: Ένα Ανώνυμο Καταφύγιο από το Πένθος.

Η ιστορία εκτυλίσσεται στο μουντό, χειμωνιάτικο Παρίσι. Ο Πολ (Μάρλον Μπράντο), ένας μεσήλικας Αμερικανός, βρίσκεται σε κατάσταση απόλυτης ψυχολογικής κατάρρευσης μετά την απροσδόκητη αυτοκτονία της συζύγου του. Καθώς αναζητά ένα διαμέρισμα, συναντά τυχαία τη Ζαν (Μαρία Σνάιντερ), μια αυθόρμητη 20χρονη Γαλλίδα που ετοιμάζεται να παντρευτεί. Ανάμεσά τους αναπτύσσεται ακαριαία μια άγρια, σχεδόν ζωώδης σεξουαλική έλξη. Ο Πολ επιβάλλει έναν απαράβατο κανόνα: να συναντιούνται στο άδειο διαμέρισμα χωρίς να ανταλλάξουν ονόματα, χωρίς να μοιραστούν το παρελθόν τους και χωρίς καμία δέσμευση. Το διαμέρισμα μετατρέπεται σε μια ερμητικά κλειστή «φούσκα» όπου το σεξ λειτουργεί ως αντίδοτο στον υπαρξιακό πόνο. Όταν όμως η ανωνυμία καταρρέει, η πραγματικότητα εισβάλλει βίαια και οδηγεί στην τραγωδία.

Οι Συντελεστές: Η Ιδιοφυΐα Πίσω από την Κάμερα.

Η ταινία ευτύχησε να έχει στην παραγωγή της μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα του παγκόσμιου κινηματογράφου:

Στην σκηνοθεσία ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, μετέφερε στην οθόνη μια ωμή, ψυχαναλυτική ματιά πάνω στη μοναξιά, το πάθος και την αυτοκαταστροφή. Ο Μάρλον Μπράντο δίνει μια από τις πιο συγκλονιστικές, «γυμνές» ερμηνείες της καριέρας του, καταθέτοντας προσωπικά του βιώματα. Δίπλα του, η νεαρή Μαρία Σνάιντερ αποτυπώνει με φυσικότητα τη μετάβαση από την αθωότητα στη συντριβή. Στην διεύθυνση φωτογραφίας ο θρυλικός Βιτόριο Στοράρο χρησιμοποιεί τις θερμές, πορτοκαλί και κίτρινες αποχρώσεις για να αποδώσει την κλειστοφοβική και γεμάτη ένταση ατμόσφαιρα του διαμερίσματος. Η μελαγχολική τζαζ του σαξοφωνίστα Γκάτο Μπαρμπιέρι ντύνει αριστουργηματικά την υπαρξιακή απομόνωση των ηρώων.

Καλλιτεχνικός Θρίαμβος ή Προϊόν Εκμετάλλευσης;

Κινηματογραφικά, το «Τελευταίο Τανγκό στο Παρίσι» αποτελεί ένα συγκλονιστικό μνημείο του υπαρξιακού ρεαλισμού. Ο Μπερτολούτσι χρησιμοποιεί το σεξ όχι για εντυπωσιασμό, αλλά ως μια πρωτόγονη γλώσσα επικοινωνίας δύο ανθρώπων που αδυνατούν να διαχειριστούν τη ζωή τους. Ο Μπράντο ξεπερνά τα όρια της υποκριτικής, παρουσιάζοντας έναν άνδρα σε απόγνωση που θρηνεί, ουρλιάζει και αυτοταπεινώνεται.

Ωστόσο, η ταινία είναι αδύνατον να αποσυνδεθεί από τη βίαιη μεθοδολογία της παραγωγής της και την κακοποιητική μεταχείριση της πρωταγωνίστριας. Η κρυφά σχεδιασμένη απο την πρωταγωνίστρια «σκηνή με το βούτυρο», η οποία είχε ως στόχο να εκμαιεύσει την πραγματική αντίδραση εξευτελισμού της 19χρονης τότε Σνάιντερ, αποτελεί πλέον ένα αδιαμφισβήτητο τεκμήριο πραγματικής εκμετάλλευσης στο όνομα της τέχνης. Η σύγχρονη κριτική καταδικάζει απερίφραστα αυτές τις μεθόδους. Παρά την καθηλωτική ερμηνεία του Μπράντο και τη σκηνοθετική δεξιοτεχνία Μπερτολούτσι, αποδεικνύεται στην πράξη ότι καμία καλλιτεχνική ιδιοφυΐα δεν μπορεί και δεν πρέπει να δικαιολογεί την καταπάτηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Πρόκειται για ένα σπουδαίο, αλλά βαθιά πληγωμένο φιλμ.

Το «Τελευταίο Τανγκό στο Παρίσι» είναι μια από τις πιο αμφιλεγόμενες και ταυτόχρονα εμβληματικές ταινίες του ευρωπαϊκού κινηματογράφου. Παραμένει ένα μάθημα κινηματογράφου και, ταυτόχρονα, ένα σκληρό μάθημα ηθικής. Είναι μια ταινία που αξίζει να αναλυθεί για την αισθητική και τη δομή της, αλλά πάντα με πλήρη επίγνωση του σκοτεινού παρασκηνίου που τη στιγμάτισε για πάντα.