Φράουλες κι Αίμα.

Το 1968 υπήρξε μια χρονιά-ορόσημο που συγκλόνισε τον πλανήτη. Ενώ στην Ευρώπη ο Μάης του ’68 άλλαζε το πρόσωπο της Γαλλίας, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού η νεολαία των ΗΠΑ βρισκόταν σε αναβρασμό. Στην καρδιά αυτής της έκρηξης, ένας 19χρονος φοιτητής του Πανεπιστημίου Κολούμπια, ο Τζέιμς Σάιμον Κούνεν, αποφάσισε να κρατήσει ημερολόγιο. Το αποτέλεσμα ήταν το βιβλίο «Φράουλες και Αίμα» (The Strawberry Statement), ένα από τα πιο ειλικρινή, αιχμηρά και αυθεντικά κείμενα της αμερικανικής αντικουλτούρας.

Το Παρασκήνιο της Εξέγέρσης.

Το βιβλίο καταγράφει λεπτό προς λεπτό τα γεγονότα του Απριλίου του 1968 στο Κολούμπια. Η κατάληψη κράτησε συνολικά επτά ημέρες (23 έως 30 Απριλίου 1968). Οι φοιτητές κατέλαβαν πέντε κτίρια του πανεπιστημίου, συμπεριλαμβανομένου του γραφείου του Πρύτανη. Οι φοιτητές κατέλαβαν τα πανεπιστημιακά κτίρια για δύο βασικούς λόγους:

Ο Πόλεμος του Βιετνάμ: Το πανεπιστήμιο συνεργαζόταν με ένα ινστιτούτο αμυντικών αναλύσεων (IDA) που στήριζε το Πεντάγωνο.

Ο Κοινωνικός Ρατσισμός: Το Κολούμπια σχεδίαζε την κατασκευή ενός υπερσύγχρονου γυμναστηρίου σε δημόσιο πάρκο της γειτονικής περιοχής του Χάρλεμ, αποκλείοντας ουσιαστικά την τοπική αφροαμερικανική κοινότητα από τη χρήση του (οι κάτοικοι θα είχαν πρόσβαση μόνο από μια ξεχωριστή, πίσω πόρτα).

Μέσα στα κατελημένα κτίρια δημιουργήθηκε μια μικρή, αυτόνομη κοινότητα. Οι φοιτητές διοργάνωναν συζητήσεις, μαγείρευαν συλλογικά, άκουγαν ροκ μουσική και εξέδιδαν μανιφέστα. Η κατάληψη έληξε βίαια τις πρώτες πρωινές ώρες της 30ής Απριλίου. Μετά από εντολή της διοίκησης, 1.000 αστυνομικοί εισέβαλαν στο κάμπους, ξυλοκόπησαν άγρια τους φοιτητές και προχώρησαν σε πάνω από 700 συλλήψεις. 

Η Ειρωνεία πίσω από τον Τίτλο.

Ο αυθεντικός τίτλος, "The Strawberry Statement" («Η Δήλωση της Φράουλας»), κρύβει μια βαθιά πολιτική ειρωνεία. Προέρχεται από τα λόγια ενός αντιπρύτανη του Κολούμπια, ο οποίος υποτίμησε προκλητικά τις διεκδικήσεις των φοιτητών δηλώνοντας:

«Το αν μια ομάδα φοιτητών συμπαθεί ή όχι μια απόφαση της διοίκησης, έχει την ίδια ακριβώς βαρύτητα με το αν τους αρέσουν ή όχι οι φράουλες».

Η απάντηση των φοιτητών ήρθε μέσα από τις καταλήψεις, και το «αίμα» προστέθηκε αργότερα (κυρίως στην ελληνική μετάφραση και στην ταινία που ακολούθησε) για να αποτυπώσει την άγρια αστυνομική καταστολή που ακολούθησε.

Το Ύφος του Κούνεν: η Φωνή μιας Γενιάς.

Αυτό που κάνει το βιβλίο να ξεχωρίζει από μια τυπική πολιτική ανάλυση είναι το ύφος του Κούνεν. Δεν γράφει σαν δογματικός πολιτικός καθοδηγητής, αλλά σαν ένας κανονικός έφηβος της εποχής.

Αντιφάσεις: Στις σελίδες του συνυπάρχει το πάθος για κοινωνική δικαιοσύνη με το φλερτ, το χιούμορ, το ροκ εν ρολ και το άγχος για τις εξετάσεις.

Αυθεντικότητα: Ο Κούνεν δεν κρύβει τις αμφιβολίες του. Συμμετέχει στην κατάληψη, αλλά ταυτόχρονα σκέφτεται την προπόνησή του στην κωπηλασία ή το αν θα τον συλλάβουν.

Αμεσότητα: Μέσα από μικρές, κοφτές σημειώσεις, μεταφέρει στον αναγνώστη την ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα των γενικών συνελεύσεων, το αίσθημα της συλλογικότητας, αλλά και τον τρόμο μπροστά στα γκλομπ της αστυνομίας.

Η Διαχρονική Αξία του Έργου.

Το «Φράουλες και Αίμα» δεν είναι απλώς ένα ιστορικό ντοκουμέντο για το 1968. Είναι ένα μανιφέστο για τη δύναμη της νεολαίας και μια υπενθύμιση ότι οι μεγάλες κοινωνικές αλλαγές ξεκινάνε συχνά από τις πανεπιστημιακές αίθουσες. Κυρίως, όμως, είναι μια υπενθύμιση ότι πίσω από τα μεγάλα πολιτικά συνθήματα κρύβονται πάντα κανονικοί, καθημερινοί άνθρωποι που αποφάσισαν, έστω και για λίγο, να πάψουν να είναι θεατές.