Υπάρχουν βιβλία που τα διαβάζεις και βιβλία που σε στοιχειώνουν. Το «Εκατό Χρόνια Μοναξιά» του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Αποτελεί το πιο εμβληματικό έργο του "μαγικού ρεαλισμού" στην παγκόσμια λογοτεχνία. Από την κυκλοφορία του το 1967 μέχρι σήμερα, αυτό το επικό μυθιστόρημα δεν καθόρισε απλώς τη λογοτεχνία της Λατινικής Αμερικής, αλλά άλλαξε τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την ίδια την πραγματικότητα.
Ένα Χωριό, Επτά Γενιές, Μία Μοίρα.
Η ιστορία μας μεταφέρει στο Μακόντο, ένα φανταστικό, απομονωμένο χωριό χαμένο στους βάλτους της Κολομβίας. Εκεί, παρακολουθούμε την άνοδο και την πτώση της οικογένειας Μπουενδία μέσα από επτά γενιές. Από τον οραματιστή πατριάρχη Χοσέ Αρκάδιο που ιδρύει το χωριό, μέχρι τον θρυλικό Συνταγματάρχη Αουρελιάνο που πολεμά σε τριάντα δύο εμφύλιους πολέμους και τους χάνει όλους, οι χαρακτήρες του Μάρκες είναι μεγαλύτεροι από τη ζωή. Κι όμως, παρά τα πάθη, τους έρωτες και τα κατορθώματά τους, όλοι τους μοιράζονται το ίδιο βαρύ, κληρονομικό φορτίο: μια ανυπέρβλητη, υπαρξιακή μοναξιά.
Ο Μαγικός Ρεαλισμός του Μάρκες.
Αν το «Εκατό Χρόνια Μοναξιά» είναι διάσημο για κάτι, αυτό είναι ο μαγικός ρεαλισμός. Στο σύμπαν του Μάρκες, το υπερφυσικό γίνεται καθημερινό και το καθημερινό γίνεται θαύμα: Κίτρινα πεταλουδάκια ακολουθούν έναν ερωτευμένο άντρα όπου κι αν πάει. Μια όμορφη κοπέλα αναλήπτεται στους ουρανούς καθώς απλώνει σεντόνια. Φαντάσματα συζητούν στο σαλόνι με τους ζωντανούς. Το πιο συναρπαστικό; Οι χαρακτήρες δεν εκπλήσσονται καθόλου με αυτά τα θαύματα. Αντίθετα, μένουν άναυδοι με πράγματα που εμείς θεωρούμε δεδομένα, όπως ο πάγος, ο μαγνήτης ή ο κινηματογράφος!
Γιατί αξίζει να το διαβάσετε σήμερα;
Το βιβλίο δεν είναι απλώς ένα παραμύθι για ενήλικες. Είναι ένας βαθύς καθρέφτης της ανθρώπινης φύσης και της ιστορίας. Ο χρόνος στο Μακόντο δεν κυλάει ίσια, αλλά κάνει κύκλους. Τα ονόματα επαναλαμβάνονται, τα λάθη επαναλαμβάνονται και οι άνθρωποι μοιάζουν καταδικασμένοι να ζουν ξανά και ξανά το παρελθόν τους. Παράλληλα, πίσω από τη μαγεία κρύβεται η σκληρή πολιτική πραγματικότητα της Λατινικής Αμερικής – η αποικιοκρατία, οι εμφύλιες συρράξεις και η εκμετάλλευση.
Το βιβλίο ξεκινά με μια από τις πιο διάσημες προτάσεις στην ιστορία της λογοτεχνίας: «Πολλά χρόνια μετά, μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, ο συνταγματάρχης Αουρελιάνο Μπουενδία θα έφερνε στον νου του το μακρινό απόγευμα που ο πατέρας του τον πήγε να γνωρίσει τον πάγο…» και κλείνει με μια συγκλονιστική διαπίστωση για τη μοναξιά και τον χρόνο: «...γιατί ήταν γραμμένο πως οι γενεές οι καταδικασμένες σε εκατό χρόνια μοναξιά δεν είχαν δεύτερη ευκαιρία πάνω στη γη». Στην πρώτη παράγραφο, ο κόσμος είναι τόσο καινούργιος που «πολλά πράγματα δεν είχαν ακόμα όνομα» και ο πάγος μοιάζει με θαύμα. Είναι η γέννηση, η αθωότητα και η δημιουργία. Στην τελευταία παράγραφο, ο κόσμος του Μακόντο έχει γεράσει, έχει σαπίσει απ' τη μοναξιά, και σβήνεται ολοκληρωτικά από τη σκόνη και τον άνεμο. Τα πάντα έχουν πλέον ονομαστεί, γραφτεί και προβλεφθεί στις περγαμηνές. Στην πρώτη παράγραφο, ο Μάρκες μάς συστήνει την ιστορία. Στο τέλος, αποκαλύπτεται ότι η πρώτη παράγραφος που διαβάσαμε εμείς είναι η ίδια πρώτη παράγραφος που άρχισε να διαβάζει ο Αουρελιάνο στις περγαμηνές του Μελκιάδες. Τη στιγμή που ο Αουρελιάνο φτάνει στην τελευταία λέξη και το Μακόντο χάνεται, εμείς κλείνουμε το βιβλίο. Το σύμπαν του Μάρκες γεννιέται με την πρώτη σελίδα και πεθαίνει με την τελευταία, αφήνοντας τον αναγνώστη στη δική του... μοναξιά.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου