Η αποκάλυψη δεν είναι μόνο η στιγμή που κάτι φαίνεται· είναι η στιγμή που κάτι παύει να μπορεί να κρυφτεί.
Η φιλοσοφία της αποκάλυψης αρχίζει από μια παράδοξη σκέψη: πως ο κόσμος ίσως δεν είναι φτιαγμένος μόνο από πράγματα, αλλά από πέπλα. Κάθε άνθρωπος, κάθε κοινωνία, κάθε εποχή, σκεπάζει την πραγματικότητα με σύμβολα, φόβους, γλώσσες και επιθυμίες. Η αποκάλυψη έρχεται όταν ένα από αυτά τα πέπλα σχίζεται.
Στην αρχαία ελληνική σκέψη, η αλήθεια ονομαζόταν «ἀλήθεια» -δηλαδή το μη λησμονημένο, το μη κρυμμένο. Για τον Μάρτιν Χάιντεγκερ, η αλήθεια δεν ήταν απλή σωστή γνώση, αλλά ένα ξεσκέπασμα του "Είναι". Ο κόσμος αποκαλύπτεται όπως η θάλασσα όταν υποχωρεί η ομίχλη: όχι επειδή δημιουργήθηκε εκείνη τη στιγμή, αλλά επειδή επιτέλους έγινε ορατός.
Όμως κάθε αποκάλυψη έχει και ένα τίμημα.
Η γνώση αλλάζει εκείνον που τη βλέπει.
Ο άνθρωπος που ανακαλύπτει μια αλήθεια δεν επιστρέφει ποτέ ακριβώς ίδιος. Γι’ αυτό τόσοι μύθοι συνδέουν την αποκάλυψη με την τραγωδία: ο Οιδίποδας τυφλώνεται όταν βλέπει την αλήθεια, ο Προμηθέας τιμωρείται επειδή αποκάλυψε τη φωτιά στους ανθρώπους, ενώ στην "Αποκάλυψη" του Ιωάννη του Θεολόγου το τέλος του κόσμου παρουσιάζεται όχι μόνο ως καταστροφή, αλλά ως τελική φανέρωση.
Η αποκάλυψη δεν είναι πάντα θρησκευτική.
Υπάρχει και η προσωπική αποκάλυψη:
η στιγμή που καταλαβαίνεις ποιος είσαι,
ποιον αγαπάς,
τι φοβάσαι,
ή πόσο εύθραυστη είναι η ζωή.
Μερικές φορές έρχεται μέσα από την επιστήμη. Ένα τηλεσκόπιο που δείχνει ότι η Γη δεν είναι το κέντρο του σύμπαντος· ένα μικροσκόπιο που αποκαλύπτει αόρατους κόσμους· ένας εγκέφαλος που αρχίζει να παρατηρεί τον ίδιο του τον εαυτό.
Άλλες φορές έρχεται μέσα από την τέχνη: ένα ποίημα, ένας πίνακας ή μια μουσική φράση που απογυμνώνει κάτι που δεν μπορούσε να ειπωθεί με κοινές λέξεις.
Ίσως τελικά η φιλοσοφία της αποκάλυψης να είναι η φιλοσοφία του φωτός.
Όχι του φωτός που καταργεί το σκοτάδι,
αλλά εκείνου που δείχνει πως ακόμα και το σκοτάδι έχει μορφή.
Και ίσως γι’ αυτό οι άνθρωποι φοβούνται τόσο τις αλήθειες:
επειδή κάθε αποκάλυψη δεν φωτίζει μόνο τον κόσμο -
φωτίζει κι εμάς μέσα του.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου