..jpg)
.jpg)
29/4/09
Η Κοκκινόχηνα.
Η Κοκκινόχηνα (Branta ruficollis) είναι μία από τις μικρότερες σε μέγεθος αγριόχηνες του κόσμου: έχει μήκος σώματος 53-56 εκ., όσο δηλαδή μία Πρασινοκέφαλη (Anas Platyrhynchos), καθώς και μικρό κεφάλι και ράμφος, ενώ κατά τα άλλα διαθέτει όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά των αγριόχηνων, δηλ. μυτερές, δυνατές φτερούγες και κοντά πόδια.
Ταυτόχρονα όμως, είναι ίσως το ομορφότερο είδος αγριόχηνας και ένα από τα πιο εντυπωσιακά πουλιά της Δυτικής Παλαιαρκτικής: το φτέρωμά της χαρακτηρίζεται από τις έντονες αντιθέσεις του μαύρου-άσπρου, ενώ το κάτω μέρος του λαιμού, η κοιλιά και τα μάγουλα έχουν καστανοκόκκινο-βυσσινί χρώμα, που, ως συνήθως, στα ενήλικα πουλιά, έχει πιο έντονες αποχρώσεις.
Ως προς τη συμπεριφορά της, η Κοκκινόχηνα μοιάζει πολύ με τις υπόλοιπες αγριόχηνες, αλλά είναι πολύ πιο ευκίνητη και γρήγορη όταν βόσκει, σπάνια δε τα κοπάδια πετούν σε σφηνοειδείς ή γραμμικούς σχηματισμούς.
Οι Κοκκινόχηνες φωλιάζουν στην Σιβηριανή Αρκτική τούνδρα, από το Δέλτα του ποταμού Ob , μέχρι τη χερσόνησο Taymyr στα ανατολικά, όπου αναπαράγεται η πλειοψηφία του πληθυσμού.
Ως βιότοπο φωλιάσματος τα πουλιά προτιμούν, χαμηλούς χωματόλοφους, συνήθως σε πρανή ποταμών ή λιμνών.
Έχει δε εξαιρετικό ενδιαφέρον η συμβίωσή τους με τους Πετρίτες (Falco peregrinus), ή τις Χιονογερακίνες (Buteo lagopus) που φωλιάζουν στις ίδιες ακριβώς θέσεις και που οι Κοκκινόχηνες χρησιμοποιούν ως "φύλακες" εναντίον άλλων αρπακτικών, που θα έθεταν σε κίνδυνο τους νεοσσούς τους, όπως π.χ. οι Αρκτικές Αλεπούδες (Alopex lagopus) κ.ά.
Μετά την ολοκλήρωση της πτερόρροιας και το ξεπέταγμα των μικρών, τα πουλιά αναχωρούν από την τούνδρα, περί τα μέσα του Σεπτέμβρη και αφού συγκεντρωθούν σε μεγάλα κοπάδια στο βόρειο Καζακστάν κ.α., αρχίζουν το ταξίδι προς τις περιοχές διαχείμανσης.
Πριν από λίγες δεκαετίες, ολόκληρος ο πληθυσμός του είδους ξεχειμώνιαζε γύρω από τη νότια Κασπία (Αζερμπαϊζάν, Ιράν κ.α.), αλλά σήμερα όλες οι Κοκκινόχηνες περνούν τους χειμώνες τους στους παράκτιους υγροτόπους της Ρουμανίας και βόρειας Βουλγαρίας. Εδώ συγκεντρώνεται ολόκληρος κυριολεκτικά ο παγκόσμιος πληθυσμός του είδους, που υπολογίζεται σε 70.000 άτομα.
Τον χειμώνα, οι Κοκκινόχηνες, αναμειγνύονται ειρηνικά με μεγάλα κοπάδια άλλων ειδών όπως οι Ασπρομέτωπες (Anser aldifronts), οι Σταχτόχηνες (A. anser) κ.ά., συχνάζουν δε σε ανοιχτές, επίπεδες εκτάσεις στις παρυφές μεγάλων (συνήθως παράκτιων) υγροτόπων, όπου κυριαρχούν οι καλλιέργειες χειμερινών σιτηρών, στις οποίες τρέφονται, βόσκοντας το χορτάρι με γρήγορες κινήσεις του ράμφους τους. Όπου βεβαίως ο βιότοπος είναι κατάλληλος, τρέφονται και σε φυσικά χορτολίβαδα με αγρωστώδη ή αλοφυτική βλάστηση, όπως η Salicornia κ.ά..
Στην Ελλάδα, οι Κοκκινόχηνες διαχειμάζουν τακτικά, όχι όμως κάθε χειμώνα, σε μικρούς αριθμούς και συνήθως μόνο στο Δέλτα Έβρου, σπανιότερα δε στους υπόλοιπους θρακιώτικους υγροτόπους (Λ.Ισμαρίδα, Δ.Νέστου κ.α.).
Η εμφάνισή τους είναι, βεβαίως, απρόβλεπτη αφού εξαρτάται από διάφορους παράγοντες που η αλληλεπίδρασή τους δεν είναι ακόμα απόλυτα γνωστή: ο κυρίαρχος, σε γενικές γραμμές παράγοντας, είναι η ένταση της βαρυχειμωνιάς, σε συνδυασμό με τα υπάρχοντα αποθέματα τροφής στη Ρουμανία και στη Βουλγαρία.
Όσο σκληρότερος ο χειμώνας και/ή λιγότερη η τροφή εκεί, τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητες εμφάνισης των πουλιών στη Θράκη.
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως π.χ. ο σκληρός χειμώνας του 1985, οι Κοκκινόχηνες μετακινούνται ακόμα νοτιότερα. Έτσι, μικρά κοπάδια ή μεμονωμένα άτομα, εμφανίζονται σε ασυνήθιστα μέρη, όπως η Εύβοια, η Αττική, η Κεφαλληνία κ.α..
Πριν από αιώνες, όταν ο πληθυσμός τους ήταν ίσως πολύ μεγαλύτερος, οι Κοκκινόχηνες έφταναν συχνά μέχρι την Αίγυπτο: σ' ένα από τα ωραιότερα δείγματα ζωγραφικής των αρχαίων Αιγυπτίων, σε τάφο του Meidum (2.500 π.Χ.) απεικονίζονται με θαυμαστή ακρίβεια, 2 Κοκκινόχηνες.
Από τα 1846, έτος πρώτης καταγραφής της Κοκκινόχηνας στην Ελλάδα, μέχρι σήμερα, έχουν καταχωρηθεί 50 περίπου παρατηρήσεις. Ο μεγαλύτερος αριθμός που έχει καταγραφεί στην Ελλάδα είναι γύρω στα 2000 άτομα (Δ. Έβρου 2/3/1985), ενώ συνήθως ο συνολικός διαχειμάζων πληθυσμός κυμαίνεται από 5 έως 100 άτομα. Όλες οι ελληνικές παρατηρήσεις προέρχονται από την περίοδο Δεκεμβρίου-Μαρτίου, κυρίως δε από τον Γενάρη και Φλεβάρη.
Δυστυχώς, πέραν από τις μετρήσεις του πληθυσμού των πουλιών που διεξάγονται κάθε Γενάρη στα πλαίσια του "Προγράμματος Μεσοχειμωνιάτικων Καταμετρήσεων Υδροβίων" και την καταχώρηση κάποιων άλλων παρατηρήσεων του είδους, οι γνώσεις μας για την οικολογία της Κοκκινόχηνας στην Ελλάδα (τροφικές συνήθειες, προτιμητέοι οικότοποι, συμπεριφορά κ.ά.) είναι ακόμα εξαιρετικά φτωχές.
Το σίγουρο πάντως είναι ότι, στο Δ. Έβρου, οι Κοκκινόχηνες (αλλά και οι υπόλοιπες αγριόχηνες) τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά σε λιβάδια με φυσική βλάστηση, κάτι ιδιαίτερα σπάνιο σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες.
Η Κοκκινόχηνα έχει χαρακτηριστεί ως "παγκόσμια απειλούμενο είδος", θεωρείται δε αυστηρά προστατευόμενο είδος από όλες τις διεθνείς συμβάσεις (Βόννη, Βέρνη, CITES κ.ά.) και Κοινοτικές Οδηγίες (79/409, 92/43).
Το γεγονός ότι ολόκληρος ο παγκόσμιος πληθυσμός της διαχειμάζει σε μια πολύ περιορισμένη περιοχή (ουσιαστικά σε 2-3 υγροτοπικά συμπλέγματα), σημαίνει ότι το είδος είναι εξαιρετικά ευάλωτο. Παρά το ότι δεν φαίνεται να απειλείται άμεσα, οποιαδήποτε αλλαγή της τρέχουσας αγροτικής πολιτικής στη Ρουμανία και στη Βουλγαρία (αλλαγή στις καλλιέργειες, εντατικοποίηση κ.ά.) θα θέσει σίγουρα σε κίνδυνο την επιβίωση του είδους κατά τη διάρκεια της σκληρής χειμερινής διαβίωσης.
Επιπλέον, αν και οι Κοκκινόχηνες προστατεύονται πλέον σε όλες τις χώρες κατανομής τους και δεν επιτρέπεται το κυνήγι τους, συχνές είναι οι καταγγελίες για λαθροθηρία σε βάρος των σπάνιων αυτών πουλιών από αλλοδαπούς (μερικές φορές και από Έλληνες!!!) κυνηγούς στη βόρεια Βουλγαρία.
Ας ελπίσουμε ότι η εφαρμογή του "Ειδικού Σχεδίου Διαχείρισης" (Action Plan) που έχει ήδη συνταχθεί για το είδος, θα συμβάλλει στην επίλυση ή έστω στην άμβλυνση τέτοιων προβλημάτων, στις επί μέρους χώρες.
Σε ότι τέλος αφορά στη χώρα μας, είναι σαφές ότι, όπως ακριβώς και στην περίπτωση της Νανόχηνας (Anser erythropus), παρά το γεγονός ότι οι αριθμοί που διαχειμάζουν στη Θράκη είναι μικροί, η Ελλάδα είναι η μόνη κοινοτική χώρα όπου το είδος απαντάται τακτικά και, συνεπώς, έχουμε ιδιαίτερη ευθύνη για την προστασία του.
Aλλωστε, το Δ. Έβρου φαίνεται να είναι ζωτικής σημασίας για τα πουλιά αυτά, ως εναλλακτικός ή εφεδρικός χώρος διαχείμανσης. Για τους λόγους αυτούς, η διαχείριση, βελτίωση και προστασία των φυσικών λιβαδιών, όπου συχνάζουν οι Κοκκινόχηνες, οι Νανόχηνες και τα άλλα είδη (π.χ. γύρω από τη Λ/θ Δράνα κ.α.), θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μέτρο προτεραιότητας, ενώ ταυτόχρονα, θα πρέπει να διατηρηθεί και η απαγόρευση του κυνηγιού των αγριόχηνων στην Ελλάδα, αφού οι συνολικοί τους πληθυσμοί εξακολουθούν να κυμαίνονται σε χαμηλά επίπεδα.
Παρά τους έντονους χρωματισμούς στο φτέρωμά τους, οι Κοκκινόχηνες είναι ιδιαίτερα δύσκολο να εντοπιστούν, ακόμα και από έμπειρους παρατηρητές, ιδιαίτερα ανάμεσα σε μεγάλα κοπάδια από Ασπρομέτωπες. Σε όσους όμως καταφέρνουν να τις διακρίνουν, προσφέρουν ένα αξέχαστο θέαμα, αφού, αναμφίβολα, πρόκειται για ένα από τα ωραιότερα πουλιά των υγροτόπων μας.
Ταυτόχρονα όμως, είναι ίσως το ομορφότερο είδος αγριόχηνας και ένα από τα πιο εντυπωσιακά πουλιά της Δυτικής Παλαιαρκτικής: το φτέρωμά της χαρακτηρίζεται από τις έντονες αντιθέσεις του μαύρου-άσπρου, ενώ το κάτω μέρος του λαιμού, η κοιλιά και τα μάγουλα έχουν καστανοκόκκινο-βυσσινί χρώμα, που, ως συνήθως, στα ενήλικα πουλιά, έχει πιο έντονες αποχρώσεις.
Ως προς τη συμπεριφορά της, η Κοκκινόχηνα μοιάζει πολύ με τις υπόλοιπες αγριόχηνες, αλλά είναι πολύ πιο ευκίνητη και γρήγορη όταν βόσκει, σπάνια δε τα κοπάδια πετούν σε σφηνοειδείς ή γραμμικούς σχηματισμούς.
Οι Κοκκινόχηνες φωλιάζουν στην Σιβηριανή Αρκτική τούνδρα, από το Δέλτα του ποταμού Ob , μέχρι τη χερσόνησο Taymyr στα ανατολικά, όπου αναπαράγεται η πλειοψηφία του πληθυσμού.
Ως βιότοπο φωλιάσματος τα πουλιά προτιμούν, χαμηλούς χωματόλοφους, συνήθως σε πρανή ποταμών ή λιμνών.
Έχει δε εξαιρετικό ενδιαφέρον η συμβίωσή τους με τους Πετρίτες (Falco peregrinus), ή τις Χιονογερακίνες (Buteo lagopus) που φωλιάζουν στις ίδιες ακριβώς θέσεις και που οι Κοκκινόχηνες χρησιμοποιούν ως "φύλακες" εναντίον άλλων αρπακτικών, που θα έθεταν σε κίνδυνο τους νεοσσούς τους, όπως π.χ. οι Αρκτικές Αλεπούδες (Alopex lagopus) κ.ά.
Μετά την ολοκλήρωση της πτερόρροιας και το ξεπέταγμα των μικρών, τα πουλιά αναχωρούν από την τούνδρα, περί τα μέσα του Σεπτέμβρη και αφού συγκεντρωθούν σε μεγάλα κοπάδια στο βόρειο Καζακστάν κ.α., αρχίζουν το ταξίδι προς τις περιοχές διαχείμανσης.
Πριν από λίγες δεκαετίες, ολόκληρος ο πληθυσμός του είδους ξεχειμώνιαζε γύρω από τη νότια Κασπία (Αζερμπαϊζάν, Ιράν κ.α.), αλλά σήμερα όλες οι Κοκκινόχηνες περνούν τους χειμώνες τους στους παράκτιους υγροτόπους της Ρουμανίας και βόρειας Βουλγαρίας. Εδώ συγκεντρώνεται ολόκληρος κυριολεκτικά ο παγκόσμιος πληθυσμός του είδους, που υπολογίζεται σε 70.000 άτομα.
Τον χειμώνα, οι Κοκκινόχηνες, αναμειγνύονται ειρηνικά με μεγάλα κοπάδια άλλων ειδών όπως οι Ασπρομέτωπες (Anser aldifronts), οι Σταχτόχηνες (A. anser) κ.ά., συχνάζουν δε σε ανοιχτές, επίπεδες εκτάσεις στις παρυφές μεγάλων (συνήθως παράκτιων) υγροτόπων, όπου κυριαρχούν οι καλλιέργειες χειμερινών σιτηρών, στις οποίες τρέφονται, βόσκοντας το χορτάρι με γρήγορες κινήσεις του ράμφους τους. Όπου βεβαίως ο βιότοπος είναι κατάλληλος, τρέφονται και σε φυσικά χορτολίβαδα με αγρωστώδη ή αλοφυτική βλάστηση, όπως η Salicornia κ.ά..
Στην Ελλάδα, οι Κοκκινόχηνες διαχειμάζουν τακτικά, όχι όμως κάθε χειμώνα, σε μικρούς αριθμούς και συνήθως μόνο στο Δέλτα Έβρου, σπανιότερα δε στους υπόλοιπους θρακιώτικους υγροτόπους (Λ.Ισμαρίδα, Δ.Νέστου κ.α.).
Η εμφάνισή τους είναι, βεβαίως, απρόβλεπτη αφού εξαρτάται από διάφορους παράγοντες που η αλληλεπίδρασή τους δεν είναι ακόμα απόλυτα γνωστή: ο κυρίαρχος, σε γενικές γραμμές παράγοντας, είναι η ένταση της βαρυχειμωνιάς, σε συνδυασμό με τα υπάρχοντα αποθέματα τροφής στη Ρουμανία και στη Βουλγαρία.
Όσο σκληρότερος ο χειμώνας και/ή λιγότερη η τροφή εκεί, τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητες εμφάνισης των πουλιών στη Θράκη.
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως π.χ. ο σκληρός χειμώνας του 1985, οι Κοκκινόχηνες μετακινούνται ακόμα νοτιότερα. Έτσι, μικρά κοπάδια ή μεμονωμένα άτομα, εμφανίζονται σε ασυνήθιστα μέρη, όπως η Εύβοια, η Αττική, η Κεφαλληνία κ.α..
Πριν από αιώνες, όταν ο πληθυσμός τους ήταν ίσως πολύ μεγαλύτερος, οι Κοκκινόχηνες έφταναν συχνά μέχρι την Αίγυπτο: σ' ένα από τα ωραιότερα δείγματα ζωγραφικής των αρχαίων Αιγυπτίων, σε τάφο του Meidum (2.500 π.Χ.) απεικονίζονται με θαυμαστή ακρίβεια, 2 Κοκκινόχηνες.
Από τα 1846, έτος πρώτης καταγραφής της Κοκκινόχηνας στην Ελλάδα, μέχρι σήμερα, έχουν καταχωρηθεί 50 περίπου παρατηρήσεις. Ο μεγαλύτερος αριθμός που έχει καταγραφεί στην Ελλάδα είναι γύρω στα 2000 άτομα (Δ. Έβρου 2/3/1985), ενώ συνήθως ο συνολικός διαχειμάζων πληθυσμός κυμαίνεται από 5 έως 100 άτομα. Όλες οι ελληνικές παρατηρήσεις προέρχονται από την περίοδο Δεκεμβρίου-Μαρτίου, κυρίως δε από τον Γενάρη και Φλεβάρη.
Δυστυχώς, πέραν από τις μετρήσεις του πληθυσμού των πουλιών που διεξάγονται κάθε Γενάρη στα πλαίσια του "Προγράμματος Μεσοχειμωνιάτικων Καταμετρήσεων Υδροβίων" και την καταχώρηση κάποιων άλλων παρατηρήσεων του είδους, οι γνώσεις μας για την οικολογία της Κοκκινόχηνας στην Ελλάδα (τροφικές συνήθειες, προτιμητέοι οικότοποι, συμπεριφορά κ.ά.) είναι ακόμα εξαιρετικά φτωχές.
Το σίγουρο πάντως είναι ότι, στο Δ. Έβρου, οι Κοκκινόχηνες (αλλά και οι υπόλοιπες αγριόχηνες) τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά σε λιβάδια με φυσική βλάστηση, κάτι ιδιαίτερα σπάνιο σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες.
Η Κοκκινόχηνα έχει χαρακτηριστεί ως "παγκόσμια απειλούμενο είδος", θεωρείται δε αυστηρά προστατευόμενο είδος από όλες τις διεθνείς συμβάσεις (Βόννη, Βέρνη, CITES κ.ά.) και Κοινοτικές Οδηγίες (79/409, 92/43).
Το γεγονός ότι ολόκληρος ο παγκόσμιος πληθυσμός της διαχειμάζει σε μια πολύ περιορισμένη περιοχή (ουσιαστικά σε 2-3 υγροτοπικά συμπλέγματα), σημαίνει ότι το είδος είναι εξαιρετικά ευάλωτο. Παρά το ότι δεν φαίνεται να απειλείται άμεσα, οποιαδήποτε αλλαγή της τρέχουσας αγροτικής πολιτικής στη Ρουμανία και στη Βουλγαρία (αλλαγή στις καλλιέργειες, εντατικοποίηση κ.ά.) θα θέσει σίγουρα σε κίνδυνο την επιβίωση του είδους κατά τη διάρκεια της σκληρής χειμερινής διαβίωσης.
Επιπλέον, αν και οι Κοκκινόχηνες προστατεύονται πλέον σε όλες τις χώρες κατανομής τους και δεν επιτρέπεται το κυνήγι τους, συχνές είναι οι καταγγελίες για λαθροθηρία σε βάρος των σπάνιων αυτών πουλιών από αλλοδαπούς (μερικές φορές και από Έλληνες!!!) κυνηγούς στη βόρεια Βουλγαρία.
Ας ελπίσουμε ότι η εφαρμογή του "Ειδικού Σχεδίου Διαχείρισης" (Action Plan) που έχει ήδη συνταχθεί για το είδος, θα συμβάλλει στην επίλυση ή έστω στην άμβλυνση τέτοιων προβλημάτων, στις επί μέρους χώρες.
Σε ότι τέλος αφορά στη χώρα μας, είναι σαφές ότι, όπως ακριβώς και στην περίπτωση της Νανόχηνας (Anser erythropus), παρά το γεγονός ότι οι αριθμοί που διαχειμάζουν στη Θράκη είναι μικροί, η Ελλάδα είναι η μόνη κοινοτική χώρα όπου το είδος απαντάται τακτικά και, συνεπώς, έχουμε ιδιαίτερη ευθύνη για την προστασία του.
Aλλωστε, το Δ. Έβρου φαίνεται να είναι ζωτικής σημασίας για τα πουλιά αυτά, ως εναλλακτικός ή εφεδρικός χώρος διαχείμανσης. Για τους λόγους αυτούς, η διαχείριση, βελτίωση και προστασία των φυσικών λιβαδιών, όπου συχνάζουν οι Κοκκινόχηνες, οι Νανόχηνες και τα άλλα είδη (π.χ. γύρω από τη Λ/θ Δράνα κ.α.), θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μέτρο προτεραιότητας, ενώ ταυτόχρονα, θα πρέπει να διατηρηθεί και η απαγόρευση του κυνηγιού των αγριόχηνων στην Ελλάδα, αφού οι συνολικοί τους πληθυσμοί εξακολουθούν να κυμαίνονται σε χαμηλά επίπεδα.
Παρά τους έντονους χρωματισμούς στο φτέρωμά τους, οι Κοκκινόχηνες είναι ιδιαίτερα δύσκολο να εντοπιστούν, ακόμα και από έμπειρους παρατηρητές, ιδιαίτερα ανάμεσα σε μεγάλα κοπάδια από Ασπρομέτωπες. Σε όσους όμως καταφέρνουν να τις διακρίνουν, προσφέρουν ένα αξέχαστο θέαμα, αφού, αναμφίβολα, πρόκειται για ένα από τα ωραιότερα πουλιά των υγροτόπων μας.
Στις λιμνοθάλασσες των Αργυροπελεκάνων...
Στα νησάκια της λιμνοθάλασσας Τσουκαλιό και Λογαρού του Αμβρακικού Κόλπου βρίσκονται εγκατεστημένες, οι αποικίες ενός από τα σπανιότερα είδη πουλιών του κόσμου: του αργυροπελεκάνου (Pelecanus crispus).
Ο αργυροπελεκάνος είναι το σπανιότερο από τα επτά είδη πελεκάνων που υπάρχουν στον κόσμο και το δεύτερο σε μέγεθος είδος πουλιού στον πλανήτη (ύψος 1,20μ, άνοιγμα φτερών εώς 3,2μ, βάρος 6-10 κιλά). Το υδρόβιο αυτό πουλί έχει χρώμα φτερώματος ανοιχτό σταχτί και κύριο χαρακτηριστικό του το μακρύ του ράμφος, που φέρει διαστελλόμενο σάκο στο κάτω μέρος του. Τα πόδια του είναι κοντά και δυνατά, με δάχτυλα συνδεόμενα μεταξύ τους με μεμβράνη.Ο αργυροπελεκάνος ήταν κάποτε ευρέως εξαπλωμένος στην Ευρώπη (μέχρι στην Ουγγαρία) και στην Ασία, αλλά τα τελευταία εκατό χρόνια ο πλυθησμός του μειώθηκε δραματικά και η εξάπλωση του στην Ευρώπη περιορίστηκε σε ορισμένους υγροτόπους των Βαλκανίων. Κύριες αιτίες αυτής της μείωσης ήταν οι αποξηράνσεις υγροτόπων γγια την απόκτηση γεωργικής γης και το κυνήγι. Σήμερα, το 13% των ζευγαριών αργυροπελεκάνου που απομένουν σ'ολόκληρο τον κόσμο φιλοξενείται σε δύο περιοχές της Ελλάδας: στη λίμνη μικρή Πρέσπα του νομού Φλώρινας και στις λιμνοθάλασσες του Αμβρακικού κόλπου.
Βιολογία & Συμπεριφορά
Ο αργυροπελεκάνος επειδή φοβάται τον άνθρωπο, φωλιάζει σε απρόσιτες περιοχές, όπως είναι οι απομονωμένες νησίδες και οι δύσβατοι καλαμιώνες. Σαν ψαροφάγο πουλί διαλέγει υγροτόπους ικανούς να εξασφαλίσουν άφθονη τροφή για τα μικρά του. Στον Αμβρακικό, η περίοδος αναπαραγωγής διαρκεί από τα μέσα Ιανουαρίου μέχρι τον Ιούλιο. Στην αρχή, τα πουλιά συγκεντρώνονται στα νησάκια των λιμνοθαλασσών, όπου ζευγαρώνουν. Χτίζουν τη φωλιά τους με χόρτα και κλαδάκια και γύρω στα μέσα Φεβρουαρίου αρχίζουν οι πρώτες ωοτοκίες.Γεννούν δύο αβγά σε κάθε φωλιά (σπάνια τρία), τα οποία επωάζουν επί 31 μέρες, καλύπτοντάς τα με τη νηκτική μεμβράνη των ποδιών τους και όχι με την κοιλιά. Οι νεοσσοί γεννιούνται γυμνοί, και μετά ένα μήνα έχουν καλυφθεί με άσπρα πούπουλα. Μέχρι την ηλικία των δυόμησι μηνών, εξαρτώνται απόλυτα από τους γονείς τους. Και οι δύο γονείς ταϊζουν τα μικρά τους, σε βάρδιες, μ'ένα πολύ χαρακτηριστικό τρόπο: ο νεοσσός βουτά με λαιμαργία το κεφάλι του στο ράμφος του γονέα και τρώει τη μισοχωνεμένη τροφή (ψάρια) κατευθείαν απ'το σάκο. Μέχτι τα μέσα Αυγούστου έχουν πετάξει όλοι οι νεοσσοί, οι οποίοι ακολουθούν τους ενήλικες στις τοπικές μετακινήσεις. Οι Αργυροπελεκάνοι παραμένουν το χειμώνα στον Αμβρακικό, επειδή επικρατούν ήπιες καιρικές συνθήκες και υπάρχει άφθονη τροφή. Αντίθετα, τη Μικρή Πρέσπα την εγκαταλείπουν λόγω του δριμύτατου ψύχους.
Κίνδυνοι & Απειλές
Ο σημαντικότερος κίνδυνος για τους αργυροπελεκάνους είναι η ενόχληση που προκαλείται από τον άνθρωπο είτε σκόπιμα, από επισκέπτες που ανεβαίνουν στα νησάκια αναπαραγωγής των πουλιών για να τα δουν ή να τα φωτογραφήσουν, είτε από αμέλεια κατά τη διέλευση πλωτών μέσων. Στην προσέγγγιση επισκεπτών, τα πουλιά σηκώνονται πανικόβλητα και επειδή επωάζουν τα αυγά με το πέλμα τους, είτε συνθλίβουν είτε τα σπρώχνουν έξω από τη φωλιά. Ο αργυροπελεκάνος δεν μπορεί να ξαναβάλει μέσα στη φωλιά ένα αυγό που έχει πεταχτεί έξω, αλλά ακόμη και αν τα αυγά παραμείνουν ανέπαφα πολλά ζευγάρια δεν επιστρέφουν ποτέ μετά την ενόχληση.Αφού εκκολαφθούν τα αυγά, οποιαδήποτε ενόχληση σηκώνει τους γονείς στον αέρα. Τότε οι γυμνοι νεοσσοί πεθαίνουν από το κρύο, είτε σύροντια από τον πανικό τους έξω από τη φωλιά, καταδικασμένοι να πεθάνουν από την έκθεσή τους στον ήλιο και τη βροχή.Οι αργυροπελεκάνοι για να συνεχίσουν να φωλιάζουν στον Αμβρακικό κόλπο χρειάζονται μια πηγή άφθονης τροφής. Τα τελευταία χρόνια έχουν παρουσιαστεί επανηλημένα φαινόμενα μαζικών θανάτων ψαριών στις λιμνοθάλασσες, τα οποία οφείλονται στη μεταβολή της ποιότητας του νερού και κυρίως στην έλλειψη οξυγόνου. Οι αλλιώσεις αυτές που σχετίζονται με τις ανθρώπινες σραστηριότητες στις γύρω περιοχές, δνε απειλούν μόνο τους αργυροπελεκάνους, αλλά και την ιχθυοπανίδα καθώς και τις ανθρώπινες δραστηριότητες που ζουν από αυτήν.
Τι μπορούμε να κάνουμε για να προστατεύσουμε τους αργυροπελεκάνους
Ο αργυροπελεκάνος προστατεύεται βάσει της ελληνικής νομοθεσίας και διεθνών συνθηκών, που απαγορεύουν το κυνήγι και την εν γένει ενόχλησή τους, ιδιαίτερα στους τόπους αναπαραγωγής. Για την αποτελεσματική προστασία τους όμως απαιτείται και η δική μας συμμετοχή. Για το λόγο αυτό:
-Δε θα πρέπει να πλησιάζουμε τα νησάκια αναπαραγωγής του αργυροπελεκάνου.
-Όταν βλέπουμε ανθρώπους που ενοχλούν τις φωλιές του, θα πρέπει να εξηγούμε πόσο καταστροφική μπορεί να αποβεί μια τέτοια ενόχληση.
-Δε θα πρέπει να πλησιάζουμε τα νησάκια αναπαραγωγής του αργυροπελεκάνου.
-Όταν βλέπουμε ανθρώπους που ενοχλούν τις φωλιές του, θα πρέπει να εξηγούμε πόσο καταστροφική μπορεί να αποβεί μια τέτοια ενόχληση.
Έκκληση για τερματισμό της συνεχιζόμενης αυθαιρεσίας: Όχι πια λαθροθηρία στις Στροφάδες
Όπως είναι γνωστό το ανοιξιάτικο κυνήγι έχει απαγορευτεί στη χώρα μας εδώ και περίπου 25 χρόνια (ΚΥΑ 414985/1985, εναρμόνιση με την Κοινοτική Οδηγία 79/409), αφού πέρα από τις αρνητικές επιπτώσεις στους πληθυσμούς των μεταναστευτικών πουλιών που φτάνουν στη χώρα μας από την Αφρική, στο ταξίδι τους προς τις περιοχές αναπαραγωγής, αντιβαίνει και στην Οδηγία 79/409 για την προστασία των άγριων πτηνών της ΕΕ. Σε ολόκληρη την ΕΕ το ανοιξιάτικο κυνήγι έχει απαγορευτεί εδώ και χρόνια, με τελευταίες χώρες που πρόσφατα συμμορφώθηκαν την Κύπρο και τη Μάλτα, κατά των οποίων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ήδη ξεκινήσει διαδικασία προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Παρά την τυπική απαγόρευση, δυστυχώς στη χώρα μας η πρακτική της παράνομης εξόντωσης των εξαντλημένων μεταναστευτικών πουλιών, συνεχίζεται απροκάλυπτα σε περιοχές του Ιονίου, όπου γίνεται συχνά ανεκτή από την τοπική κοινωνία ως μία «παραδοσιακή δραστηριότητα». Πρόκειται για μια πρακτική εξαιρετικά επιζήμια οικολογικά, αφού εξοντώνει ενήλικα πτηνά λίγο πριν αυτά αναπαραχθούν, επομένως συμβάλλει στην παραπέρα μείωση των ήδη πολύ επιβαρυμένων από άλλες ανθρωπογενείς αιτίες πληθυσμών των ειδών αυτών (αποδεδειγμένη μείωση 40% ως 60% σε ολόκληρη την Ευρώπη τα τελευταία 30 χρόνια με βάση στοιχεία του Birdlife International), αλλά κυρίως ΠΑΡΑΝΟΜΗ, ΑΥΘΑΙΡΕΤΗ και ΗΘΙΚΑ ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΗ που μας εκθέτει ως χώρα ανήμπορη να επιβάλλει το σεβασμό στους νόμους. Σε περιοχές τόσο τουριστικές όπως τα νησιά του Ιονίου, η δυσφήμηση για τη χώρα είναι δυσανάλογα μεγάλη και συχνά υπάρχουν σχετικά δημοσιεύματα στον ξένο τύπο.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ζακύνθου όπου όπως φαίνεται η κατάσταση έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Παρά τις έντονες προσπάθειες της Μητρόπολης Ζακύνθου και Στροφάδων, που εδώ και χρόνια αγωνιά για το απαράδεκτο αυτό θέμα, και παρά το γεγονός ότι η περιοχή των Νήσων Στροφάδων βρίσκεται εντός του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου (ΕΘΠΖ), του πρώτου Πάρκου με Φορέα Διαχείρισης στην Ελλάδα, η λαθροθηρία δυστυχώς συνεχίζεται. Οι φήμες που ήθελαν λαθροθήρες να επιδίδονται και εφέτος στην παράνομη αυτή δραστηριότητα, επιβεβαιώθηκαν μετά από έφοδο που πραγματοποίησε σκάφος του Λιμενικού Σώματος Ζακύνθου τα ξημερώματα της Πέμπτης 9 Απριλίου.
Το σκάφος του Λιμενικού Σώματος στο οποίο επέβαιναν ο ίδιος ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ζακύνθου, μέλη του Λιμενικού Σώματος και αστυνομικοί του ΑΤ Ζακύνθου, εντόπισε 5 ταχύπλοα σκάφη στην περιοχή των Στροφάδων, τα οποία και προσπάθησε να προσεγγίσει για έλεγχο. Αυτά ανέπτυξαν ταχύτητα και κατάφεραν να διαφύγουν, αφού όπως είναι προφανές σε αυτά επέβαιναν λαθροθήρες.
Το επεισόδιο αυτό έρχεται να προστεθεί σε μία σειρά αντίστοιχων αποδεδειγμένων περιστατικών λαθροθηρίας, αναδεικνύοντας για άλλη μια φορά τα ελλιπή μέτρα επόπτευσης και φύλαξης της περιοχής από όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες. Ήταν ευχόμαστε η τελευταία φορά που συνέβη κάτι τέτοιο, αφού αυτές τις μέρες ο Φορέας Διαχείρισης του ΕΘΠΖ προχώρησε στην πρόσληψη φυλάκων που θα περιπολούν πλέον σε τακτική βάση στις Στροφάδες.
Οι Στροφάδες είναι ένας μοναδικός στην Ευρώπη οικολογικός παράδεισος, εφάμιλλος αντίστοιχων ωκεάνιων νησιών, ιδίως για τα μεταναστευτικά πτηνά, ο οποίος χρειάζεται μελέτη και προστασία για να διατηρηθεί και για τις επόμενες γενιές. Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, με την πολύτιμη συμπαράσταση της Μητρόπολης Ζακύνθου θα πραγματοποιήσει μέσα στις επόμενες μέρες αποστολή, με συμμετοχή Ελλήνων και Σουηδών επιστημόνων, για τη μελέτη της μετανάστευσης στις Στροφάδες και την καταγραφή / αποτροπή νέων περιστατικών λαθροθηρίας. Μια μελέτη που σε συνδυασμό με το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Life για την προστασία των θαλασσοπουλιών που εκπονεί η ΕΟΕ στην περιοχή θα συμβάλλει στην παραπέρα ανάδειξη της οικολογικής της αξίας και στην αειφορική διαχείρισή της. Θα πρέπει να τονιστεί ότι στην προσπάθεια της Μητρόπολης για την προστασία των Στροφάδων, ο Λιμενάρχης Ζακύνθου στέκεται αρωγός, σε αντίθεση με άλλες εμπλεκόμενες υπηρεσίες, που αρκούνται σε έγγραφα του τύπου «παρακαλούμε για τις δικές σας ενέργειες» αντί να προχωρούν στην άμεση εφαρμογή των διατάξεων της Πολιτείας μας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Μητρόπολη Ζακύνθου και Στροφάδων, ο Φορέας Διαχείρισης του ΕΘΠΖ ως αρμόδια διοικητική αρχή και η Ελληνική Ορνιθολογική Εταρεία ως επιστημονικός φορέας που ασχολείται με τη μελέτη και προστασία των πουλιών και των βιοτόπων τους, κάνουν από κοινού έκκληση στην τοπική κοινωνία της Ζακύνθου, το τοπικό δασαρχείο, την Αγροφυλακή, το Λιμενικό Σώμα, την Ομοσπονδιακή Θηροφυλακή, αλλά και στις συναρμόδιες υπηρεσίες και φορείς να συμβάλλουν στην απομόνωση των παρανομούντων λαθροθήρων και στην άμεση και οριστική πάταξη του απαράδεκτου αυτού φαινομένου που μας προσβάλλει ως οργανωμένη κοινωνία και μας εκθέτει διεθνώς.
Ιερά Μητρόπολις Ζακύνθου και Στροφάδων
Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Ζακύνθου
Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία
Ημερ/νία: 14-04-2009
Ιερά Μητρόπολις Ζακύνθου και Στροφάδων
Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Ζακύνθου
Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία
Ημερ/νία: 14-04-2009
Ο ΑΧΕΛΩΟΣ ΣΤΟ ΚΡΕΒΑΤΙ ΤΟΥ ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗ
ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΥΛΟΠΟΥΛΟΣ
Καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Για να απαντηθεί αξιόπιστα το ερώτημα αν το έργο της εκτροπής του Αχελώου, με τη μορφή που υλοποιείται σήμερα, μπορεί να χαρακτηριστεί ως περιβαλλοντικό, χρειάζεται να ληφθούν υπόψη οι νέες μετεωρολογικές και υδρολογικές παράμετροι στην περιοχή του έργου εκτροπής. Κι αυτό απαιτείται γιατί οι μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων που έχουν εκπονηθεί για το έργο έχουν ήδη ξεπεραστεί, μια και αναφέρονται σε δεδομένα της προηγούμενης εικοσαετίας.
Πρώτα απ’ όλα πρέπει να ληφθούν λοιπόν υπόψη οι νέες συνθήκες της κλιματικής αλλαγής. Οι οποίες τείνουν να μεταβάλουν ό,τι μέχρι τώρα γνωρίζαμε για τη διαθεσιμότητα της φυσικής προσφοράς του νερού στην περιοχή μας. Ούτε το ύψος της βροχής και του χιονιού λοιπόν, ούτε όμως και η κατανομή του νερού στον χώρο και τον χρόνο παραμένουν τα ίδια στις μέρες μας. Τα ύψη του νερού μειώνονται, κατά τρόπο ώστε να ανατρέπεται άρδην η εκτίμηση των προηγούμενων ετών, ότι τα 600 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού που προβλέπεται να εκτρέπονται ετησίως, αποτελούν το 20% της μέσης ετήσιας παροχής του ποταμού. Ήδη η καταγεγραμμένη μείωση της παροχής του Αχελώου κατά 11%, δημιουργεί νέα δεδομένα τόσο για τη συμβολή της εκτροπής στο υδατικό ισοζύγιο της λεκάνης απορροής, όσο και για τις επιπτώσεις της στον κατάντη ρου στην περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας.
Αλλά ακόμη κι αν δεν υπήρχε ζήτημα μείωσης της φυσικής προσφοράς του νερού, η κατανομή του στο χρόνο έχει τόσο διαφοροποιηθεί, ώστε να δημιουργούνται νέα δεδομένα στην τροφοδοσία των υδροφορέων. Αφού η συχνότερη εμφάνιση ακραίων μετεωρολογικών φαινομένων με τη μορφή αλλεπάλληλων περιόδων ξηρασίας και βροχοπτώσεων ισχυρής έντασης, καθιστά τον εμπλουτισμό των φυσικών δεξαμενών του νερού δυσχερέστερο σε σχέση με το παρελθόν.
Η κλιματική αλλαγή λοιπόν επιβάλλει την άμεση αναθεώρηση του σχεδιασμού του έργου. Χωρίς την τεκμηρίωση της επικαιροποιημένης γνώσης, ο χαρακτηρισμός του έργου ως περιβαλλοντικού είναι έωλος και στερείται κάθε ίχνους σοβαρότητας.
Εκτός όμως από την κλιματική αλλαγή, είναι και τα νέα οικονομικά και αναπτυξιακά δεδομένα που θέτουν υπό αμφισβήτηση τη σκοπιμότητα του έργου, με τον τρόπο τουλάχιστον που αυτό υλοποιείται. Διότι η εκτροπή του Αχελώου, όπως παραδέχτηκε και επίσημα ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, εκτελείται προκειμένου να αρδευτούν οι υδροβόρες βαμβακοκαλλιέργειες του Θεσσαλικού κάμπου. Οι οποίες αξίζει να υπενθυμιστεί ότι είναι υπεύθυνες τόσο για την εξάντληση των υδατικών αποθεμάτων της Θεσσαλικής γης, όσο όμως και για τη δυσχερή οικονομική θέση του αγροτικού κόσμου. Αφού το ελληνικό βαμβάκι, εδώ και χρόνια, δεν είναι ανταγωνιστικό και δεν πουλιέται στις διεθνείς αγορές.
Εδώ έρχεται μια ακόμη ανακρίβεια της υπέρ του έργου κυβερνητικής επιχειρηματολογίας. Σύμφωνα με την οποία οι βαμβακοκαλλιέργειες πρέπει να συνεχίσουν να ποτίζονται, για να μπορούν οι αγρότες να παίρνουν τις Ευρωπαϊκές επιδοτήσεις. Η άποψη αυτή είναι απολύτως ψευδής. Πρώτα γιατί κρύβει την αλήθεια για τις επιδοτήσεις, οι οποίες ούτως ή άλλως, τελειώνουν το 2012. Και δεύτερον διότι διαστρεβλώνει την αλήθεια για την ΚΑΠ. Η οποία, προκειμένου να δώσει κίνητρο αναδιάρθρωσης των καλλιεργειών που είναι περιβαλλοντικά καταστροφικές και οικονομικά μη αποδοτικές, προβλέπει να επιδοτούνται οι αγρότες, ανεξάρτητα από την παραγωγή τους. Που σημαίνει ότι μέχρι το 2012 οι επιδοτήσεις είναι διασφαλισμένες, είτε ποτίζονται τα βαμβάκια, είτε όχι.
Η κυβέρνηση υλοποιώντας ένα φαραωνικό έργο για αρδευτικούς σκοπούς, εκτός των άλλων, καταστρατηγεί την ιστορική μας παράδοση. Σύμφωνα με την οποία για αιώνες οι πρόγονοί μας, σεβόμενοι τη φέρουσα ικανότητα της ελληνικής φύσης με τα περιορισμένα υδατικά αποθέματα, καλλιεργούσαν σ’ αυτή τη γη ελιές, αμπέλια και σιτηρά. Το μόνο που φαίνεται να έχει κρατήσει αυτή η αντίληψη από την ελληνική παράδοση, είναι ο μύθος του Προκρούστη. Σύμφωνα με τον οποίο τα τεχνικά έργα, δια της αναζήτησης και εκμετάλλευσης διαρκώς νέων πηγών νερού, συμβάλλουν ώστε η φύση να προσαρμόζεται και να ικανοποιεί τις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες της οικονομικής ανάπτυξης. Μόνο που τα όρια στη ζωή δεν τα επιβάλλει ο άνθρωπος, αφού τα αποθέματα της φύσης είναι πεπερασμένα και κάποτε εξαντλούνται… Σ’ αυτήν άλλωστε την παραδοχή στηρίζονται και οι αρχές της «Πράσινης Ανάπτυξης». Σύμφωνα με την οποία δεν είναι η φύση που πρέπει να προσαρμόζεται στην ανάπτυξη, αλλά αντίθετα, οι ανάγκες μας που οφείλουν να προσαρμόζονται στα φυσικά δεδομένα.
Το έργο της εκτροπής του Αχελώου, έτσι όπως υλοποιείται σήμερα, είναι ένα έργο που έρχεται από το παρελθόν. Καθώς είναι περιβαλλοντικά καταστροφικό, οικονομικά ασύμφορο και αναπτυξιακά ατελέσφορο. Γι’ αυτό και πρέπει να αναθεωρηθεί άμεσα και να εξεταστεί αν μπορεί να γίνει συμβατό με τη νέα πραγματικότητα. Που σημαίνει ότι επιτέλους πρέπει να προταχθεί η προτεραιότητα της εκπόνησης μιας βιώσιμης και ολοκληρωμένης πολιτικής νερού. Η οποία θα προσαρμόζει τις αναπτυξιακές δραστηριότητες στα νέα περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα της εποχής.
Άνθρωπος και αρκούδα : η συνύπαρξη είναι εφικτή!
Στο τέλος Μαρτίου έφτασαν οι πρώτες πληροφορίες στην ΚΑΛΛΙΣΤΩ για επανεμφάνιση αρκούδας στην περιοχή της Δαδιάς.
Μέλη της ομάδας του WWF τα οποία δραστηριοποιούνται στην περιοχή, εντόπισαν τότε ίχνη αρκούδας και μάλιστα εντός των ορίων του Εθνικού Πάρκου. Το γεγονός χαροποίησε ιδιαίτερα τους επιστήμονες, μιας και τα πιο πρόσφατα στοιχεία σποραδικής εμφάνισης αρκούδας στην ευρύτερη παραμεθόριο, χρονολογούνται από το 1992.
Νεότερα στοιχεία από WWF προς ΚΑΛΛΙΣΤΩ κάνουν αναφορά για δύο με τρεις αρκούδες που κινούνται στην ευρύτερη περιοχή του Δάσους Δαδιάς και που έχουν αρχίσει να προκαλούν κάποιες ζημιές σε μελισσοκομικές μονάδες αναστατώνοντας τους παραγωγούς της περιοχής που δεν είναι συνηθισμένοι στην παρουσία αρκούδας. Ενδεχομένως να πρόκειται για ένα πολύ αρχικό στάδιο επαναποίκησης, ένα σχετικά σύνηθες φαινόμενο στα μεγάλα θηλαστικά αλλά και μια φυσική διαδικασία που εξελίσσεται με πολύ αργούς ρυθμούς. Η ομάδα της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ δεν αποκλείει και το γεγονός, το ζώα αυτά να προέρχονται από τον όμορο υπο-πληθυσμό αρκούδας στη Βουλγαρία μιας και ο μόνιμος πληθυσμός αρκούδας της Ροδόπης απέχει πολλά χιλιόμετρα δυτικά.
Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ εργάζεται με σκοπό τη διάδοση των μέτρων πρόληψης που σκοπό έχουν τη μείωση ή και αποτροπή των ζημιών στο ζωικό και φυτικό κεφάλαιο από τα μεγάλα σαρκοφάγα ζώα, ώστε να αποφεύγονται περιστατικά αυτοδικίας που θέτουν σε κίνδυνο το μέλλον απόλυτα προστατευόμενων ειδών, όπως είναι η αρκούδα. Γι’αυτόν ακριβώς το λόγο, και με αφορμή την περίπτωση της Δαδιάς είναι επείγουσα η ανάγκη ενημέρωσης κτηνοτρόφων και παραγωγών και από τις τοπικές αρχές για την ύπαρξη και επιδότηση προληπτικών μέτρων αλλά και για τον κανονισμό αποζημιώσεων από τον ΕΛΓΑ, έτσι ώστε να εξασφαλισθεί η όσο το δυνατόν πιο ομαλή συνύπαρξη ανθρώπων και αρκούδας, ειδικά σε περιοχές όπως η Δαδιά όπου παρατηρείται επανεμφάνισή της μετά από μεγάλο διάστημα απουσίας.
Επίσης, στο πλαίσιο των δύο προγραμμάτων LIFE (στις περιοχές Γρεβενών και Τρικάλων), στα οποία η ΚΑΛΛΙΣΤΩ μετέχει ως εταίρος, θα λειτουργήσει από την επιστημονική ομάδα της οργάνωσης, μια ομάδα «άμεσης επέμβασης» (“Bear Emergency Team”) για την διαχείριση/αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών με αρκούδα. Η δράση αυτή περιλαμβάνει και τη δημιουργία συγκεκριμένου σχετικού πρωτόκολλου που θα συνοψίζει, τις ενέργειες που θα πρέπει να ακολουθούνται σε ανάλογες περιπτώσεις όπου είτε κάποια αρκούδα είναι εκτεθειμένη σε κίνδυνο (περιπτώσεις τροχαίων, λαθροθηρίας, αποκοπής των μικρών από τη μαμά τους), είτε σημειώνονται απώλειες στην παραγωγή λόγω των εποχικών ζημιών που προκαλεί η αρκούδα, σε αναζήτηση τροφής.
ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
Ηλεκτροφόρες Περιφράξεις
Η χρήση ηλεκτροφόρων περιφράξεων έχει αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματική στην προστασία ζώων, καλλιεργειών και μελισσιών από επιθέσεις αρκούδας. Τα πλεονεκτήματα χρήσης των ηλεκτροφόρων περιφράξεων:
• Κατάλληλες για την προστασία ζώων, καλλιεργειών και μελισσιών.
• Μικρή σχετικά επένδυση. Εφάπαξ έξοδο.
• Ελάχιστο κόστος συντήρησης.
• Δυνατότητα μετακίνησης και επανατοποθέτησης.
Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ πιέζει για υπογραφή της σχετικής ΚΥΑ, ώστε να τεθούν σε ισχύ οι γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις, οι οποίες αφορούν στην προστασία από ζημιές αγρίων ζώων.
ΓΕΩΡΓΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ
• Ενισχύσεις σε καλλιέργειες (σιτηρά, καλαμπόκι, οπωροφόρα), μέρος της σοδειάς των οποίων μπορεί να αποτελέσει τροφική πηγή για απειλούμενα είδη άγριας πανίδας (αρκούδα, τσακάλι, ορνιθοπανίδα).
• Επιδότηση αγοράς και συντήρησης Ελληνικών Ποιμενικών σκύλων για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου από τα μεγάλα σαρκοφάγα ζώα (σε ισχύ εφόσον συσταθεί σχετικός οργανισμός πιστοποίησης).
• Επιχορήγηση προμήθειας Ηλεκτροφόρων Περιφράξεων για την προστασία του ζωικού και φυτικού κεφαλαίου έως 80% των επιλέξιμων δαπανών.
Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ εργάζεται με σκοπό τη διάδοση των μέτρων πρόληψης που σκοπό έχουν τη μείωση ή και αποτροπή των ζημιών στο ζωικό και φυτικό κεφάλαιο από τα μεγάλα σαρκοφάγα ζώα, ώστε να αποφεύγονται περιστατικά αυτοδικίας που θέτουν σε κίνδυνο το μέλλον απόλυτα προστατευόμενων ειδών, όπως είναι η αρκούδα. Γι’αυτόν ακριβώς το λόγο, και με αφορμή την περίπτωση της Δαδιάς είναι επείγουσα η ανάγκη ενημέρωσης κτηνοτρόφων και παραγωγών και από τις τοπικές αρχές για την ύπαρξη και επιδότηση προληπτικών μέτρων αλλά και για τον κανονισμό αποζημιώσεων από τον ΕΛΓΑ, έτσι ώστε να εξασφαλισθεί η όσο το δυνατόν πιο ομαλή συνύπαρξη ανθρώπων και αρκούδας, ειδικά σε περιοχές όπως η Δαδιά όπου παρατηρείται επανεμφάνισή της μετά από μεγάλο διάστημα απουσίας.
Επίσης, στο πλαίσιο των δύο προγραμμάτων LIFE (στις περιοχές Γρεβενών και Τρικάλων), στα οποία η ΚΑΛΛΙΣΤΩ μετέχει ως εταίρος, θα λειτουργήσει από την επιστημονική ομάδα της οργάνωσης, μια ομάδα «άμεσης επέμβασης» (“Bear Emergency Team”) για την διαχείριση/αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών με αρκούδα. Η δράση αυτή περιλαμβάνει και τη δημιουργία συγκεκριμένου σχετικού πρωτόκολλου που θα συνοψίζει, τις ενέργειες που θα πρέπει να ακολουθούνται σε ανάλογες περιπτώσεις όπου είτε κάποια αρκούδα είναι εκτεθειμένη σε κίνδυνο (περιπτώσεις τροχαίων, λαθροθηρίας, αποκοπής των μικρών από τη μαμά τους), είτε σημειώνονται απώλειες στην παραγωγή λόγω των εποχικών ζημιών που προκαλεί η αρκούδα, σε αναζήτηση τροφής.
ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
Ηλεκτροφόρες Περιφράξεις
Η χρήση ηλεκτροφόρων περιφράξεων έχει αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματική στην προστασία ζώων, καλλιεργειών και μελισσιών από επιθέσεις αρκούδας. Τα πλεονεκτήματα χρήσης των ηλεκτροφόρων περιφράξεων:
• Κατάλληλες για την προστασία ζώων, καλλιεργειών και μελισσιών.
• Μικρή σχετικά επένδυση. Εφάπαξ έξοδο.
• Ελάχιστο κόστος συντήρησης.
• Δυνατότητα μετακίνησης και επανατοποθέτησης.
Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ πιέζει για υπογραφή της σχετικής ΚΥΑ, ώστε να τεθούν σε ισχύ οι γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις, οι οποίες αφορούν στην προστασία από ζημιές αγρίων ζώων.
ΓΕΩΡΓΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ
• Ενισχύσεις σε καλλιέργειες (σιτηρά, καλαμπόκι, οπωροφόρα), μέρος της σοδειάς των οποίων μπορεί να αποτελέσει τροφική πηγή για απειλούμενα είδη άγριας πανίδας (αρκούδα, τσακάλι, ορνιθοπανίδα).
• Επιδότηση αγοράς και συντήρησης Ελληνικών Ποιμενικών σκύλων για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου από τα μεγάλα σαρκοφάγα ζώα (σε ισχύ εφόσον συσταθεί σχετικός οργανισμός πιστοποίησης).
• Επιχορήγηση προμήθειας Ηλεκτροφόρων Περιφράξεων για την προστασία του ζωικού και φυτικού κεφαλαίου έως 80% των επιλέξιμων δαπανών.
Το 13ο νεκρό αρκουδάκι από τροχαίο ατύχημα.
Το 13ο νεκρό αρκουδάκι από τροχαίο ατύχημα, κατά την τελευταία πενταετία, βρέθηκε το βράδυ της Κυριακής 26 Απριλίου κοντά στον οικισμό «Μανιάκι» του νομού Καστοριάς.
Το ατύχημα συνέβη στις 21.10 σε κάθετο άξονα της Εγνατίας Οδού που ενώνει τη Σιάτιστα με την Κρυσταλλοπηγή και κοντά σε ανισόπεδη γέφυρα. Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ ειδοποιήθηκε από την Αστυνομία Καστοριάς και έσπευσε στο σημείο του ατυχήματος.
Το θηλυκό αρκουδάκι, ηλικίας μόλις 15 μηνών και βάρους 62 κιλών διέσχιζε το δρόμο ακολουθώντας τη μητέρα του και το διερχόμενο όχημα που διέκρινε από μακριά το ενήλικο ζώο το απέφυγε, δυστυχώς όμως όχι και το μικρό. Στο άτυχο ζώο διαπιστώθηκαν τραύματα στο κεφάλι (ρινικό και μετωπιαίο οστό) και ρήξη της κάτω γνάθου, ενώ ως αιτία θανάτου αναφέρεται εσωτερική αιμορραγία.
Το νεκρό αρκουδάκι μεταφέρθηκε στο Σταθμό Περίθαλψης Άγριων Ζώων στην Καστοριά προκειμένου να παραδοθεί στο Δασαρχείο Καστοριάς για νεκροψία από την Κτηνιατρική Υπηρεσία της Νομαρχίας.
Πρόκειται για το 13ο νεκρό ζώο από τροχαίο ατύχημα σε σύνολο 26 διαπιστωμένων και επίσημα καταγεγραμμένων θανάτων αρκούδων την τελευταία πενταετία από τροχαία ατυχήματα, πυροβολισμούς και δηλητηριασμένα δολώματα, αριθμός πολύ ανησυχητικός για την αργή και δύσκολη αναπαραγωγή του σπάνιου είδους που αριθμεί περίπου 250 (εκτίμηση ελάχιστου πληθυσμού) ζώα στην Ελλάδα.
Για άλλη μια φορά να τονίσουμε την ανάγκη εφαρμογής του απλού μέτρου της σήμανσης σε περιοχές που ζει η αρκούδα και περισσότερο στην περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας όπου ο αριθμός των τροχαίων ατυχημάτων αυξάνεται ραγδαία.
Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ έχει αναδείξει επανειλημμένα το πρόβλημα και με δύο ειδικά υπομνήματα έχει υποδείξει στις αρμόδιες Υπηρεσίες αναλυτικά μέτρα περιορισμού των τροχαίων ατυχημάτων αλλά και δασικής διαχείρισης με στόχο την προστασία ανθρώπου και αρκούδας στις κρίσιμες για το είδος περιοχές.
Φωτογραφίες υπάρχουν στο blog: http://www.arcturos.wordpress.com/
Για περισσότερες πληροφορίες παρακαλώ επικοινωνήστε:
Βάσω Πετρίδου, 6937422537, Λάζαρος Γεωργιάδης, 6972 640 062
Το ατύχημα συνέβη στις 21.10 σε κάθετο άξονα της Εγνατίας Οδού που ενώνει τη Σιάτιστα με την Κρυσταλλοπηγή και κοντά σε ανισόπεδη γέφυρα. Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ ειδοποιήθηκε από την Αστυνομία Καστοριάς και έσπευσε στο σημείο του ατυχήματος.
Το θηλυκό αρκουδάκι, ηλικίας μόλις 15 μηνών και βάρους 62 κιλών διέσχιζε το δρόμο ακολουθώντας τη μητέρα του και το διερχόμενο όχημα που διέκρινε από μακριά το ενήλικο ζώο το απέφυγε, δυστυχώς όμως όχι και το μικρό. Στο άτυχο ζώο διαπιστώθηκαν τραύματα στο κεφάλι (ρινικό και μετωπιαίο οστό) και ρήξη της κάτω γνάθου, ενώ ως αιτία θανάτου αναφέρεται εσωτερική αιμορραγία.
Το νεκρό αρκουδάκι μεταφέρθηκε στο Σταθμό Περίθαλψης Άγριων Ζώων στην Καστοριά προκειμένου να παραδοθεί στο Δασαρχείο Καστοριάς για νεκροψία από την Κτηνιατρική Υπηρεσία της Νομαρχίας.
Πρόκειται για το 13ο νεκρό ζώο από τροχαίο ατύχημα σε σύνολο 26 διαπιστωμένων και επίσημα καταγεγραμμένων θανάτων αρκούδων την τελευταία πενταετία από τροχαία ατυχήματα, πυροβολισμούς και δηλητηριασμένα δολώματα, αριθμός πολύ ανησυχητικός για την αργή και δύσκολη αναπαραγωγή του σπάνιου είδους που αριθμεί περίπου 250 (εκτίμηση ελάχιστου πληθυσμού) ζώα στην Ελλάδα.
Για άλλη μια φορά να τονίσουμε την ανάγκη εφαρμογής του απλού μέτρου της σήμανσης σε περιοχές που ζει η αρκούδα και περισσότερο στην περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας όπου ο αριθμός των τροχαίων ατυχημάτων αυξάνεται ραγδαία.
Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ έχει αναδείξει επανειλημμένα το πρόβλημα και με δύο ειδικά υπομνήματα έχει υποδείξει στις αρμόδιες Υπηρεσίες αναλυτικά μέτρα περιορισμού των τροχαίων ατυχημάτων αλλά και δασικής διαχείρισης με στόχο την προστασία ανθρώπου και αρκούδας στις κρίσιμες για το είδος περιοχές.
Φωτογραφίες υπάρχουν στο blog: http://www.arcturos.wordpress.com/
Για περισσότερες πληροφορίες παρακαλώ επικοινωνήστε:
Βάσω Πετρίδου, 6937422537, Λάζαρος Γεωργιάδης, 6972 640 062
Αμβρακικός:Ένας δρόμος περισσότερος, μια πληγή στο περιβάλλον ακόμη...
Οι Οικολόγοι Πράσινοι, πληροφορήθηκαν πρόσφατα ότι το Δημοτικό Συμβούλιο της Άρτας, αποφάσισε – ομόφωνα- την κατασκευή αυτοκινητόδρομου Άρτας – Λιμίνης, μήκους 6,36χλμ, παρά την αντίθετη γνώμη περιβαλλοντικών οργανώσεων της περιοχής (λόγω των επιπτώσεών του στο προστατευόμενο οικοσύστημα του Αμβρακικού που θα επιφέρει καταστροφή στο δάσος στον λόφο Περάνθης, που είναι ενταγμένος στο εθνικό πάρκο του Αμβρακικού και προστατεύεται και από διεθνείς συνθήκες όπως αυτή του Ραμσάρ, ενώ είναι ενταγμένος και στην ΚΥΑ για τον Αμβρακικό).
Εύλογα καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι καμιά φωνή δεν υπάρχει μέσα στο Δημοτικό Συμβούλιο της Άρτας, που να υπερασπιστεί το περιβάλλον και να τονίσει την ανάγκη βιώσιμης και πράσινης ανάπτυξης για την οποία όλοι οι πολιτικοί μιλούν, αλλά για μια ακόμη φορά, αποδεικνύεται ότι στην πράξη άλλα συμφέροντα εξυπηρετούν: εκείνα των αυτοκινήτων, του τσιμέντου και της σπάταλης και αλόγιστης ανάπτυξης που μας οδήγησαν στην δυσεπίλυτη σημερινή κρίση, τόσο στη χώρα μας όσο και παγκοσμίως.
Η διπλή κρίση που ζούμε- οικονομική και οικολογική- μπορεί, κατά γενική ομολογία πλέον, να βρει λύση μόνο αν επενδύσουμε σε βιώσιμη και πράσινη ανάπτυξη, που σε τοπικό επίπεδο σημαίνει: καλύτερες δημόσιες μεταφορές φιλικές στο περιβάλλον (αλήθεια γιατί δεν προτάσσεται η σιδηροδρομική Ιόνια;), ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ενεργειακή βελτίωση των κτηρίων., τοπική αυτάρκεια, ποιοτικά και βιολογικά τοπικά αγροτικά προϊόντα, προστασία βιοτόπων και απειλούμενων ειδών, προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, οικολογικό τουρισμό.
Αντίθετα τέτοιες ενέργειες μεγαλώνουν την εξάρτησή μας από το πετρέλαιο με νέους ενεργοβόρους αυτοκινητοδρόμους, ενώ ταυτόχρονα πλήττουμε για πάντα ένα μοναδικό τοπίο και έναν βιότοπο παγκόσμιας σημασίας, όπως τους υγροτόπους του Αμβρακικού κόλπου, το διπλό δέλτα του Άραχθου και του Λούρου.Αυτή είναι η λογική που μας οδήγησε στην κρίση και όχι αυτή που θα μας βοηθήσει να βγούμε από αυτήν.
Είναι εμφανές ότι μ’ ένα δρόμο λιγότερο, μπορούμε να ζήσουμε και δεν βλάπτεται σε τίποτα η ποιότητα της ζωής μας. Αντίθετα, με μια ακόμη πληγή στο ήδη επιβαρυμένο φυσικό περιβάλλον μας αρχίζει να διαφαίνεται πως η επιβίωσή μας θα έχει δυσκολίες και θα χρειαστεί διορθωτικές λύσεις.Θα θέλαμε λοιπόν να δούμε τον Δήμο Άρτας να κάνει μια πράσινη στροφή: να πρωτοστατεί και να επενδύει στην προστασία του βιότοπου αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες για την επίλυση των δεκάδων προβλημάτων που έχουν φτάσει τον Αμβρακικό κόλπο να πνέει τα λοίσθια.
Αντίθετα ο δήμος Άρτας φαίνεται να μην έχει αντιληφθεί καν ότι έχει την τύχη να υπάρχει στην περιοχή του μια μοναδική φυσική κληρονομιά που έχει χρέος να κληροδοτήσει ακέραια στις επόμενες γενεές και που μπορεί με κατάλληλες κινήσεις να φέρει στην τοπική κοινωνία πολλά οφέλη, τόσο οικονομικά όσο και πολιτιστικά. Οι πληγές στο τοπίο και στον βιότοπο, δεν θα φέρουν ούτε νέους επισκέπτες, ούτε νέες μόνιμες θέσεις εργασίας στην περιοχή, που σιγά σιγά μ΄αυτόν τον τρόπο θα χάσει για πάντα τον χαρακτήρα της, αλλά θα απομακρύνουν κι όσους ήδη έρχονται ή θα ήθελαν να την επισκεφθούν αποζητώντας την ομορφιά και την μοναδικότητα της φύσης του Αμβρακικού κόλπου.
Είμαστε αντίθετοι στην κατασκευή του δρόμου και θα θέλαμε να δούμε με βάση ποιά περιβαλλοντική μελέτη και μελέτη σκοπιμότητας προτείνεται να γίνει το έργο.
Η Εκτελεστική Γραμματεία των Οικολόγων Πράσινων
Η Εκτελεστική Γραμματεία των Οικολόγων Πράσινων
28/4/09
Αριστείδης Μόσχος.
Ο Αριστείδης Μόσχος γεννήθηκε στο Αγρίνιο το 1930 και πέθανε το 2001. Ήταν το πέμπτο από τα δέκα παιδιά της οικογένειάς του, που κατάγονταν από το Πεντάλοφο Μεσολογγίου. Υπήρξε ο κορυφαίος κατά πολλούς και πιο γνωστός οργανοπαίκτης και δάσκαλος σαντουριού των ημερών μας.
Ο ίδιος αυτοβιογραφούμενος, κατά κάποιο τρόπο, διηγείται τα εξής:
... "Το Αγρίνιο κατά το μεσοπόλεμο ήταν μια ακμάζουσα πολιτεία. `Ήτανε οι αντιπροσωπείες ξένων εταιρειών καπνών. `Όταν το κρέας είχε 4 δραχμές, αυτά είχαν 120 η οκά. Λεφτά. Ο πατέρας μου είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του στην Πεντάλοφο 400 στρέμματα χωράφια. Τα πούλησε, πήγε στο Αγρίνιο κι έκανε επιχειρήσεις. Είχε δυο κέντρα.Ένα καφέ αμαν και ένα καφε σανταν. Στο πρώτο παίζανε Πολίτες, Σμυρνιοί, Αρμένηδες. Στο άλλο υπήρχε ευρωπαϊκή ορχήστρα της εποχής εκείνης. Ο πατέρας μου ήταν ένα κλαρίνο διακεκριμένο αλλά και πολυσύνθετο. Δεν περιοριζόταν να παίζει μόνο τσάμικα και τέτοια. `Επαιζε ρουμάνικα, ουγγαρέζικα, μαρς αμερικέν, βαλς, κύματα του Δουνάβεως... Ολα τα είδη. `Ερχονταν στο μαγαζί να τον ακούσουν όλα τα μεγάλα ονόματα του Αγρινίου. Ζήτημα να έπαιζε ένα τέταρτο τη βραδιά. Ανέβαινε πάνω λιγάκι για να μη χάσει τους πελάτες. Και πέφταν χιλιάρικα. Για να τον πλησιάσουν από τα χωριά να του πουν να πάει να παίξει σε γάμους, έπρεπε να έχουν ένα γνωστό, ένα φίλο. Είχε τα λεφτά και τα αξιοποίησε. Ο αδερφός μου ο μεγάλος, που έπαιζε και βιολί, είχε πάει τρεις-τέσσερις φορές στην Ευρώπη και έφερνε γυναίκες από το Φολί-Μπερζέ, το Μουλέν Ρουζ, το Καζινό ντε Παρί. Είχαμε πολλούς Γάλλους τότε εκεί κι έφερνε τις "σαντέζες", που λέγαμε, τις γαλλίδες τραγουδίστριες. Από την άλλη, στο καφέ-αμάν έρχονταν συγκροτήματα από την Αθήνα. Ο Σαλονικιός, ο Ογδόντας, η Ρίτα Αμπατζή, Μαρίκα Πολίτισσα, Εσκενάζη, Ρούκουνας, Μήτσος Αραπάκης, Καλλέργης. Κι όλα τα καλά σαντούρια. Τους άκουγα εγώ αλλά δε μου έκαναν εντύπωση. `Ημουνα και μικρός, 6-7 χρονών. Μέχρι που ήρθαν οι Ρουμάνοι. Θά 'μουνα 8 χρονών. `Ηταν ένας Νέστορας Μπάτσι. Μεγάλωσα μέσα στη μουσική, έμαθα τα πάντα γύρω από τα είδη της, άκουσα όση μουσική δεν είχε ακούσει κανείς τότε και σε τέτοια ηλικία, αλλά όταν άκουσα αυτόν, μαγεύτηκα. Λέω "πατέρα θέλω σαντούρι". Κλάματα, κακό. Για να αποφύγει, λέει σε έναν φίλο του επιπλοποιό "κάνε του ένα ψεύτικο". Μου έκανε κάτι που έμοιαζε με σανίδα, το είδα εγώ - που είχα δει και το καλό το σαντούρι πώς ήτανε - καμία σχέση. Αναγκάστηκε και ήρθε ο μεγάλος μου αδερφός από την Αθήνα και μου έφερε σαντούρι. Ε, αυτό ήτανε".
Δάσκαλός του στο σαντούρι εκείνος ο Ρουμάνος. Ο Νέστορας Μπάτσι. `Εμεινε στο Αγρίνιο ενάμιση χρόνο. Πάνω στους έξι μήνες ο μικρός Αριστείδης παίζει καλά. Και ο πατέρας του τον βάζει να παίζει στο καφέ-αμάν σαν αναπληρωματικός, όταν εκείνος έλειπε σε πανηγύρια και γάμους. Αυτό δημιουργεί ένα μικρό σκάνδαλο στην τοπική κοινωνία. Ο διοικητής της αστυνομίας επεμβαίνει ο ίδιος γιατί "είναι δυνατόν να πηγαίνουν στο σχολείο το παιδί σου και το δικό μου παιδί, και να του λέει αυτά που βλέπει κάθε βράδυ στο καφέ-αμάν;" Οι εμφανίσεις περιορίζονται στην αρχή αλλά γρήγορα, οι μεγάλες ανάγκες που υπήρχαν στην περιοχή για όργανα και οι επιδόσεις του Αριστείδη, του επιβάλλουν να γίνει "επαγγελματίας". Ο πατέρας του ξέρει πολύ γρήγορα ότι στην οικογένεια υπάρχει ένα ακόμα πολύ καλό όργανο και τον χρησιμοποιεί."Είδε ότι έπαιζα καλά. `Οχι μονάχα καλά, αλλά απέκτησα και ρεπερτόριο, άρχισα να τα παίζω όλα. `Επαιζα κι ευρωπαϊκά κομμάτια πολλά. `Ολα θυμάμαι του Σουγιούλ, του Χαιρόπουλου, του Αττίκ, τανγκό, κουμπαρσίτες. Το Αγρίνιο δεν ήταν δα και μια πολιτεία που θέλανε μόνο δημοτικά. Θέλανε ό,τι κυκλοφορούσε την εποχή εκείνη. Μετά η Κατοχή τα 'φαγε όλα. Σταμάτησαν και τα καπνά... Μετά το '42-'43 που ήτανε ο ανταρτοπόλεμος, δε μπορούσες να μείνεις στο Αγρίνιο. `Ηρθανε οι Γερμανοί, κλείσαν τα μαγαζιά. Δέκα αδέρφια βρεθήκαμε στην Αθήνα. Εγώ ήμουν ο τελευταίος που θα διεκδικούσε. `Ητανε πέντε κορίτσια στη μέση. Πήγα στο καφενείο των μουσικών με τον πατέρα μου και βρήκαμε όλο γνωστά πρόσωπα μέσα. Ξέραν ότι παίζω καλά, ξέραν και την οικογένειά μας και μ'αγκαλιάσανε όλοι. Από το 1953 μπήκα στο Λύκειο των Ελληνίδων. Πήγαμε σ'όλη τη γη. Εγώ που φοβάμαι το αεροπλάνο έχω κάνει 1200 ώρες πτήση. Ολυμπιακοί Αγώνες του Μεξικού και του Καναδά, πέντε φορές Αμερική, τρεις φορές Αυστραλία. Γερμανία και Ευρώπη δε λογαριάζονται. `Εχω 7000 φωτογραφίες από όλες τις εκδηλώσεις που έχω παίξει, με όλα τα μεγάλα πρόσωπα που έχω συναντήσει.""Το 1952 έπαιξα πρώτη φορά για δίσκο. Στη Μιούζικ Μποξ. Κι από τότε έχω παίξει και με τους πιο περίεργους ανθρώπους. Σκεφτείτε ότι τον πρώτο δίσκο της `Αντζελας Δημητρίου εγώ τον έκανα. `Επαιξα με τον Κόρο, τον Ζέρβα, Δοϊτσίδη, Αηδονίδη - από τότε που βγήκαν στη δισκογραφία. Δεν έχω παράπονο, όλοι με σέβονται και μ'αγαπάνε. Με τον Ξαρχάκο κάναμε την "Ελλάδα της Μελίνας". Με τον Μαρκόπουλο έμεινα 13 χρόνια κι έπαιξα σε 17 δίσκους του. `Εφυγα γιατί είχα χάσει το όνομά μου. Ξέρετε πώς με λέγανε; Το σαντούρι του Μαρκόπουλου. Εντάξει, στον Μαρκόπουλο, δε λέω, είχα υποχρέωση. Μου 'δωσε και λεφτά. Πληρωνόμουνα καλά. `Οταν ένας πρώτος μουσικός έπαιρνε 400 δραχμές, εγώ έπαιρνα ένα χιλιάρικο. Το πιο άσχημο όμως ήταν πως οι μαέστροι δε μου φέρνανε νότες να διαβάσω. Κανένας. Μια φορά πήρα το σαντούρι μου κι έφυγα. Πήγα για πρόβα και μου λέει "παίξτο, δεν τ'άκουσες;". Λέω "τι παίξτο; μαγνητόφωνο είμαι; μπορεί να μην άκουσα καλά. Δώσμου μια παρτιτούρα", επειδή είχανε κακομάθει με τους περισσότερους λαϊκούς μουσικούς".Από όσα έχει παίξει για τη δισκογραφία δηλώνει ότι ξεχωρίζει ορισμένα κομμάτια του Γιάννη Μαρκόπουλου, ένα δίσκο με κομμάτια του Παναγιώτη Τούντα και του Βαγγέλη Παπάζογλου που τραγουδάει η `Ελενα Γιαννακάκη. "Εκεί έχω πετύχει το 90% αυτού που θέλω από μια ορχήστρα, αλλά είχα και σπουδαίους συνεργάτες", λέει."Ο ήχος του σαντουριού είναι μαλακός και γι'αυτό προσφέρεται πολύ για μουσικές οι οποίες μυρίζουν θάλασσα. Σμυρνέικα και νησιώτικα. Από κει και πέρα βέβαια έχω παίξει μέχρι και ...τον γαλλικό ύμνο! Πραγματικά. `Ηταν το 1959 που πήγαμε στο Παρίσι με τον Ευγένιο Σπαθάρη και τον πατέρα του για ένα φεστιβάλ σκιών. Υπήρχε μπερντές που έπαιζε ο Σπαθάρης, πίσω ήμασταν εμείς και συνοδεύαμε και κάποια στιγμή άνοιγε και μας βλέπανε. `Ημαστε έτοιμοι να αρχίσουμε, όταν έρχεται ο πρέσβης της Γαλλίας και λέει: "Πριν αρχίσει η παράσταση, να παίξετε τον γαλλικό εθνικό ύμνο". Κοιταζόμαστε. Λέει ο Ευγένιος: "Καταστροφή". Δε μπορούσαμε να αρνηθούμε γιατί από κάτω κάθονταν υπουργοί, διπλωματικά σώματα, ήτανε πολύ επίσημο το φεστιβάλ. Λέω "ηρεμήστε και δώστε μου τρία λεπτά". Από το σχολείο που πήγαινα ακόμα θυμόμουνα το γαλλικό ύμνο που εμείς τον λέγαμε ελληνικά "Ω παιδιά μου ορφανά, σκορπισμένα εδώ κι εκεί...". Βάζω σ'ένα έδρανο τις δυο σημαίες και ανοίγει η σκηνή. Δε βλέπω ούτε θέατρο, ούτε κόσμο, παίζω μια φορά τη μελωδία και μετά ...πάρτον κάτω λιπόθυμο!".Το 1985 ιδρύει το "Λαϊκό Σχολείο Παραδοσιακής Μουσικής". Λειτουργεί από τότε σαν αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία διδάσκοντας 22 όργανα από πολύ καλούς μουσικούς και σολίστες, καθώς και Βυζαντινή μουσική και χορωδία. "`Ηθελα να αφοσιωθώ στο Σχολείο μου. `Ηταν ένα όνειρο πολλών χρόνων αυτό το πράγμα. Πρώτα πρώτα έβλεπα ότι τέλειωνε το σαντούρι. Τώρα ξέρετε πόσες κοπέλες και αγόρια παίζουνε; `Ηταν όνειρο ζωής για μένα να διδάξω 28 σαντούρια. Μπροστά σ'αυτό δεν έβαζα τίποτα άλλο".
Και με το "Λαϊκό Σχολείο" εμφανίζεται σε διάφορα μέρη της Ελλάδας αλλά και σε φεστιβάλ και εκδηλώσεις του εξωτερικού αποσπώντας διακρίσεις. Τιμήθηκε από δήμους, συλλόγους, οργανώσεις και από τη Βουλή.
Πέθανε στις 8 Νοεμβρίου του 2001.
Πέθανε στις 8 Νοεμβρίου του 2001.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
