Η ιστορία δεν γράφεται πάντοτε εκεί όπου στήνονται τα μεγάλα σκηνικά. Μερικές φορές γράφεται στους δρόμους, στα πεζοδρόμια, πίσω από τα οδοφράγματα, εκεί όπου οι άνθρωποι που δεν είχαν προσκληθεί στην Ιστορία αποφασίζουν να γίνουν πρωταγωνιστές της.
Το Πολυτεχνείο του Νοέμβρη του 1973 δεν ήταν μόνο η κατάληψη ενός πανεπιστημιακού κτιρίου. Ήταν η μετάβαση από τη φοιτητική διαμαρτυρία στη λαϊκή εξέγερση. Όπως αναδεικνύει και ο ιστορικός Λεωνίδας Καλλιβρετάκης στο βιβλίο του «Το Πολυτεχνείο έξω από το Πολυτεχνείο», η εξέγερση δεν περιορίστηκε πίσω από τα κάγκελα του ΕΜΠ. Ξεχύθηκε στους δρόμους της Αθήνας και αγκάλιασε χιλιάδες ανθρώπους που μέχρι τότε παρακολουθούσαν τη δικτατορία από τη σιωπηλή πλευρά της καθημερινότητας.
Εργάτες, μαθητές, υπάλληλοι, περαστικοί, άνθρωποι χωρίς πολιτικά αξιώματα και χωρίς ιστορικές φιλοδοξίες. Άνθρωποι που βρέθηκαν απέναντι στα δακρυγόνα, στις σφαίρες και στα τανκς. Οι αφανείς πρωταγωνιστές μιας εξέγερσης που δεν χωρούσε πια στους τοίχους ενός ιδρύματος.
Και εδώ βρίσκεται η πραγματική εξέλιξη: η στιγμή που η ατομική αγανάκτηση μετατρέπεται σε συλλογική συνείδηση. Η στιγμή που ο φόβος παύει να είναι ιδιωτική υπόθεση και γίνεται δημόσια αμφισβήτηση.
Η δικτατορία μπορούσε να ελέγχει τα μέσα ενημέρωσης, να απαγορεύει τις συγκεντρώσεις, να φυλακίζει και να βασανίζει. Δεν μπορούσε όμως να φυλακίσει την κοινωνική δυσαρέσκεια. Γι' αυτό και χρειάστηκε τα όπλα για να απαντήσει σε ανθρώπους που διεκδικούσαν το αυτονόητο: ελευθερία.
Πενήντα τρία χρόνια μετά, το Πολυτεχνείο κινδυνεύει να μετατραπεί σε ετήσια τελετουργία. Λίγα στεφάνια, μερικές επετειακές ομιλίες, πολιτικές αντιπαραθέσεις και μια βολική ιστορική νοσταλγία. Η εξέγερση αποστειρώνεται, γίνεται μνημείο και η αμφισβήτηση μετατρέπεται σε επίσημη αργία.
Όμως το Πολυτεχνείο δεν δημιουργήθηκε για να διακοσμεί την Ιστορία. Δημιουργήθηκε για να την ταράζει.
Γιατί η δημοκρατία δεν εξαντλείται στην πτώση μιας δικτατορίας, όπως και η ελευθερία δεν εξασφαλίζεται με την αλλαγή ενός πολιτεύματος. Χρειάζεται διαρκής διεκδίκηση απέναντι στην αυθαιρεσία, στην κοινωνική αδικία, στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και σε κάθε εξουσία που απαιτεί σιωπηλούς υπηκόους αντί για ελεύθερους πολίτες.
Το Πολυτεχνείο δεν ανήκει σε κόμματα, παρατάξεις και επετειακούς διαχειριστές της μνήμης. Ανήκει σε εκείνους που στάθηκαν απέναντι στις σφαίρες, αλλά και σε εκείνους που εξακολουθούν να μην αποδέχονται ότι η Ιστορία είναι κάτι τελειωμένο.
Γιατί το Πολυτεχνείο δεν είναι μια εξέγερση που συνέβη κάποτε. Είναι η υπενθύμιση ότι κάθε κοινωνία που συμβιβάζεται με τον φόβο κινδυνεύει να ξαναχρειαστεί μια εξέγερση.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου