Πριν ανάψει το τζάκι, φαίνονται οι άνθρωποι...

 

Το φθινόπωρο έχει εκείνη την παράξενη ευγένεια να μην αποφασίζει αμέσως τι εποχή είναι. Το καλοκαίρι έχει φύγει, αλλά ο χειμώνας δεν έχει ακόμη φανεί. Τα παράθυρα μένουν ανοιχτά, τα βαριά ρούχα παραμένουν στις ντουλάπες και το τζάκι στέκει σβηστό, όχι επειδή έσβησε η φωτιά, αλλά επειδή δεν χρειάστηκε ακόμη να ανάψει.

Κι όμως, κάπου ανάμεσα στη δροσιά και στη ζεστασιά, αρχίζει να δημιουργείται εκείνη η διάθεση που φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά.

Το τζάκι περιμένει.

Δεν έχει ακόμη ξύλα μέσα του, ούτε κάρβουνα, ούτε φλόγα. Μόνο τη σιωπηλή υπόσχεση ότι κάποια στιγμή θα γίνει το κέντρο του σπιτιού. Προς το παρόν όμως, το κέντρο βρίσκεται αλλού: γύρω από το τραπέζι.

Εκεί βρίσκεται το πυρωμένο ψωμί.

Ζεστό, τραγανό, με την κόρα να σπάει κάτω από το μαχαίρι και τη μυρωδιά του να γεμίζει τον χώρο. Ένα απλό ψωμί, που δεν χρειάζεται να παρουσιαστεί σαν γαστρονομικό επίτευγμα. Είναι αρκετό επειδή είναι ζεστό και επειδή υπάρχει κάποιος να το κόψει και να το μοιραστεί.

Και τότε εμφανίζεται η καλή παρέα.

Όχι εκείνη που χρειάζεται μουσική για να μη βαρεθεί. Ούτε εκείνη που γεμίζει τις σιωπές με αδιάκοπες κουβέντες. Η καλή παρέα είναι εκείνη που μπορεί να καθίσει μαζί σου ακόμη κι όταν δεν συμβαίνει τίποτα ιδιαίτερο.

Μια φθινοπωρινή ημέρα, ένα σβηστό τζάκι, λίγες φέτες πυρωμένο ψωμί.

Και άνθρωποι που έχουν ακόμη χρόνο να κοιτάξουν ο ένας τον άλλον.

Ίσως γι' αυτό το φθινόπωρο να έχει μια ξεχωριστή γοητεία. Δεν έχει ακόμη την ανάγκη της φωτιάς. Δεν έχει την αυστηρότητα του χειμώνα. Σου επιτρέπει να απολαύσεις τη μετάβαση. Να αφήσεις το καλοκαίρι πίσω χωρίς να βιαστείς να υποδεχθείς το κρύο.

Το τζάκι παραμένει σβηστό και κανείς δεν παραπονιέται.

Γιατί υπάρχει ψωμί.

Και υπάρχει παρέα.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο όμορφη στιγμή: όταν δεν χρειάζεσαι ακόμη τη φωτιά για να αισθανθείς ζεστά.

Γιατί η φωτιά είναι χρήσιμη όταν κρυώνεις.

Η καλή παρέα, όμως, είναι χρήσιμη ακόμη κι όταν δεν κρυώνεις καθόλου.

Και κάπως έτσι, πριν ανάψει το τζάκι, έχει ήδη ανάψει η ζωή.

Γιατί τελικά η ζεστασιά δεν είναι θέμα θερμοκρασίας. Είναι θέμα παρουσίας.

Το τζάκι θα ανάψει όταν έρθει η ώρα. Το ψωμί θα τελειώσει. Το φθινόπωρο θα δώσει τη θέση του στον χειμώνα.

Το δύσκολο είναι άλλο: να μη χρειαστεί να ανάψει το τζάκι για να καταλάβεις ποιοι είναι πραγματικά δίπλα σου.

Γιατί υπάρχουν σπίτια που καίνε από τη ζέστη και άνθρωποι που παγώνουν μέσα τους. Κι αυτό είναι το πραγματικό κρύο.