Η κοινωνία έχει μια αξιοθαύμαστη ικανότητα να μοιράζει τους ρόλους με τρόπο που να μη διαταράσσεται ποτέ η τάξη των πραγμάτων. Άλλοι ανάβουν τη φωτιά, άλλοι απολαμβάνουν τα κάστανα κι άλλοι καλούνται να τα βγάλουν, καίγοντας τα χέρια τους.
Έτσι λειτουργεί και η εξουσία. Εκείνοι που παίρνουν τις αποφάσεις σπάνια αναλαμβάνουν το κόστος τους. Υπάρχουν πάντα πρόθυμοι ή αναγκασμένοι να επωμιστούν τις συνέπειες: εργαζόμενοι, μικροί και αδύναμοι, άνθρωποι που δεν συμμετείχαν στη μοιρασιά των κερδών, αλλά βρίσκονται πάντοτε στην πρώτη γραμμή των ζημιών.
Το κόλπο είναι παλιό. Όπως στον μύθο του Λαφοντέν, ο πίθηκος χρησιμοποιεί το πόδι της γάτας για να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά. Ο πρώτος χορταίνει, η δεύτερη καίγεται και η αδικία παρουσιάζεται περίπου ως φυσικός νόμος. Μόνο που στην κοινωνία οι πίθηκοι δεν είναι πάντοτε πίθηκοι, οι γάτες δεν είναι πάντοτε γάτες και η φωτιά δεν ανάβει μόνη της. Κάποιος την ανάβει, κάποιος την τροφοδοτεί και κάποιος φροντίζει να μη σβήσει.
Το πραγματικό πρόβλημα, επομένως, δεν είναι ποιος θα βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά, αλλά γιατί οι ίδιοι άνθρωποι βρίσκονται διαρκώς μπροστά στην πυρά, ενώ οι ίδιοι άλλοι απολαμβάνουν τους καρπούς της.
Και ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία κάθε εξουσίας να μην είναι ότι εκμεταλλεύεται τους αδύναμους, αλλά ότι τους πείθει πως είναι υποχρέωσή τους να καίγονται για λογαριασμό των ισχυρών.
Γιατί, όσο υπάρχουν άνθρωποι που καίνε τα χέρια τους για να τρώνε άλλοι, το πρόβλημα δεν βρίσκεται στα κάστανα. Βρίσκεται σε εκείνους που κρατούν τη φωτιά και σε μια κοινωνία που έμαθε να θεωρεί φυσιολογικό το κάψιμο των πολλών για τον κορεσμό των λίγων.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου