Ο παράδεισος που κάψαμε.

 

Υπάρχουν τόποι που δεν χρειάζονται ανθρώπινα λόγια για να αποδείξουν την ομορφιά τους.

Η Τραπεζίτσα της Κόνιτσας και η χαράδρα του Αώου είναι ένας από αυτούς.

Ένας τόπος όπου το βουνό συναντά το ποτάμι, όπου το δάσος κρατά μνήμες αιώνων και η φύση δεν είναι σκηνικό της ζωής μας, αλλά η ίδια η ζωή.

Και τώρα καίγεται. Για όγδοη ημέρα.

Οι φλόγες ανεβαίνουν  στις πλαγιές και η εικόνα του μαύρου τοπίου μας γεμίζει οργή και θλίψη. Όμως, μέσα σε αυτή την οργή, υπάρχει ένα ερώτημα που δεν πρέπει να φοβηθούμε να θέσουμε: Ποιος είχε την ευθύνη να προστατεύσει αυτόν τον τόπο πριν φτάσει η φωτιά;

Γιατί μια πυρκαγιά μπορεί να ξεκινήσει από έναν εμπρησμό, από ένα ανθρώπινο λάθος, από ακραίες καιρικές συνθήκες. Η πολιτική ευθύνη όμως δεν αρχίζει όταν εμφανίζονται οι φλόγες. Αρχίζει πολύ νωρίτερα.

Στην πρόληψη.

Στον καθαρισμό και τη διαχείριση των δασών.

Στη διάνοιξη και συντήρηση των δρόμων πρόσβασης.

Στην επαρκή στελέχωση των υπηρεσιών.

Στον σχεδιασμό της Πολιτικής Προστασίας.

Στα μέσα που διαθέτει κάθε περιοχή για να αντιμετωπίσει μια καταστροφή.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη πολιτική ευθύνη: όχι μόνο στο πώς σβήνουμε μια φωτιά, αλλά στο πόσο σοβαρά αποφασίζουμε να μην αφήσουμε έναν τόπο απροστάτευτο απέναντί της.

Δεν αρκεί, κάθε φορά που καίγεται ένα βουνό, να εμφανίζονται δηλώσεις συμπαράστασης, εικόνες από τα μέτωπα και διαβεβαιώσεις ότι «όλα έγιναν όπως έπρεπε».

Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να ρωτούν.

Υπήρχε σχέδιο;

Υπήρχαν τα μέσα;

Υπήρχε προσωπικό;

Είχαν γίνει όσα έπρεπε πριν από την κρίσιμη ώρα;

Και, κυρίως, ποιος θα λογοδοτήσει αν αποδειχθεί ότι δεν έγιναν;

Γιατί η πολιτική ευθύνη δεν είναι κατηγορία εναντίον των πυροσβεστών που δίνουν τη μάχη. Είναι ακριβώς το αντίθετο.

Είναι απαίτηση να μην αφήνουμε εκείνους που βρίσκονται μέσα στις φλόγες να πληρώνουν με υπεράνθρωπη προσπάθεια τις ανεπάρκειες του σχεδιασμού που προηγήθηκε.

Οι πυροσβέστες, οι εθελοντές και οι κάτοικοι δίνουν τη μάχη στο βουνό.

Η Πολιτεία οφείλει να είχε δώσει τη μάχη πριν από αυτούς.

Και δεν είναι μόνο η σημερινή κυβέρνηση, ούτε μόνο ένας υπουργός, ένας περιφερειάρχης ή ένας δήμαρχος το ζήτημα. Η πολιτική ευθύνη έχει και συνέχεια στον χρόνο. Όποιος είχε αρμοδιότητα, πόρους και εξουσία να προστατεύσει αυτόν τον τόπο, οφείλει να απαντήσει για όσα έκανε -και για όσα δεν έκανε.

Γιατί η Τραπεζίτσα και ο Αώος δεν είναι απλώς ένα ακόμη σημείο στον χάρτη.

Είναι δημόσιος πλούτος. Είναι φυσική κληρονομιά. Είναι ένας τόπος που δεν ανήκει στη δική μας γενιά για να τον καταναλώσει.

Μας παραδόθηκε για να τον παραδώσουμε.

Κι όταν σβήσει η φωτιά, δεν θα μείνουν μόνο οι στάχτες. Θα μείνει η ευθύνη. Η ευθύνη εκείνων που αποφασίζουν, εκείνων που σχεδιάζουν, εκείνων που διαχειρίζονται και εκείνων που έχουν την εξουσία να προστατεύουν.

Γιατί η φωτιά μπορεί να είναι αναπόφευκτη.

Η αδράνεια δεν είναι.

Και τότε, μπροστά στο μαύρο βουνό, δεν θα έχουμε να απαντήσουμε μόνο στο πώς κάηκε ο τόπος.

Θα πρέπει να απαντήσουμε και στο γιατί τον αφήσαμε να καεί.

Γιατί ο παράδεισος δεν χάθηκε μόνο μέσα στις φλόγες.

Δεν τον χάσαμε.

Τον κάψαμε.