Υπάρχουν λέξεις που μοιάζουν μικρές επειδή χωρούν σε λίγα γράμματα, ενώ από πίσω τους κρύβεται ένας ολόκληρος τρόπος να βλέπεις τον κόσμο. Το "natu" είναι μία από αυτές. Στα λατινικά, η αφαιρετική του natus, συνδεδεμένη με τη γέννηση, και μπορεί να σημαίνει «εκ γενετής», «από τη φύση», «ως προς την ηλικία». Μια λέξη που μοιάζει να κινείται ανάμεσα σε δύο σημεία: εκεί όπου αρχίζουμε και εκεί όπου γινόμαστε.
Ίσως τελικά η φύση να είναι ακριβώς αυτό: ό,τι υπάρχει πριν από εμάς.
Πριν από το όνομα, πριν από την εκπαίδευση, πριν από τους κανόνες, πριν ακόμη μάθουμε να ξεχωρίζουμε το «εγώ» από τον κόσμο. Γεννιόμαστε μέσα σε κάτι που δεν επιλέξαμε. Ένα σώμα, μια εποχή, μια γλώσσα, έναν τόπο, μια ιστορία. Κι ύστερα περνάμε τη ζωή μας προσπαθώντας να ξεχωρίσουμε ποιο από όλα αυτά είμαστε πραγματικά εμείς και ποιο μας φόρεσαν.
Η γέννηση, λοιπόν, δεν είναι μόνο η αρχή της ζωής. Είναι και η πρώτη μας συνθήκη. Δεν ξεκινάμε από το μηδέν. Κανείς δεν γεννιέται λευκή σελίδα. Κουβαλάμε κάτι από πριν: όχι απαραίτητα ένα προκαθορισμένο πεπρωμένο, αλλά μια αφετηρία. Η φύση δεν μας γράφει ολόκληρο το βιβλίο· μας δίνει όμως το πρώτο χαρτί.
Κι ύστερα έρχεται ο άνθρωπος και προσπαθεί να διορθώσει τη φύση.
Την ονομάζει, την ταξινομεί, την κατακτά, την καλλιεργεί, την εμπορεύεται. Κάνει το ίδιο και με τον εαυτό του. Προσπαθεί να γίνει κάτι διαφορετικό από αυτό που γεννήθηκε να είναι. Κάποτε αυτό είναι ελευθερία. Κάποτε είναι φυλακή. Γιατί άλλο είναι να υπερβαίνεις αυτό που σου δόθηκε κι άλλο να το αρνείσαι επειδή έμαθες πως οτιδήποτε φυσικό πρέπει να διορθωθεί.
Ίσως γι’ αυτό η έννοια της ηλικίας κρύβεται στην ίδια λέξη. Η γέννηση δεν τελειώνει τη στιγμή που γεννιόμαστε. Συνεχίζεται όσο περνά ο χρόνος. Κάθε ηλικία είναι μια καινούργια γέννηση του ίδιου ανθρώπου. Αυτό που ήμασταν απομακρύνεται λίγο λίγο και αφήνει πίσω του κάτι που δεν είναι ακόμη παρελθόν, αλλά ούτε πια παρόν. Γερνάμε όχι μόνο επειδή περνούν τα χρόνια, αλλά επειδή διαρκώς αποχωριζόμαστε εκείνον που υπήρξαμε.
Και τότε η natu αποκτά μια παράξενη ειρωνεία.
Αυτό που είμαστε «εκ φύσεως» δεν είναι απαραίτητα αυτό που παραμένουμε. Η φύση μάς γεννά, αλλά ο χρόνος μάς μεταμορφώνει. Ανάμεσα στα δύο βρίσκεται η ζωή.
Ίσως τελικά ο άνθρωπος να μην είναι ούτε μόνο αυτό που γεννήθηκε ούτε μόνο αυτό που έγινε. Είναι η απόσταση ανάμεσα στα δύο. Εκεί βρίσκεται η ελευθερία του, αλλά και η αγωνία του.
Γιατί η φύση μάς δίνει την αρχή.
Τα υπόλοιπα τα αφήνει ανοιχτά.
Κι έτσι, κάπου ανάμεσα στο «από τη γέννηση» και στο «από τη φύση», μένει όλη η ανθρώπινη ιστορία: η προσπάθεια να καταλάβουμε τι μας δόθηκε και τι καταφέραμε, τελικά, να γίνουμε.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου